🔹 İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İşçi Partisi liderliğinden ve başbakanlıktan istifa edeceğini açıkladı.

🔹 Starmer, yeni lider seçilene kadar görevde kalacağını ve iktidar devrinin düzenli şekilde gerçekleşmesini sağlayacağını söyledi.

🔹 İstifa kararı, İşçi Partisi’nin mayıs ayındaki yerel seçimlerde ağır kayıplar yaşaması ve parti içindeki liderlik eleştirilerinin artmasının ardından geldi.

🔹 Starmer, 2024 genel seçimlerinde İşçi Partisi’ni büyük bir çoğunlukla iktidara taşımıştı.

🔹 Eski Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın 18 Haziran’daki özel seçim zaferi, parti liderliği için güçlü bir aday olarak öne çıkmasına yol açtı.

🔹 Starmer, başbakan olmanın hayatının en gurur verici anı olduğunu söyledi ve görev süresi boyunca İngiltere’nin uluslararası itibarının güçlendiğini, yatırımların arttığını ve çalışan haklarında ilerleme sağlandığını belirtti.

🔹 Parti içindeki milletvekillerinin kendisinin bir sonraki genel seçime liderlik edip etmemesi gerektiğini sorguladığını söyleyen Starmer, parlamentodaki partinin verdiği kararı kabul ettiğini ifade etti.

🔹 İstifa açıklamasının ardından İngiliz sterlini dolar karşısında yaklaşık yüzde 0,2 değer kaybetti.

🔹 Maliye politikaları, sosyal yardım reformları ve ABD Büyükelçisi olarak Peter Mandelson’ın atanması parti içinde tartışmalara yol açmıştı.

🔹 Haziran ayında yayımlanan bir ankette İngilizlerin yüzde 52’si Starmer’ın başbakanlıktan ayrılması gerektiğini belirtirken yüzde 35’i görevde kalmasını destekledi.

🔹 Starmer’ın ayrılmasıyla birlikte İngiltere, 2016’daki Brexit referandumundan bu yana yedinci liderine hazırlanıyor.

🔹 Brexit referandumu sonrasında David Cameron, Theresa May, Boris Johnson, Liz Truss ve Rishi Sunak başbakanlık görevlerinde bulunmuştu.

🔹 Temmuz 2024 seçimlerinde Rishi Sunak’ı mağlup ederek iktidara gelen Starmer, 174 sandalyelik çoğunluğa rağmen düşen kamuoyu desteği, parti içi anlaşmazlıklar ve ekonomik sorunlar nedeniyle siyasi baskı altında kaldı.

🔹 Teksas’ın Harris County bölgesinde bir Tesla Model 3, sürücü destek sistemi açık durumdayken yoldan çıkarak bir eve çarptı.

🔹 Kaza 20 Haziran akşamı Katy kentinde meydana geldi.

🔹 Sürücü Michael Butler, aracı otomatik sürüş destek sistemiyle kullandığını söyledi.

🔹 Araç şeridinde kalamadı, yoldan çıktı ve yüksek hızla evin tuğla duvarını aşarak içeri girdi.

🔹 Evin ön bölümünde bulunan 76 yaşındaki Martha Avila aracın çarpması sonucu ağır yaralandı.

🔹 Avila helikopterle hastaneye kaldırıldı ancak daha sonra hayatını kaybetti.

🔹 Soruşturmayı yürüten yetkililer sürücüde alkol veya uyuşturucu etkisine ilişkin herhangi bir bulgu tespit etmedi.

🔹 Güvenlik kamerası görüntüleri Tesla’nın evin giriş yolundan ilerleyerek doğrudan binaya çarptığını gösterdi.

🔹 Yetkililer aracın çarpışmadan hemen önce neden hızını kontrol edemediğini araştırıyor.

🔹 Tesla’nın Autopilot sistemi direksiyon, hızlanma ve frenleme işlevlerinde sürücüye destek sağlıyor ancak sürücülerin direksiyonu kontrol etmeye hazır olması gerekiyor.

