🔹 Kanada, yaklaşık 20 milyar dolarlık ABD ithalatını hedef alan yeni gümrük vergilerini salı günü yürürlüğe koydu.

🔹 Vergiler; giysi, peynir, metal parçaları ve ahşap ürünleri de kapsıyor. Kanada yönetimi, uygulamayla ABD Başkanı Donald Trump’ın Kanada ürünlerine getirdiği vergilere karşılık vermeyi amaçlıyor.

🔹 Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD’nin ticari hamlelerine “dolar dolarına” karşılık verme sözü verdi ve ülkesini Trump’ın ticaret politikasına karşı konumlandırdı.

🔹 Trump, Kanada’dan otomobil ithalatına ek vergiler getirmekle tehdit etti ve iki ülke arasındaki ticareti tamamen durdurabileceğini söyledi.

🔹 Trump, Kanada uçak üreticisi Bombardier’in ABD’de satış yapmasını engellemekle tehdit etti ve ABD tüketicilerini Kanada ürünlerini almamaya çağırdı.

🔹 ABD ile Kanada arasındaki karşılıklı vergiler, iki ülkenin aileleri ve işletmeleri üzerindeki mali baskıyı artırabilir. İthalat vergileri, yurt dışından gelen ürünlerin fiyatlarını yükseltebilir.

🔹 Trump yönetimi, adil olmayan ticaret uygulamalarıyla suçladığı onlarca ülkeye yönelik yeni vergiler üzerinde çalışıyor. Yeni vergilerin bu hafta yürürlüğe girmesi bekleniyor.

🔹 Trump, ABD’den daha fazla ihracat yapan ülkelerle tüm ticareti durdurmakla da tehdit etti. ABD’nin Avrupa ve Asya’daki çok sayıda ticaret ortağıyla mal ve hizmet ticaretinde açık bulunuyor.

🔹 ABD ve Kanada arasındaki görüşmeler, Trump’ın seçili Kanada ürünlerine yüzde 50 vergi getirme tehdidinin ardından ağustos ayında çöktü.

🔹 Washington, görüşmelerin başarısız olmasının ardından şarap, peynir, giysi ve hokey sopaları dahil yüzlerce Kanada ürününe vergi getirdi. Kanada, benzer ABD ürünlerine misilleme vergileri uygulama sözü verdi.

🔹 Trump, Ontario Gölü’nün adını “Amerika Gölü” olarak değiştirmeyi amaçlayan bir başkanlık kararnamesi imzaladı ve Kanada’nın para biriminin ABD doları karşısındaki dengesini eleştirdi.

🔹 Grönland, Trump’ın adayı ele geçirme tehditlerini ve anlaşma açıklamalarını, stratejik Arktik konumunu kullanarak Avrupa ülkelerinden yatırım çekmek için değerlendiriyor.

🔹 Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Grönland’ı ziyaret ederek madenler, uydu iletişimi ve yenilenebilir enerji alanlarında 200 milyon avroluk yatırım sözü verdi.

🔹 AB yatırımları, uzak bölgelere internet erişimini geliştirecek bir uydu projesi ile kritik ham maddeleri güvence altına almayı amaçlayan iki madencilik projesini kapsıyor.

🔹 Grönland ve AB, Nuuk’ta ortak deklarasyon imzaladı. Von der Leyen, deklarasyonun Grönland’ın Avrupa ile bağlarını güçlendirme tercihinin göstergesi olduğunu söyledi.

🔹 Danimarka, Arktik ve Kuzey Atlantik güvenliğini artırmak için 6,5 milyar doların üzerinde ek askeri harcama açıkladı ve 2029’a kadar altyapı, sağlık hizmetleri ve ekonomik büyüme için 250 milyon dolar daha ayırdı.

🔹 AB, 2028-2034 dönemi için Grönland’a ayrılan uzun vadeli bütçeyi 530 milyon avroya çıkarma teklifinde bulundu.

🔹 Grönland Dışişleri Bakanı Múte B. Egede, Avrupa Parlamentosu üyelerine kısa sürede teklif yapılmazsa başka aktörlerin harekete geçeceğini söyledi.

