🔹 BM’nin nükleer denetim kurumu, nükleer silah geliştirilmesini önlemeye yönelik güvencelere uymadığı gerekçesiyle İran’ın sorumlu tutulmasını istedi.

🔹 Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu, İran’ın nükleer güvence yükümlülüklerine uymadığı gerekçesiyle konunun BM Güvenlik Konseyi’ne gönderilmesi yönünde oy kullandı. Rusya, Çin ve Nijer karara karşı çıktı.

🔹 İran’ın 2015’te ABD ve diğer ülkelerle imzaladığı nükleer anlaşma, uranyum zenginleştirme faaliyetlerine ve nükleer programın diğer bölümlerine sıkı sınırlamalar getirdi; anlaşma kapsamında IAEA’ya kapsamlı denetim yetkileri verildi.

🔹 İran, 2019’dan itibaren düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını artırdı ve anlaşmanın yasakladığı tesislerde gelişmiş santrifüjlerle zenginleştirmeye başladı.

🔹 İran, 2020’de nükleer faaliyetlerle bağlantılı olduğundan şüphelenilen iki bölgeye IAEA müfettişlerinin erişimini engelledi. Aynı yıl çıkarılan bir yasa, gelişmiş izleme ve doğrulama faaliyetleriyle işbirliğini azalttı ve uranyumun yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmesini öngördü.

🔹 İran, 2021’de Karaj’daki santrifüj atölyesindeki izleme kameralarını devre dışı bıraktı; kameralardan biri kullanılamaz hale geldi. Tahran, Haziran 2022’de IAEA’nın anlaşma kapsamındaki tüm izleme ekipmanlarını kaldırmasını istedi.

🔹 IAEA, 2023’te Fordow nükleer tesisinde beyan edilmemiş santrifüjlerin uranyumu yüzde 83,7 saflıkta zenginleştirdiğini tespit etti. Bu oran, silah sınıfı uranyum için gereken yaklaşık yüzde 90 seviyesine yakındı.

🔹 İran, bu keşfin ardından Rus müfettiş ile bazı IAEA uranyum zenginleştirme uzmanlarını ülkeden çıkardı. IAEA Başkanı Rafael Grossi, müfettişlerin gönderilmesini kurumun İran’ın nükleer programını izleme kapasitesine ağır darbe olarak nitelendirdi.

🔹 IAEA, Haziran 2025’te İran’ın nükleer silahların yayılmasını önleme taahhütlerini ihlal ettiğini ilan etti. İsrail ertesi gün İran’a saldırdı; ABD ise iki haftadan kısa süre sonra Fordow, Natanz ve İsfahan’daki üç nükleer tesisi bombaladı.

🔹 İran’ın IAEA misyonu, Güvenlik Konseyi’ne sevk kararını “siyasi” ve “uzlaşma olmadan kabul edilmiş” olarak nitelendirdi. İranlı temsilciler, kurumun nükleer malzemelerin saptırıldığını hiçbir zaman doğrulamadığını söyledi.

🔹 ABD ve İsrail’in Şubat 2026’da İran’a yönelik hava harekâtını başlatmasından bu yana IAEA, Buşehr nükleer santrali dışında hiçbir İran nükleer tesisini ziyaret edemedi. Müfettişler, daha önce ABD ve İsrail tarafından bombalanan tesislere de gidemedi.

🔹 Denetimlerin durması, IAEA’nın İran’daki uranyum, zenginleştirme santrifüjleri ve ilgili malzemeler üzerindeki bilgi sürekliliğini bozdu. Kurum, bu malzemelerin mevcut durumu, miktarı veya konumu konusunda güvence veremiyor.

🔹 BM Güvenlik Konseyi, İran’ın nükleer silahların yayılmasını önleme yükümlülüklerini ihlal ettiği gerekçesiyle yeni uluslararası yaptırımlara karar verebilir. Rusya ve Çin’in veto yetkisi, olası kararların kabul edilmesini engelleyebilir.