🔹 Tesla, 2023 yılında sürücülerin sistemi kullanırken dikkatli kalmasını sağlamak amacıyla 2 milyondan fazla aracı geri çağırmıştı.

🔹 ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi, 2021 yılında sürücü destek sistemiyle bağlantılı bazı ölümcül kazalar sonrası inceleme başlatmıştı.

🔹 Tesla, 2024 yılında Kaliforniya’da 2018’de meydana gelen ölümcül bir kazaya ilişkin davada uzlaşmaya gitmişti.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, 28 Şubat’ta başlatılan savaşın Orta Doğu’yu dönüştüreceğini ve İran kaynaklı tehdidi sona erdireceğini söylemişti.

🔹 ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeyi amaçlayan mutabakat imzalanmasına rağmen birçok analist temel sorunların çözülmediğini belirtiyor.

🔹 İran’ın nükleer programı ağır hasar aldı ancak tamamen ortadan kaldırılmadı.

🔹 İran’ın balistik füze programı anlaşmanın kapsamına alınmadı.

🔹 İran destekli bölgesel gruplar faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor.

🔹 İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar da sona ermedi.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini koruduğunu gösterdi ve zaman zaman boğazı yeniden kapatma tehdidinde bulundu.

🔹 Mutabakat kapsamında İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması, dondurulmuş varlıkların bir kısmının serbest bırakılması ve yaptırımların kaldırılması yönünde adımlar öngörülüyor.

🔹 Körfez ülkelerinin katkısıyla İran için 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma fonu oluşturulması planlanıyor.

🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın davranışlarını değiştirmesi halinde ekonomik faydalardan yararlanabileceğini söyledi.

🔹 Analistler, İran’ın geçmişte ekonomik kazançlar yerine çatışmacı politikaları tercih ettiğini belirterek bu dönüşümün belirsiz olduğunu ifade ediyor.

🔹 Bazı uzmanlar ABD’nin savaşla birlikte İran’a karşı en önemli baskı aracı olan askeri güç tehdidini kullanmış olmasına rağmen hedeflerine ulaşamadığını savunuyor.

🔹 İran’ın bölgedeki ABD üslerine yönelik saldırıları bazı Amerikan askeri tesislerinde hasara yol açtı.

🔹 Mutabakatta ABD güçlerinin İran yakınındaki bazı bölgelerden 30 gün içinde çekilmesine ilişkin bir hüküm bulunduğu belirtiliyor.

🔹 Savaşta yaklaşık 1.700 sivilin öldüğü bildirildi.

🔹 İran’ın dini lideri Ali Hamaney ve çok sayıda üst düzey askeri komutan hayatını kaybetti.

🔹 Ülkenin askeri ve endüstriyel altyapısında büyük yıkım oluştu.

🔹 Yeniden inşa maliyetlerinin yüz milyarlarca doları bulabileceği değerlendiriliyor.

🔹 Yüksek enflasyon ve işsizlik İran ekonomisi üzerindeki baskıyı artırıyor.

🔹 İsrail, savaşın İran’ın bölgesel etkisini uzun yıllar boyunca zayıflatmasını hedefliyordu.

🔹 Mutabakatın İsrail’in önceliklerini büyük ölçüde karşılamadığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

🔹 Anlaşma, İsrail’in Lübnan’daki askeri hareket alanını da sınırlandırıyor.

🔹 İran’ın yeniden elde edeceği mali kaynakların bir kısmının Hizbullah’a aktarılabileceği yönünde değerlendirmeler bulunuyor.

🔹 İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması ve enerji altyapılarına yönelik saldırılar Körfez ekonomilerinde ciddi baskı yarattı.

🔹 Körfez ülkelerinde İran ile ekonomik bağları artırarak yeni çatışmaların maliyetini yükseltme fikri öne çıkıyor.

🔹 Bölge ülkeleri, savaşın ardından ABD’ye güvenlik bağımlılıklarını yeniden değerlendirmeye başladı.

🔹 Birçok analist, mutabakatın somut değişikliklerden çok gelecekteki müzakereler için çerçeve oluşturduğunu düşünüyor.