🔹 ABD’li şirketlerin güney Grönland’da nadir toprak elementleri madeni ve batı Grönland’da hidroelektrikle çalışacak yapay zekâ veri merkezi projelerine yatırım yaptığı, ancak bu projelerin henüz ekonomik fayda sağlamaya yakın olmadığı belirtildi.

🔹 Texas merkezli Greenland Energy, doğu Grönland’daki Jameson Land yarımadasında arama çalışmaları için yaklaşık 60 milyon dolar harcamayı planlıyor. Şirketin ekipmanlarını indirmesine izin verilmemesi üzerine sondaj çalışmaları en az gelecek yılın sonuna ertelendi.

🔹 Trump, Rusya’dan Kuzey Amerika’ya fırlatılabilecek füzelerin uçuş güzergâhında bulunan Grönland’a ulusal güvenlik gerekçeleriyle ihtiyaç duyulduğunu söyledi ve adayı satın almak istediğini defalarca açıkladı.

🔹 Trump’ın tehditleri Grönland hükümetini Brüksel’e yaklaştırdı. Grönland ekonomisi, yaklaşık 56 bin kişilik nüfusu desteklemek için Danimarka ve AB sübvansiyonlarına bağımlı; bu kaynaklar bütçenin neredeyse yarısını oluşturuyor.

🔹 Yatırımcı Larry Swets, ABD’nin fok ürünlerine yönelik yasağı kaldırmasını ve bunun Grönlandlı avcılar ile uzak topluluklara gelir sağlamasını isteyen 36 sayfalık bir öneriyi Beyaz Saray’a iletti.

🔹 Grönland, 2009’dan beri yürürlükte olan AB fok ürünleri yasağının Arktik’teki yerli halklara zarar verdiğini belirterek yasağın kaldırılmasını istiyor.

🔹 Donald Trump, Kanada merkezli iş jeti üreticisi Bombardier’in ABD’de satışlarının durdurulması çağrısı yaptı.

🔹 Trump, Truth Social paylaşımında Bombardier ürünlerinin yeterince iyi olmadığını söyledi ve şirketin ABD pazarına erişmek istiyorsa üretimini ABD’ye taşıması gerektiğini belirtti.

🔹 Trump, Bombardier gelirlerinin yüzde 50’den fazlasının ABD’den geldiğini söyledi ve Ottawa’yı Gulfstream Aerospace’in Kanada’da faaliyet göstermesini engellemekle suçladı.

🔹 Kanada’nın ABD mallarına yönelik misilleme tarifeleri, Trump’ın paylaşımından birkaç saat sonra yürürlüğe girdi. Tarifeler, 20 milyar dolar değerindeki ABD menşeli ürünlere yüzde 50’ye kadar uygulanıyor.

🔹 Kanada’nın tarifeleri, ABD yönetiminin geçen ay aynı değerdeki Kanada mallarına uyguladığı vergilere karşılık geldi. Trump yönetimi, ticaret savaşı sürerken ek yüzde 50 gümrük vergileri uygulamakla tehdit etti.

🔹 Bombardier, ABD’deki dokuz tesisinde 3 binden fazla kişiyi istihdam ediyor ve 2.800 Amerikan tedarikçisinden ürün alıyor.

🔹 Bombardier, ABD’li şirketler ve çalışanlarla ortaklığını sürdürmeye, ülkedeki çalışanlarına, müşterilerine ve faaliyet gösterdiği topluluklara yatırım yapmaya devam edeceğini açıkladı.

🔹 Kanada Başbakanı Mark Carney, Ottawa’nın Washington’la görüşmeye hazır olduğunu söyledi ancak Trump’ın tutumu nedeniyle anlaşmaya varılmasının zor olduğunu belirtti.

🔹 ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Kanada’nın iyi bir anlaşmayı reddettiğini söyledi ve Trump’ın Kanada’nın tarifelerine ABD tarafında ek vergilerle karşılık verebileceğini belirtti.

🔹 ABD ile Kanada arasındaki görüşmeler, 18 aylık gerilimin ardından kesildi. Gerilim sürecinde çelik, alüminyum, otomotiv ve kereste sektörlerine tarifeler uygulandı; ABD ayrıca Kanada’yı ekonomik güç kullanarak ilhak etmekle tehdit etti.

