🔹 Başkan Donald Trump’ın üst düzey yardımcıları, Cumhuriyetçilerin Senato ve Temsilciler Meclisi’ndeki dar çoğunluklarını korumaya çalıştığı kasım ara seçimleri öncesinde İran savaşının tırmanmasını sınırlamak istiyor.

🔹 Beyaz Saray yetkilileri, 3 Kasım’daki oylamanın ardından askeri operasyonları artırmayı değerlendirebilir; ancak tam kapsamlı çatışmaya dönüş kararı alınmış değil.

🔹 ABD yönetimi şimdilik İran’a ekonomik baskıyı artırarak gelecekteki müzakerelerde taviz koparmayı hedefliyor. Bir Beyaz Saray yetkilisi, “İran üzerindeki baskıyı sürdürüyoruz. Ancak kasım öncelik” dedi.

🔹 Ağustos sonundaki Reuters/Ipsos anketinde Amerikalıların yüzde 31’i savaşı onaylarken yüzde 63’ü karşı çıktı; seçmenler yüksek akaryakıt fiyatlarından da rahatsızlık duyuyor.

🔹 ABD ve İran son günlerde karşılıklı saldırılar düzenledi. ABD, Larak Adası’ndaki roketatarları ve Hürmüz Boğazı çevresindeki İran hedeflerini vurdu; İran ise Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne füze attı. Son çatışma dalgasında İran’da askerler ve siviller hayatını kaybetti.

🔹 İran liderleri, Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği aylardır aksatırken ABD ve Körfez’deki müttefiklerinin askeri üsler, gemiler ve enerji altyapısı dahil hedeflerine dönemsel saldırılar düzenlemeyi sürdürebilir. ABD’nin misilleme baskısıyla karşı karşıya kalması, çatışmanın yeniden geniş çaplı hava savaşına dönüşmesine yol açabilir.

🔹 Başkan Trump’ın çatışma başladığından bu yana onay oranı yüzde 40’tan yüzde 33’e geriledi. Trump, İran’ın son ABD saldırılarına karşılık vermesi halinde daha sert saldırılar düzenleneceği uyarısında bulundu.

🔹 Trump, yenilenen askeri harekâtın uzun sürmeyeceğini düşündüğünü söyledi ve yaklaşan seçimlerin İran stratejisinde rol oynamadığını belirtti. “Ben aday değilim. Partim aday ve partime yardım edeceğim” dedi.

🔹 Savaş yedinci ayına girerken Beyaz Saray, lojistik ve siyasi kısıtlamalarla karşı karşıya. Üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi takvimin değiştiğini söyledi; bazı hassas güdümlü füze stoklarının neredeyse tamamı kullanıldı.

🔹 Pentagon, ordunun görevini yürütmek için ihtiyaç duyduğu tüm imkânlara sahip olduğunu açıkladı. Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, Trump’ın İran’ın askeri kapasitesini yok ettiğini ve ülkenin ekonomisini yaptırımlar ile deniz ablukasıyla zayıflattığını söyledi.

🔹 Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran çatışmasını kasıma kadar görece “sessiz” tutma yaklaşımını destekleyen üst düzey yardımcılar arasında yer alıyor.

🔹 ABD, İran’la ticaret yapan ülkelere ağır yaptırımlar uygulama tehdidini sürdürürken Hürmüz Boğazı’ndaki ablukasını koruyor. Çin’in İran’ı izole etme girişimine katılmaması, ekonomik kampanyanın etkisini sınırlayabilir.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, ekonomik baskı kampanyasının İran’ı askeri karşılık vermeye yöneltebileceğini söyledi; bu durum ekonomik girişimin askeri tırmanmayı da tetikleyebileceği anlamına geliyor.

🔹 Maryland Bölge Mahkemesi Yargıcı Deborah Boardman, Trump yönetiminin doğumla vatandaşlık hakkından yararlanabilecek kişilerin sayısını sınırlayan yeni başkanlık kararını uygulamasını geçici olarak engelledi.