🔹 Avrupa’nın ağır yük taşıma roket programı Ariane, SpaceX’in küresel hakimiyetine karşı pazar payını yeniden artırmaya çalışıyor.

🔹 Elon Musk yaklaşık on yıl önce Ariane programının rekabet gücünü kaybedeceğini savunmuştu.

🔹 Ariane 6, iki yıl önce yeniden pazara dönmesinden bu yana Amazon’un düşük yörüngeli internet uydu ağı için fırlatma görevleri gerçekleştiriyor.

🔹 Şirket bu yıl Amazon için üç başarılı görev tamamladı.

🔹 Ariane 6, Temmuz 2024’teki ilk görevinden bu yana gerçekleştirdiği sekiz uçuşun tamamını başarıyla tamamladı.

🔹 Roketin en güçlü versiyonu kullanılarak son görevde Amazon’a ait 36 uydu uzaya taşındı.

🔹 Şirket, bu performansın yeni müşteriler çekmesini ve Avrupa’daki güveni artırmasını hedefliyor.

🔹 Ariane 6’nın geliştirilmesi sırasında yaşanan gecikmeler nedeniyle Avrupa bir süre kendi ağır yük roketine sahip olamadı.

🔹 Avrupa Birliği, 2023 yılında Galileo uydu navigasyon sisteminin bazı uydularını uzaya göndermek için SpaceX hizmeti satın almak zorunda kaldı.

🔹 SpaceX’in yeniden kullanılabilir Falcon 9 roketleri maliyetleri önemli ölçüde düşürdü ve fırlatma sıklığını artırdı.

🔹 Falcon 9 geçen yıl 165 yörünge görevini tamamladı.

🔹 Ariane 6 tam kapasiteye ulaştığında yılda yaklaşık 10 fırlatma gerçekleştirmeyi hedefliyor.

🔹 Ariane 6’nın kilogram başına uzaya taşıma maliyeti yaklaşık 5.000 dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Falcon 9’un kilogram başına maliyeti ise yaklaşık 2.400 dolar olarak hesaplanıyor.

🔹 Avrupa, askeri ve stratejik uyduların fırlatılmasında dış ülkelere bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor.

🔹 Ariane 6’nın Avrupa Birliği destekli Dünya gözlem, meteoroloji ve iletişim projelerinde yılda yaklaşık üç görev üstlenmesi bekleniyor.

🔹 Avrupa Komisyonu’nun 2030 için planladığı IRIS² şifreli iletişim uydu ağı için de Ariane 6’nın tercih edilmesi öngörülüyor.

🔹 Ukrayna ve Orta Doğu’daki savaşlar ile ABD-Çin rekabeti, Avrupa’nın uzay alanında stratejik özerklik arayışını hızlandırdı.

🔹 ArianeGroup yeniden kullanılabilir MaiaSpace roketini geliştiriyor.

🔹 MaiaSpace’in ilk uçuşunun gelecek yıl gerçekleştirilmesi planlanıyor.

🔹 Avrupa Uzay Ajansı, Ariane’in yıllık fırlatma kapasitesinin 20 göreve çıkarılıp çıkarılamayacağını değerlendiriyor.

🔹 Ajans ayrıca Ariane sistemlerinin gelecekte astronotları yörüngeye taşıma kapasitesini de inceliyor.

🔹 Ariane 6 programında 13 Avrupa ülkesinden yaklaşık 600 şirket görev alıyor.

🔹 Şirket, üretim hızını artırmak amacıyla yeni montaj hatları ve lojistik altyapı yatırımları gerçekleştiriyor.

🔹 Ukrayna ve Körfez’deki savaşlar, insansız hava araçları, otonom deniz araçları ve yapay zekâ destekli savaş sistemlerine yönelik ilgiyi artırarak savunma teknolojilerini girişim sermayesinin en hızlı büyüyen alanlarından biri haline getirdi.

🔹 Savunma teknolojisi şirketleri 2026 yılının başından bu yana 12,3 milyar dolar yatırım topladı.

