🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Mısır ziyareti sırasında Orta Doğu ülkelerini dış müdahaleye karşı çıkmaya ve bölgenin güvenlik düzenini yeniden şekillendirmeyi değerlendirmeye çağırdı.

🔹 Şi, bölge ülkelerinin kendi kaderlerinin sahibi olması ve yeni bir bölgesel güvenlik mimarisini araştırması gerektiğini söyledi.

🔹 Çin, Hürmüz Boğazı ve Babülmendep'teki çatışmaların deniz trafiğini aksatmasının ardından bölge ülkeleriyle deniz ulaşım rotalarının güvenliğini korumaya hazır olduğunu açıkladı.

🔹 Çin ve Mısır, güvenlik işbirliği ile terörle mücadele koordinasyonunu derinleştirme konusunda anlaştı.

🔹 İki ülke veri merkezleri, yarı iletkenler ve kritik maden tedarik zincirlerinde işbirliğini genişletme; ticaret ve yatırımlarda karşılıklı para birimlerinin kullanımını artırma kararı aldı.

🔹 ABD'nin önemli savunma ortaklarından Mısır, Washington'dan yıllık yaklaşık 1,3 milyar dolarlık askeri yardım alırken son yıllarda Çin'le ekonomik ve askeri işbirliğini artırıyor.

🔹 Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, ülkesinin küresel rekabetin arttığı dönemde stratejik denge politikası izlediğini söyledi.

🔹 Çin için Mısır; geniş iç pazarı, bölgesel diplomatik etkisi, Filistin meselesindeki rolü ve Afrika'ya bağlantısı nedeniyle önemli bir ortak konumunda bulunuyor.

🔹 Mısır ile Çin arasındaki askeri bağlar, geçen ay düzenlenen ve Çin üretimi J-16 jetleriyle Fransa üretimi Rafale uçaklarının katıldığı hava muharebesi tatbikatıyla sergilendi.

🔹 Mısır, bu yılın ilk yarısında Çin'den yaklaşık 10 milyar dolarlık mal ithal etti.

🔹 Çin şirketleri, Sisi'nin 2014'te Çin'i ziyaret ederek stratejik ortaklık anlaşması imzalamasından bu yana Mısır'da konteyner limanları, yeşil hidrojen projeleri, demir boru, otomobil lastiği ve uydu üretim tesislerine milyarlarca dolar yatırım yaptı.

🔹 Mısır hükümeti, Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi'nin yaklaşık 4 milyar dolarlık Çin yatırımı çektiğini açıkladı. Bölgedeki Çin tarafından geliştirilen sanayi alanının genişletilmesi planlanırken ZC Rubber Group, 500 milyon dolarlık lastik üretim kompleksi için fizibilite çalışması yürütmek üzere ön anlaşma imzaladı.

🔹 Uber, yaklaşık 3.300 çalışanını, yani iş gücünün yaklaşık yüzde 10’unu işten çıkarıyor.

🔹 Üst yöneticilere yedi veya daha fazla kademe uzaklıktaki çalışanların yüzde 20’si işten çıkarmalardan etkilenecek.

🔹 Uber, her yöneticinin sorumluluğundaki çalışan sayısını artıracak ve yalnızca bir veya iki kişiden oluşan ekiplerin sayısını yarıya indirecek.

🔹 CEO Dara Khosrowshahi, daha yalın bir organizasyonun görev sahipliğini netleştireceğini ve kararları hızlandıracağını söyledi. Şirket, tasarrufları büyüme, inovasyon ve öncelikli yeteneklere yeniden yatıracak.

🔹 Uber’in geliri son beş yılda yaklaşık üç katına çıktı; hızlı büyüme şirket içinde daha fazla yönetim kademesi, koordinasyon ve parçalı görev sahipliği oluşturdu.

🔹 Khosrowshahi, işten çıkarmaların nedeni olarak yapay zekâyı göstermedi. Uber, Londra gibi şehirlerde otonom yolculuk hizmetlerini genişletiyor ve sürücüsüz araçlar için dünyanın en büyük platformunu kurmayı hedefliyor.