🔹 Karar, göçmen hakları savunucularının talebi üzerine alındı. Boardman, 2025 tarihli ilk başkanlık kararının uygulanmasını da daha önce durdurmuştu.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi 30 Haziran’da, ABD vatandaşı veya yasal daimi ikamet sahibi olmayan ebeveynlerin ABD’de doğan çocuklarının doğumla vatandaşlık kazanmasını sona erdirme girişimini reddetti.

🔹 Mahkeme, söz konusu düzenlemenin ABD Anayasası’nın 14. Ek Maddesi’ndeki vatandaşlık hükmünü ihlal ettiğine karar verdi. Hüküm, ABD’de doğan ve ABD yargı yetkisine tabi kişilere vatandaşlık tanıyor.

🔹 Başkan Donald Trump, Yüksek Mahkeme kararının ardından 6 Ağustos’ta yeni bir başkanlık kararı imzaladı. Karar özellikle, çocuklarının otomatik vatandaşlık kazanması amacıyla ABD’ye doğum için seyahat edilmesini hedefliyor.

🔹 Yeni karar, ebeveynlerden birinin ABD’de yabancı bir hükümet için çalışması, vatandaşlık almak amacıyla dolandırıcılık veya ticari işlem yapması ya da “düşman yabancı” olarak sınıflandırılması halinde çocuklara vatandaşlık verilmemesini öngörüyor.

🔹 Boardman, sınıf davası kapsamındaki çocukların doğumla vatandaş olduğuna Yüksek Mahkeme’nin zaten karar verdiğini belirterek yeni kararın bu sınıfa uygulanmasının büyük olasılıkla anayasaya aykırı olduğunu söyledi.

🔹 Mahkeme kararı, Dışişleri Bakanlığı, İç Güvenlik Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik İdaresi dahil kurumların sınıf davası kapsamındaki çocukların vatandaşlığına müdahale etmesini, vatandaşlığı reddetmesini veya tanımamasını yasaklıyor.

🔹 Adalet Bakanlığı avukatları, yeni kararın önceki düzenlemeden daha dar kapsamlı olduğunu ve davanın erken açıldığını savundu. Federal kurumların uygulama için gerekli kamuya açık kılavuzu henüz yayımlamadığını, bu kılavuzun cumartesi gününe kadar hazırlanmasının beklendiğini söyledi.

🔹 Boardman, kararın yalnızca gelecekte doğacak çocuklara uygulanacağını belirten hükümet yaklaşımına karşı çıkarak düzenlemenin açık ifadelerinin, doğum tarihine bakılmaksızın kriterleri karşılayan tüm çocukları kapsadığını söyledi.

🔹 Mahkeme, uygulamayı engellerken federal kurumların başkanlık kararının nasıl uygulanacağına ilişkin kılavuz yayımlamasına izin verdi.

🔹 Dışişleri Bakanlığı’nın hazırladığı taslak kılavuz, çocukları için pasaport başvurusunda bulunan ebeveynlerin kendi vatandaşlıklarını veya göçmenlik statülerini kanıtlamasını gerektirebilir.

🔹 ABD’nin en büyük okul sistemi olan New York City Devlet Okulları, bu eğitim yılında sekizinci sınıfa kadar öğrencilerin kullandığı üretken yapay zekâ araçlarını sınıflarda yasakladı.

🔹 New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin planı, bir yıllık moratoryum öngörüyor. Plan, ilk yılın sonuçlarına göre uzatılabilir veya değiştirilebilir.

🔹 Mamdani, moratoryumun öğrencilerin bağımsız düşünmesini, akranlarıyla çalışmasını, daha iyi sorular sormasını ve yanıtı bilmemeye alışmasını amaçladığını söyledi.

🔹 Kent, üçüncü-beşinci sınıf öğrencileri için 30 dakika, altıncı-sekizinci sınıf öğrencileri için 45 dakika ekran süresi sınırı önerdi.

🔹 Kent yönetimi, öğrencilerin daha önce kullandığı 38’den fazla teknoloji platformundaki yapay zekâ bileşenlerini devre dışı bırakacak. Yapay zekâ özellikleri kaldırılamayan programların kullanımına son verilecek.

🔹 Lise öğrencileri için bazı okullarda beş eğitim amaçlı yapay zekâ programı pilot olarak uygulanacak.

