🔹 ABD, İran ile yürütülen barış görüşmeleri kapsamında İran petrolünün üretimi, taşınması ve satışına yönelik yaptırımları 60 günlüğüne askıya aldı.

🔹 Uygulama 21 Ağustos’a kadar geçerli olacak ve İran’ın petrol gelirlerine erişmesine izin verecek.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda serbest geçiş taahhüdü vermesini ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerine ülkeye giriş izni sağlamasını kararın gerekçeleri arasında gösterdi.

🔹 Karar, geçen hafta ABD ile İran arasında imzalanan ve savaşı sona erdirmeyi amaçlayan mutabakatın ilk ekonomik adımlarından biri oldu.

🔹 Mutabakat, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların kullanımına açılması yönünde bir çerçeve oluşturuyor.

🔹 Yaptırımların askıya alınmasının ardından Brent petrol fiyatı yüzde 3’ten fazla gerileyerek varil başına yaklaşık 77 dolara düştü.

🔹 Taraflar, İran’ın nükleer programının geleceğini belirlemek amacıyla 60 günlük müzakere süreci yürütüyor.

🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın UAEA denetçilerini yeniden kabul etmeyi değerlendirdiğini söyledi.

🔹 İran ise nükleer program konusunda yalnızca kısa bir görüşme yapıldığını ve resmi müzakerelerin başlamadığını açıkladı.

🔹 ABD ve İran heyetleri İsviçre’nin Bürgenstock kentinde yaklaşık 18 saat süren görüşmeler gerçekleştirdi.

🔹 Görüşmelerde Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi geçişlerinin güvenliğini sağlamak amacıyla doğrudan iletişim hattı kurulması kararlaştırıldı.

🔹 Taraflar ayrıca Lübnan’da İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların kontrol altına alınması için bir “çatışmasızlık mekanizması” oluşturulmasında uzlaştı.

🔹 İran heyeti, görüşmeler sırasında Donald Trump’ın tehdit içeren açıklamalarını protesto ederek bir süre masadan ayrıldı.

🔹 Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması halinde ülkeye yeniden saldırı düzenleyebileceğini söyledi.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, petrol ve petrokimya ihracatı için muafiyet sağlandığını ve bazı dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılacağını açıkladı.

🔹 ABD, Katar ile birlikte İran’a ait dondurulmuş fonların kullanımına ilişkin yeni bir mekanizma üzerinde çalışıyor.

🔹 Pazartesi günü yaklaşık iki milyon varil petrol taşıyan iki tanker Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptı.

🔹 Boğazdaki gemi trafiği artış göstermesine rağmen, savaş öncesindeki günlük ortalama geçiş seviyelerinin halen oldukça altında bulunuyor.

🔹 19 yaşındaki Thalha Jubair, Ağustos 2024’te Londra ulaşım kurumu TfL’nin sistemlerine yönelik siber saldırı nedeniyle suçunu kabul etti.

🔹 Saldırı, metro seferlerinde aksamalara yol açtı ve Oyster ile temassız ödeme sistemlerinin çalışmasını engelledi.

🔹 TfL’ye yönelik saldırının maliyetinin yaklaşık 39 milyon sterlin olduğu belirtiliyor.

🔹 Jubair ile birlikte yargılanan 18 yaşındaki Owen Flowers da saldırıyla ilgili suçunu kabul etti.

🔹 Savcılık, iki gencin “Scattered Spider” adlı siber suç grubunun üyeleri olduğunu açıkladı.

🔹 Jubair, ABD’nin New Jersey eyaletinde 47 Amerikan şirketi ve kuruma yönelik siber saldırılar ve fidye operasyonları nedeniyle aranıyor.

🔹 ABD makamları, 2022-2025 döneminde gerçekleştirilen saldırılarda mağdurlardan en az 115 milyon dolar fidye alındığını öne sürüyor.

🔹 Suçlamalar arasında bilgisayar dolandırıcılığı, elektronik dolandırıcılık ve kara para aklama komplosu bulunuyor.

🔹 ABD’deki suçlamalar toplamda 95 yıla kadar hapis cezası öngörüyor.

🔹 Savcılık, Jubair’in çeşitli kripto para hesaplarından yaklaşık 200 milyon doların geçtiğini belirtti.