🔹 Şirket, teslimat operasyonlarını ve bazı mühendislik ile bilim ekiplerini birleştirecek.

🔹 Uber, küresel ekiplerini New York ve San Francisco’da yoğunlaştıracak; bölgesel ve yerel ekipler diğer merkezlerde faaliyet gösterecek.

🔹 Uzaktan çalışanların çoğundan ofise taşınmaları istenecek. Çalışanların yalnızca yüzde 1’i tamamen uzaktan çalışacak ve haftada üç gün ofis politikasına devam edilecek.

🔹 Vietnam, bağımsızlık gününde toplam değeri on milyarlarca doları bulan onlarca altyapı projesini başlattı.

🔹 Ülke; demiryolları, otoyolları ve Ho Chi Minh City ile aralık ayında açılması planlanan Long Thanh Havalimanı’nı bağlayacak metro hattı inşa ediyor.

🔹 Altyapı harcamaları, yüzde 10 ekonomik büyüme hedefleyen Vietnam’ın imalat sektörünü desteklemeyi amaçlıyor.

🔹 Hanoi, Bağımsızlık Günü kapsamında çevre yolu, taşkın kontrolü ve ulusal yüksek hızlı demiryolunun bir bölümünü içeren 15 milyar dolarlık kamu yatırımı başlattı.

🔹 Devlet yatırımları temmuz itibarıyla yıllık hedefin yalnızca yüzde 39’una ulaştı. Yabancı yatırımcılar, yetersiz altyapıyı Vietnam’da iş yapmanın başlıca engelleri arasında gösteriyor.

🔹 Vietnam, 2026’nın ilk yarısında 114 milyar dolarlık ticaret fazlasıyla ABD’nin ticaret ortakları arasındaki en yüksek fazlaya ulaştı.

🔹 Devlet Başkanı ve Komünist Parti Genel Sekreteri To Lam, Vietnam’ın savaşla ağır yıkıma uğramış bir ülkeden küresel pazara ve üretim zincirlerine entegre dinamik bir ekonomiye dönüştüğünü söyledi.

🔹 Da Nang, Quang Ninh, Hai Phong, Can Tho ve Ca Mau’da finans merkezi, liman bağlantıları ve diğer altyapı projeleri için temel atma törenleri düzenlendi.

🔹 Vietnam’ın ekonomik hedeflerine ulaşması için altyapı harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın ortalama yüzde 6-7’sinden yüzde 8,2’sine çıkarması gerekiyor. Elektrik, havalimanları ve kara ulaşımı öncelikli yatırım alanları arasında bulunuyor.

🔹 Elektrik kesintileri, fabrikalar ve hanelerin şebeke üzerindeki yükü artırmasıyla yaygınlığını koruyor; kentlerdeki çukur onarımları ise yalnızca birkaç ay dayanıyor.

🔹 Hanoi’nin köprüler ve metrolar ekleyerek mahalleleri yeniden düzenlemeyi öngören 100 yıllık planı, bazı sakinlerin taşınmasını gerektirecek. Yetkililer, yerinden edilecek kişi sayısının 860 bine ulaşabileceği yönündeki haberleri reddediyor.

🔹 Ho Chi Minh City, geçen yıl iki komşu eyaletin kendisine katılmasıyla 14 milyon nüfuslu bir metropol hâline geldi. Bu değişiklik, çok sayıda eyaletin birleştiği ve daha geniş yetkiler kazandığı ülke çapındaki yeniden yapılanmanın parçası oldu.

🔹 Akifumi Fujii, kurumlar arası koordinasyonun geliştirilmesini ve tahvil yatırımcılarının daha çeşitli bir havuzundan ve kamu-özel ortaklıklarından finansman sağlanmasını önerdi. Altyapı açıklarının kapatılması, Vietnam’ın net sıfır emisyon hedeflerine ulaşmasına ve küresel şoklara karşı dayanıklılığını artırmasına yardımcı olabilir.