🔹 Kent, gençlere yapay zekâ kaynaklı önyargıları, riskleri ve etik konuları öğretmek amacıyla 45 dakikalık iki yapay zekâ okuryazarlığı modülü başlatacak.

🔹 Karar, ebeveynlerin ve diğer savunucuların sınıflarda yapay zekâya iki yıllık yasak getirilmesi yönündeki baskısının ardından alındı.

🔹 Teknoloji kullanımına yönelik tepkiler, Los Angeles Birleşik Okul Bölgesi dahil onlarca okul sisteminde ekran süresi sınırlamalarını artırdı. New York Valisi Kathy Hochul da geçen yıl eyaletin devlet okullarında cep telefonu kullanımını yasakladı.

🔹 Maryland’deki federal yargıç Deborah L. Boardman, Trump yönetiminin ABD’de vatandaş olmayan ebeveynlerden doğan bebeklere vatandaşlık verilmesini engellemeye yönelik son girişiminin büyük bölümünü geçici olarak durdurdu.

🔹 Karar, Trump’ın ağustos ayında imzaladığı başkanlık kararnamesinin uygulanmasını, 19 Şubat 2025’ten sonra doğan çocuklar ve gelecekte doğacak çocuklar bakımından sınırladı.

🔹 Yargıç Boardman, kararın Yüksek Mahkeme’nin daha önce vatandaş olarak tanımladığı bebekleri de etkileyebileceğini belirtti.

🔹 Yüksek Mahkeme, temmuz ayında 6’ya karşı 3 oyla Trump’ın 2025 tarihli daha kapsamlı başkanlık kararnamesini anayasaya aykırı bulmuştu.

🔹 Boardman, başkanlık kararnamesinin Yüksek Mahkeme’nin kararını geçersiz kılamayacağını söyledi.

🔹 Yargıç, Trump yönetiminin Yüksek Mahkeme kararını yanlış yorumladığını ve kararın etrafından dolaşmaya çalıştığını yazdı.

🔹 Boardman, 35 sayfalık kararında Trump’ın ikinci döneminin başladığı 20 Ocak 2025’ten bu yana doğuştan vatandaşlık hakkını başkanlık kararnameleriyle sınırlamaya çalıştığını belirtti.

🔹 Karar, çocukların ebeveynlerinin terör örgütü üyesi veya “düşman yabancı” olarak sınıflandırılması halinde vatandaşlıklarının geri alınabileceği ihtimaline de yer verdi.

🔹 Yargıç, Trump yönetiminin sınır dışı işlemlerinde bazı Venezuelalıları Tren de Aragua adlı suç örgütüyle bağlantılı olmakla kanıt olmadan suçladığı örnekleri gündeme getirdi.

🔹 Ağustos tarihli kararname, doğuştan vatandaşlık amacıyla ABD’ye seyahat ettiği düşünülen ebeveynlerin çocuklarını da vatandaşlık dışında bırakabilecek yeni kategoriler öngördü.

🔹 Kararname, uçak bileti satın almak gibi herhangi bir “ticari işlem” gerçekleştiren kişileri doğuştan vatandaşlığa erişmek amacıyla seyahat eden kişiler kapsamında değerlendiriyordu.

🔹 Boardman, doğuştan vatandaşlığı koruyan Yüksek Mahkeme kararının ülkenin yürürlükteki hukuku olduğunu ve başkanın buna uyması gerektiğini söyledi.

🔹 Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in orduyu denetlemekle görevlendirdiği uzun süreli yardımcısı Zhong Shaojun, askeri yolsuzluk soruşturması kapsamındaki tasfiyelerden etkilendi.

🔹 Çin, 28 Ağustos’ta Zhang Youxia ve Liu Zhenli’yi Halk Kurtuluş Ordusu’nu denetleyen Merkezi Askeri Komisyon’daki görevlerinden aldı. İki general, ocak ayında “disiplin ve yasaları ciddi şekilde ihlal ettikleri şüphesiyle” soruşturma altına alınmıştı.