🔹 Jubair daha önce BT, EE, Nvidia, Uber, Rockstar Games ve Revolut’a yönelik siber saldırılar nedeniyle de mahkûm edilmişti.

🔹 Savcılar, saldırganların TfL sistemlerine fidye yazılımı yerleştirerek kurumu ödeme yapmaya zorlamayı hedeflediğini söyledi.

🔹 Flowers ayrıca ABD’de faaliyet gösteren iki sağlık kuruluşuna yönelik siber saldırı planına katıldığını da kabul etti.

🔹 Savcılığa göre Flowers, sağlık kuruluşlarına yönelik saldırılar sırasında bunun yaşam destek ünitesindeki hastaları etkileyebileceğini kabul eden mesajlar gönderdi.

🔹 Her iki sanık da tutuklu yargılanmaya devam edecek ve 15 Temmuz’da ceza duruşmasına çıkacak.

🔹 Jubair’in İngiltere’de 22 sabıkasının bulunduğu ve siber suç faaliyetlerine 14 yaşında başladığı belirtildi.

🔹 ABD’ye iade sürecinin, İngiltere’deki davaların tamamlanmasının ardından değerlendirilebileceği ifade edildi.

🔹 ABD merkezli teknoloji şirketi Oracle, yapay zekâ odaklı dönüşüm kapsamında son bir yılda dünya genelinde yaklaşık 21 bin çalışanla yollarını ayırdı.

🔹 Şirketin çalışan sayısı 31 Mayıs 2025’teki 162 bin seviyesinden 31 Mayıs 2026 itibarıyla 141 bine geriledi.

🔹 İşten çıkarmalar Oracle iş gücünün yaklaşık %13’üne karşılık geliyor.

🔹 Oracle, operasyonlarında yapay zekâ teknolojilerinin kullanımının iş gücü azaltımına yol açtığını ve bunun devam edebileceğini açıkladı.

🔹 Şirket son bir yılda kıdem tazminatları ve yeniden yapılanma giderleri için yaklaşık 1,8 milyar dolar harcadı.

🔹 Bu tutar, bir önceki mali yıldaki 374 milyon dolarlık yeniden yapılanma maliyetinin oldukça üzerine çıktı.

🔹 Oracle, yeniden yapılanma sürecinin operasyonlarda aksamalara yol açabileceğini ve bazı alanlarda nitelikli çalışan eksikliği yaratabileceğini belirtti.

🔹 Şirket, OpenAI ve Meta gibi yapay zekâ şirketlerine hizmet verecek veri merkezleri kurmak için yatırımlarını hızlandırıyor.

🔹 Oracle’ın bu yıl yapay zekâ altyapısı için en az 50 milyar dolar yatırım yapmayı planladığı belirtiliyor.

🔹 Oracle’ın kurucu ortaklarından Larry Ellison, şirketin teknoloji direktörü görevini sürdürüyor.

🔹 Teknoloji sektöründe yapay zekâ yatırımları nedeniyle benzer işten çıkarmalar yaygınlaşıyor.

🔹 Amazon ve Meta son aylarda binlerce çalışanını işten çıkarırken, sektörde son bir yılda 100 binden fazla teknoloji çalışanı işini kaybetti.

🔹 Google, Amazon ve Meta’nın bu yıl yapay zekâ yatırımlarına toplam yaklaşık 650 milyar dolar ayırması bekleniyor.

🔹 Amazon, önümüzdeki bir yıl içinde yapay zekâ için 200 milyar dolar harcamayı planladığını açıklarken yaklaşık 30 bin kişilik işten çıkarma programı da yürütüyor.

🔹 Teknoloji şirketleri, yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek amacıyla en büyük gider kalemlerinden biri olan personel maliyetlerini azaltıyor.

🔹 Yapay zekâ ve bulut bilişim harcamalarının hızla büyümesi, bilgi işlem gücünü (compute) finansal piyasalarda alınıp satılabilen yeni bir varlık sınıfına dönüştürme girişimlerini hızlandırıyor.

🔹 Küresel şirketler yılın ilk çeyreğinde bulut hizmetlerine 129 milyar dolar harcadı. ABD'nin en büyük beş bulut hizmet sağlayıcısının bu yıl veri merkezleri ve altyapıya yaklaşık 700 milyar dolar yatırım yapması bekleniyor.