🔹 BP, Balfour Beatty’nin eski üst yöneticisi Ian Tyler’ı kalıcı yönetim kurulu başkanı olarak atadı. Tyler, Albert Manifold’un görevden ayrılmasının ardından geçici başkanlık görevini yürütüyordu.

🔹 BP yönetim kurulu, yeni üst yönetici Meg O’Neill’in de dahil olduğu süreçte Manifold’u “kabul edilemez davranış” gerekçesiyle görevden aldı.

🔹 CRH’nin eski üst yöneticisi Manifold, davranışlarıyla ilgili suçlamaları “anonimlik arkasına saklanan kişilerin yalanları” olarak nitelendirdi.

🔹 Manifold’la anlaşmazlık yaşayan şirket sekreteri Ben Mathews görevinden ayrıldı ve kalıcı halefi bulunana kadar özel danışman olarak atandı.

🔹 Manifold’un kıdemli bağımsız direktör olarak atanmasını denetleyen Aviva Üst Yöneticisi Amanda Blanc, BP yönetim kurulundan ayrılacak. Blanc, Tyler’ın geçici başkanlık döneminde yönetim kurulunun güvenini kazandığını söyledi.

🔹 Blanc, Tyler’dan görevde kalmasını istediğini ancak yeni üst yönetici ve başkanın göreve başlamasının ardından ayrılma zamanının geldiğini düşündüğünü açıkladı. Blanc’ın üç yıllık kıdemli bağımsız direktörlük döneminde BP üç başkan ve iki üst yönetici değiştirdi.

🔹 Tyler, BP yönetim kurulunun gelişimine liderlik edeceğini ve şirketin stratejik öncelikleri ile uzun vadeli değer yaratma hedeflerini desteklemek için gerekli deneyim ve yetkinlikleri sağlayacağını söyledi.

🔹 Tyler, BP Üst Yöneticisi Meg O’Neill ve stratejisine destek verdi. O’Neill’le son aylarda doğrudan çalışmanın ve göreve başlamasından bu yana yarattığı etkiyi görmenin kendisi için ayrıcalık olduğunu söyledi.

🔹 Tyler, inşaat grubu Balfour Beatty’nin 2005-2013 yılları arasındaki üst yöneticisiydi. Halen yapı malzemeleri grubu Grafton’ın başkanı ve madencilik şirketi Anglo American’ın kıdemli bağımsız direktörü olarak görev yapıyor.

🔹 Tyler, BP’de önemli payı bulunan Elliott Management’ın Anglo American’a yönelik aktivist kampanyasına karşı şirket adına yanıt verdi. Daha önce Cairn Energy’nin başkanlığını yaptı ve BAE Systems’te icracı olmayan direktör olarak görev aldı.

🔹 Barclays analisti Lydia Rainforth, Tyler’ın başkan olarak tutulmasını şirket içindeki çalkantıların ardından istikrar için bilinçli bir tercih olarak nitelendirdi.

🔹 Odgers’ın yönetim kurulu uygulamaları başkanı Mark Freebairn, şirket içinden bir ismin seçilmesini yerinde buldu ancak Tyler’ın FTSE 100’deki en büyük güven açıklarından birini devraldığını söyledi.

🔹 Araştırmacılar, farklı aşırı ideolojilerden unsurların birleştiği bir radikalleşme biçimini «hibrit radikalleşme» olarak adlandırıyor.

🔹 Bu yapı faşist köken, üstünlükçü düşünce ve sembollerin yanı sıra cihatçı terörizmden alınan propaganda yöntemlerini ve operasyonel modelleri içeriyor.

🔹 İncelenen materyaller arasında çevrim içi propaganda içerikleri, semboller ve saldırı hazırlıklarıyla bağlantılı belgeler bulunuyor.

🔹 Soruşturmalar, aşırı sağ çevrelerle cihatçı örgütlerin kullandığı yöntemler arasında ortak noktalar bulunduğunu ortaya koyuyor.

🔹 İnternet üzerindeki içerikler, radikalleşme ve bireysel saldırı hazırlıkları açısından soruşturma konusu oluyor.