🔹 Yemen’in Perim Adası, Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki Bab el-Mendeb Boğazı’nın en dar noktasında bulunuyor ve Afrika Boynuzu’nu Arap Yarımadası’na yaklaşık 19 kilometre yaklaştırıyor.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin azalmasının ardından Suudi Arabistan petrol ihracatının bir bölümünü Kızıldeniz güzergâhına yönlendirdi. Husilerin Perim’i ele geçirmesi, Kızıldeniz’den geçen gemileri engelleme imkânı sağlayabilir.

🔹 Husiler, Perim’in yaklaşık 80 kilometre kuzeyindeki kritik kıyı kenti Moha’yı ele geçirmek için kapsamlı bir operasyon yürütüyor.

🔹 İran destekli Husiler Yemen’in başkentini, kuzeybatı bölgelerinin geniş bölümünü ve adanın kuzeyindeki Kızıldeniz kıyılarının çoğunu kontrol ediyor.

🔹 Yemen’de uluslararası alanda tanınan hükümetin başkan yardımcısı Tarık Salih, Perim’in ve Bab el-Mendeb’in Husilerin kontrolüne geçmesi halinde onları çıkarmak için büyük bir uluslararası güç ve donanma gerekeceğini söyledi.

🔹 Yemen’deki iç savaş, Husilerin Kızıldeniz kıyısına yönelik saldırıları ve İran-ABD çatışmasıyla bağlantılı daha geniş bir cepheye dönüşüyor.

🔹 Husiler, Suudi Arabistan’ın Yemen’e yönelik hava sahası kısıtlamaları nedeniyle Tahran-Sana arasındaki ilk doğrudan uçuşun yaklaşık 10 yıl sonra gerçekleşmesinin ardından Suudi ihracatını taşıyan gemilere yönelik deniz ablukası ilan etti.

🔹 Bab el-Mendeb’den geçen deniz yoluyla taşınan petrol miktarı son üç yılda yaklaşık yarı yarıya azaldı. Üç yıl önce dünya deniz yoluyla taşınan petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 10’u bu boğazdan geçiyordu.

🔹 Husilerin saldırıları Yemenli balıkçıları ve ticareti de etkiledi. Balıkçılar, saldırılar nedeniyle bölgede gemi trafiğinin durduğunu ve işlerinin zarar gördüğünü söyledi.

🔹 Moha Limanı’na ağustosta düzenlenen Husilerin saldırısında 16 kişi öldü, 22 kişi yaralandı; altı ticari gemi battı ve 14 bin motosiklet kullanılamaz hale geldi.

🔹 Yemen hükümetine bağlı güçler, deniz yoluyla Husilere gönderildiği belirtilen İran yapımı silah sevkiyatlarını ele geçirdi. Bir sevkiyatta 5,5 metre uzunluğunda füzeler, uzun menzilli radar sistemleri, insansız hava aracı motorları ve optik ekipman bulundu.

🔹 Yemenli yetkililer, kaçakçıların ele geçirilen sevkiyattan önce benzer büyüklükte 11 sevkiyatı daha gerçekleştirdiğini ve bunların toplam ağırlığının yaklaşık 750 ton olduğunu söyledi.

🔹 Yemenli askeri yetkili Abdel Nasser El Mamlouh, Husilerin Perim’i ele geçirerek Bab el-Mendeb’de mevzi kazanması halinde gemileri uzun menzilli silahlar olmadan da tehdit edebileceğini söyledi.

🔹 Tarık Salih, ABD desteği gelmezse Husileri bölgeden çıkarmanın gelecekte daha yüksek bir bedel gerektireceğini; bunun ABD ordusu, uluslararası toplum ve uluslararası ticaret için de daha ağır sonuçlar doğuracağını söyledi.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, yapay zekâ konusunda ABD ile eşitlik, karşılıklı fayda, iş birliği ve kazan-kazan ilkeleri temelinde yapıcı ve profesyonel görüşmeler yürütmeye hazır olduğunu açıkladı.

🔹 Çin, Washington’ın Çinli yapay zekâ şirketlerini teknoloji hırsızlığı suçlamalarıyla sınırlaması veya baskılaması halinde karşı önlemler alacağını duyurdu.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, ABD güvenlik kurumlarının Çinli yapay zekâ şirketlerinin Amerikan laboratuvarlarından endüstriyel ölçekte özel bilgi çıkardığı yönündeki suçlamalarını temelsiz olarak nitelendirdi.

