🔹 Pasifik Adaları Forumu liderleri, Çin'in temmuz ayında gerçekleştirdiği kıtalararası balistik füze testinden duydukları endişeyi açıkladı.

🔹 Palau Devlet Başkanı Surangel Whipps Jr. tarafından okunan bildiride, füze testinin bazı üye ülkelerin üzerinden yeterli ön bildirim yapılmadan geçtiği belirtildi.

🔹 Çin, temmuz başında nükleer kapasite taşıyabilen kıtalararası balistik füze test etti; füze, Pasifik Okyanusu'nda Kiribati ve Tuvalu'nun münhasır ekonomik bölgelerine düştü.

🔹 Bildiri, kıtalararası balistik füze testi yapan devletlere şeffaflık çağrısı yaptı ve uluslararası uygulamalara uygun olarak testlerden en az 24 saat önce bildirimde bulunulmasını istedi.

🔹 Pasifik bloğunun 18 üyesinden 17'si bildiriyi destekledi. Naoero olarak da bilinen Nauru karşı çıktı.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Palau'yu diğer üye ülkelerin tutumunu etkilemeye çalışmakla suçladı; Çin'in barışçıl kalkınmaya bağlı olduğunu ve askeri genişleme yürütmediğini söyledi.

🔹 Palau Devlet Başkanı Whipps, bildirinin Nauru dışındaki üyelerin büyük bölümünün uzlaşabildiği bir metin olmasından memnun olduğunu söyledi.

🔹 Ağustos ayındaki dışişleri bakanları toplantısında Kiribati ve Nauru, füze testini doğrudan kınayan daha sert bir açıklamaya karşı çıktı.

🔹 ABD de Pasifik Okyanusu'nda kıtalararası balistik füze testleri yapıyor; füzeler genellikle Kaliforniya'dan Marshall Adaları yönüne fırlatılıyor. Eski ABD'nin Palau Büyükelçisi John Hennessey-Niland, Washington'ın testleri önceden duyurduğunu ve diğer ülkeleri bilgilendirdiğini söyledi.

🔹 Çin, Tayvan'ın foruma katılmasından da rahatsız oldu. Palau Devlet Başkanı Whipps, Tayvan'ın gelecekte forumdaki gelişim ortağı statüsünü koruyacağını söyledi.

🔹 Çin'in Pasifik özel temsilcisi Qian Bo, bölgedeki altyapı işbirliği, iklim değişikliğiyle mücadele, ticaret, sağlık, eğitim ve tarım alanlarındaki desteği öne çıkardı.

🔹 Pasifik liderleri, sınır aşan suçlar, doğal afetler ve diyabet ile kanser gibi bulaşıcı olmayan hastalıkların artması karşısında bölgesel yönetişimin güçlendirilmesini görüştü. Gelecek yılki liderler toplantısı Yeni Zelanda'da yapılacak.

🔹 Avrupa’da aktarmalı uçuşlarını kaçıran yolcuların sayısı, elektronik sınır sisteminin uygulanmaya başlamasının ardından yaz boyunca iki katına çıktı.

🔹 Bazı hava yolu şirketleri, saatlerce süren kuyruklar nedeniyle bağlantılı uçuşlarını kaçıran yolcu sayısında altı kat artış bildirdi.

🔹 AB’nin Giriş-Çıkış Sistemi, AB dışından gelen ve ayrılan yolcuların fotoğraf çektirmesini ve parmak izi vermesini gerektiriyor.

🔹 Sistem; hatalı teknoloji, yetersiz personel ve uzun bekleme süreleri nedeniyle sorunlarla karşılaştı.

🔹 Bazı AB ülkeleri, yoğun dönemlerde kuyrukları yönetebilmek için yaz boyunca fotoğraf ve parmak izi kontrollerinin bir bölümünü askıya alarak yalnızca yolcuların kişisel bilgilerini kaydetti.