🔹 Bu rakam geçen yılın aynı dönemindeki seviyenin yaklaşık iki katına ve 2025 yılının tamamında toplanan 9,95 milyar doların üzerine çıktı.

🔹 Yatırımcılar, daha ucuz ve daha hızlı üretilebilen yeni nesil silah sistemlerine yönelik talebin uzun vadeli olacağını değerlendiriyor.

🔹 JPMorgan, savaşların yürütülme biçiminde tarihî ölçekte bir değişim yaşandığını ve bunun sektör değerlemelerini hızla yükselttiğini belirtti.

🔹 Bazı yatırımcılar, artan savunma harcamalarının kalıcı olacağı beklentisiyle şirketlere daha yüksek değerlemeler vermeye başladı.

🔹 Bu durum, sektörün bazı bölümlerinde aşırı değerleme riskine ilişkin endişeleri de beraberinde getirdi.

🔹 İngiltere merkezli Kraken Technology, Kraliyet Donanması tarafından Hürmüz Boğazı’nda kullanılacak otonom mayın avlama gemileri geliştiriyor.

🔹 Şirketin yaklaşık 1 milyar dolar değerleme üzerinden 100 milyon dolar yatırım toplamaya çalıştığı belirtiliyor.

🔹 ABD merkezli Anduril Industries geçen ay 5 milyar dolarlık yatırım turunda değerlemesini yaklaşık iki kat artırarak 61 milyar dolara çıkardı.

🔹 Otonom deniz araçları geliştiren Saronic Technologies ve insansız hava aracı üreticisi Shield AI de bu yıl önemli yatırımlar alan şirketler arasında yer aldı.

🔹 Avrupa savunma teknolojisi girişimleri bu yıl toplam 460 milyon dolar yatırım topladı.

🔹 Alman drone üreticisi Helsing’in yaklaşık 18 milyar dolar değerleme üzerinden 1,2 milyar dolar yatırım topladığı bildirildi.

🔹 Alman kamikaze drone üreticisi Stark ise en az 300 milyon avroluk yeni yatırım görüşmeleri yürütüyor.

🔹 AVP ve Earlybird ortaklığında Avrupa savunma teknolojilerine odaklanan 500 milyon avroluk yeni bir yatırım fonu kuruldu.

🔹 Verilere uzay teknolojisi şirketleri dahil edilmedi.

🔹 Finlandiya-Polonya ortaklı uydu üreticisi Iceye bu ay 10 milyar avro değerleme üzerinden 1 milyar avro yatırım aldı.

🔹 Yatırımcılar, Avrupa’nın istihbarat, gözetleme sistemleri ve kritik savunma bileşenleri üretiminde önemli kapasite eksiklikleri bulunduğunu belirtiyor.

🔹 Savunma teknolojilerindeki ilk yatırım dalgası savaş alanı ihtiyaçlarına odaklanırken, yeni dönemde tedarik zincirleri, elektronik harp sistemleri, sensörler ve yapay zekâ altyapılarının güçlendirilmesine ağırlık veriliyor.

🔹 Filipinler Savunma Bakanı Gilbert Teodoro, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki tartışmalı Scarborough Sığlığı çevresindeki son faaliyetlerinden dolayı endişelerin önemli ölçüde arttığını söyledi.

🔹 Scarborough Sığlığı, Filipinler’in Luzon Adası’nın yaklaşık 200 kilometre batısında ve ülkenin münhasır ekonomik bölgesi içinde bulunuyor.

🔹 Çin, bölgede 2012’den bu yana sürekli sahil güvenlik ve deniz unsuru bulundurarak fiili kontrolünü sürdürüyor.

🔹 Manila, Çin’in bölgede kalıcı kontrol kurarak ileride inşaat ve askerîleştirme faaliyetlerine başlayabileceğinden kaygı duyuyor.

🔹 Çin bu hafta Filipinler’in “yasadışı” olarak nitelendirdiği yüzer platformu bölgeden kaldırdı.

