🔹 İran Devrim Muhafızları, ABD’nin Basra Körfezi’nde beş İran tankerine yönelik saldırılarına karşılık iki Amerikan gemisini, sekiz petrol tankerini ve bölgede bulunan 10 gemiyi hedef aldığını açıkladı.

🔹 İran Devrim Muhafızları, Ürdün’ün başkenti Amman’ın 100 kilometre doğusundaki El-Azrak Amerikan askeri üssüne de saldırı düzenlediğini duyurdu.

🔹 Ürdün ordusu, İran tarafından fırlatılan 20 füzeden 18’inin önlendiğini, diğer ikisinin ise yerleşim olmayan bölgelere düştüğünü açıkladı.

🔹 ABD ordusu, Körfez bölgesinde beş petrol tankerini imha ettiğini ve gemi mürettebatından saldırı öncesinde gemilerini terk etmelerini istediğini bildirdi.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın Amerikan savaş gemilerine saldırmayı sürdürmesi halinde yeni petrol tankerlerinin kaybedileceğini söyledi.

🔹 İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı girişinde Amerikan ordusuna ait bir denizaltı insansız hava aracını ele geçirdiğini açıkladı. ABD ordusu ise bölgede eski model bir insansız aracının arızalandığını duyurdu ancak bunun İran’ın ele geçirdiği araç olup olmadığını belirtmedi.

🔹 İran Genelkurmay Başkanı Ali Abdollahi Aliabadi, İran tankerlerine yönelik her saldırının bölgedeki Amerikan üslerine karşı saldırılarla sonuçlanacağını söyledi.

🔹 Tahran ve Washington, nisan ayında yürürlüğe giren ateşkese rağmen Hürmüz Boğazı ve çevresinde karşılıklı ateş açmayı sürdürüyor; diplomatik müzakereler ilerlemiyor.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği savaşın başlamasından bu yana büyük ölçüde durdu. Boğazdan normalde dünya petrol ve doğal gaz ihracatının yaklaşık beşte biri geçiyor; kesinti küresel enerji piyasalarını ve ham petrol fiyatlarını etkiliyor.

🔹 İran, gemilerin boğazdan geçebilmesi için izin almasını talep ediyor. ABD ve bölgedeki çeşitli ülkeler bu uygulamayı reddediyor.

🔹 ABD hükümeti İran limanlarına abluka uygularken ülkenin tüm hava taşımacılığı sektörünü yaptırım listesine aldı ve Mahan Air ile Iran Air dahil İran hava yolu şirketleriyle çalışan kuruluşları yaptırımla tehdit etti.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı, İran’la bağlantılı beş petrol tankerinin Basra Körfezi ve Umman Körfezi’nde imha edildiğini açıkladı.

🔹 Derya tankeri İran’ın petrol endüstrisinin merkezi Harg Adası yakınlarında vuruldu; Kaviz, Charminar, Horizon 1 ve Riesco tankerleri Umman Körfezi’nde imha edildi.

🔹 ABD güçleri, tankerlerin mürettebatına saldırıdan önce gemileri terk etmeleri için talimat verdi. Operasyonda hiçbir ABD askerinin yaralanmadığı açıklandı.

🔹 İran Devrim Muhafızları, ABD’nin bölgedeki saldırılarına karşılık Kuveyt ve Bahreyn’e ait petrol tankerlerini hedef alacağı uyarısında bulundu.

🔹 İran Devrim Muhafızları, Ürdün’deki ABD üslerine ve iki ABD destroyerine saldırılar düzenlediğini açıkladı. ABD Merkez Komutanlığı bu saldırıları doğrulamadı; Ürdün ise İran’ın fırlattığı 20 füzeden 18’ini düşürdüğünü açıkladı.

🔹 ABD güçleri hafta sonu, İran Devrim Muhafızları’nın bir uçak gemisi ve bir destroyere saldırma girişiminin ardından üç İran petrol tankerini daha imha etti.

🔹 ABD, İran’ın havacılık sektörüne bağlı 36 kuruluş ve kişiye yaptırım uyguladı.