🔹 Kanada, 25 Ağustos’ta peynir, bal, beyaz eşya, kozmetik ürünleri, tarım ekipmanları, motosikletler ve video oyun konsolları dahil 20 milyar dolar değerindeki ABD ithalatına yüzde 15, 25 veya 50 oranında misilleme vergisi açıklamıştı.

🔹 Trump, Kanada otomobillerine uygulanan vergileri yüzde 50’ye çıkarma tehdidinde bulundu ve ABD ile Kanada arasında bulunan Ontario Gölü’nün adını “Amerika Gölü” olarak değiştiren bir başkanlık kararnamesi imzaladı.

🔹 Çin’in ihracatı ağustosta yıllık bazda yüzde 25 arttı. İthalat yüzde 28,2 yükseldi.

🔹 Ağustos ayı ticaret fazlası temmuza göre yüzde 6 artarak 119,1 milyar dolara çıktı. Yıl başından bu yana toplam ticaret fazlası 806 milyar dolara yaklaştı.

🔹 Çin, geçen yıl 1,2 trilyon dolarla rekor kıran ticaret fazlasını 2026’da aşma yolunda ilerliyor. Küresel yapay zekâ altyapısı yatırımları Asya’daki ticareti ve Çin’in ihracatını destekliyor.

🔹 Çin’in ABD ile ticaret fazlası yıllık bazda yaklaşık yüzde 44 artarak 29 milyar doların üzerine çıktı. Bu, Donald Trump’ın Ocak 2025’te Beyaz Saray’a dönmesinden bu yana iki ülke arasındaki en geniş fark oldu.

🔹 Ağustosta Çin’in ABD’ye ihracatı yüzde 34,4 arttı. Avrupa Birliği’ne sevkiyat ise yüzde 6,7 yükselerek son 10 ayın en yavaş artışını kaydetti.

🔹 ASEAN ülkelerine ihracat yüzde 30’un biraz üzerinde arttı. Latin Amerika’ya sevkiyat yüzde 17,5, Afrika’ya gönderiler ise yüzde 31’den fazla yükseldi.

🔹 ABD, Çin’e iç talebi artırması ve büyümede ihracata bağımlılığını azaltması yönündeki baskısını artırıyor. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in bu ay Washington’da Donald Trump ile görüşmesi planlanıyor; iki ülke arasındaki gümrük vergisi ateşkesi kasımda sona erebilir.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin’i G20 maliye bakanları toplantısında aşırı ve kalıcı dış fazlalara ilişkin ortak bildiri yayımlanmasını engellemekle suçladı. Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’nin eylemlerini korumacılığı gerekçelendirme ve Çin’i çevreleme girişimi olarak niteledi.

🔹 Aşırı hava koşulları ağustosta Çin’deki sevkiyatları aksattı. Ningbo-Zhoushan Limanı, tayfunların yaklaşması üzerine konteyner operasyonlarını durdurdu; resmi verilere göre limanlardaki kargo hacmi ay boyunca her hafta bir önceki haftaya göre geriledi.

🔹 Entegre devre ihracatı ağustosta yaklaşık yüzde 130 arttı, yüksek teknoloji ürünleri ihracatı ise yaklaşık yüzde 57 yükseldi. Araç sevkiyatlarında artış hızı yavaşladı.

🔹 Yapay zekâ altyapısına yönelik talep, yüksek teknoloji ürünlerinin Çin’in ağustos ayındaki toplam ihracat artışının yarısından fazlasına katkı sağlamasına yardımcı oldu. Çin’in ihracat artışı zirvesine yaklaşmış olabilir.

🔹 Kuzey Kore ve Rusya, Tumen Nehri üzerindeki ilk kara köprülerini pazartesi günü açtı.

🔹 İki şeritli köprü yaklaşık 1 kilometre uzunluğunda ve günde 300 araca kadar hizmet verebilecek.

🔹 Rusya Başbakanı Mihail Mişustin ile Kuzey Kore Başbakanı Pak Thae Song, açılış törenine video bağlantısıyla katıldı.

🔹 Köprünün inşasına, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 2024’te Kuzey Kore ziyareti sırasında varılan anlaşmanın ardından geçen yıl nisanda başlandı.