🔹 Teodoro, platformun kaldırılmasının ardından Çin’in bölgeye bir deniz araştırma gemisi gönderdiğini söyledi.

🔹 Filipinler, Çin’in geçmişte araştırma gemilerini yapay ada inşası ve altyapı hazırlıkları için kullandığını belirtiyor.

🔹 Teodoro, Çin’in geçmişte Güney Çin Denizi’ndeki faaliyetleri konusunda yanıltıcı açıklamalar yaptığını ve bu nedenle en kötü senaryoya göre hazırlık yapılması gerektiğini ifade etti.

🔹 Filipinler, Çin’e karşı caydırıcılığı artırmak amacıyla ABD ve müttefikleriyle askerî iş birliğini derinleştirmeyi hedefliyor.

🔹 ABD, Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda ve Kanada’nın katılımıyla gerçekleştirilen son Balikatan tatbikatları rekor sayıda müttefiki bir araya getirdi.

🔹 Manila, ABD’den daha fazla silah satın almak istiyor ve Tomahawk füzeleri ile Typhon füze sistemleriyle ilgileniyor.

🔹 Filipinler, hizmet dışına çıkarılacak beş Japon Abukuma sınıfı muhribi satın alma olasılığını da değerlendiriyor.

🔹 Japonya’nın Type 88 gemisavar seyir füzeleri de Filipinler’in ilgilendiği sistemler arasında yer alıyor.

🔹 Filipinler, Hindistan’dan tedarik ettiği BrahMos süpersonik füzelerinin daha uzun menzilli versiyonunu edinmeyi de değerlendiriyor.

🔹 Filipinler ordusu, Çin’in faaliyetlerini daha etkin takip edebilmek ve olası hareketlerini öngörebilmek amacıyla yapay zekâ sistemlerini askerî yapılara entegre etmeye başladı.

🔹 Teodoro, Filipinler ile ABD arasında Tayvan kaynaklı olası bir savaş senaryosu hakkında doğrudan görüşme yapılmadığını söyledi.

🔹 Buna karşın iki ülke, karşılıklı savunma anlaşması kapsamındaki görüşmelerde bölgesel ve küresel kriz senaryolarını ele almaya devam ediyor.

🔹 Çin’in ABD Büyükelçiliği, Scarborough Sığlığı ve çevresindeki sular üzerinde Çin’in “tartışmasız egemenliğe” sahip olduğunu açıkladı.

🔹 Pekin, bölgede yürüttüğü faaliyetlerin kendi egemenlik hakları kapsamında olduğunu ve hiçbir ülkenin bunlara müdahale etme hakkı bulunmadığını savundu.

🔹 Hong Kong borsasında işlem gören Zhipu AI’nin piyasa değeri, yeni GLM-5.2 modelinin ardından 1 trilyon Hong Kong dolarını (128 milyar ABD doları) geçti.

🔹 Şirket hisseleri pazartesi sabahı yüzde 42’ye kadar yükselerek 2.980 Hong Kong dolarına ulaştı.

🔹 Hisseler daha sonra kazançlarının bir kısmını geri verse de yıl başındaki halka arzdan bu yana yüzde 1.400’ün üzerinde değer kazandı.

🔹 JPMorgan, GLM-5.2’nin piyasaya sürülmesinin ardından Zhipu’nun 2026-2030 gelir tahminlerini yüzde 7 ila 16 arasında artırdı.

🔹 Banka, şirketin Çin yapay zekâ sektöründeki lider konumunu güçlendirdiğini ve fiyatlama gücünün arttığını belirtti.

🔹 JPMorgan, Zhipu’nun gelirlerinin 2026 yılında yüzde 534’ten fazla artmasını ve şirketin 2028’de kâra geçmesini bekliyor.

🔹 Geçen hafta tanıtılan açık kaynaklı GLM-5.2 modeli 1 milyon tokenlık bağlam penceresine sahip.

🔹 Model, ön yüz web geliştirme görevlerini değerlendiren Code Arena sıralamasında dünya genelinde ikinci sıraya yükseldi.