🔹 Yaptırımlar, İran’da faaliyet gösteren 27 hava yolu şirketini, Mahan Air’e destek sağlayan kişi ve kuruluşları ile havacılık sektöründeki finansman ve tedarik kanallarını hedef aldı.

🔹 Japonya, bilgisayar çiplerinde kullanılan diklorosilanın (DCS) ihracatını sınırlayan Çin önlemlerine itiraz etti ve Japon şirketleri üzerindeki olası etkileri inceliyor.

🔹 Çin, Japonya’dan diklorosilan ithalatına yönelik önlemi, ihracatın damping karşıtı düzenlemeleri ihlal ettiği ve Çin’in yerli sanayisine zarar verdiği gerekçesiyle uygulamaya koydu.

🔹 Salı gününden itibaren Japonya’dan DCS ithal eden şirketler, Çin gümrüğüne yüzde 99,2’ye varan oranlarda nakit teminat yatırmak zorunda olacak.

🔹 Önlem Shin-Etsu Chemical, Denal Silane ve diğer Japon DCS ihracatçılarını kapsıyor.

🔹 Çin, soruşturma devam ettiği için önlemin geçici olduğunu ve nihai kararın daha sonra verileceğini açıkladı.

🔹 Japonya Kabine Baş Sekreteri Minoru Kihara, önlemlere itiraz etti ve Japon şirketlerinin haksız zarara uğramasını önlemek için Tokyo’nun uygun şekilde karşılık vereceğini söyledi.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, Japonya’dan gelen DCS hakkında damping karşıtı soruşturma başlattı. Pekin ayrıca askeri amaçlarla kullanılabilecek çift kullanımlı ürünler için Japon şirketlerine ihracat kontrolleri uyguladı.

🔹 Çin ile Japonya arasındaki ilişkiler, Başbakan Sanae Takaichi’nin Çin’in Tayvan’a karşı askeri güç kullanması halinde Japon ordusunun müdahale edebileceğini söylemesinin ardından gerildi.

🔹 DCS, yarı iletkenlerin mantık ve bellek çiplerinde silikon, oksit ve diğer ince tabakaların oluşturulmasında kullanılan kimyasal buhar işleminde kullanılıyor.

🔹 Japonya, bilgisayar çipi üretiminde kullanılan ultra saf DCS’nin önde gelen üreticisi konumunda bulunuyor.

🔹 Kiev, beş gün boyunca neredeyse her saat jet motorlu insansız hava araçları ve ardından balistik füzelerle vuruldu.

🔹 Rusya, Ukrayna’nın radar ağlarını füzelerden önce insansız hava araçlarıyla aşırı yüklemeye çalışıyor. Temmuz ayında Ukrayna genelinde 437 sivil öldü; ağustos verilerinin de benzer seviyede olması bekleniyor.

🔹 Rusya’nın Geran-4 ve Geran-5 insansız hava araçları saatte 600 kilometreye kadar hız yapıyor ve ayda yaklaşık 3.000 adet üretiliyor. Ukrayna, bu araçlara karşı kendi önleme dronlarını geliştiriyor.

🔹 Ukrayna, ağustosun ilk sekiz gününde fırlatılan 57 balistik füzeden yalnızca birini düşürebildi. Patriot PAC-3 önleyicilerinin stokları neredeyse tükendi.

🔹 Rusya, en ölümcül füzelerinden ayda yaklaşık 100 adet üretiyor; üretim 60 Iskander-M ve 40 RM-48U füzesi olarak bölünüyor.

🔹 Ukrayna, bu yıl Fransa-İtalya ortak yapımı eski SAMP/T hava savunma bataryalarından birkaçını, gelecek yıl ise sekiz yeni SAMP/T NG sistemi alacak. SAMP/T NG, aynı anda manevra yapan birden fazla balistik füzeyle mücadele edebiliyor.

🔹 Aster önleyicisinin maliyeti, Patriot PAC-3’ün en yeni ihracat sürümünün yarısından daha az. Ancak SAMP/T NG sistemi henüz savaşta denenmedi ve MBDA’nın yıllık üretiminin 300 adede 2028’de ulaşması bekleniyor.

🔹 Ukrayna öncülüğündeki Avrupa çapındaki Freyja projesi, NATO standart radar ve veri bağlantılarıyla çalışacak, PAC-3’e göre daha düşük maliyetli ve yüksek miktarda üretilebilen bir önleyici geliştirmeyi amaçlıyor.