🔹 Bu esneklik sayesinde altı saatlik kuyruklara ilişkin önceki uyarılar gerçekleşmedi, ancak Avrupa’nın farklı noktalarında ulaşım aksamaları sürdü. Korfu ve Tenerife havalimanları tatil sezonunda özellikle etkilendi.

🔹 Almanya, Fransa ve İtalya’nın da aralarında bulunduğu dokuz ülke, temmuz ayında Avrupa Komisyonu’ndan değişiklikleri ertelemesini istedi.

🔹 IATA yetkilisi Thomas Reynaert, kontrollerdeki esnekliğin kaldırılmasının yoğunluk ve aksamaları artırabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Avrupa Komisyonu sözcüsü Markus Lammert, sistemin mevcut esneklikler sayesinde genel olarak iyi çalıştığını söyledi. Komisyon, ilgili üye ülkelere teknik, örgütsel ve iletişim alanlarında ek destek sundu.

🔹 Komisyon, yoğunlukları yönetmek için bazı ülkelerin biyometrik kontrolleri askıya almaya devam etmesine göz yumabilir; söz konusu ülkeler hakkında yasal ihlal prosedürü başlatmayacak.

🔹 Dijital sınır sistemi 180 milyon giriş ve çıkışı kaydetti, 60 bin girişe izin vermedi. Girişi reddedilenler arasında güvenlik tehdidi oluşturan 1.700’den fazla kişi bulunuyor.

🔹 Norveç güvenlik birimleri, Rusya’ya ait araştırma gemisi Professor Molchanov’u Svalbard’daki Barentsburg’da izledi ve mahkeme kararıyla gemiye el koydu.

🔹 Yaklaşık 61 metre uzunluğundaki okyanus araştırma gemisine Norveç polisi, Barentsburg limanında müdahale etti ve geminin kaptanına gemiyi “tutukladığını” bildirdi.

🔹 El koyma işlemi, Rusya’nın Kırım’da Ukraynalı enerji şirketi Naftogaz’ın varlıklarına el koyması nedeniyle Rusya’yı 4 milyar dolardan fazla ödeme yapmaya hükmeden uluslararası mahkeme kararının uygulanması kapsamındaydı.

🔹 Rus hükümetine ait Professor Molchanov’un Barentsburg’dan ayrılması, Norveç mahkemelerinin sonraki adımı belirlemesine kadar yasaklandı.

🔹 Svalbard Valisi Lars Fause, Norveç’in yalnızca mahkeme kararını uyguladığını söyledi ve bunun Svalbard’da Norveç’in bu tür ilk işlemi olduğunu açıkladı.

🔹 Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü el koyma işlemini “korsanlık” olarak nitelendirdi. Rusya Devlet Başkanlığı temsilcisi Yuri Trutnev, Svalbard Antlaşması’nın ihlal edildiğini söyledi.

🔹 Svalbard, Norveç’in kontrolünde bulunuyor ancak I. Dünya Savaşı sonrasında imzalanan özel bir antlaşma, Rusya dahil farklı ülkelerin bölgede vizesiz yaşamasına ve faaliyet yürütmesine izin veriyor.

🔹 Arktik’in stratejik öneminin artması ve Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sonrasında Norveç, Svalbard çevresindeki gözetimi artırdı, yabancıların bazı haklarını kısıtladı ve uluslararası bilim insanlarına yönelik sınırlamalar getirdi.

🔹 Rus devlet medyası, geminin yaklaşık 20 sanatçıyı özel bir sergi için Barentsburg’a götürdüğünü söyledi. Norveç makamları, gemideki mürettebat ve yolcularla ilgileneceklerini açıkladı.

🔹 Norveçli akademisyen Kari Aga Myklebost, Professor Molchanov’un Rusya’nın hibrit operasyonlarında kullanıldığını ve Svalbard’a Rus ajanları taşıdığını söyledi.

🔹 Norveç istihbarat yetkilileri, Kremlin’in Norveç limanlarına yasal erişimi bulunan sivil personel ve askeri olmayan gemileri istihbarat toplamak için sıkça kullandığını söyledi.