🔹 Araştırmacılar, bu tür yapıların geleneksel ideolojik sınıflandırmalara sığmadığını belirliyor.

🔹 İncelemelerde propaganda, sembol kullanımı ve saldırı planlamasına yönelik yöntemler birlikte ele alınıyor.

🔹 Soruşturma kapsamındaki materyaller, aşırı sağ ve cihatçı terörizm arasındaki yöntemsel kesişimleri gösteriyor.

🔹 Venezuela’da daha önce Çinli şirketler tarafından işletilen bazı petrol sahalarının ABD destekli North American Blue Energy Partners (NABEP) tarafından devralınması, Çin’in petrol karşılığı kredilerini ve yuanla yürütülen ticaret ağlarını etkiledi.

🔹 Beyaz Saray, NABEP aracılığıyla Venezuela’da 65 milyar varillik kanıtlanmış rezerve sahip petrol sahalarına erişim sağlandığını açıkladı. Bu miktar, ülkenin toplam petrol rezervlerinin yaklaşık beşte birine karşılık geliyor.

🔹 Çin, 2000’den bu yana Venezuela’ya 100 milyar ABD dolarından fazla devlet destekli kredi sağladı. Kredilerin çoğu, Çin’deki devlet alıcılarına ham petrol sevkiyatı karşılığında geri ödemeyi öngören petrol teminatlı anlaşmalar olarak yapılandırıldı.

🔹 Venezuela’nın Çin’e ödenmemiş borcunun 10 milyar ABD dolarının üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Petrol anlaşmasının ardından bu ödemelerin tahsil edilmesi daha zor hale gelebilir.

🔹 Venezuela’daki geçici yönetim, NABEP’e 17 petrol sahasında 100 yıllık imtiyaz verdi; sahaların bazıları daha önce Çinli ve Rus şirketler tarafından işletiliyordu.

🔹 Anlaşma, Pentagon’a NABEP’in ana şirketinde yüzde 35 hisse ve ABD Dışişleri Bakanlığına üretilen ham petrolün yüzde 20’sini maliyetine satın alma hakkı verdi. Bakanlık ayrıca kalan üretim üzerinde öncelikli satın alma hakkına sahip oldu.

🔹 Çinli bağımsız rafineriler, ABD yaptırımlı Venezuela petrolünü satın almak için daha önce dolar dışı takas kanallarını kullanıyordu. Venezuela’dan indirimli ağır ham petrol tedarikinin azalması, bu rafinerilerin kâr marjlarını daraltabilir.

🔹 China National Petroleum Corporation, Venezuela devlet petrol şirketi PDVSA ile borç ödemelerine yönelik petrol üretimi yapan ortak girişimi nedeniyle anlaşmadan en fazla etkilenecek Çin devlet şirketi konumunda.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, Venezuela’daki Çin hak ve çıkarlarının korunması gerektiğini açıkladı.

🔹 Venezuela, 303 milyar varillik kanıtlanmış rezervle dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip ülke. Ağustosta günlük 1,1 milyon varillik ham petrol ihracatının yaklaşık yarısı ABD’ye gönderildi; Çin ise son aylarda Venezuela’dan petrol sevkiyatı almadı.

🔹 ABD yönetimi hamleyle Çin ve Rusya’nın Batı Yarımküre’deki etkisini azaltmayı ve Monroe Doktrini’ni yeniden uygulamayı amaçlıyor.

🔹 Çinli enerji, madencilik ve altyapı şirketlerinin Latin Amerika’daki anlaşmalarda özellikle kısa vadede daha temkinli davranması bekleniyor.

🔹 İran, ABD'nin ülkesindeki iki ayrı saldırısında 11 kişinin öldüğünü açıkladı.

🔹 Huzistan eyaletindeki üç noktaya düzenlenen füze saldırılarında yedi kişi öldü, sekiz kişi yaralandı. Saldırılar Ahvaz ve Aghajari kentleri yakınlarını hedef aldı; ayrı bir ABD saldırısında dört kişinin öldüğü açıklandı.