🔹 Fire Point, Freyja önleyicisiyle 2027 ortasına kadar başarılı bir balistik füze önleme testi yapabileceğini açıkladı. Projenin birim maliyetinin yaklaşık 700 bin dolar olması planlanıyor; operasyonel kabiliyetin en erken 2028’de oluşması bekleniyor.

🔹 Ukrayna, altyapı ve sanayi hedeflerini güçlendirme ve gizleme çalışmalarının yanı sıra Rusya’nın füze fabrikalarını ve fırlatıcılarını ateşleme öncesinde vurmayı hedefleyen “fırlatma öncesi” stratejiyi uyguluyor.

🔹 Ukrayna, önümüzdeki aylarda Pivdenmash tarafından geliştirilen Sapsan ile Fire Point üretimi FP-7 ve daha uzun menzilli FP-9 balistik füzelerini kullanıma sokmayı umuyor.

🔹 Balistik füzeleri büyük ölçekte üretmek, onları düşürecek yeterli sayıda önleyici üretmekten daha ucuz ve kolay. Hava harekâtlarında saldırı tarafı avantajlı durumda bulunuyor.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin’in yapay zekâda ABD’nin önüne geçemeyeceğini söyledi. Bessent, bu durumun nedenleri arasında Çin’in yapay zekâ alanındaki merkezi planlama yaklaşımını gösterdi.

🔹 Bessent, Çinli şirketlerin ABD yapay zekâ modellerini “damıtma” yöntemiyle kopyaladığını söyledi. Model damıtma, küçük bir modelin büyük modellerin çıktılarından öğrenmesini sağlayan yaygın bir yapay zekâ eğitim tekniği.

🔹 Bessent, Çin’in ABD modellerini kopyalayarak ABD’den daha yüksek bir seviyeye ulaşamayacağını belirtti.

🔹 Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in 24’ünde Washington’a yapacağı ziyareti heyecanla beklediğini ve görüşmelerin verimli geçmesini umduğunu söyledi. Trump, ABD’nin yapay zekâda Çin’in önemli ölçüde önünde olduğunu da belirtti.

🔹 ABD Ulusal Güvenlik Ajansı, Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı ile FBI, Çinli yapay zekâ şirketlerini sanayi ölçeğinde “saldırgan, kötü niyetli ve hedefli” damıtma faaliyetleri yürütmekle suçladı.

🔹 Ortak danışma raporunda DeepSeek, Moonshot AI, Alibaba, MiniMax, StepFun ve Z.AI şirketlerinin adı yer aldı. Raporda şirketlerin, en az 2024 sonlarından bu yana Claude, GPT, Gemini ve Grok modelleri de dahil olmak üzere ABD’nin önde gelen yapay zekâ modellerinden milyonlarca etkileşim üzerinden milyarlarca token aldığı belirtildi.

🔹 Washington’daki Çin Büyükelçiliği, ABD’nin suçlamalarını reddetti. Büyükelçilik sözcüsü Liu Chang, ABD yönetiminin damıtma yaklaşımını Çin’in yapay zekâ sektöründeki gelişimine yönelik kasıtlı bir saldırı olarak nitelendirdi ve bilimsel-teknolojik iş birliği çağrısı yaptı.

🔹 Çin ve ABD, bu ay yapay zekâ yönetişimi konusunda ikili görüşmelere hazırlanıyor. Çin daha geniş kapsamlı bir görüşme isterken ABD, görüşmelerin yapay zekâ güvenliğine odaklanmasını istiyor.

🔹 İki ülke, Trump ile Xi’nin mayıs ayında Pekin’de gerçekleştirdiği zirvenin ardından yapay zekâ yönetişimi konusunda resmi görüşmelere başlama kararı aldı.

🔹 ABD, Pax Silica tedarik zinciri girişimini ilerletirken Çin, Dünya Yapay Zekâ İşbirliği Örgütü’nü destekliyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı Ekonomik İşlerden Sorumlu Müsteşarı Jacob Helberg, Pekin’le yapay zekâ yönetişimi konusundaki diyaloğun, iki ülke arasındaki rekabete rağmen yapıcı temas alanları oluşturabileceğini söyledi.