🔹 Arctic Institute araştırmacısı Anthony Heron, el koyma işleminin Norveç mahkemelerinin Rus varlıkları üzerindeki yetkisini sınadığını ve Norveç egemenliğinin Moskova’nın gözündeki sınırlarını zorlayabileceğini söyledi.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı ve eyaletler, Google’ın internet araması ve çevrim içi reklam teknolojisinde yasa dışı tekeller oluşturduğu suçlamalarıyla açılan davaları kazandı.

🔹 Federal mahkemeler, antitröst ihlallerine rağmen Google’ın reklam teknolojisi işletmesinin bölünmesine hükmetmedi. Google’ın arama davasında da Chrome tarayıcısının zorunlu satışını reddeden mahkeme, şirkete rakiplerle bazı verileri paylaşma ve arama motorunun tarayıcılar ile akıllı telefonlarda öncelikli konum elde etmesini sağlayan ödemeleri sınırlama yükümlülüğü getirdi.

🔹 Virginia Doğu Bölgesi Federal Mahkemesi Yargıcı Leonie M. Brinkema, Google’ın reklam teknolojisi işletmesiyle ilgili mühürlü kararında şirketin rakiplere fayda sağlayacak iş uygulaması değişiklikleri yapmasını emretti. Kararın ayrıntıları ve gerekçesi açıklanmadı.

🔹 Mahkemeler, teknoloji sektörünün hızlı ve öngörülemez biçimde değişmesi nedeniyle ağır yaptırımlar uygularken temkinli davranıyor. Yapay zekânın Anthropic ve OpenAI gibi yeni rakiplerin hızla büyümesine olanak sağlaması, şirketlerin yargısal ihtiyatı savunmasına zemin oluşturuyor.

🔹 Federal Ticaret Komisyonu ve bazı eyaletler, Amazon’u çevrim içi pazar yerindeki satıcıları sıkıştırmak ve kendi ürünlerini kayırmakla suçlayan dava açtı. Komisyon ayrıca Amazon’un bir milyondan fazla şirket için internet sitesindeki reklamları gizlice pahalılaştırdığını ileri süren yeni bir dava başlattı.

🔹 Adalet Bakanlığı ve eyaletler, Apple’ı akıllı telefon pazarındaki hâkimiyetini rekabeti engellemek için kullanmakla suçladı. Apple davası ile Amazon’a karşı ilk dava önümüzdeki yıllarda görülecek.

🔹 Microsoft’un kişisel bilgisayar yazılımlarındaki rekabeti yasa dışı biçimde engellediği suçlamasıyla açılan davada federal temyiz mahkemesi bölünme kararını uygun bulmadı. AT&T’nin 1984’teki bölünmesi de mahkeme kararıyla değil, uzlaşmayla gerçekleşti.

🔹 Yale Üniversitesi’nden Fiona Scott Morton, mahkemelerin tespit ettikleri rekabet sorunlarını gidermekte yetersiz kaldığını söyledi. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden Nancy Rose, hükümet davaları açılmamış olsaydı da mevcut durumun değişmeyebileceği konusunda endişeli olduğunu söyledi.

🔹 Biden yönetimi, teknoloji devlerinin piyasa gücünü sınırlamak amacıyla agresif bir antitröst uygulaması yürüttü. Adalet Bakanlığı, Google’ın arama davasını 2020’de, Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminin son aylarında açtı.

🔹 Jonathan Kanter, Google’ın sözleşmeleri ve veri paylaşımı konusunda getirilen sınırlı değişiklikleri “büyük bir fırsatın kaçırılması” olarak nitelendirdi. Adalet Bakanlığı ve bazı eyaletler çözüm kararına itiraz ederken Google, antitröst yasalarını ihlal ettiği yönündeki ilk mahkeme kararına karşı çıkıyor.