🔹 Halk Kurtuluş Ordusu’nun en üst rütbeli üniformalı subayı ve Merkezi Askeri Komisyon başkan yardımcısı olan Zhang ile komisyon üyesi ve Ortak Kurmay Dairesi başkanı Liu’nun tasfiyesiyle, yedi üyeli komisyonun Xi Jinping ve Zhang Shengmin dahil yalnızca iki üyesi kaldı.

🔹 Çin, aralarında Zhang ve Zhong’un da bulunduğu dört askeri yetkilinin Ulusal Halk Kongresi milletvekilliği statüsünü kaldırdı. Zhong, Xi döneminde Merkezi Askeri Komisyon Genel Ofisi’nin direktörlüğünü yapmış ve komisyonun günlük işlerini yönetmişti.

🔹 Zhong, Xi Jinping’in Zhejiang, Şanghay ve Pekin’deki görevleri boyunca yanında çalışan sivil bir yerel bürokrattı. Xi’nin Çin’in en üst lideri olmasının ardından Halk Kurtuluş Ordusu’na katılan Zhong, daha sonra korgeneralliğe yükseldi.

🔹 Zhong’un 2025 yazında Ulusal Savunma Üniversitesi siyasi komiseri olduğu ortaya çıktı; ancak kısa süre sonra bu görevden ayrıldı. Zhejiang grubunda, ordu içindeki çalkantı sona erdiğinde Zhong’un önemli bir göreve getirilebileceği ve hatta Merkezi Askeri Komisyon’a katılabileceği beklentisi oluştu, ancak bu gerçekleşmedi.

🔹 Zhang Youxia, Xi Jinping’in uzun süreli müttefiklerinden biri ve devrim dönemi parti liderlerinin çocuklarından oluşan “ikinci kuşak kızıllar” grubunun üyesiydi. Zhang ile Zhong’un Halk Kurtuluş Ordusu içindeki farklı konumları nedeniyle anlaşmazlık yaşadığı değerlendiriliyordu.

🔹 Xi Jinping, ordunun Komünist Parti Merkez Komitesi’ne “mutlak sadakat” göstermesini talep ediyor; Merkez Komite’nin “çekirdeği” olarak kendisine sadakat bekliyor.

🔹 Halk Kurtuluş Ordusu’ndaki tasfiyelerin, Komünist Parti’nin 2027 sonbaharında yapılması planlanan 21. Ulusal Kongresi öncesinde Xi’nin ordu üzerindeki kontrolünü güçlendirme çabası sürerken devam etmesi bekleniyor.

🔹 Xi’nin kongrede parti lideri olarak dördüncü beş yıllık dönem için aday olması bekleniyor. Parti ve ordu içindeki çok sayıda üst düzey yetkili, ömür boyu liderliği hatırlatan bu ihtimale karşı çıkıyor.

🔹 Merkezi Askeri Komisyon’un daha önceki üyeleri arasında eski Savunma Bakanı Li Shangfu, eski başkan yardımcısı He Weidong ve eski Siyasi Çalışma Departmanı direktörü Miao Hua da bulunuyordu. Yolsuzlukla mücadele kampanyası kapsamındaki geniş tasfiyeler, üst düzey askeri yetkililerin siyasi sadakatini sınayan bir sürece dönüştü.

🔹 Nepal ile Çin arasındaki sınır bölgesinde meydana gelen toprak kaymasının ardından Nepal makamları, birden fazla hidroelektrik santralinde arama çalışmalarını sürdürüyor.

🔹 Nepal Elektrik Kurumu yöneticisi, ağır hasar gören orta kesimdeki Rasuwa bölgesindeki santralde hayatta kalanların bulunma ihtimalinin yüksek olduğunu söyledi.

🔹 Yönetici, santralde 46 kişinin mahsur kalmış olabileceğini ve tünelde su ile gıda depolanan tesisler bulunduğunu açıkladı.

🔹 Yönetici, mahsur kalanların afetin üzerinden bir hafta geçmesine rağmen hayatta olduğundan emin olduğunu söyledi.

🔹 Nepal Dışişleri Bakanlığı, birden fazla santralde tünellerin durumunu kontrol etmek amacıyla çevredeki enkazın kaldırıldığını açıkladı.