🔹 ABD ordusu, İran’ın bir ABD Donanması savaş gemisine balistik füzelerle saldırmasının ardından Salı günü beş İran tankerini vurdu; tankerlerden biri battı.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dört ham petrol tankerinin Umman Körfezi’nde, bir tankerin ise İran petrol ihracatının merkezlerinden Harg Adası yakınında vurulduğunu açıkladı.

🔹 Vurulan gemilerden M/T Riesco, Umman Körfezi’nde yanarken ve batarken görüntülendi.

🔹 ABD güçleri, hedef alınan gemilerin mürettebatına saldırıdan önce gemileri terk etmeleri talimatını verdi. İran devlet medyası, iki geminin mürettebatının can filikalarıyla kıyıya çıkarıldığını duyurdu.

🔹 ABD saldırıları, son iki günde bir ABD Donanması gemisine yönelik iki İran saldırısı girişimine karşı düzenlendi. CENTCOM, ABD gemisinin füzelerden kaçındığını, bölge sularında devriye görevini sürdürdüğünü ve hiçbir Amerikalı personelin yaralanmadığını açıkladı.

🔹 İran, ABD saldırılarına Ürdün’e füze fırlatarak karşılık verdi ve saldırıda ABD askeri varlıklarını, özellikle Muwaffaq Salti Hava Üssü’nü hedef aldığını açıkladı.

🔹 Ürdün ordusu, hava savunma sistemlerinin 20 balistik füzeyle müdahale ettiğini, bunların 18’ini imha ettiğini ve ikisinin yerleşim olmayan bölgelere düştüğünü açıkladı. Ölü bildirilmedi.

🔹 ABD güçleri, hafta sonu İran’ın bir uçak gemisi ve güdümlü füze destroyerine saldırı girişiminin ardından üç İran ham petrol tankerini daha vurmuştu.

🔹 İran, Bahreyn ve Kuveyt limanları yakınındaki petrol tankerlerini de hedef almakla tehdit etti. İran Devrim Muhafızları, bu limanlardaki gemilerin mürettebatına derhal gemileri terk etmeleri uyarısı yaptı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın ABD donanma gemilerini hedef almaya devam etmesi halinde her saldırıya karşılık verileceğini söyledi.

🔹 Trump yönetimi, İran’a yönelik baskı kampanyası kapsamında İran havacılık sektörüne yaptırım uyguladı. Yaptırımlar, Mahan Air’e hizmet sağlamakla suçlanan 27 İran hava yolu şirketi ile dokuz hizmet sağlayıcı ve satış acentesini kapsıyor.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaptırımların ve savaşın ABD’nin hedeflerine ulaşmasını sağlamadığını söyleyerek yeni yaptırımları eleştirdi.

🔹 Macquarie Group, Çinli yapay zekâ şirketleri Z.ai ve MiniMax'ın gelirleri hızla artsa bile 2030'a kadar zarar etmeyi sürdürebileceğini öngörüyor.

🔹 Macquarie Asya internet ve yazılım araştırmaları başkanı Ellie Jiang, yatırım bankasının Z.ai ve MiniMax için 2030'a kadar zarar öngörüsünü koruduğunu söyledi.

🔹 Frontier yapay zekâ modellerini eğitmek ve çalıştırmak için gereken bilgi işlem gücü, şirketlerin maliyetlerini artırıyor. Çin'deki bilgi işlem kapasitesi sıkıntısı, Nvidia'nın gelişmiş işlemcilerine yönelik ABD kısıtlamaları nedeniyle küresel açığa kıyasla iki ila üç kat daha ciddi.

🔹 Macquarie, Z.ai'nin yıl sonu yıllık yinelenen gelirini yaklaşık 3 milyar ABD doları olarak tahmin ediyor; şirketin kendi hedefi yaklaşık 2,4 milyar ABD doları.

🔹 Z.ai, ağustos sonu itibarıyla yıllık yinelenen gelirinin 1,6 milyar ABD dolarına ulaştığını açıkladı. MiniMax Üst Yöneticisi Yan Junjie ise şirketin ağustos ayındaki yıllık yinelenen gelirinin 800 milyon ABD dolarına çıktığını söyledi.