🔹 Kanter, teknoloji şirketlerine yönelik antitröst davalarının 1990’lardaki Microsoft davasından sonra rekabet hukukunu yeniden canlandırdığını ve Google davalarının özel davacılar için emsal oluşturduğunu söyledi.

🔹 Haiti’nin başkenti Port-au-Prince’in üzerindeki dağlarda bulunan Kenscoff’taki bir kilisede, çete saldırısında öldürülen iki kardeş ve üç kuzen için cenaze törenleri düzenlendi; törenlere 100’den fazla kişi katıldı.

🔹 23 Ağustos gecesi düzenlenen saldırıda 47 kişi öldürüldü, 50’den fazla kişi kaçırıldı. Saldırı, Haiti’de son yıllardaki en büyük toplu kaçırma olaylarından biri oldu.

🔹 Toplum liderleri ve UNICEF’in müdahalesinin ardından bir çete lideri, altı çocuk ile yedi kadını serbest bıraktı.

🔹 BM İnsan Hakları Ofisi Sözcüsü Marta Hurtado, saldırıya yaklaşık 150 ağır silahlı çete üyesinin katıldığını söyledi. Çete üyeleri önce kaçmaya çalışan 13 kişiyi öldürdü, ardından kiliseye sığınan yaklaşık 50 kişiyi takip etti.

🔹 Hurtado, çete üyelerinin kilisenin avlusunda 22 Haitiliyi, kilisenin arkasında ise 12 kişiyi öldürdüğünü söyledi.

🔹 Haiti Sivil Koruma Ajansı yetkilisi Patrique Saint-Hilaire, hükümetin hayatını kaybedenlerin ailelerine destek sağlamayı planladığını açıkladı. Öldürülen 47 kişiden 17’si şimdiye kadar toprağa verildi.

🔹 Kenscoff’ta kırmızı alarm sürüyor ve bölge halkı saldırının ardından travma yaşıyor. Ölenlerin yakınları, polisi suçlayarak protestolar ve nöbetler düzenledi.

🔹 Haiti Ulusal Polisi, saldırıyı ve olayda iş birliği ya da ihmal bulunup bulunmadığını soruşturuyor.

🔹 Cenaze töreninin ardından bazı kişiler, aralarında tıbbi müdahale gören bir AP fotoğrafçısının da bulunduğu iki gazeteciye saldırdı.

🔹 Saldırı, Haiti’nin on yılı aşkın süredir yapılacak ilk genel seçimlere hazırlandığı dönemde gerçekleşti. Çeteler Port-au-Prince’in yaklaşık yüzde 70’ini ve ülkenin merkezindeki geniş bölgeleri kontrol ediyor; Kenscoff’ta da toprak ele geçirmeye çalışıyor.

🔹 Çete şiddeti Haiti genelinde yaklaşık 1,5 milyon kişiyi yerinden etti. BM verilerine göre ocak-haziran döneminde ülkede 3.050’den fazla kişi öldürüldü.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Ukrayna’nın Rusya’daki enerji tesislerine ve rafineri ürünlerine yönelik insansız hava aracı saldırılarının küresel enerji fiyatlarındaki artışın nedenlerinden biri olduğunu söyledi.

🔹 Bessent, ABD’deki yaşam maliyetinin yükselmesine ilişkin soruya yanıtında, enerji şokunun Ukrayna’daki savaş ve İran’daki çatışmadan kaynaklandığını belirtti.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığının savaş nedeniyle kesintiye uğraması, son altı ayda küresel enerji fiyatlarını artırdı; petrol varil başına yaklaşık 100 dolara yükseldi ve küresel enflasyonu besledi.

🔹 Bu hafta yeniden başlayan çatışmalar petrol fiyatlarını tekrar yükseltti. Bessent, enerji tedarikçilerinin alternatif güzergâhlar geliştirmesiyle petrol boru hatlarının Hürmüz Boğazı’nı gelecekte devre dışı bırakabileceğini söyledi.