🔹 Moskova ile Pyongyang arasında hava ve demir yolu bağlantıları bulunuyordu ancak pazartesi gününe kadar doğrudan kara bağlantısı yoktu.

🔹 Yeni köprü, Rusya’nın federal kara yolu ağına bağlanacak ve Vladivostok’tan St. Petersburg’a uzanan ulaşım koridoruna erişim sağlayacak.

🔹 Rus hükümeti, köprünün yük taşımacılığında hemen kullanılmaya başlanacağını açıkladı. Köprünün yıl sonunda tamamen faaliyete geçmesi ve yolcu taşımacılığına da açılması bekleniyor.

🔹 Mişustin, sınır ötesi ulaşım altyapısının ticaret, ekonomik, bilimsel, teknolojik ve kültürel iş birliğini geliştirebileceğini söyledi.

🔹 Köprü, 1959’da hizmete giren mevcut Dostluk Köprüsü adlı demir yolu köprüsünün yakınında inşa edildi.

🔹 Yeni köprüye, Kuzey Kore’nin kurucu lideri Kim İl Sung’un hayatını 1946’da bir el bombasını etkisiz hale getirerek kurtardığı kabul edilen Kızıl Ordu askeri Yakov Novichenko’nun adı verildi.

🔹 Kuzey Kore ile Rusya arasındaki ilişkiler, 2022’de Ukrayna savaşının başlamasından bu yana güçlendi. Pyongyang, 2024’te Ukrayna’nın Kursk bölgesine yönelik saldırısını püskürtmesine yardımcı olmak için Rusya’ya binlerce asker gönderdi.

🔹 Güney Kore’deki Kyungnam Üniversitesi’nden Lim Eul-chul, köprünün Kuzey Kore’ye yönelik ekonomik yaptırımların etkisini azalttığını söyledi. Lim, Rusya’nın askeri malzeme, mühimmat ve asker taşımak için doğrudan bir kara güzergâhı elde ettiğini belirtti.

🔹 İran destekli Husilerin Yemen’den Suudi Arabistan’a düzenlediği saldırılarda onlarca sivil yaralandı ve enerji tesislerinde yangın çıktı.

🔹 Suudi öncülüğündeki Koalisyon Güçleri Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, saldırılarda kadın ve çocukların da bulunduğu en az 73 kişinin yaralandığını açıkladı.

🔹 Husiler, Suudi Arabistan’ın batısındaki Abha, Hamis Muşait, Cizan ve Necran kentlerindeki sivil ve ekonomik tesisleri hedef aldı.

🔹 Suudi Enerji Bakanlığı, saldırıların güney bölgesindeki çeşitli tesislerde yangınlara yol açtığını ve bazı operasyonların geçici olarak durduğunu açıkladı.

🔹 Koalisyon Güçleri Komutanlığı, Husilerin saldırılarına kararlılıkla karşılık vereceğini duyurdu. Suudi Dışişleri Bakanlığı, ülkenin egemenliğini savunmak için gerekli tüm önlemleri alma hakkını koruduğunu açıkladı.

🔹 Saldırılar, temmuz ayında Suudi petrol tesislerine ve gemilere yönelik füze saldırılarıyla yeniden başlayan çatışmalarda tırmanışa yol açtı. Husiler ayrıca Kızıldeniz’de Suudi deniz taşımacılığına abluka ilan etti ve Aramco’nun Kızıldeniz kıyısındaki rafinerilerini hedef aldı.

🔹 Husiler, hükümet güçlerinin kontrolündeki Moha Limanı’na balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenledi. Yemen’de Husiler ile Suudi Arabistan destekli güçler arasındaki kara çatışmaları da son haftalarda yeniden başladı.

🔹 Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki yedi yıllık savaş, 2022’de ateşkesle sona erdi. Husiler, Suudi Arabistan’ın grubun kontrolündeki kuzey Yemen bölgelerini seyahat ve ekonomik abluka yoluyla izole etme politikasına son verilmesini talep ediyor.

🔹 Husilerin siyasi büro üyesi Nasr el-Din Amer, devam eden karşılığın sosyal medyada yayılan bilgileri aştığını ve daha geniş kapsamlı olduğunu açıkladı.