🔹 Sıralamada yalnızca Anthropic’in Claude Fable 5 modeli GLM-5.2’nin önünde yer aldı.

🔹 JPMorgan, ağustos ayında beklenen GLM-5.5 lansmanının şirket hisseleri için bir sonraki önemli katalizör olacağını belirtti.

🔹 Elon Musk, Claude Fable 5 seviyesinde bir Çin yapay zekâ modelinin 2027’nin ilk çeyreğinde ortaya çıkabileceğini söyledi.

🔹 Zhipu kurucusu Tang Jie ise bu seviyeye ulaşmanın “o kadar uzun sürmeyeceğini” ifade etti.

🔹 Çinli yapay zekâ şirketlerine yönelik iyimserlik Hong Kong’daki yarı iletken hisselerine de yansıdı.

🔹 Galyum nitrür çip üreticisi Innoscience hisseleri yüzde 9’dan fazla yükseldi.

🔹 Çin’in en büyük yarı iletken döküm şirketi SMIC’in hisseleri ise yaklaşık yüzde 3 değer kazandı.

🔹 Çin’in büyük havaalanlarında inişten sonra terminale ulaşmak için geçen uzun taksi süreleri yolcu şikâyetlerini artırıyor.

🔹 Bazı havalimanlarında pistten kapıya ulaşma süresi kısa mesafeli bir uçuşun süresine yaklaşabiliyor.

🔹 Sorun, yaz seyahat sezonu öncesinde havaalanı işletmecileri üzerinde çözüm baskısı oluşturuyor.

🔹 Çin’in yolcu sayısına göre en yoğun ikinci havalimanı olan Guangzhou Baiyun Uluslararası Havalimanı’nda bazı yolcular inişten sonra kapıya ulaşmak için yaklaşık bir saat bekliyor.

🔹 Chongqing’den Guangzhou’ya gelen bir West Air uçuşu 31 Mayıs’ta kapısına ulaşmak için 58 dakika taksi yaptı.

🔹 Üç terminal ve beş piste sahip havalimanındaki genişleme çalışmaları, pistler ve taksi yolları arasında yönlendirmeyi daha karmaşık hale getirdi.

🔹 Batıdaki piste inen ve doğudaki Terminal 3’e yönlendirilen uçakların 15 kilometreden fazla taksi yapması gerekebiliyor.

🔹 Terminal 1’in yenileme çalışmaları nedeniyle kapanması, Terminal 3 üzerindeki yoğunluğu daha da artırdı.

🔹 Baiyun Havalimanı geçen yıl 83 milyondan fazla yolcuya ve 550 bin uçuşa hizmet verdi.

🔹 Pekin Başkent Uluslararası Havalimanı’nda bazı uçakların kapıya ulaşması 70 dakikaya kadar sürebiliyor.

🔹 Olumsuz hava koşulları ve hava trafik kontrol uygulamaları bekleme sürelerini daha da uzatabiliyor.

🔹 Havalimanının üç terminalinin bir pist tarafından ayrılması, uçakların taksi yolları üzerinden uzun mesafeler kat etmesine neden oluyor.

🔹 Batı pistine inen bir uçağın Terminal 3’ün güney ucuna ulaşması ortalama 30 dakika sürüyor.

🔹 Pekin Daxing Havalimanı’nda da terminal tasarımındaki darboğazlar nedeniyle kalkış ve park süreçlerinde gecikmeler yaşanabiliyor.

🔹 Uzayan bekleme süreleri bazı yolcuları yüksek hızlı trenlere yönlendiriyor.

🔹 Pekin-Şanghay hattında geçen yıl yaklaşık 55 milyon tren yolculuğu yapılırken, aynı güzergâhta hava yolunu kullanan yolcu sayısı yaklaşık 8 milyon oldu.

🔹 Pekin-Şanghay Yüksek Hızlı Demiryolu geçen yıl 40 milyar yuanın üzerinde gelir elde etti.

🔹 Bu rakam, Çin’deki havayolu şirketleri ve havaalanı işletmecilerinin toplam yıllık kârının yaklaşık altı katına ulaştı.

