🔹 Şam’ın Tadamon Mahallesi’nde çocuklar, Beşar Esad yönetimi dönemindeki katliamların kurbanlarına ait kemikleri enkaz arasında arıyor.
🔹 Esad ailesinin 2024’te sona eren beş yılı aşkın iktidarının ardından mağdurlar, yeni hükümetten toplu mezarlardaki delilleri toplamasını ve sorumlular hakkında hızlı şekilde dava açmasını istedi.
🔹 Esad’ı devirerek iktidara gelen yeni yönetim, savaş suçlarına karışan herkesin yargılanmasının yeni bir iç çatışmayı tetikleyebileceği gerekçesiyle adalet ile barış arasında denge kurmaya çalışıyor.
🔹 Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara, Esad döneminin alt rütbeli askerleri için af ilan etti; doğrudan vahşetlere karışan kişilerin takip edileceğini açıkladı.
🔹 Hükümet, geçiş dönemi adaleti sürecini yürütmek üzere Ulusal Geçiş Dönemi Adaleti Komisyonu’nu kurdu. Komisyon, davaların kimyasal silah kullanımı, cezaevlerindeki işkence ve infazlar ile katliamlar gibi en ağır suçlara odaklanmasını öneriyor.
🔹 Birleşmiş Milletler, Suriye’deki savaşta en az 580 bin kişinin öldüğünü bildirdi. Esad hükümetinin düşmesinin ardından 24 binden fazla mahkûm serbest bırakıldı; yaklaşık 140 bin kayıp kişinin rejimin cezaevlerinde veya başka yerlerde öldürülmüş olabileceği değerlendiriliyor.
🔹 Suriye mahkemesi geçen ay Beşar Esad ile sekiz kişiyi cinayet, işkence ve insanlığa karşı suçlardan mahkûm ederek tamamına idam cezası verdi. Sanıklardan yalnızca Esad’ın kuzeni Atef Necib Suriye’nin kontrolünde bulunuyor; Esad ise Rusya’da sürgünde.
🔹 Söz konusu kararlar, savaş dönemiyle ilgili Suriye’deki ilk davalar olarak mahkeme içinde ve ülke genelinde kutlandı. İnsan hakları uzmanları yargılamaların adil ve şeffaf olup olmadığını sorguladı.
🔹 Suriye yeni bir hukuk sistemi kuruyor; adli tıp ekipleri oluşturuluyor, hâkimler eğitiliyor ve savaş sırasında işlenen suçları kapsayan yasalar hazırlanıyor.
🔹 Son aylarda Esad yönetimiyle işbirliği yapmakla veya suçlara karışmakla suçlanan kişilere yönelik linç, darp ve vandalizm olayları arttı. Şam duvarlarına rejim yanlısı silahlı gruplarla ilişkilendirilen kişilerin isimleri yazıldı; ülke genelinde dağıtılan bildirilerde rejim muhbirleri ve diğer şüpheliler tehdit edildi.
🔹 Hükümet, Tadamon’daki bir katliama karışmakla suçlanan eski istihbarat görevlisi Amcad Yusuf’u nisan ayında tutukladı. Mahalle sakinleri, olaydan sorumlu diğer kişilerin de yargılanmasını talep ediyor.
🔹 Hükümete bağlı sivil savunma ekibi, bir yıldan uzun süre sonra Tadamon’a giderek kemikleri topladı ve bir toplu mezarı kazdı. Mahalle sakinleri daha fazla cesedin gömülü olduğunu, çocukların yeni kalıntılar çıkarmaya devam ettiğini ve hükümet ekiplerinin bunları almaya dönmediğini söyledi.
🔹 Esad yanlısı Ulusal Savunma Güçleri’nin Şam’daki eski lideri Fadi Sakr, Tadamon’daki sivillerin katliamına karışmakla suçlandı; Sakr sorumluluğu reddetti ve milislerin başına katliamdan sonra getirildiğini söyledi.
🔹 Geçiş dönemi adaleti için çalışan Sivil Barış Komitesi’nde görev alan Sakr’ın uzlaşma çabalarına katılması bazı Suriyelilerin tepkisini çekti. Mağdur yakınları, Sakr’ın tutuklanıp yargılanması gerektiğini savundu.