🔹 ABD Ulusal Güvenlik Ajansı, FBI ve Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı, DeepSeek, Moonshot, Alibaba Group, MiniMax, StepFun ve Z.AI şirketlerini model damıtma uygulamasıyla suçladı.

🔹 OpenAI, Anthropic ve Trump yönetimi yetkilileri, Çinli şirketlerin ABD modellerinden model damıtma yöntemiyle yararlandığını daha önce de suçlama konusu yaptı.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, model damıtmayı dünya genelindeki yapay zekâ geliştiricilerinin birbirinden öğrenmek için kullandığı yaygın bir uygulama olarak tanımladı.

🔹 Bakanlık, ABD’li yapay zekâ şirketlerinin Çin modellerinden model damıtma yöntemiyle yararlanıyor olabileceğini söyledi ve Washington’ı çifte standart uygulamakla suçladı.

🔹 Yapay zekâ modellerinin çalındığı tartışması, Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i bu yılki ikinci zirve için Beyaz Saray’da ağırlaması beklenirken ABD-Çin gerilimini artırdı.

🔹 Yapay zekâ, Çin’in önde gelen modellerinin ABD’nin öncü modelleriyle arasındaki performans farkını kapatmasıyla ABD-Çin teknoloji rekabetinin başlıca alanlarından biri haline geldi.

🔹 Donald Trump, Truth Social hesabında güneyde Panama’dan kuzeyde Kanada’ya ve doğuda İzlanda’ya kadar uzanan ülkelerin Amerikan bayrağıyla kaplandığı bir harita paylaştı.

🔹 İzlanda Başbakanı Kristrún Frostadóttir, haritayı “gülünç” olarak nitelendirdi ve paylaşımın İzlandalılara, Kanadalılara ve Grönlandlılara hakaret olduğunu söyledi.

🔹 Frostadóttir, devletlerin egemenliğiyle alay edilmesinde komik veya normal bir durum bulunmadığını açıkladı.

🔹 İzlanda Dışişleri Bakanı Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, Trump’ın paylaşımını protesto etmek için ABD’nin İzlanda büyükelçisini çağırdı.

🔹 Gunnarsdóttir, İzlanda’nın egemen ve kendi geleceğinden sorumlu bağımsız bir devlet olduğunu söyledi; paylaşımın şaka olması halinde bunun “kötü bir şaka” olduğunu ekledi.

🔹 Trump’ın ikinci döneminin başlamasından bu yana Grönland, Kanada, Panama ve İzlanda’ya yönelik yaklaşımı bölge ülkelerinde diplomatik tepkilere yol açtı.

🔹 İzlanda, Trump’ın baskıcı açıklamalarının ardından Avrupa Birliği’ne katılım müzakerelerini yeniden başlatma konusunda referandum planını öne çekti; İzlandalılar yeniden müzakere başlatılmasına karşı oy kullandı.

🔹 ABD’nin İzlanda Büyükelçisi Billy Long’un ocak ayında yaklaşık 400 bin nüfuslu ülkenin “52. eyalet” olabileceği yönünde şaka yapması diplomatik protestolara neden oldu.

🔹 ABD yönetimindeki yetkililer, dış tehditlere karşı korunmak için Batı Yarımküre üzerinde ABD kontrolünün gerekli olduğunu ve Grönland’a füze savunma sistemi yerleştirilebileceğini söyledi.

🔹 Grönland ve İzlanda’nın kendi askeri güçleri bulunmuyor; iki bölge de ABD öncülüğündeki NATO ittifakının parçası.

🔹 Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, haritayı rahatsız edici ve birçok açıdan tamamen uygunsuz olarak nitelendirdi.

🔹 Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, Meksika’nın hiçbir yabancı ülkenin kolonisi veya himayesi olmadığını ve olmayacağını söyledi.

🔹 Trump, Kanada ile ticaret savaşı sürerken Kanada Başbakanı Mark Carney’i hedef alan bir karikatür paylaştı ve Kanada’yı ABD’nin “51. eyaleti” yapma fikrini yineledi.