🔹 Bessent, Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov ile Kuzey Carolina’nın Asheville kentindeki bir toplantıda görüştü. Avrupa yetkilileri Moskova’nın temsilcisinden uzak durdu.

🔹 Başkan Yardımcısı JD Vance, temmuz sonunda Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik saldırılarının küresel piyasalara etkisini Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüştü.

🔹 Ukrayna’nın saldırıları, Moskova’nın dizel ihracat yasağını ay sonuna kadar uzatmasına yol açtı. Hürmüz Boğazı’ndan ham petrole kıyasla daha az yakıt sevkiyatının geçmesiyle küresel arz sıkılaştı.

🔹 ABD’nin dizel ihracatı açığı kapatmak için son dönemde rekor seviyelere yükseldi, ancak ülke içindeki stoklar geriledi. Doğu Yakası dizel stokları kış aylarına girilirken rekor düşük seviyeye indi.

🔹 ABD’de benzin fiyatları galon başına 4 doların üzerinde kalırken, bu dönem için rekor seviyeye ulaştı. Perakende dizel fiyatları da rekor seviyelere yaklaştı.

🔹 Ukrayna, Rusya’nın 2022’deki geniş çaplı işgalinden bu yana topraklarını savunmakta zorlanıyor. Rus enerji tesislerine yönelik saldırılar, Kremlin’in savaş çabalarını finanse eden enerji gelirlerini azalttı ve Moskova’nın maliyetleri düşürerek harcamalarını yeniden düzenlemesine neden oldu.

🔹 BP, iki üst yöneticisini ve iki yönetim kurulu başkanını kısa aralıklarla kaybettikten sonra geçici başkan Ian Tyler’ı kalıcı başkanlığa getirdi.

🔹 Albert Manifold, görevde bir yıldan az kaldıktan sonra tartışmalı biçimde görevden ayrıldı.

🔹 Tyler, daha önce Balfour Beatty’nin üst yöneticiliğini yaptı ve Vistry, Cairn Energy, Anglo American ile BAE dahil çeşitli şirketlerin yönetim kurullarında görev aldı.

🔹 BP’nin yeni üst yöneticisi Meg O’Neill, Exxon ve Woodside deneyimine sahip bir petrol yöneticisi olarak görev yapıyor.

🔹 O’Neill, BP’nin Birleşik Krallık Kuzey Denizi’ndeki faaliyetlerini ayırma kararı aldı.

🔹 Tyler’ın O’Neill ile çalışma ilişkisi kurduğu ve başkanlık değişikliğinin yönetim ile üst yönetim arasında uyum sağlamasının beklendiği belirtiliyor.

🔹 O’Neill’ın performansı yetersiz kalırsa Tyler liderliğindeki yönetim kurulunun stratejik tercihler, sermaye tahsisi ve operasyonel sonuçlar konusunda üst yönetimi daha sıkı denetlemesi gerekecek.

🔹 Amanda Blanc, yeni bir halef atanmasının ardından bağımsız kıdemli yönetici görevinden ayrılacak; bu ayrılık yönetim kuruluna birkaç bağımsız üye daha alma imkânı sağlayacak.

🔹 BP’nin petrol ve doğal gaz sektörünün yanı sıra şirket dönüşümü deneyimine sahip yeni bağımsız yöneticiler araması planlanıyor.

🔹 BP hisseleri yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 25 yükseldi; yükselişte istikrarlı yönetim ve görece yüksek petrol fiyatı etkili oldu.

🔹 Mevcut yönetim yapısının daha olumsuz piyasa koşullarında BP’yi destekleyip destekleyemeyeceği belirsizliğini koruyor.

🔹 Çin Ulusal İklim Merkezi Müdür Yardımcısı Gao Rong, Tibet Platosu’ndaki buzulların yapısal istikrarının daha da azalacağını ve buzul kaynaklı afetlerin daha sık yaşanabileceğini söyledi.

🔹 Tibet Platosu’ndaki buzul alanı son 60 yılda yaklaşık yüzde 24 küçüldü; yaklaşık 7 bin küçük buzul tamamen yok oldu.