🔹 Son saldırılar, Husilerin çatışmayı genişletmeye hazırlandığını gösteriyor; Suudi güçleri ise grubun kontrolündeki Yemen bölgelerinin yakınındaki sınıra önemli ölçüde yığınak yapıyor.

🔹 Pazartesi öğleden sonra Beyaz Saray’ın Kuzey Portiko’sundaki iskele söküm çalışmalarında yaralanan yetişkin erkek inşaat işçisi için kurtarma operasyonu düzenlendi.

🔹 Washington D.C. İtfaiye ve Acil Sağlık Hizmetleri ekipleri, yüksek açı kurtarma operasyonu kapsamında merdivenle iskeleye ulaştı.

🔹 İşçi sedye ve taşıma sepetiyle ambulansa götürüldü; ambulans daha sonra hastaneye gitti.

🔹 Washington D.C. İtfaiye ve Acil Sağlık Hizmetleri, işçinin hayati tehlike taşımayan bir yaralanması bulunduğunu açıkladı.

🔹 İşçiler, Başkan Donald Trump’ın Kuzey Portiko’daki yenileme çalışmalarının ardından örtü ve iskeleleri birkaç gündür kaldırıyordu.

🔹 Ekipler iki ay boyunca Kuzey Portiko’nun yüksek beyaz sütunlarını onardı ve giriş bölümünü güçlendirdi.

🔹 Çalışmalar, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in ay sonunda Beyaz Saray’ı ziyaret etmesi öncesinde sürüyordu.

🔹 İçişleri Bakanı Doug Burgum, Trump’ın projeyi kişisel olarak yönlendirdiğini söyledi.

🔹 Başkan Donald Trump, New Mexico eyaletinin adının “New America” olarak değiştirilmesini istedi.

🔹 Trump, hafta sonu sosyal medya paylaşımlarında birçok kişinin isim değişikliğini önerdiğini söyledi ve değişikliğin eyalet halkı için daha prestijli ve güzel olacağını yazdı.

🔹 Paylaşımlarda, New Mexico adındaki “Mexico” ifadesinin “America” ile değiştirildiği dijital olarak düzenlenmiş haritalar ve yapay zekâ üretimi olduğu görünen bir video yer aldı.

🔹 New Mexico Valisi Michelle Lujan Grisham, eyaletin adının tartışmaya açık olmadığını ve ABD kurulmadan önce de bu adın kullanıldığını söyledi.

🔹 Lujan Grisham, Trump’ın isim değişikliği paylaşımlarının İran’daki savaştan ve yükselen benzin fiyatlarından dikkatleri uzaklaştırmaya çalıştığını söyledi; eyalet yönetiminin sağlık hizmetleri ve konut gibi konulara odaklandığını belirtti.

🔹 New Mexico, 1912’de ABD’nin 47. eyaleti olarak birliğe katıldı.

🔹 Trump, federal coğrafi adlar üzerinde başkanlık yetkilerini kullanabilse de bir eyaletin adını değiştirme yetkisine sahip değil.

🔹 Beyaz Saray, Trump’ın paylaşımları hakkında yorum yapmadı.

🔹 Trump, geçen ay Ontario Gölü’nün adını “Lake America” olarak değiştirmek için başkanlık kararnamesi imzaladı ve İçişleri Bakanı Doug Burgum’a Coğrafi Adlar Bilgi Sistemi’ni güncelleme talimatı verdi.

🔹 Trump geçen yıl Meksika Körfezi’nin adının federal yayın ve iletişimlerde “America Körfezi” olarak kullanılmasını kararlaştırdı; bu ad değişikliği Meksika dahil diğer ülkeler tarafından genel olarak tanınmıyor.

🔹 Trump ayrıca Kuzey Amerika’nın en yüksek zirvesinin adını, Alaska yerlilerinin uzun süredir kullandığı Denali yerine federal hükümetin eski adı olan Mount McKinley’ye döndürdü.

🔹 Japonya, Hint-Pasifik ve ötesine uzanan savunma ortaklıkları ağı kurarak Tayvan çevresinde yaşanabilecek uzun süreli bir çatışmaya dayanma kapasitesini artırmaya çalışıyor.