🔹 Yapay zekâ uygulamalarında kullanılan GPU'lar, bilgi işlem pazarının en hızlı büyüyen segmenti haline geldi.

🔹 Bazı şirketler artık çalışan maaşlarından daha fazla harcamayı yapay zekâ altyapısına ve bilgi işlem gücüne ayırıyor.

🔹 Veri merkezi işletmecileri ve yapay zekâ bulut şirketleri, sahip oldukları GPU'ları kredi teminatı olarak kullanmaya başladı.

🔹 Avustralyalı yatırım bankası Macquarie, 2024 yılında Lambda'ya 500 milyon dolarlık GPU teminatlı kredi sağlanmasına yardımcı oldu.

🔹 CoreWeave gibi büyük yapay zekâ bulut şirketleri de Nvidia çipleri ve uzun vadeli müşteri sözleşmelerini teminat göstererek milyarlarca dolarlık finansman sağladı.

🔹 Bilgi işlem gücü satın alan şirketler ise fiyat dalgalanmalarına karşı korunmak amacıyla enerji ve döviz piyasalarındaki türev ürünlere benzer koruma mekanizmaları talep ediyor.

🔹 Silicon Data ve Ornn adlı iki girişim, GPU kiralama maliyetlerini takip eden endeksler geliştirerek bilgi işlem vadeli işlem piyasaları oluşturmayı hedefliyor.

🔹 Her iki şirket de yıl sonuna kadar büyük borsalar üzerinden bilgi işlem vadeli işlem sözleşmelerini piyasaya sürmeyi planlıyor.

🔹 Silicon Data, CME Group ile; Ornn ise New York Borsası'nın sahibi Intercontinental Exchange ile iş birliği yapıyor.

🔹 Piyasadaki en büyük zorluklardan biri standartlaşma olarak görülüyor. Aynı model çipler bile farklı veri merkezlerinde farklı performans ve fiyat seviyelerine sahip olabiliyor.

🔹 Veri merkezinin konumu, bağlantı altyapısı ve kullanılan sistemler bilgi işlem kapasitesinin değerini önemli ölçüde etkiliyor.

🔹 Bazı sektör temsilcileri tam işlevsel ve likit bir bilgi işlem türev piyasasının oluşmasının 10 yılı bulabileceğini düşünüyor.

🔹 Nvidia'nın Hopper serisi çipleri, yeni nesil Blackwell modellerinin piyasaya çıkmasına rağmen kiralama değerlerinin büyük bölümünü korudu.

🔹 Bu durum, bilgi işlem gücünün hızla değersizleşmeyeceği yönündeki beklentileri güçlendiriyor.

🔹 Bermuda merkezli Architect Financial Technologies de bilgi işlem vadeli işlemleri için ayrı bir borsa kurdu ve ABD'de yeni bir piyasa açmayı planlıyor.

🔹 Şirket, gelecekte yalnızca bilgi işlem gücünün değil, yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılan enerji ve hammaddelerin de aynı finansal ekosistemde işlem görebileceğini öngörüyor.

🔹 ETF sağlayıcıları Roundhill Investments ve ProShares, bilgi işlem vadeli işlemlerine dayalı yatırım fonları kurmak için düzenleyicilere başvuruda bulundu.

🔹 Sektördeki şirketler, bilgi işlem gücünün yapay zekâ çağının temel ekonomik girdilerinden biri haline gelmesiyle bu alandaki finansal ürünlerin hızla yaygınlaşmasını bekliyor.

🔹 Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, ülkenin nükleer silah sahibi devlet konumunu kullanmasının karmaşık ve öngörülemez küresel güvenlik ortamına karşı tek doğru yol olduğunu söyledi.

🔹 Kim, iktidardaki İşçi Partisi Merkez Komitesi toplantısında yaptığı konuşmada, ABD’yi Avrupa ve Orta Doğu’daki çatışmaları derinleştirmekle suçladı.

🔹 Kim, ABD ve Güney Kore’nin ortak nükleer caydırıcılık kapasitesini sürekli geliştirmesinin Kore Yarımadası’ndaki güvenlik durumunu daha tehlikeli hale getirdiğini söyledi.