🔹 Çin’de 26 Ağustos’ta Nepal sınırındaki Langtang Lirung’da bir buzulun çökmesiyle başlayan afette çarşamba günü itibarıyla 21 kişi öldü, 541 kişi kayboldu. Nepal’de ölü sayısı 1.114’e yükseldi ve yaklaşık 3.900 kişi kayıp.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Çin’in ikinci acil yardım sevkiyatının beş DNA teşhis uzmanıyla birlikte Katmandu’ya ulaştığını açıkladı. Üçüncü sevkiyat ile ikinci uzman ekibi hazırlanıyor.

🔹 Çin, heyelan nedeniyle ağır hasar gören Gyirong Limanı’na giden yolu yedi günlük çalışmanın ardından açtı; daha kapsamlı arama çalışmaları için bölgeye ağır iş makineleri ulaştı.

🔹 Buzul çökmesiyle oluşan çamur akışı vadide 22 kilometre ilerleyerek Gyirong Limanı sınır kapısına yaklaşık yedi dakikada ulaştı.

🔹 Çin Bilimler Akademisi’ne bağlı Tibet Platosu Araştırma Enstitüsü, Hong Kong Çin Üniversitesi, Wuhan Üniversitesi ve diğer kurumların çalışması, aşağı havzadaki aşınmanın yıkımın boyutunda kritik rol oynadığını ortaya koydu.

🔹 Buz ve kaya kütleleri vadi boyunca ilerlerken nehir yatağını aşındırdı, kıyıdaki enkazı taşıdı ve suyla karışarak yüksek rakımlı çöküşü büyük bir çamur akışına dönüştürdü.

🔹 Araştırmacılar, afet risk değerlendirmelerinde yalnızca dağdan kopan ilk malzeme miktarının değil, heyelanın yamaç boyunca büyüme kapasitesinin ve aşağı havzadaki nüfus ile kritik altyapının da dikkate alınması gerektiğini belirledi.

🔹 Ani afet, aşırı yağış veya yükselen buzul gölleri gibi olağan göstergeler yerine yüksek rakımlı bir buzul-kaya sisteminin aniden çökmesiyle başladı; bu nedenle tahmin edilmesi zorlaştı.

🔹 Virginia Tech’ten jeofizikçi Manoochehr Shirzaei, geleneksel izleme araçlarının bu tür afetleri öngörmekte yetersiz kaldığını ve daha iyi entegre edilmiş tespit sistemlerine ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

🔹 Bölgesel bir uydu sistemi, hızlanan buzul ve kaya yamacı deformasyonlarını düzenli olarak izleyerek bu bilgileri aşağı havzadaki sel ve çığ modellerine doğrudan bağlayabilir.

🔹 Himalayalar’daki buzullar, araç egzozları, kömür santralleri ve fabrikalardan kaynaklanan kirlilikle giderek daha fazla kaplanıyor. Kurum, buzulların yüzeyinde biriken siyah örtünün güneşten daha fazla ısı emilmesine ve erimenin hızlanmasına yol açtığını açıkladı.

🔹 Nepal’in Langtang bölgesinde yakın zamanda yaşanan buzul çökmesi yıkıcı ani sellere neden oldu. Nepal’deki felaketin kesin tetikleyicisi henüz bilinmiyor.

🔹 Hava kirliliği, küresel ısınmayla birlikte buzul çökmesi ve sel riskini artırabilir. Columbia Üniversitesi’nden jeofizik profesörü Marco Tedesco, buzullar inceldikçe kirliliğin etkisinin büyüdüğünü söyledi.

🔹 Temiz, yüksek rakımlı kar gelen güneş ışığının yüzde 90’ına kadarını yansıtabilir. Kurum, is ve mineral tozunun kar ve buza ulaşmasıyla yansıtıcılığın düşebildiğini ve yüzeyin uzaya geri yansıtmak yerine daha fazla ısı emdiğini açıkladı.

