Analiz: Xi Jinping ordudaki “casusunu” tasfiye ediyor
Nikkei Asia
🔹 Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in orduyu denetlemekle görevlendirdiği uzun süreli yardımcısı Zhong Shaojun, askeri yolsuzluk soruşturması kapsamındaki tasfiyelerden etkilendi.
🔹 Çin, 28 Ağustos’ta Zhang Youxia ve Liu Zhenli’yi Halk Kurtuluş Ordusu’nu denetleyen Merkezi Askeri Komisyon’daki görevlerinden aldı. İki general, ocak ayında “disiplin ve yasaları ciddi şekilde ihlal ettikleri şüphesiyle” soruşturma altına alınmıştı.
🔹 Halk Kurtuluş Ordusu’nun en üst rütbeli üniformalı subayı ve Merkezi Askeri Komisyon başkan yardımcısı olan Zhang ile komisyon üyesi ve Ortak Kurmay Dairesi başkanı Liu’nun tasfiyesiyle, yedi üyeli komisyonun Xi Jinping ve Zhang Shengmin dahil yalnızca iki üyesi kaldı.
🔹 Çin, aralarında Zhang ve Zhong’un da bulunduğu dört askeri yetkilinin Ulusal Halk Kongresi milletvekilliği statüsünü kaldırdı. Zhong, Xi döneminde Merkezi Askeri Komisyon Genel Ofisi’nin direktörlüğünü yapmış ve komisyonun günlük işlerini yönetmişti.
🔹 Zhong, Xi Jinping’in Zhejiang, Şanghay ve Pekin’deki görevleri boyunca yanında çalışan sivil bir yerel bürokrattı. Xi’nin Çin’in en üst lideri olmasının ardından Halk Kurtuluş Ordusu’na katılan Zhong, daha sonra korgeneralliğe yükseldi.
🔹 Zhong’un 2025 yazında Ulusal Savunma Üniversitesi siyasi komiseri olduğu ortaya çıktı; ancak kısa süre sonra bu görevden ayrıldı. Zhejiang grubunda, ordu içindeki çalkantı sona erdiğinde Zhong’un önemli bir göreve getirilebileceği ve hatta Merkezi Askeri Komisyon’a katılabileceği beklentisi oluştu, ancak bu gerçekleşmedi.
🔹 Zhang Youxia, Xi Jinping’in uzun süreli müttefiklerinden biri ve devrim dönemi parti liderlerinin çocuklarından oluşan “ikinci kuşak kızıllar” grubunun üyesiydi. Zhang ile Zhong’un Halk Kurtuluş Ordusu içindeki farklı konumları nedeniyle anlaşmazlık yaşadığı değerlendiriliyordu.
🔹 Xi Jinping, ordunun Komünist Parti Merkez Komitesi’ne “mutlak sadakat” göstermesini talep ediyor; Merkez Komite’nin “çekirdeği” olarak kendisine sadakat bekliyor.
🔹 Halk Kurtuluş Ordusu’ndaki tasfiyelerin, Komünist Parti’nin 2027 sonbaharında yapılması planlanan 21. Ulusal Kongresi öncesinde Xi’nin ordu üzerindeki kontrolünü güçlendirme çabası sürerken devam etmesi bekleniyor.
🔹 Xi’nin kongrede parti lideri olarak dördüncü beş yıllık dönem için aday olması bekleniyor. Parti ve ordu içindeki çok sayıda üst düzey yetkili, ömür boyu liderliği hatırlatan bu ihtimale karşı çıkıyor.
🔹 Merkezi Askeri Komisyon’un daha önceki üyeleri arasında eski Savunma Bakanı Li Shangfu, eski başkan yardımcısı He Weidong ve eski Siyasi Çalışma Departmanı direktörü Miao Hua da bulunuyordu. Yolsuzlukla mücadele kampanyası kapsamındaki geniş tasfiyeler, üst düzey askeri yetkililerin siyasi sadakatini sınayan bir sürece dönüştü.