🔹 Guangzhou Baiyun Havalimanı pist kullanım verimliliğini artırmak ve havayollarıyla koordinasyonu geliştirmek için özel bir çalışma grubu kurdu.

🔹 Pekin Başkent Havalimanı İşletmeleri Grubu, Terminal 3’teki körük ve kapı düzenlemelerini iyileştirmeye yönelik çalışmalar yürütüyor.

🔹 Yetkililerden, büyük havalimanlarında taksi sürelerini 30 dakikanın altında tutmayı hedefleyen kuralların daha sıkı uygulanması talep ediliyor.

🔹 Yapısal iyileştirmelerin tamamlanmasının zaman alması nedeniyle yolcuların kısa vadede uzun bekleme süreleriyle karşılaşmaya devam etmesi bekleniyor.

🔹 Çin, 10 Amerikan şirketini ihracat kontrol listesine ekledi ve 46 ABD şirketinin Çin kamu ihalelerine katılımını kısıtladı.

🔹 Karar, ABD Savunma Bakanlığı’nın Çinli şirketleri kapsayan “Çin askeri şirketleri” listesini genişletmesine yanıt olarak açıklandı.

🔹 Analistler, mevcut adımların iki ülke ilişkilerini ciddi şekilde raydan çıkarmasının beklenmediğini ancak gerilimin tırmanmasının risk oluşturduğunu belirtiyor.

🔹 İhracat kontrol listesine eklenen şirketler arasında Aveox, Red Cat Holdings, Teal Drones, IMSAR, Jaia Robotics, Ball Aerospace & Technologies, Oshkosh Defense, L3Harris Maritime Services, MP Materials ve USA Rare Earth yer alıyor.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, kararın ABD yönetiminin “kötü niyetli eylemlerine” karşılık olarak alındığını açıkladı.

🔹 Çin, bu şirketlere yönelik çift kullanımlı ürünlerin ihracatını yasakladı.

🔹 Çin kaynaklı çift kullanımlı ürünlerin herhangi bir ülke veya bölgeden bu şirketlere yeniden transfer edilmesi ya da sağlanması da yasaklandı.

🔹 Hâlihazırda devam eden ve yasak kapsamına giren ihracat işlemlerinin derhal durdurulması istendi.

🔹 Çin Maliye Bakanlığı, 46 ABD şirketinin kamu alımlarına katılımını da kısıtladı.

🔹 Karar, Çin’de faaliyet gösteren ABD-Çin ortak girişimlerini kapsamıyor.

🔹 Kısıtlama getirilen şirketler arasında Lockheed Martin, Raytheon Missiles & Defence, General Atomics Aeronautical Systems, Boeing Defence, Space & Security, General Dynamics Land Systems ve Javelin Joint Venture bulunuyor.

🔹 Pentagon 9 Haziran’da onlarca Çinli şirketi Çin ordusuyla bağlantılı olduğu gerekçesiyle kara listeye eklemişti.

🔹 Listeye Alibaba, BYD, Nio, Baidu, Unitree Robotics ve TP-Link gibi şirketler de dahil edilmişti.

🔹 Söz konusu liste doğrudan yaptırım anlamına gelmese de şirketlerin ABD sermaye piyasalarına ve kamu ihalelerine erişimini zorlaştırabiliyor.

🔹 Gözlemciler, bu tür listelerin şirketler üzerinde itibar baskısı oluşturduğunu ve daha sert yaptırımların önünü açabileceğini belirtiyor.

🔹 Çin, ihracat kontrollerini genişleterek ABD kaynaklı baskıların etkisini azaltmaya çalışıyor.

🔹 Analistler, her iki tarafın da Eylül ayında yapılması beklenen Xi Jinping–Donald Trump görüşmesi öncesinde müzakere kozlarını artırmaya çalıştığını değerlendiriyor.

🔹 Şanghay merkezli danışmanlık şirketi Tidalwave Solutions’tan Cameron Johnson, alınan önlemleri gelecekteki yaptırımlara karşı bir uyarı olarak nitelendirdi.