🔹 Çin Bilimler Akademisi araştırmacılarının modelleme çalışması, Güney Asya kaynaklı siyah karbonun 2007-2016 döneminde Himalayalar’daki toplam buzul kütlesi kaybının üçte birine kadarından sorumlu olabileceğini hesapladı.

🔹 Buzul yüzeyinde biriken su, buzun içine doğru kanallar açarak buzulu istikrarsızlaştırabilir ve şiddetli bir çöküşe yol açabilir. Pakistan’ın sanayi bölgelerinden taşınan siyah karbon ve mineral tozunun yüksek rakımlı Himalaya buzullarını kararttığı ve erimeyi hızlandırdığı uydu verileriyle incelendi.

🔹 Havada bulunan is, dağların üzerindeki atmosferde ısıyı hapsederek bulut oluşumunu değiştirebilir ve bölgesel kar yağışını azaltabilir. Kirlilik ayrıca kar tarafından emilerek buz tabakasının içine girebilir ve içeriden erimeyi artırabilir.

🔹 Güney Asya’daki başlıca kirlilik kaynakları arasında benzinli araç egzozları, ev tipi ocaklar, geleneksel tuğla fırınları ile mevsimsel tarım ve orman yangınları bulunuyor.

🔹 Tribhuvan Üniversitesi araştırmacısı Aashutosh Paudel, yüzeydeki koyu tabakanın çevresindeki buzu eriterek buzun altında hapsolmuş daha eski toz ve moloz katmanlarını açığa çıkarabildiğini söyledi. Bu süreç, erimeyi hızlandıran bir geri besleme döngüsü oluşturabilir.

🔹 Siyah karbon atmosferde yalnızca günler veya haftalar kalıyor. Elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji ve daha temiz ocaklar gibi teknolojilerle siyah karbon salımının azaltılması, havayı kısa sürede temizleyerek hassas buzullara verilen zararı azaltabilir.

🔹 Hindistan Tropikal Meteoroloji Enstitüsü araştırmacılarının 2023 tarihli çalışması, 2020 ilkbaharındaki Covid-19 kapanmalarında kirliliğin geçici olarak azalmasının kar örtüsünü aydınlattığını ve Himalayalar’daki kar erimesini yüzde 40’a kadar düşürdüğünü belirledi.

🔹 Hava kirliliğini azaltmaya yönelik çabalar, yok olma tehdidi altındaki bölgesel buzulların korunmasına yardımcı olabilir.

🔹 Avrupa Birliği, şirket birleşmelerini kolaylaştırmak amacıyla yeni birleşme yönergeleri yayımladı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa şampiyonlarına ihtiyaç olduğunu söyledi.

🔹 AB ekonomisi son on yılda yıllık ortalama yüzde 1,3-1,5 büyürken bu oran ABD’de yüzde 2,2, Çin’de yüzde 5 oldu. Avrupa şirketleri yapay zekâ, otomotiv, yenilenebilir enerji ve kimya gibi alanlarda ABD ve Çinli rakiplerle rekabet ediyor.

🔹 Telekomünikasyon, savunma, enerji ve bankacılık sektörleri Avrupa’da parçalı yapısını koruyor. Birleşmelerin şirketlere daha büyük bilançolar, satın alma gücü, araştırma bütçeleri ve maliyet tasarrufu sağlayabileceği belirtiliyor.

🔹 Deutsche Telekom ile Orange veya Telefónica’nın birleşmesi, 16’dan fazla Avrupa pazarında hizmet veren ve 6G yatırımlarını artırabilecek bir telekomünikasyon şirketi oluşturabilir. Hükümetlerin hissedarlığı, ulusal güvenlik kaygıları ve iki şirketin yalnızca Polonya ile Slovakya’da rekabet etmesi anlaşmanın önündeki engeller arasında bulunuyor.