🔹 İran Kızılayı, salı günü güneydeki Sirik bölgesinde bir düğüne düzenlenen ABD saldırısında biri çocuk dört kişinin öldüğünü ve 50'den fazla kişinin yaralandığını açıkladı. Bu kayıplar bağımsız olarak doğrulanamadı.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun ticari gemilere ve ABD askerlerine yönelik saldırı girişimlerine karşı İran askeri hedeflerine saldırılar düzenlediğini açıkladı. Hava savunma tesisleri, radar sistemleri, deniz unsurları, mayın döşeme kapasitesi ve iletişim noktaları hedef alındı; iki İran hükümeti tankerine de saldırı düzenlendi.

🔹 İran, salı gecesinden çarşamba sabahına kadar bölgedeki ABD üslerine ve çıkarlarına füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. Devrim Muhafızları, Kuveyt, Bahreyn, Ürdün ve Irak'ın kuzeyindeki Erbil'deki ABD unsurlarını hedef aldığını açıkladı.

🔹 Ürdün ordusu, ülke hava sahasına giren 13 balistik füzenin 10'unu önlediğini, diğer üçünün uzak bölgelere düştüğünü açıkladı. İlk değerlendirmelere göre Ürdün'deki ABD tesislerine yönelik saldırıda Amerikalı kaybı bildirilmedi.

🔹 Bahreyn, hava savunma sistemlerinin İran saldırılarını önleyip imha ettiğini açıkladı. Devrim Muhafızları Erbil'deki ABD üslerine yönelik saldırıda bazı Amerikan personelinin öldüğünü öne sürdü; Irak ve ABD bu kayıpları doğrulamadı.

🔹 Karşılıklı saldırılar, ABD ile İran arasındaki temmuzdan bu yana en yoğun çatışma oldu ve iki ülkenin haftalar süren ateşkes dönemini sona erdirdi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ı yeniden müzakere masasına getirmeye çalışmadığını söyledi. Trump, Hürmüz Boğazı üzerinde ABD'nin neredeyse tamamen kontrol sahibi olduğunu ve İran ekonomisinin tamamen çöktüğünü savundu.

🔹 Trump, ABD-İran ateşkes anlaşmasının “üzerine yazıldığı kâğıda değmeyeceğini” söyledi ve İran'a birçok fırsat verdiğini ekledi.

🔹 İran, yeni ABD saldırılarına daha geniş kapsamlı karşılık vereceği uyarısında bulundu. İran Ortak Askeri Komutanlığı, ABD saldırılarının sürmesi halinde daha ağır, yaygın ve yıkıcı yanıtlar verileceğini açıkladı.

🔹 Devrim Muhafızları, ABD saldırılarının İran'ın izni olmadan Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerlerine yönelik tehdidi artıracağını açıkladı.

🔹 Anthropic, yazılım kodlama ve karmaşık bilgi çalışmaları için Fable 5.1 ile sınırlı erişime açık Mythos 5.1 modellerini tanıttı.

🔹 Fable 5.1, Artificial Analysis Intelligence Index’te 66 puanla dünya genelinde ilk sıraya çıktı; Çin’in Kimi K3 ve GLM-5.3 modellerinin altı puan önünde yer aldı.

🔹 Model, finans, kodlama ve hukuk gibi alanlardaki karmaşık gerçek dünya görevlerini ölçen Vals AI endeksinde de birinci oldu. Anthropic’in Opus 5 ve Fable 5 modelleri ikinci ve üçüncü sırayı aldı.

🔹 Anthropic, önbellek okuma fiyatlarını yüzde 75 azalttı ve kullanıcıların toplam giderlerini yüzde 45’e kadar düşürdü. Buna rağmen Fable 5.1’in Intelligence Index’te görev başına maliyeti 3,69 ABD doları olurken Kimi K3’ün maliyeti 0,84, GLM-5.3’ün maliyeti 0,68 ABD doları olarak hesaplandı.