🔹 Trump’la bağlantılı ABD şirketi Greenland Energy, Grönland’da geçerli petrol arama ruhsatına sahip tek şirket olan 80 Mile için 60 milyon sterlinlik tüm hisseler karşılığında satın alma teklifi sundu.

🔹 Soğuk Savaş sırasında nükleer imha korkusu, ABD ve Sovyet liderlerini cephanelikleri yönetmenin daha güvenli yollarını aramaya yöneltti.

🔹 John F. Kennedy ve Nikita Kruşçev, 1962 Küba Füze Krizi'ni sona erdirmek için sertlik yanlısı danışmanlarının tavsiyelerine karşı çıktı.

🔹 Ronald Reagan ile Mihail Gorbaçov'un Ekim 1986'da Reykjavik'te yaptığı görüşme, daha sonra nükleer silah kategorilerini ortadan kaldıran anlaşmaların zeminini hazırladı.

🔹 ABD, Çin ve Rusya nükleer cephaneliklerini büyütüyor veya modernleştiriyor; üç ülke silah kontrolü görüşmelerine katılma konusunda isteksiz davranıyor ya da daha önce imzalanan anlaşmaların süresinin dolmasına izin veriyor.

🔹 Donald Trump, nükleer savaşı nihai felaket olarak tanımlasa da nükleer risklere yeterince ciddi yaklaşmıyor. Trump, Suudi Arabistan ve Güney Kore gibi ülkelere daha az sınırlama ve güvenceyle nükleer teknoloji satmayı, ABD'de ise füze saldırılarına karşı “Altın Kubbe” önleme sistemi kurmayı hedefliyor.

🔹 Trump, 2016'da Japonya'nın Kuzey Kore'yi caydırmak için nükleer silahlara sahip olmasının ABD'nin yardımına güvenmesinden daha iyi olabileceğini söyledi.

🔹 Xi Jinping nükleer savaşlara karşı çıkıyor; ancak Çin, Rusya ve ABD ile üçlü nükleer silah kontrolü görüşmelerine katılmayı reddediyor.

🔹 Çin, Kuzey Kore ve İran'ın nükleer hedeflerini sınırlamak için uluslararası yaptırımları desteklemeye veya uygulamaya önceki yıllara kıyasla daha az istekli davranıyor.

🔹 Vladimir Putin, nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya hedeflemek yerine nükleer tehditleri ve riskli güç gösterilerini kullanarak Rusya'nın yeniden süper güç olarak muamele görmesini talep ediyor.

🔹 ABD, Çin ve Rusya liderlerinin kaygıları nükleer savaşın küresel sonuçlarından çok kendi ülkelerinin çıkarlarına ve iç gündemlerine odaklanıyor.

🔹 Missouri’de kasım ayındaki ara seçimler için oy pusulalarının kesinleştirilmesi gereken gün, Yüksek Mahkeme Yargıcı Brett M. Kavanaugh ile federal bir yargıç kongre haritası hakkında birbirine zıt kararlar aldı.

🔹 Kavanaugh, Cumhuriyetçilere Temsilciler Meclisi’nde ek sandalye kazandırması amaçlanan Missouri kongre haritasını engelleyen alt mahkeme kararını yürürlükte bıraktı.

🔹 Kavanaugh’nun kararı, seçmenlerin Cumhuriyetçiler lehine olan haritanın gelecekteki seçimlerde kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin referandumun kasım oy pusulasına eklenmesine de izin verdi; kararın gerekçesi açıklanmadı.

🔹 Ayrı bir davadaki federal yargıç, Kavanaugh’nun kararından kısa süre sonra eyalete aynı Cumhuriyetçi eğilimli haritayı kullanma talimatı verdi. Kararın Yüksek Mahkeme’ye hızla taşınması beklenirken Missouri’nin kongre haritasının nihai durumu belirsiz kaldı.

🔹 Missouri’deki Cumhuriyetçi yönetim, Cumhuriyetçiler lehine olan haritayı kullanacağını açıkladı.

🔹 Demokratlar ve Cumhuriyetçiler, kasım ara seçimlerinde Temsilciler Meclisi ve Senato’nun kontrolünü etkileyecek avantajı elde etmek amacıyla yaklaşık 20 eyalette kongre bölgelerini yeniden çizdi veya çiziyor.