🔹 Kuzey Kore yönetimi, nükleer kuvvetlerin istikrarlı şekilde genişletilmesi ve güçlendirilmesinin ülkenin güvenliği için gerekli olduğunu açıkladı.

🔹 KCNA, Pyongyang’ın nükleer cephaneliğiyle ilgili hangi somut adımların atılacağına dair ayrıntı vermedi.

🔹 Kim, konvansiyonel silah kapasitesinin artırılması ve 10 bin tonluk stratejik güdümlü füze kruvazörünün inşasının hızlandırılması talimatını verdi.

🔹 Toplantıda, kömür sektörünün modernizasyonu ve madencilik bölgelerinin yeniden geliştirilmesi de stratejik öncelikler arasında gösterildi.

🔹 Kuzey Kore, nükleer silahlardan vazgeçmeyeceğini ve kendisini nükleer devlet olarak kabul ettirme politikasını sürdürdüğünü bir kez daha vurguladı.

🔹 Seul’deki uzmanlar, açıklamaların Pyongyang’ın nükleer silahsızlanma görüşmelerini reddettiğini ve gelecekte yalnızca nükleer silaha sahip bir devlet olarak müzakere yürütmek istediğini gösterdiğini belirtiyor.

🔹 Bu yaklaşımın, nükleer silahların tamamen kaldırılması yerine silahların sınırlandırılmasına yönelik olası görüşmeleri gündeme getirebileceği değerlendiriliyor.

🔹 Kim yönetimi, ABD-Güney Kore Nükleer Danışma Grubu ile Güney Kore’nin nükleer tahrikli denizaltı geliştirme planlarını kendi nükleer kapasitesini artırmak için gerekçe olarak gösteriyor.

🔹 Kuzey Kore, 2006 yılından bu yana uygulanan Birleşmiş Milletler ve ABD yaptırımlarına rağmen nükleer silah ve balistik füze programlarını sürdürmeye devam ediyor.

🔹 Pyongyang yönetimi daha önce de nükleer silahlarını terk etmeyeceğini açıklamış ve kendisini resmen nükleer devlet olarak tanımlamıştı.

🔹 Birleşik Krallık, yaklaşık yedi yıl içinde altıncı başbakanını görmeye hazırlanıyor. Zayıf ekonomik performans, siyasi liderlerin görev sürelerini kısaltan temel etkenlerden biri haline geldi.

🔹 Başbakan Keir Starmer, görevde yalnızca iki yıl kaldıktan sonra istifa kararı aldı. Ondan önce görev yapan Rishi Sunak, Liz Truss, Boris Johnson ve Theresa May de benzer ekonomik sorunlarla karşı karşıya kaldı.

🔹 Liz Truss, finansmanı sağlanmamış vergi indirimleri planının piyasalarda yarattığı kriz nedeniyle iki aydan kısa sürede görevden ayrıldı.

🔹 Britanya’da ücret artışları enflasyonun gerisinde kaldı. Enflasyondan arındırılmış ortalama haftalık ücretler, İşçi Partisi’nin 2024’te iktidara gelmesinden bu yana yüzde 1’den daha az arttı.

🔹 Vergi yükü son on yılların en yüksek seviyelerine ulaştı.

🔹 Ekonomik büyümenin zayıf seyretmesi, altyapı sorunları, konut açığı ve kamu hizmetlerindeki baskılar gibi sorunların çözümünü zorlaştırdı.

🔹 İngiltere ekonomisi, Theresa May’in göreve geldiği 2016 yılından bu yana yıllık ortalama yaklaşık yüzde 1 büyüdü.

🔹 Kişi başına düşen gelirdeki artış da aynı dönemde sınırlı kaldı ve yaşam standartlarında belirgin bir iyileşme sağlanamadı.

🔹 2024 seçimlerinde İşçi Partisi’nin büyük zafer kazanmasında seçmenlerin ekonomik değişim beklentisi etkili oldu.

🔹 Ancak yaşam maliyeti baskılarının sürmesi ve ekonomik iyileşmenin hissedilmemesi, Starmer hükümetine yönelik desteğin azalmasına yol açtı.

🔹 Mayıs ayında yapılan yerel seçimlerde İşçi Partisi ağır kayıplar yaşadı ve bu sonuç Starmer üzerindeki baskıyı artırdı.