🔹 Johnson, özellikle Çin’in açık kaynak yapay zekâ modellerine yönelik olası ABD kısıtlamalarının Pekin tarafından yakından izlendiğini söyledi.

🔹 Fudan Üniversitesi’nden Xin Qiang, Pekin’in ticaret yaptırımlarına karşılık vermekten çekinmeyeceği mesajını verdiğini söyledi.

🔹 Xin, yeni Amerikan yaptırımlarının gelmesi halinde Çin’in de misilleme yapacağını belirtti.

🔹 Analistler, karşılıklı yaptırımların sürmesi durumunda Xi Jinping’in eylül ayında planlanan ABD ziyaretinin olumsuz etkilenebileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Çin ve ABD arasındaki teknoloji ve ticaret rekabeti devam ederken taraflar bir yandan da diplomatik istikrarı korumaya çalışıyor.

🔹 İsviçre’de gerçekleştirilen ABD-İran görüşmelerinde İran’a yönelik bazı kısıtlamaların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların bir bölümünün serbest bırakılması konusunda ilerleme sağlandı.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, petrol ve petrokimya ihracatına yönelik kısıtlamaların kaldırıldığını, blokajın sona erdiğini ve bazı dondurulmuş varlıkların serbest bırakıldığını açıkladı.

🔹 Arakçi, İran için yeniden inşa ve kalkınma planının da başlatıldığını duyurdu.

🔹 Katar ve Pakistan’ın ortak açıklamasına göre ABD ve İran, Lübnan’daki çatışmaların sona erdirilmesini izlemek amacıyla bir “çatışmasızlık hücresi” kurulması konusunda anlaştı.

🔹 Bu mekanizmanın Lübnan’daki askeri faaliyetleri takip etmesi ve taraflar arasında koordinasyonu sağlaması planlanıyor.

🔹 Arakçi, sürecin ilk gerçek sınavının Lübnan’daki bu mekanizmanın işlemesi olacağını söyledi.

🔹 Katar ve Pakistan, Lucerne Gölü Zirvesi’nin olumlu ve yapıcı bir atmosferde geçtiğini açıkladı.

🔹 Taraflar teknik görüşmelerin sürdürülmesi için yeni bir mekanizma oluşturulması konusunda mutabakata vardı.

🔹 Nükleer program, yaptırımlar ve anlaşmazlıkların çözümü gibi konularda çalışma gruplarının faaliyetlerine devam etmesi kararlaştırıldı.

🔹 Arabuluculuk sürecini denetleyecek ve tarafların baş müzakerecilerinden düzenli rapor alacak bir komite kurulması üzerinde anlaşma sağlandı.

🔹 ABD ve İran, nihai bir anlaşmaya ulaşmak için 60 günlük bir yol haritası üzerinde çalışmayı kabul etti.

🔹 Taraflar ayrıca Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak ve yanlış anlaşılmaları önlemek amacıyla iletişim mekanizmaları oluşturuyor.

🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelerde İran petrol ihracat izinleri ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması gibi başlıklarda ilerleme kaydedildiğini söyledi.

🔹 Bekayi, İran’ın ABD, Katar ve Pakistan ile dörtlü formatta müzakerelere devam etmeyeceğini açıkladı.

🔹 İran tarafı, karşı tarafın üstlendiği yükümlülükleri uygulamasının öncelik olduğunu belirtti.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, anlaşma sağlanamazsa ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü devralabileceğini ve geçiş ücretleri uygulayabileceğini söyledi.

🔹 Trump’ın açıklamaları, görüşmeler sürerken yeni bir gerilim başlığı oluşturdu.

🔹 İran, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarını gerekçe göstererek hafta sonu Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını duyurdu.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Amerikan askeri unsurlarının bölgede faaliyetlerini sürdürdüğünü açıkladı.

🔹 ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana yaklaşık dört ay geçti.

🔹 Çatışmalar küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açarken, taraflar diplomatik çözüm arayışlarını sürdürüyor.