🔹 Jefferies analistleri, Çin'in büyük dil modeli sektörünü aşırı kalabalık olarak değerlendiriyor ve bağımsız yapay zekâ laboratuvarları yerine Alibaba Group Holding ve ByteDance gibi tam kapsamlı bulut hizmeti platformlarını tercih ediyor.

🔹 MiniMax'ın Hong Kong borsasında işlem gören hisseleri salı günü yüzde 5,59, Z.ai hisseleri ise yüzde 10,02 geriledi.

🔹 Z.ai'nin kurucu ortağı Tang Jie, artan uygulama alanlarının ciddi bir bilgi işlem gücü açığı oluşturduğunu ve bilgi işlem kapasitesinin şirket için önemli bir sorun olmaya devam ettiğini söyledi.

🔹 MiniMax'ın rekabet gücünü korumak için yatırımlarını artırması gerekiyor; şirketin gelir artışı yeterli bilgi işlem gücü sağlayabilmesine bağlı.

🔹 Yapay zekâ şirketleri API kullanımı, kurumsal dağıtımlar ve ticari lisans anlaşmaları üzerinden gelir elde edebilir. Daha yoğun kullanım, modellerin sonraki sürümlerini geliştirmek için gerçek dünya verisi de sağlayabilir.

🔹 Yapay zekâ sektöründe şirket değerlemeleri için yıllık yinelenen gelire alternatif ölçütler aranıyor. Fiyat-satış oranı ve brüt kâr, değerlendirilen ölçütler arasında yer alıyor.

🔹 Petrol fiyatları, Orta Doğu’daki yeni saldırıların ardından yükseldi; Brent petrolün varil fiyatı salı sabahı 98 dolara, West Texas Intermediate petrolün fiyatı ise yaklaşık 93 dolara çıktı.

🔹 ABD’de ortalama benzin fiyatı pazartesi günü galon başına 4,15 dolara yükseldi. Normal kurşunsuz benzinin İşçi Bayramı’nda ilk kez 4 doları aşması rekor olarak kayda geçti.

🔹 ABD, geçen hafta iki savaş gemisine yönelik İran saldırılarına misilleme olarak cumartesi günü üç İran petrol tankerini vurdu. Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, İran’la bağlantılı Husilerin hafta sonu ülkenin bazı enerji tesislerine saldırdığını açıkladı.

🔹 Dow Jones endeksi salı sabahı yaklaşık 600 puan geriledi. ABD hisse senetleri daha sonra rekor seviyelere yakın seyrederken Hazine tahvil getirileri büyük ölçüde yatay kaldı.

🔹 Piyasalar, ABD Merkez Bankası’nın eylül toplantısında faiz artırma ihtimalini yüzde 58 olarak fiyatlıyor. Karar, cuma günü açıklanacak ağustos enflasyon verilerine bağlı olacak.

🔹 Goldman Sachs, Brent petrolünün aralık ayına kadar varil başına 85 dolara ulaşmasını bekliyor. Körfez bölgesindeki ortalama petrol üretiminin beklenenden düşük kalması halinde Brent fiyatı 2027’de 120 doların üzerine çıkabilir; üretimin yüksek olması durumunda petrol 60 dolara gerileyebilir.

🔹 Bank of America, yeni arz kesintilerinin petrol fiyatını yaklaşık 120 dolara çıkarabileceğini, Orta Doğu’daki enerji altyapısında büyük hasar oluşması halinde fiyatın 150 dolara ulaşabileceğini öngörüyor. Bankanın temel senaryosunda Brent’in yılın ikinci yarısında ortalama 83 dolar olması bekleniyor.

🔹 Jeff Currie, küresel rafinaj kapasitesindeki yetersizlik ve azalan petrol rezervlerinin enerji piyasalarını kritik bir duruma getirdiğini söyledi. Enflasyon baskısının ham petrolden çok benzin, motorin ve jet yakıtı gibi rafine ürünlerdeki fiyat artışlarından kaynaklanacağını belirtti.