🔹 Missouri’de Demokratlar eyaletin sekiz kongre sandalyesinden ikisini tutuyor; yeni harita, Cumhuriyetçilerin bu sandalyelerden birini kazanma ihtimalini artırıyor.

🔹 Missouri Cumhuriyetçileri, Donald Trump’ın çağrısının ardından geçen yıl kongre haritasını yeniden çizdi. Plan, Kansas City’nin büyük bölümünü kapsayan bölgeyi temsil eden ve 2005’ten beri görev yapan Demokrat Temsilci Emanuel Cleaver’ın yeniden seçilmesini engellemeyi amaçladı.

🔹 Haritaya karşı çıkan People Not Politicians grubu, referandum düzenlenmesi için 300 binden fazla imza topladı. Missouri Dışişleri Bakanı Denny Hoskins, kongre bölgelerinin yeniden çizilmesine ilişkin tekliflerin eyaletin referandum kurallarına girmediğini savunarak dilekçeyi kabul etmedi.

🔹 Missouri Yüksek Mahkemesi, önceki kararı bozarak eyaletin kasım seçimlerinde eski haritaya dönmesine hükmetti ve grubun yeni harita hakkında referandum düzenlenmesi için yeterli imzayı sunduğuna karar verdi.

🔹 Trump, karara sosyal medyada “Bu, Missouri’de ‘adalet’ için karanlık bir gün” sözleriyle tepki gösterdi. Hoskins, kararın uygulanması halinde yüz binlerce seçmenin yeni bölgelere zorla aktarılacağını ve belirlenmesine katkıda bulunmadıkları genel seçim adaylarına oy vermek zorunda kalacağını söyledi.

🔹 People Not Politicians’ın avukatları, Hoskins’in referanduma son olası günde itiraz ederek 2022 bölgelerine dönüş için gereken süreyi tüketmeye çalıştığını söyledi.

🔹 Yüksek Mahkeme daha önce Teksas ve Kaliforniya’daki kongre haritalarına ilişkin planların yürürlüğe girmesine izin verdi; Louisiana Cumhuriyetçilerinin çoğunluğu azınlıklardan oluşan bir kongre bölgesini kaldırmasına da onay verdi.

🔹 Trump yönetimi, posta yoluyla oy kullanmaya kapsamlı kısıtlamalar getirilmesine ve eyaletlerin seçmenlerin vatandaş olup olmadığını kontrol edebilmesini sağlayacak bir veri tabanının kullanılmasına izin verilmesi için Yüksek Mahkeme’ye başvurdu.

🔹 Londra Metal Borsası'nda (LME) üç aylık bakır vadeli işlemleri, seans içinde ton başına 14.533 ABD dolarına çıkarak rekor kırdı ve günü 14.510 ABD dolarından tamamladı.

🔹 Piyasa, ABD'nin gelecek yıldan itibaren rafine bakır ithalatına yönelik tarifeleri genişletmesini bekliyor. Amerikalı alıcılar, olası kısıtlamalar yürürlüğe girmeden önce bakır stoklamaya başladı.

🔹 New York'taki Comex bakır stokları önemli ölçüde artarken LME stokları yaklaşık beş ayın en düşük seviyesine geriledi. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası depolarındaki stoklar da 2024'ten bu yana en düşük seviyeye indi.

🔹 Comex ve Londra sözleşmeleri arasındaki fiyat farkı, ABD'ye sevkiyatları artırdı ve vadeli işlemlerde arbitraj fırsatı oluşturdu.

🔹 Bakırın LME fiyatı bu yıl yaklaşık yüzde 16 arttı. Yapay zekâ altyapısı, veri merkezleri ve elektrik şebekelerinin küresel genişlemesi talebi güçlendirdi.

🔹 ABD'nin rafine bakır ithalatına gelecek ocaktan itibaren yüzde 15, 2028'den itibaren yüzde 30 tarife uygulaması daha önce önerilmişti.

🔹 Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili'deki arz kısıtları fiyatları yukarı itti. Cochilco, ülkenin bakır üretiminin bu yıl yüzde 2,6 düşerek 5,27 milyon tona gerilemesini bekliyor.