🔹 Uluslararası Para Fonu, Birleşik Krallık ekonomisinin 2026 yılında yalnızca yüzde 0,8 büyümesini bekliyor.

🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen enerji fiyatları da ekonomik görünüm üzerinde ek baskı oluşturuyor.

🔹 İş dünyası temsilcileri, başbakan değişikliğinin ekonomik sorunları ortadan kaldırmayacağını ve ülkenin siyasi istikrara ihtiyaç duyduğunu vurguluyor.

🔹 Yeni başbakanın yatırımcı güvenini koruyacak, yaşam maliyetlerini düşürecek ve ekonomik büyümeyi destekleyecek bir plan ortaya koyması bekleniyor.

🔹 ABD Savunma Bakanlığı, İran savaşıyla bağlantılı maliyetleri karşılamak için Kongre’den yaklaşık 80 milyar dolar ek kaynak talep etti. Talebin büyük bölümü savaş harcamalarına ayrılacak.

🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Pentagon yetkilileri son günlerde Kongre üyelerine ek bütçe ihtiyacına ilişkin bilgilendirme yaptı.

🔹 Beyaz Saray Yönetim ve Bütçe Ofisi henüz Kongre’ye resmi bir ek bütçe talebi sunmadı.

🔹 Senato Çoğunluk Lideri John Thune, yönetimden ek savaş harcaması talebi beklediklerini ve teklif geldiğinde oylama desteğini değerlendireceklerini söyledi.

🔹 Cumhuriyetçiler, İran savaşı için talep edilen kaynak dışında yaklaşık 1,1 trilyon dolarlık normal savunma bütçesi ile 350 milyar dolarlık ilave savunma harcamasını da geçirmek istiyor.

🔹 Pentagon geçen ay savaş maliyetini 29 milyar dolar olarak tahmin etmişti. Yeni talep bu rakamın yaklaşık üç katına ulaştı.

🔹 İlk savaş haftasının maliyetinin 11,3 milyar dolar olduğu hesaplanmıştı. Savaşın başlangıcında Pentagon içinde 200 milyar dolara kadar çıkabilecek maliyet senaryoları da değerlendirilmişti.

🔹 Yeni bütçe talebinin önemli bir kısmı mühimmat stoklarının yenilenmesi, askeri ekipmanların onarımı ve bölgedeki kuvvetlerin operasyonel giderleri için kullanılacak.

🔹 Talep edilen miktara ABD askeri tesislerinde meydana gelen hasarların onarım ve yeniden inşa maliyetleri de dahil edilecek.

🔹 Demokrat Parti senatörleri, yaşam maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde savaşa daha fazla kaynak aktarılmasına karşı çıkıyor.

🔹 Senatör Patty Murray, Amerikalı ailelerin vergi gelirlerinin geniş kesimlerin karşı çıktığı bir savaş için harcandığını söyledi.

🔹 Cumhuriyetçi Senatör Jim Banks ise ek bütçeyi savunma sanayi kapasitesini güçlendirecek ve mühimmat stoklarını yenileyecek bir yatırım olarak değerlendirdi.

🔹 Senatör Jack Reed, savunma ve savunma dışı harcamalar konusunda iki partili genel bir bütçe uzlaşması sağlanmadan İran odaklı ek paketin ilerlemesinin zor olduğunu belirtti.

🔹 Senatör John Hoeven, pakete afet yardımları ve tarım desteklerinin de eklenmesi halinde Kongre’den geçme ihtimalinin artacağını söyledi.

🔹 Pete Hegseth, geçen ay Senato’da yaptığı açıklamada İran’ın nükleer silah elde etmesinin maliyetinin daha yüksek olacağını savunmuş ve İran’a karşı askeri müdahalenin bir bedeli olduğunu kabul etmişti.

🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre’de İranlı yetkililerle yapılan görüşmelerin savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesine yönelik başarılı bir nihai anlaşma için iyi bir temel oluşturduğunu açıkladı.

🔹 ABD ve İran heyetleri, geçen hafta imzalanan geçici anlaşmayı kalıcı bir barış anlaşmasına dönüştürmek amacıyla İsviçre’de görüşmeler gerçekleştirdi.