🔹 Goldman Sachs başekonomisti Robin Brooks, petrol fiyatlarının savaş dönemindeki yaklaşık 120 dolarlık zirveye yeniden yükselmesinin olası olmadığını söyledi. Brooks, piyasaların önceki yüksek fiyat tahminlerine güvenmediğini, İran ekonomisi üzerindeki baskıyı izlediğini ve arz şoklarına uyum sağladığını belirtti.

🔹 Renaissance Macro, benzin fiyatlarının normalde gerilediği bir dönemde yükselmesinin gelecek enflasyon verilerini güçlü biçimde etkileyebileceğini açıkladı. Ortalama perakende benzin fiyatlarının bir yıl öncesine göre yaklaşık 0,95 dolar daha yüksek olduğu belirtildi.

🔹 Wellington-Altus baş piyasa stratejisti James Thorne, enerji arzı şoku sırasında faiz artırılmasının küresel finansal krizden bu yana en zarar verici politika hatalarından biri olabileceğini söyledi.

🔹 Bespoke Investment Group’un kurucu ortağı Paul Hickey, enerji fiyatlarındaki yükselişin piyasaları yakında etkileyebileceğini söyledi. Ham petrol fiyatları 90’lı dolar seviyelerinde kalırsa, düşük gelen bir enflasyon verisinin bile piyasalar üzerindeki etkisi sınırlı kalabilir.

🔹 Ekvador’da çete grupları arasındaki çatışmaların artması, binlerce ailenin evlerini terk etmesine yol açtı.

🔹 Çeteler, terk edilen evleri uyuşturucu gelirleri için söküyor veya kaçırılan kişileri saklamak amacıyla kullanıyor.

🔹 Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ve Ombudsmanlık Ofisi, son üç yılda şiddet nedeniyle evlerini terk eden Ekvadorluların sayısının 300 bini aştığını açıkladı. Gerçek sayının daha yüksek olabileceği belirtiliyor.

🔹 Ekvador, ülke içi yerinden edilme bakımından Haiti ve Kolombiya’nın ardından Latin Amerika’da üçüncü sırada bulunuyor.

🔹 Guayaquil’deki Nueva Prosperina bölgesinde Los Tiguerones çetesinin grupları arasındaki çatışmalar geçen yıl 22 kişinin ölümüne yol açtı.

🔹 Nueva Prosperina’da yerel polis, ailelerin yaklaşık yarısının bir tür haraçla karşı karşıya kaldığını tahmin ediyor. Korku nedeniyle birçok haraç vakası polise bildirilmiyor.

🔹 Polis, çete üyeleri tarafından polis gibi davranan bazı kişilerin tutuklandığını açıkladı. Yetkililer, şikâyetlerin anonim yapılabilmesi için iş yerlerine QR kodları yerleştiriyor ve bölgeden ayrılan sakinlere güvenlik eşliği sağlıyor.

🔹 Şiddet Guayaquil’le sınırlı kalmadı. Kolombiya sınırı yakınındaki Çachi yerli toplulukları yasa dışı madencilerin tehditleri nedeniyle topraklarını geçici olarak terk etti; Sucumbíos eyaletinde aileler, gençlerin suç gruplarına katılmasını önlemek için arazilerinden ayrılıyor.

🔹 Ekvador hükümeti yetkilileri zorla yerinden edilme sorununu kabul ediyor ancak bu konuyla hangi kurumun ilgilenmesi gerektiğini bilmediklerini söylüyor.

🔹 Guayaquil İnsan Hakları Komitesi Başkanı Billy Navarrete, şiddetten kaynaklanan ülke içi zorla yerinden edilmenin yasal olarak tanınmadığını ve mağdurları izlemek ya da desteklemek için mekanizma bulunmadığını söyledi.

🔹 Devlet Başkanı Daniel Noboa, 2023’te göreve gelirken şiddete karşı mücadele sözü verdi. Hükümet, güvenlik stratejisinin suç gruplarını zayıflattığını ve bu yılın ocak-temmuz döneminde cinayetlerin 2025’in aynı dönemine göre yüzde 8 azaldığını açıkladı.

🔹 Ekvador’da geçen yıl 9.216 şiddet kaynaklı ölüm kaydedildi; cinayet oranı 100 bin kişi başına 51 oldu.