🔹 Alibaba Group Holding, Qwen3.8-Max-0902 modelini yayımladı. Model, ön yüz web geliştirme görevlerinde Arena AI karşılaştırmasında Opus 5 ve Kimi K3’ü geçerek ilk sıraya çıktı.

🔹 Z.ai kurucusu Tang Jie, geliştirilmekte olan GLM-6.0 modelinin kendi halefini otonom biçimde eğitmesini sağlayacak yinelemeli öz geliştirme yeteneğini hedeflediğini söyledi.

🔹 Vals AI CEO’su Rayan Krishnan, Fable 5.1’in erken testlerde bu yeteneğe ilişkin güçlü işaretler gösterdiğini söyledi.

🔹 OpenAI, yaklaşan Astra modelinin insan müdahalesi olmadan iyi korunan sistemlerde bilinmeyen güvenlik açıklarını keşfedip istismar edebilecek kritik düzeyde siber güvenlik kapasitesine sahip olduğunu açıkladı.

🔹 OpenAI, Astra için sıkı güvenlik sınırları ve kısıtlı erişim sözü verdi. Güvenlik araştırmacıları, modelin performansı artırırken kararlarına nasıl ulaştığını belirsizleştiren “yinelenen derinlik” mimarisini eleştirdi.

🔹 Redwood Research başbilim insanı Ryan Greenblatt, bu tekniğin denetimi zayıflattığı konusunda uyardı ve yöntemin yapay zekâ güvenliği ile emniyeti açısından bugüne kadarki en kötü gelişme olabileceğini söyledi.

🔹 ABD, çıkmaza giren çatışmanın altıncı ayında salı gecesi İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattı. İran, Ürdün, Bahreyn, Kuveyt ve Irak’taki ABD varlıkları olarak tanımladığı hedeflere füze saldırıları düzenledi.

🔹 İran, Körfez ülkeleri ve Ürdün’e yönelik saldırılarını genişletebilir. Saldırılar çoğunlukla ABD üslerini hedeflerken enerji altyapısı ve diğer noktalar da vuruldu.

🔹 Petrol ve doğal gaz tesislerine yönelik daha yoğun saldırılar enerji fiyatlarını artırabilir. Körfez ülkelerindeki elektrik santralleri ve su arıtma tesislerinin hedef alınması da bölgedeki ABD müttefiki monarşiler için risk oluşturabilir.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı’ndan ve Basra Körfezi’ndeki diğer noktalardan petrol ihracatını durdurabilir. Eski Devrim Muhafızları Komutanı ve İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, ekonomik savaşın sürmesi halinde Körfez’den tek damla petrol ihraç edilmeyeceğini söyledi.

🔹 İran’ın gemilere yönelik saldırıları ve tehditleri, savaş öncesinde küresel enerji taşımacılığının yaklaşık beşte birini taşıyan Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin büyük bölümünü durdurdu. Son haftalarda bazı petrol tankerleri boğazdan geçse de taşınan miktar düşük kaldı.

🔹 Tankerlere yönelik füze, insansız hava aracı veya sürat teknesi saldırıları petrol fiyatlarını yükseltti. İran’ın Husilerle müttefikliği kapsamında Kızıldeniz’deki gemi taşımacılığı da saldırılar ve Suudi Arabistan’a ait tüm gemileri ablukaya alma tehditleriyle kısıtlandı.

🔹 Babülmendep Boğazı’ndaki riskler nedeniyle Çinli denizcilik şirketleri rotalarını değiştirmeye başladı. Yanbu’daki Suudi Kızıldeniz petrol terminali açıklarında bir geminin hedef alınması ve ağustos başında Süveyş Kanalı yakınındaki insansız hava aracı saldırısı, petrol piyasalarındaki endişeyi ve ham petrol fiyatlarını artırabilir.

🔹 İran, Batı ülkelerine doğrudan saldırılar düzenleyebilir. İran’ın ana mühimmatları Batı ülkelerine ulaşmasa da Devrim Muhafızları alternatif saldırı yöntemleri kullanabilir.