🔹 Tokyo; Avustralya, Filipinler, Hindistan, Yeni Zelanda, Endonezya ve Avrupa ülkeleriyle operasyonel, lojistik, teknolojik ve savunma sanayisi işbirliğini genişletiyor.

🔹 Japonya ve Avustralya; savunma planlaması, istihbarat, ileri teknoloji, silah üretimi ve bakım alanlarında işbirliğini derinleştirdi. İki ülke, Japonya’nın hipersonik füze programıyla bağlantılı uzun menzilli hassas taarruz ve otonom sistemleri Avustralya’daki sahalarda test etme konusunda anlaştı.

🔹 Avustralya’nın geliştirilmiş Mogami sınıfı Japon fırkateynlerini satın alma kararı, bu gemilerin Avustralya’da üretilmesi ve bakımının yapılması için planların hazırlanmasını sağladı.

🔹 Japonya, Avustralya ve Yeni Zelanda mayısta üçlü savunma bakanları görüşmelerini başlattı. Japonya, Avustralya ve Endonezya ise 26 Ağustos’ta ilk üçlü savunma bakanları toplantısını düzenleyerek Hint-Pasifik’te işbirliğini ilerletme kararı aldı.

🔹 Japonya Hava Öz Savunma Kuvvetleri, eylülde ilk kez Hindistan’a F-2 savaş uçakları göndermeye hazırlanıyor. Tokyo ve Yeni Delhi savunma sanayisi işbirliğini de genişletiyor.

🔹 Japonya, Filipinler ve ABD, Tayvan’a yakın ilk ada zinciri boyunca füze sistemleri konuşlandırıyor. Japonya güneybatı adalarındaki Type 12 füze kapasitesini güçlendirirken Filipinler BrahMos gemisavar füzelerini, ABD ise NMESIS ve Typhon sistemlerini konuşlandırdı.

🔹 Ağustosta yürürlüğe giren Japonya-Filipinler Edinim ve Karşılıklı Hizmet Desteği Anlaşması, ortak operasyonlar ve tatbikatlar sırasında karşılıklı lojistik desteğe imkân tanıyor. Anlaşma, Japon kuvvetlerinin Filipinler’de eğitim ve dönüşümlü konuşlanma faaliyetlerini kolaylaştıran erişim anlaşmasına dayanıyor.

🔹 Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü Jiang Bin, Japonya ve Filipinler’deki bazı siyasetçileri “askeri işbirliğini” artırmakla suçladı ve Tokyo’yu blok çatışmasını teşvik etmekle eleştirdi.

🔹 Japonya, NATO ve Avrupa ülkeleriyle siber savunma, hibrit tehditler, teknoloji ve savunma sanayisi alanlarında işbirliğini artırıyor. Japonya, Birleşik Krallık ve İtalya Küresel Muharebe Hava Programı kapsamında yeni nesil savaş uçağı geliştiriyor; Kanada programa temmuzda gözlemci olarak katıldı.

🔹 Tokyo, savunma ihracatını serbestleştirerek ekipman transferlerini, ortak geliştirmeyi ve sanayi işbirliğini özellikle Güneydoğu Asya’da güvenlik politikasının araçları olarak kullanıyor. Resmî Güvenlik Yardımı programından Filipinler, Endonezya ve Malezya yararlandı.

🔹 Japonya, rekabet eden çatışmaların yabancı silah tedarikinde yaratabileceği baskıyı ve kritik malzeme ile bileşenlerde Çin’e bağımlılığı azaltmaya çalışıyor. Tedarik zinciri dayanıklılığı, ticaret ve yatırım Tokyo’nun Çin’le stratejik rekabetinin parçası haline geliyor.

🔹 Avrupa ülkelerinin Tayvan çatışmasında büyük ölçekli muharip destek vermesi beklenmiyor. Avrupa’nın diplomasi, yaptırımlar, siber ve bilgi operasyonları, istihbarat, kapasite geliştirme ve sınırlı askeri konuşlanmalarla katkı sunması daha olası görülüyor.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, Japonya’nın NATO ile sık temas kurarak bölge dışı bir askeri örgütü Asya-Pasifik’e taşımaya çalıştığını ve çatışmayı kışkırttığını söyledi. Tokyo ile Pekin arasındaki tehdit algısı farkı, bölgesel güvenlik ikilemini derinleştirebilir.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid, 7 Ekim 2023’ten yaklaşık bir buçuk hafta önce Benjamin Netanyahu ile 45 dakikalık telefon görüşmesi yaptı.