🔹 Avrupa ülkeleri, yaz boyunca sabotaj ve saldırılarla karşılaştı. Almanya, ağustos ayında Leipzig/Halle Havalimanı'nda düzenlenmeye çalışılan drone saldırısından Rusya'yı sorumlu tuttu; Kremlin ise müdahalesini reddetti.

🔹 Patlayıcı yüklü drone'un, Avrupa'nın başlıca kargo havalimanlarından Leipzig/Halle'de park halindeki Ukrayna'ya ait Antonov uçaklarını hedef aldığı değerlendirildi.

🔹 Alman istihbaratı, Ukrayna'ya ekipman sağlayan büyük Alman savunma şirketlerinin yöneticilerine yönelik suikast planlarıyla bağlantılı olduğu değerlendirilen girişimleri engelledi. Avrupa genelindeki savunma üreticileri son aylarda kundaklama şüpheli saldırılarla karşılaştı.

🔹 Danimarka makamları, Ukrayna'ya savunma ekipmanı sağlayan şirketlere yönelik sabotaj planlayan Rus ajanlarını yakaladıklarını açıkladı. Rusya ayrıca Ukrayna'ya uzun menzilli füze sağlayan Birleşik Krallık'ın askeri hedeflerini vurabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Hibrit saldırılar, toplumları istikrarsızlaştırmayı, kamu direncini aşındırmayı ve Batı'nın Ukrayna'ya desteğini zayıflatmayı amaçlıyor. Asya ülkeleri için altyapı ve sivil sistemlerin güvenliği, modern savaşta toplumun ve ekonominin tamamını kapsayan bir yaklaşım gerektiriyor.

🔹 Çin, Batılı demokratik ülkelerin tehdit ve saldırılara nasıl karşılık verdiğini izleyecek. Pekin; hangi eylemlerin misillemeyi tetiklediğini, müttefikler arasında tereddüt veya bölünme yarattığını ve hükümetlerin barışın sona erdiği sonucuna varmadan önce ne ölçüde baskıya maruz kalabileceğini analiz edecek.

🔹 Ukrayna savaşı, Batı'nın Rusya'yla ilişkilerini kesmesinin ardından Çin'e ekonomik ve stratejik avantajlar sağladı. Rus enerji ve ham madde kaynakları Çin'e yönelirken Çin şirketleri Rusya tüketici pazarında genişledi; savaşın bölgesel güç dengesini Çin lehine değiştirme ihtimali bulunuyor.

🔹 Avrupa'daki hibrit saldırıların kaynakları tüketmesi ve dikkati diğer çatışma bölgelerinden uzaklaştırması, Çin ve Kuzey Kore için fırsat alanları oluşturabilir. Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore hibrit, askeri ve bilişsel saldırılarda koordinasyon sağlıyor; bu ülkeler teknoloji ve bilgi paylaşımıyla birbirlerinin çatışmalarından yararlanıyor.

🔹 Rusya, NATO ülkelerine drone girişleri düzenleyerek kırmızı çizgileri test ediyor. Ucuz dronlara karşı NATO hava operasyonları yüksek maliyet yaratıyor; bu taktikler savunmalardaki zayıf noktaları ortaya çıkarmayı, bütçeleri tüketmeyi ve savunma sistemlerinin dikkatini dağıtmayı amaçlıyor.

🔹 Rusya-Kuzey Kore ortaklığı hibrit tehditlerin Avrupa ve Asya'ya yayılmasını hızlandırabilir. Kuzey Kore, Avrupa'daki uygulamalardan Güney Kore ve Japonya'ya yönelik gerilimlerde yararlanabilir; benzer balon veya dronlar Polonya ya da Almanya'nın iç kesimlerine ulaşabilir ve tehlikeli maddeler taşıyabilir.

🔹 Almanya'daki bazı Rusya bağlantılı hibrit saldırılar, internet üzerinden işe alınan ve Rusya yanlısı görüşlere sahip Alman vatandaşlarından oluşan düşük seviyeli vekil unsurlarla ilişkilendirildi. Tayvan, Japonya ve Güney Kore'de Çin'e sempati duyan kişiler de Pekin adına hibrit savaş faaliyetlerine dahil edilebilir.