🔹 Bazı santrallerde tünellerin içi de çamur ve kayalarla doldu.

🔹 Toprak kaymasında ölenlerin sayısı 1.200’ü aşarken yaklaşık 5.000 kişi kayıp.

🔹 Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran lideri Mesud Pezeşkiyan’la görüşmeleri, Yeni Delhi’nin büyük çatışmalarda arabuluculuk yapma kapasitesini gündeme getirdi.

🔹 Rusya ile Batı arasında konumlanan ve Orta Doğu’daki rakip kamplarla ilişkilerini sürdüren Hindistan, tüm taraflarla iletişim kurabilen az sayıdaki ülkeden biri olarak potansiyel bir köprü rolüyle değerlendiriliyor.

🔹 Modi, Bişkek’teki Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesinde Putin’e Ukrayna’daki çatışmayı sona erdirme çağrısı yaptı ve savaşta geçirilen her günün insanlığı geriye götürdüğünü söyledi.

🔹 Pezeşkiyan, Hindistan’ın geniş kapsamlı temaslarını kullanarak diğer tarafların çatışmadan uzaklaşmasına yardımcı olması için Modi’den destek istedi. Pezeşkiyan, sorunların çözümünün diyalog ve iş birliğinden geçtiğini söyledi.

🔹 Şanghay İşbirliği Örgütü liderleri, Tahran’a yönelik askeri saldırıları kınayan ortak bir bildiri imzaladı. Bildiride İsrail ve ABD’nin adı doğrudan yer almadı.

🔹 Hindistan, geçen yıl İsrail’in İran’a yönelik askeri saldırılarını kınayan bir Şanghay İşbirliği Örgütü bildirisinden ayrılmıştı; üç ay sonra Modi, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler Şartı ilkelerinin ihlali olarak tanımlayan Tianjin bildirisini imzaladı.

🔹 12-13 Eylül’de Yeni Delhi’de yapılacak Brics zirvesinde çatışmaların çözümü öne çıkan başlıklardan biri olacak. Zirveye Putin, Pezeşkiyan, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in katılması bekleniyor.

🔹 Modi’nin Moskova, Tahran ve Batı ile aynı anda iletişim kurabilmesi, görüşmelerin blok söylemine dönüşmesini önlemeye yardımcı olabilir. Ancak Hindistan’ın bu erişimi somut anlaşmalara dönüştürmesi, tarafların çözüm istemesine ve arabulucuya güvenmesine bağlı.

🔹 Modi’nin Rusya-Ukrayna savaşını veya İran çatışmasını sona erdirmesi zor olabilir. Putin, savaşı aniden bitirmeye çalışması halinde Rusya’daki diğer siyasi liderlerin baskısıyla karşılaşabilir; Modi’nin ABD Başkanı Donald Trump’ı İran çatışmasını sona erdirmeye ikna etmesi de zor olabilir.

🔹 Hindistan’ın Washington ve Moskova ile iletişim kurabilmesi, İsrail ve İran’la güçlü ilişkilere sahip olması ülkenin çok taraflı yaklaşımına yeni diplomatik değer kazandırabilir. Ancak Modi’yi küresel anlaşmazlıklarda yeni bir arabulucu olarak nitelendirmek için henüz erken.

🔹 Reag yatırım fonu yöneticisinin eski sahibi ve Banco Master soruşturmalarının hedeflerinden João Carlos Mansur, Cumhuriyet Başsavcılığı (PGR) ile etkin pişmanlık kapsamında işbirliği anlaşması imzaladı.

🔹 Federal Polisin (PF) katılmadığı işbirliği anlaşması, onaylanıp onaylanmayacağının incelenmesi için Federal Yüksek Mahkeme (STF) Yargıcı André Mendonça’nın makamına gönderildi.

🔹 Mendonça, anlaşmanın gönüllü yapıldığını doğrulamak için bir duruşma düzenleyecek.

🔹 Mansur, PGR’ye Banco Master’ın eski bankacısı Daniel Vorcaro’yu odağa alan bilgiler içeren 17 ek belge sundu; Senatör Jaques Wagner ile eski Salvador Belediye Başkanı ve Bahia valiliği adayı ACM Neto’nun adlarını da verdi.