🔹 Bin Zayid, Hamas lideri Yahya Sinvar’ın İsrail’e yönelik büyük bir operasyon planladığı uyarısında bulundu; operasyonun kan dökülmesine, bölgesel istikrarsızlığa ve İbrahim Anlaşmaları’nın zarar görmesine yol açabileceğini söyledi.

🔹 Netanyahu, Hamas’ın Batı Şeria’da faaliyet göstermeyi planladığını düşündüğünü ve İsrail’in her senaryoya hazır olduğunu söyledi.

🔹 Uyarının Netanyahu tarafından Şin Bet, Mossad ve İsrail Savunma Kuvvetleri genelkurmay başkanlarına iletilmediği belirtildi.

🔹 Gazze’deki bir arabulucu, Eylül 2023’te Sinvar’ın İsraillilere “deprem” ve “tüm sürprizlerin anası” ifadeleriyle büyük ve korkunç bir operasyon hazırladığı mesajını gönderdi.

🔹 Şin Bet Başkanı Ronen Bar, 15 Eylül’de Netanyahu’yu Sinvar’ın tehditleri hakkında bilgilendirdi. 17 Eylül’de yapılan güvenlik toplantısında Gazze ve Batı Şeria’da güçlü savunma önlemleri alınması ve Hamas liderlerine yönelik operasyon seçenekleri ele alındı; toplantı sonunda karar alınmadı.

🔹 Mısır istihbarat şefi Abbas Kamel de Netanyahu’yu Hamas’ın başlatmak üzere olduğu “olağandışı, korkunç bir operasyon” konusunda uyardı. Netanyahu, Gazze’de kontrolün İsrail’de olduğunu ve asıl sorunun Batı Şeria olduğunu söyledi.

🔹 İsrail ile Hamas arasında Netanyahu’nun onayıyla 2023’ün başından itibaren Gazze’de geçici ateşkes ve uzun vadeli düzenleme için gizli görüşmeler yürütüldü.

🔹 Görüşmelerde Gazze ablukasının kademeli olarak kaldırılması, gıda ve hammadde girişinin artırılması, istihdam sağlayacak ticaret bölgeleri kurulması, Mısır üzerinden güvenli geçiş ve Gazze’ye doğal gaz sağlanması önerileri ele alındı.

🔹 Sinvar, Avera Mengistu ve Hişam el-Sayed ile Hadar Goldin ve Oron Şaul’un cenazeleri karşılığında önce 500, ardından 250 ve son olarak 50 Filistinli tutuklunun serbest bırakılmasını istedi. Şin Bet, 20’si müebbet hapis cezası alan 30 tutuklunun serbest bırakılmasını kabul etmeye yakındı.

🔹 Netanyahu, rehineler ve kayıp kişiler bakanlık komitesini toplamayı defalarca erteledi; Hamas’la yürütülen doğrudan kanal Eylül 2023’ün başında Sinvar’ın temasları kesmesiyle kapandı.

🔹 7 Ekim saldırısının ardından Hamas’ın sivilleri herhangi bir karşılık almadan serbest bırakmaya hazır olduğu yönündeki teklifler İsrail’e ulaştı. Ancak İsrail siyasi ve askeri yönetimi ilk günlerde bu önerileri ciddi biçimde ele almadı.

🔹 Katar Başbakanı Muhammed bin Abdurrahman es-Sani, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’e ve Mossad Direktörü David Barnea’ya sivillerin serbest bırakılması için arabuluculuk teklif etti; Barnea ilk görüşmede Hamas’la konuşmaya hazır olmadıklarını söyledi.

🔹 Başbakanlık, soruşturmayı “mutlak yalan” olarak nitelendirdi. Netanyahu’nun ilgili dönemde bin Zayid ile görüşmediği ve ondan uyarı almadığı savunuldu; eski Şin Bet Başkanı Ronen Bar ile eski Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi de BAE başkanının uyarısından haberdar edilmediklerini söyledi.