🔹 Birleşik Krallık, İran bağlantılı bilgisayar korsanlarının küçük bir elektrik santralini devre dışı bıraktığını açıkladı. ABD’li yetkililer de Minnesota’daki su tesislerine yönelik siber saldırıların arkasında büyük olasılıkla Tahran’ın bulunduğunu söyledi; İran bu suçlamalara yanıt vermedi.

🔹 Batılı güvenlik servisleri, İran’ı Batı’da saldırı düzenlemek veya suikast girişiminde bulunmak üzere yerel kişileri işe almakla suçladı. İran bu suçlamayı reddetti.

🔹 Elon Musk, X platformunda hükümetlerin talep ettiği içerik kaldırma ve hesap kısıtlama işlemlerinin yasal dayanaklarıyla birlikte görünür hale getirileceğini açıkladı.

🔹 Hindistan Elektronik ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı üst düzey bir yetkilisi, X’in Hindistan yasalarına uymak zorunda olduğunu söyledi.

🔹 X ile Hindistan hükümeti arasındaki anlaşmazlık, Musk’ın platformu 2022’de satın almasından ve Twitter adının değiştirilmesinden önce başladı. Twitter, 2021’deki çiftçi protestoları sırasında çok sayıda hesabın ve paylaşımın engellenmesi taleplerine direndikten sonra taleplere uydu.

🔹 X, 2025’te platformlara otomatik içerik kaldırma talepleri gönderen Hindistan hükümetinin Sahyog Portalı’nı “sansür portalı” olarak nitelendirdi. Hindistan hükümeti portalın yasa dışı çevrimiçi içerik ve siber suçlarla mücadelede koordinasyonu geliştirdiğini söyledi.

🔹 Hindistan’daki yetkililer, mart-temmuz döneminde X, Facebook ve Instagram’a toplamda yaklaşık 195 bin engelleme emri gönderdi. Bu sayı yaklaşık her 68 saniyede bir emre karşılık geliyor.

🔹 Hindistan Bilgi Teknolojileri Yasası’nın bir bölümü, platformları yasa dışı içeriklere karşı işlem yapmaya zorluyor; platformlar aksi halde kullanıcı paylaşımlarına ilişkin hukuki sorumluluk korumasını kaybedebilir.

🔹 Hindistan Anayasası’nın eşitlik ve ifade özgürlüğünü koruyan 14. ve 19. maddeleri, teknoloji şirketlerinin yanı sıra devlet için de geçerli. Kısıtlamalara yazılı gerekçe, etkilenen kullanıcılara bildirim, emirlerin yayımlanması ve bağımsız inceleme eşlik etmesi talep ediliyor.

🔹 Meta, Hindistan’daki içerik kısıtlamalarında daha uyum odaklı bir yaklaşım izlerken X, Yeni Delhi’ye karşı daha çatışmacı bir tutum benimsiyor. Meta’nın Facebook, Instagram ve WhatsApp üzerinden Hindistan’da bir milyardan fazla kullanıcıya ulaştığı, X’in ülkedeki kullanıcı sayısının ise 24-27 milyon olduğu tahmin ediliyor.

🔹 X’in Hindistan’daki yetkililerin birçok emrine nihayetinde uyması bekleniyor; sosyal medya şirketleri ve çalışanları talepleri reddetmeleri halinde hukuki risklerle karşılaşabilir.

🔹 Hindistan’da öğrenci protestoları, muhalefet siyasetçileri ve içerik üreticileriyle bağlantılı paylaşımlar Instagram’da “yasal gereklilikler” gerekçesiyle kısıtlandı. Meta, Başbakan Narendra Modi’nin paylaştığı bir videoyu kısa süreliğine kısıtladıktan sonra yeniden erişime açtı ve işlemi “operasyonel hata” olarak nitelendirerek özür diledi.

🔹 Avrupa Birliği ülkelerinde içerik kaldırma emirlerinin hukuki dayanak içermesi ve etkilenen kullanıcıların bilgilendirilmesi gerekiyor. Brezilya’da ise kısıtlamalar mahkemelerde itiraz konusu olabiliyor ve kamuoyuna açıklanıyor.