Yapay zekâ bulutu dünyaya iniyor: Altyapıya yapılan yatırım bu yıl 1,5 trilyon dolara yaklaşırken gezegenin kaynaklarını zorluyor
El País
🔹 Yapay zekâ sektöründeki altyapı ve yarı iletken yatırımları benzeri görülmemiş seviyelere ulaştı. Gartner, teknolojiye yönelik küresel harcamaların 2026’da 2,59 trilyon dolara, altyapı harcamalarının ise 1,43 trilyon dolara çıkacağını öngörüyor.
🔹 Amazon, Alphabet, Meta ve Microsoft bu yıl yapay zekâ altyapısına toplam 630 milyar avro yatırım yapmayı planlıyor. Bu tutar, 2025’teki 360 milyar avronun üzerinde bulunuyor.
🔹 Yapay zekâ veri merkezleri yüksek işlem gücü için elektrik, çip, su, arazi, beton, mineraller ve geniş tedarik zincirlerine ihtiyaç duyuyor. Birleşmiş Milletler hesaplamalarına göre, bu tesislerin ABD’de ihtiyaç duyacağı küresel arazi 14.500 kilometrekareyi aşabilir.
🔹 ABD’nin güneyinde hızla büyüyen veri merkezleri yerel halkın tepkisine yol açıyor. Bölge sakinleri yüksek enerji talebinin ailelerin elektrik maliyetlerini artırabileceğini, büyük fanların ve soğutma sistemlerinin ise gürültü oluşturduğunu söylüyor.
🔹 Teksas’taki veri merkezlerinin su tüketiminin 2030’a kadar 185 milyar litreden 1,5 trilyon litreye çıkması bekleniyor. Yeni veri merkezi projelerinin yüzde 40’ı su stresi yaşanan bölgelerde bulunuyor.
🔹 ABD’de ocak-mart döneminde 115 milyar dolar değerindeki 75 veri merkezi projesi protestolar nedeniyle engellendi veya gecikti. Mevcut büyüme hızının sürmesi halinde veri merkezlerinin 2030’da ülkenin elektriğinin yüzde 8’ini tüketmesi bekleniyor.
🔹 İspanya’nın 2030’a kadar veri merkezi yatırımlarından 66,9 milyar avro çekmesi ve merkezlerin kapasitesini altı katına çıkarması bekleniyor. Aragon, İber Yarımadası’ndaki planlanan projelerin yaklaşık üçte birine ev sahipliği yapıyor; Amazon’un bölgedeki yatırım planı 33,7 milyar avroya ulaşıyor.
🔹 Yapay zekâ sunucularında kullanılan yüksek bant genişlikli bellek üreticileri Samsung, SK Hynix ve Micron, üretimlerini yapay zekâ sunucularına yönlendiriyor. Bu durum RAM arzında daralmaya ve tüketici elektroniği fiyatlarında artışa neden oluyor.
🔹 Micron, mayıs sonunda RAM kartlarının fiyatlarını yüzde 60’tan fazla artıracağını açıkladı. PlayStation 5 Pro’nun fiyatı 799 avrodan 900 avroya çıkarken, Nintendo’nun yeni konsolu 30 avro daha pahalı olacak; Apple ise dizüstü bilgisayar ve tablet fiyatlarını yüzde 15’e kadar artıracak.
🔹 Gartner analisti Ranjit Atwal, fiyat artışlarının bu yıl bilgisayar satışlarını yüzde 12 azaltabileceğini söyledi. Düşük segment akıllı telefonların ekonomik açıdan sürdürülemez hale gelmesiyle toplam akıllı telefon satışlarında yüzde 10 düşüş bekleniyor.
🔹 Çip üreticilerinin hisseleri yapay zekâ yatırımlarından olumlu etkilendi. Yıl başından bu yana Micron hisseleri yüzde 220, SK Hynix hisseleri yüzde 160 ve Samsung hisseleri yüzde 100 yükseldi.
🔹 Robotik ve fiziksel yapay zekâ girişimlerine yönelik risk sermayesi yatırımları 2019’da 3,7 milyar avrodan 2025’te 24,2 milyar avroya çıktı. Bu yılın mayıs ayına kadar toplanan yatırım 20,2 milyar avroyu aştı.
🔹 Yapay zekâ, yazılım hizmeti şirketlerinin değer kaybetmesine yol açtı. Meta hisseleri son altı ayda yüzde 10, Alphabet hisseleri yıl başından bu yana yüzde 5 geriledi; Salesforce, Workday, Asana ve Monday gibi SaaS şirketleri de baskı altında kaldı.
🔹 TSMC, üst üste ikinci yarıyılda rekor kâr açıkladı ve kârını yüzde 75 artırdı. Intel’in ikinci çeyrek satışları yüzde 25 yükselirken şirket, yapay zekânın benzeri görülmemiş işlem kapasitesi talebi oluşturduğunu açıkladı.
🔹 Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang, fiziksel yapay zekânın 50 trilyon dolarlık bir sektöre teknoloji sağlama fırsatı sunduğunu söyledi ve fiziksel yapay zekâda ChatGPT benzeri dönemin yaklaştığını açıkladı.