🔹 Bir işbirliği anlaşmasının onaylanması için kişinin suçları kabul etmesi ve soruşturmacılara sunduğu anlatımı destekleyen kanıtlar vermesi gerekiyor.

🔹 Mansur, ocak ayında Master’ın varlıklarını şişirmek için kullanılmış olabileceği incelenen yatırım fonlarıyla ilgili Compliance Zero operasyonunun ikinci aşamasında hedef alındı.

🔹 Merkez Bankası, operasyonun ardından Reag’ın tasfiyesine karar verdi. Kararda şirketin mali durumunun bozulması ve ulusal finans sistemindeki kurumların faaliyet kurallarının ciddi biçimde ihlal edilmesi gerekçe gösterildi.

🔹 Reag fonları 2024’te Brasília Bankası’nın (BRB) sermaye artırımında kullanıldı; Federal Polis bu işlemleri şüpheli buldu.

🔹 Reag, organize suçun resmi ekonomideki faaliyetlerini inceleyen Carbono Oculto operasyonunda da kara para aklama şüphesiyle soruşturuldu.

🔹 Mansur daha önce Reag’ın işleyişinde usulsüzlük bulunmadığını söyledi ve şirketin güçlü bir uyum sistemine sahip olduğunu savundu.

🔹 Mansur’un beyan edilen serveti 2023’te 748,7 milyon realden 2024’te 1,49 milyar reale çıktı. Artışın büyük bölümü Lurix Participações şirketindeki hisselerin değerindeki yükselişten kaynaklandı.

🔹 Mansur, Reag’ın operasyonlarda adı geçen bazı yatırım fonlarının yönetimini hiçbir zaman üstlenmediğini açıkladı.

🔹 İran Sağlık Bakanı, salı gecesi ABD'nin İran genelindeki saldırılarında 18 kişinin öldüğünü ve 108 kişinin yaralandığını açıkladı.

🔹 İran Kızılayı, Hürmüz Boğazı kıyısındaki bir düğün töreninde dört kişinin öldüğünü ve 67 kişinin yaralandığını duyurdu.

🔹 İran, Bahreyn, Ürdün, Kuveyt ve Irak'taki ABD unsurlarına füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. Kuveyt ordusu, perşembe sabahı düzenlenen saldırıların hava savunma sistemleri tarafından önlendiğini açıkladı.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı sözcüsü Tim Hawkins, ABD ordusunun sivilleri hedef almadığını söyledi.

🔹 BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, İran'daki sivil kayıplar ve düğün törenine isabet eden saldırı haberleri karşısında derin endişe duyduğunu belirterek askeri operasyonların derhal durdurulması çağrısı yaptı.

🔹 Guterres, tüm tarafların uluslararası insancıl hukuk kapsamındaki ayrım gözetme, orantılılık ve tedbir yükümlülüklerine uyması gerektiğini söyledi.

🔹 İran'da 7 Nisan itibarıyla 3.636 kişinin öldüğü, bu kişilerin 1.701'inin sivil olduğu kaydedildi.

🔹 ABD, çatışmalarda 18 askeri personelinin öldüğünü ve 750'den fazla kişinin yaralandığını açıkladı.

🔹 Minab kentindeki bir kız okuluna savaşın ilk gününde düzenlenen saldırıda 160 kişi öldü. Pentagon, saldırıyla ilgili resmi soruşturma sonucunu henüz açıklamadı; saldırının eski hedefleme verilerinin kullanılması nedeniyle gerçekleşmiş olabileceği bildirildi.

🔹 ABD Kongresi'ndeki Demokrat üyeler, Minab saldırısına ilişkin soruşturma sonuçlarının yayımlanmasını talep etti; rapor henüz milletvekillerine gönderilmedi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer programını durdurmayı, Hamas, Hizbullah ve Husiler gibi silahlı gruplara desteğini sona erdirmeyi ve İranlıları hükümeti devirmeye teşvik etmeyi savaşın gerekçeleri arasında gösterdi.