🔹 Pakistan ve Katar arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde, 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaşı sağlandı.

🔹 Taraflar, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak için doğrudan iletişim mekanizması kurdu.

🔹 İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaları ele almak amacıyla yeni mekanizmalar oluşturuldu ve Lübnan’daki ateşkesin büyük ölçüde korunduğu belirtildi.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı, İran petrolüne yönelik yaptırımları 60 gün süreyle askıya alan lisans yayımladı. Düzenleme İran petrolünün ABD’ye ithalatına da izin veriyor.

🔹 Başkan Donald Trump, İran’ın anlaşmaya uymaması halinde “gerekeni yapacağını” söyledi ve Tahran’dan ABD’ye “saygı göstermesini” istedi.

🔹 İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Bakır Galibaf, Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından uluslararası hukuk çerçevesinde yönetileceğini açıkladı.

🔹 Galibaf, boğazın yeniden tam kapasiteyle açılmasının bölgesel ve küresel ekonomiye katkı sağlayacağını söyledi.

🔹 Savaş öncesinde günde 100-130 geminin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndan hafta sonunda 71 gemi geçiş yaptı. Gemiler mayın riski nedeniyle alternatif rotaları kullanıyor.

🔹 Brent petrol fiyatı görüşmelerde ilerleme sağlanmasının ardından yüzde 3,2 düşüşle varil başına 77,52 dolara geriledi.

🔹 Vance, İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin ülkeye yeniden girişine izin vermesi ve dondurulmuş varlıkların yönetimi için mekanizmalar oluşturulması yönünde ilerleme kaydedildiğini söyledi.

🔹 İran tarafı ise nükleer program konusunda henüz yeni taahhütlerde bulunulmadığını belirtti.

🔹 ABD tarafı, İran’a ait serbest bırakılacak fonların ABD’den mısır, soya fasulyesi ve buğday alımında kullanılabileceğini ifade etti. İran bu konuda resmi bir açıklama yapmadı.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Lübnan’daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik önemli ilerleme sağlandığını belirterek bunun müzakerelerin ilk gerçek sınavı olacağını söyledi.

🔹 Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü, İsrail ve Hizbullah arasında son 24 saatte yeni saldırı tespit edilmediğini açıkladı.

🔹 ABD’nin İran’a yönelik yaptırımları 60 günlüğüne askıya alması Tahran’a milyarlarca dolarlık ekonomik rahatlama sağlayabilir ancak onlarca yıllık yaptırım sisteminin tamamen kaldırılması uzun ve karmaşık bir süreç olarak görülüyor.

🔹 ABD, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, İran’ın nükleer programı, insan hakları ihlalleri ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği destek nedeniyle 1979’dan bu yana çok sayıda yaptırım uyguladı.

🔹 Geçen hafta imzalanan mutabakata göre Washington, nihai anlaşma çerçevesinde hazırlanacak takvim doğrultusunda İran’a yönelik yaptırımları aşamalı olarak kaldırmayı değerlendirecek.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı, 21 Ağustos’a kadar İran petrolü, petrokimya ürünleri ve petrol türevlerinin üretimi, teslimatı ve satışına izin veren geçici genel lisans yayımladı.

🔹 Uzmanlar, yaptırımların kaldırılmasının ABD’nin İran’a yönelik onlarca yıllık baskı politikasında köklü bir değişim anlamına geleceğini belirtiyor.

🔹 İran’a yönelik yaptırımların önemli bölümü başkanlık kararnameleriyle uygulanırken bazıları doğrudan Kongre tarafından yasalaştırıldı.

🔹 Başkan Donald Trump yürütme kararlarıyla getirilen yaptırımları kaldırabilse de bazı yaptırımların kaldırılması veya değiştirilmesi için Kongre onayı gerekiyor.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı’nın Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi tarafından yaptırım listesine alınan binlerce kişi, şirket, gemi ve uçağın listeden çıkarılması uzun sürebilir.

🔹 Uzmanlar, yaptırım listelerinin tamamen temizlenmesinin en az bir yıl alabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Son yaptırım muafiyetinin iki aylık dönemde İran’a yaklaşık 3 milyar dolar gelir sağlayabileceği hesaplanıyor.