🔹 Airbus’ın Saab, Leonardo veya Thales ile birleşmesi, Ukrayna savaşı sürerken Avrupa’nın savunma üretimini büyütebilir ve savunma platformlarındaki parçalanmayı azaltabilir. Ulusal savunma şirketlerine yönelik siyasi korumacılık ve ülkeler arasındaki sanayi anlaşmazlıkları böyle bir birleşmeyi zorlaştırıyor.

🔹 Iberdrola ile Enel’in birleşmesi, yenilenebilir enerji, iletim ve dijitalleşmeye yatırım yapabilecek Avrupa merkezli bir enerji şirketi oluşturabilir. Enerji altyapısının ulusal açıdan hassas görülmesi, hükümet müdahalesi ve sıkı rekabet incelemesi olasılığı anlaşmanın önündeki başlıca engelleri oluşturuyor.

🔹 Deutsche Bank’ın BNP veya Société Générale ile birleşmesi, kurumsal, yatırım ve perakende bankacılık faaliyetlerine sahip bir pan-Avrupa bankacılık devi yaratabilir. Sınır ötesi bankacılık işlemlerine yönelik siyasi muhalefet, düzenleyici parçalanma ve batamayacak kadar büyük banka endişeleri anlaşmayı zorlaştırıyor.

🔹 ASML’nin Avrupalı çip üreticileriyle veya Fransız yapay zekâ girişimi Mistral ile birleşmesi, Avrupa’nın teknoloji kapasitesini güçlendirebilir. ASML büyük satın almalara mesafeli duruyor; çip ekipmanı üretimi ile yapay zekâ gibi farklı ana faaliyetlerin birleşmesi de alışılmadık görülüyor.

🔹 Sanofi’nin Bayer, AstraZeneca veya GSK ile birleşmesi, ilaç geliştirme portföylerini güçlendirip ölçek sağlayabilir. Sanofi’nin araştırma-geliştirme sorunları, Dupixent’in patent korumasını yakında kaybedecek olması, yatırımcıların ilaç sektöründeki mega birleşmelere ilgisinin azalması ve Bayer’in Monsanto bağlantılı davaları engel oluşturuyor.

🔹 Siemens’in Schneider veya ABB ile birleşmesi, elektrifikasyon, otomasyon, dijitalleşme ve veri merkezleri alanlarında ABD’li rakiplerle rekabet edebilecek bir sanayi şirketi yaratabilir. Şirketlerin farklı stratejiler izlemesi, yönetim direnci ve yatırımcı tepkisi olası birleşmeyi zorlaştırıyor.

🔹 Birleşme ve satın alma uzmanlarının çoğu daha esnek rekabet kurallarına ihtiyaç olduğunu düşünüyor ancak tasarlanan işlemlerin onaylanacağından şüphe duyuyor. Üye ülkelerin ulusal çıkarları, ortak pazarın tam olarak kurulmamış olması ve AB’nin rekabet politikası konusundaki karmaşık mesajları başlıca engeller arasında yer alıyor.

🔹 AB’de şirketler 450 milyon tüketiciye mal satabilse de 27 farklı vergi sistemi, iş hukuku, şirket kuralı ve düzenleyici yükle karşılaşıyor. Avrupa Komisyonu Rekabetten Sorumlu Üyesi Teresa Ribera, küresel şirketlerin 27 parçalı pazardan çıkmasının beklenemeyeceğini söyledi.

🔹 Birleşme ve satın almaların yaklaşık yüzde 70’i hissedar değeri yaratamıyor. Aşırı ödeme, yetersiz durum tespiti, başarısız entegrasyon, hedeflenen sinerjilerin yakalanamaması ve birleşme sonrasında hisse değerlerinin gerilemesi başarısızlığın nedenleri arasında bulunuyor.

🔹 Finlandiyalı Kone’nin 29,4 milyar avroluk TK Elevator satın alması ile Airbus, Thales ve Leonardo arasındaki planlanan uzay birleşmesi Avrupa’daki yeni rekabet politikasının önemli işlemleri arasında yer alıyor.