🔹 İran, izinsiz olarak Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerlerini tehdit etti. Savaş öncesinde dünya petrol arzının yüzde 20'sini taşıyan boğazdaki tanker trafiği ciddi ölçüde azaldı.

🔹 Trump'ın üst düzey yardımcıları, kasım ayındaki ara seçimler öncesinde savaşın tırmanmasını önlemeye çalışıyor. Beyaz Saray yetkilileri, 3 Kasım'daki seçimlerin ardından askeri operasyonları artırma seçeneğini değerlendirecek.

🔹 ABD ile İran arasındaki savaşın yeniden şiddetlenmesi, ABD’nin savunma harcamalarını ve petrol, benzin, dizel ile jet yakıtı maliyetlerini artırıyor.

🔹 Enerji fiyatlarındaki yükseliş, ABD’nin 40 trilyon dolarlık borç yükü nedeniyle zaten tedirgin olan tahvil piyasasında enflasyon endişelerini güçlendiriyor.

🔹 ABD’nin gösterge 10 yıllık Hazine tahvilinin getirisi çarşamba günü yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesine çıktı. Getirinin yüzde 4,77’ye yükselmesi, bir yıl öncesine göre 60 baz puanlık artış anlamına geliyor.

🔹 Tahvil piyasasındaki baskı, tüketiciler için mortgage maliyetlerini, şirketler için borçlanma giderlerini ve Washington’ın borç ödeme maliyetlerini artırıyor.

🔹 Savaşın altı aydan uzun sürmesi, dünyanın en kritik enerji tedarik bölgesinden sevkiyatı aksattı. ABD’de geçen ay tarihinin en pahalı ağustos ayı yaşanırken dizel fiyatları savaşın başlamasından bu yana yüzde 51 arttı.

🔹 Almanya’da 10 yıllık tahvil getirisi 2011’den, İngiltere’de 30 yıllık tahvil getirisi 1998’den bu yana görülmeyen seviyelere çıktı. Japonya’nın 10 yıllık devlet tahvili getirisi ise yüzde 3’ü aşarak 1996’dan bu yana ilk kez bu seviyeye ulaştı.

🔹 Yükselen tahvil getirileri, yatırımcılara geleneksel olarak risksiz kabul edilen bir alternatif sunarak hisse senetlerinin cazibesini azaltıyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5’e yaklaştıkça, yüksek değerlemeli teknoloji hisselerine yatırım yapmak daha zor hale geliyor.

🔹 ABD, mali yılın başından bu yana net faiz ödemelerine 931 milyar dolar harcadı. Bu tutar, aynı dönemde ulusal savunmaya yapılan 804 milyar dolarlık harcamayı aştı.

🔹 ABD’nin ulusal borcu geçen ay ilk kez 40 trilyon dolara ulaştı; son verilere göre borç 40,11 trilyon dolar seviyesinde ve bir yıl öncesine göre 2,84 trilyon dolar, yani yüzde 7,6 daha yüksek.

🔹 Peter G. Peterson Foundation, ABD’nin önümüzdeki 10 yılda net faiz harcamalarının 16 trilyon doları aşmasının beklendiğini açıkladı. Faiz oranları daha da yükselirse bu maliyet artabilir.

🔹 Teknoloji şirketlerinin yapay zekâ altyapısı için trilyonlarca dolar harcaması, tahvil piyasasında Washington’ın borçlanma ihtiyacıyla rekabet yaratıyor. Dünya genelinde kurulan veri merkezlerinin önemli bölümü tahvil piyasası yoluyla finanse ediliyor.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent’in tahvil geri alımlarını en az iki katına çıkarma planı yalnızca birkaç saat etkili oldu. Tahvil satışları kısa süre sonra yeniden başladı ve getiriler müdahale öncesi seviyeleri aştı.

🔹 Yatırımcılar, Federal Reserve’in bu ayki politika toplantısında faiz artırımını ciddi biçimde değerlendirmesini bekliyor. Daha yüksek tahvil getirileri sermaye maliyetini artırarak şirket yatırımlarını, küçük işletmelerin genişleme planlarını ve ekonomik büyümeyi yavaşlatabilir.