🔹 Yaptırımların kalıcı şekilde kaldırılması halinde İran’ın gelirlerinin on milyarlarca dolar artabileceği ve petrol ihracatının genişleyebileceği belirtiliyor.

🔹 Çin halen İran petrolünün yaklaşık yüzde 90’ını satın alan en büyük alıcı konumunda bulunuyor.

🔹 Yeni lisans yalnızca petrol ticaretini değil, buna bağlı bankacılık, sigorta ve taşımacılık faaliyetlerini de kapsıyor.

🔹 Uzmanlar, yaptırımların kaldırılması halinde İran Devrim Muhafızları gibi ABD tarafından tehdit olarak görülen yapılara dolaylı kaynak aktarımı konusunda tartışmalar yaşanabileceğini belirtiyor.

🔹 Bankalar, enerji şirketleri ve sigorta kuruluşlarının İran ile iş yaparken yeni düzenlemeler, yaptırım ihlali riskleri ve hukuki sorumluluklar nedeniyle temkinli davranması bekleniyor.

🔹 İran ile iş yapan şirketler, terör saldırıları mağdurları tarafından açılabilecek tazminat davalarıyla da karşı karşıya kalabilir.

🔹 Uzmanlar, siyasi ve hukuki belirsizlikler nedeniyle büyük uluslararası şirketlerin İran’a yönelik milyarlarca dolarlık yatırımlar için acele etmeyeceğini değerlendiriyor.

🔹 Piyasa aktörleri, İran ile ekonomik ilişkilerin normalleşmesinin hızlı bir süreç olmayacağını ve kapsamlı bir anlaşma sonrasında dahi yıllar sürebileceğini öngörüyor.

🔹 ABD ve İran arasında İsviçre’de yapılan ilk üst düzey görüşmelerin ardından ABD, İran’a yönelik bazı yaptırımları 60 gün süreyle askıya aldı.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı kararıyla İran, 21 Ağustos’a kadar petrol ve petrokimya ürünleri ihraç edebilecek ve bu satışlardan ödeme alabilecek.

🔹 Taraflar, 60 gün içinde kalıcı bir anlaşmaya ulaşmayı hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştı.

🔹 Pakistan ve Katar arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde Lübnan’da İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaları sona erdirmeye yönelik bir mekanizma kurulması kararlaştırıldı.

🔹 Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak ve olası çatışmaları önlemek amacıyla doğrudan iletişim hattı oluşturuldu.

🔹 Umman Dışişleri Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nda uluslararası hukuk çerçevesinde ücretsiz ve güvenli geçişin sürdürülmesine bağlı olduklarını açıkladı.

🔹 Görüşmeler sonrasında Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinde artış görüldü.

🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmelerin kalıcı bir anlaşma için güçlü bir temel oluşturduğunu söyledi.

🔹 Vance, İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetçilerinin ülkeye yeniden girişine izin vermeyi kabul ettiğini açıkladı.

🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise nükleer program konusunda henüz herhangi bir yeni taahhütte bulunulmadığını söyledi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın anlaşmaya uymaması halinde gerekli gördüğü adımları atacağını açıkladı.

🔹 Trump, İran’ın nükleer faaliyetlerinin denetlenmesini sağlayacak silah ve tesis kontrollerini kabul edeceğini söyledi.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, petrol ve petrokimya ihracatına muafiyet sağlandığını, bazı dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılacağını ve ülke için yeniden inşa ve kalkınma planı başlatılacağını açıkladı.

🔹 Vance, serbest bırakılacak İran fonlarının kullanımında ABD ve Katar’ın gözetim mekanizması oluşturacağını söyledi.

🔹 Trump, bu fonların ABD’li çiftçilerden mısır, soya fasulyesi ve buğday alımında kullanılabileceğini ifade etti.

🔹 İran Merkez Bankası Başkanı Abdolnaser Hemmati ise serbest bırakılan fonların yalnızca ABD tarım ürünleri için kullanılmasına yönelik bir zorunluluk bulunmadığını açıkladı.

🔹 İran ile ABD arasındaki teknik görüşmelerin hafta boyunca devam etmesi planlanıyor.

🔹 Petrol fiyatları, müzakerelerde ilerleme sağlandığı haberlerinin ardından düşüşünü sürdürdü.