🔹 Güney Amerika'daki aşırı hava koşulları son iki ayda madencilik faaliyetlerini ve sevkiyatları aksattı; dış sevkiyat hacimleri toparlanmaya başladı.

🔹 Düşük stoklar ve ekime kadar sürmesi beklenen yoğun sezon, kısa vadede bakır arzını sıkı tutabilir. Ekimden sonra madencilik faaliyetlerinin yeniden başlaması ve ABD'nin stoklama talebinin hafifçe azalması fiyat desteğini sınırlayabilir.

🔹 Bakır madenlerine yetersiz küresel sermaye harcaması ve eski madenlerde tenörlerin düşmesi, önümüzdeki bir-iki yılda arzın esnekliğini düşük tutabilir. Elektrik şebekeleri, enerji depolama, yeni enerji altyapısı ve yapay zekâ veri merkezlerinden gelen talep genişlemeyi sürdürebilir.

🔹 Apple, yaklaşık 2.000 dolarlık katlanabilir iPhone Duo’yu çarşamba günü Cupertino’da düzenleyeceği ürün etkinliğinde tanıtacak.

🔹 Etkinlikte iPhone 18 Pro, yeni Apple Watch modelleri ve güncellenmiş AirPods ürünleri de yer alacak.

🔹 John Ternus, 1 Eylül’de Tim Cook’un yerine Apple CEO’luğunu üstlenmesinin ardından ilk kez şirketin ürün lansmanına CEO olarak çıkacak. Cook, yönetim kurulu başkanı olarak etkinliği izleyici konumundan takip edecek.

🔹 iPhone Duo’nun 256 gigabayt depolama alanına sahip başlangıç modeli 2.000 dolardan satışa sunulacak; daha yüksek kapasiteli modellerin fiyatı yaklaşık 3.000 dolara çıkacak.

🔹 iPhone Duo; kısa ve geniş tasarım, Apple’ın C2 modemi, A20 Pro çipi, yan yana uygulama çalıştırma, iPad benzeri çoklu görev, iki adet 48 megapiksel arka kamera ve 12 megapiksel videokonferans kamerası taşıyacak.

🔹 Cihazda manyetik menteşe sistemi ve Apple Pencil desteği bulunacak. iPhone Duo’nun ekim ayı gibi satışa çıkması ve beyaz ile koyu mavi renk seçenekleriyle sunulması bekleniyor.

🔹 iPhone 18 Pro ve Pro Max, önceki modellere benzer şeker çubuğu tasarımını koruyacak; turuncu renk seçeneğinin yerini bordo kırmızı alacak.

🔹 iPhone 18 Pro serisine yeni lensler, profesyonel kamera yazılımı, en az büyük modelde mekanik diyafram, A20 Pro çipi, daha uzun pil ömrü ve aşırı ısınmayı azaltan yenilenmiş buhar odası eklenecek.

🔹 Dynamic Island daha küçük hale gelecek ve kullanıcıların ekranın üst bölümünde aynı anda üç canlı görevi yönetmesine izin verecek. Standart iPhone 18, iPhone 18e ve iPhone Air 2’nin gelecek yıl tanıtılması bekleniyor.

🔹 Apple Watch Series 12 ve Ultra 4 modellerinde yeni renkler, kasa ve kayış değişiklikleri bulunacak; Series 12’de seramik kasa seçeneği geri dönecek, Ultra 4 daha uzun pil ömrü sunacak.

🔹 Apple Watch için kalp ritmi ve kandaki oksijen seviyesi gibi verileri izleyen Readiness uygulaması tanıtılacak. Saat, gün içindeki etkinlikleri ve konuşmaları analiz ederek özetleyebilecek ancak ses kaydetmeyecek veya saklamayacak.

🔹 Kamera sensörlü üst düzey AirPods modeli gelecek yıla ertelendi. AirPods 5 ise kablosuz şarj kutulu ve kutusuz seçeneklerle, geliştirilmiş gürültü engelleme özelliğiyle sunulacak.

🔹 Apple, iPhone 18 Pro ve Pro Max fiyatlarını model başına 100 dolar artıracak. ABD’deki Apple Upgrade planı, kullanıcıların aylık ödeme yaparak cihazlarını her yıl yenilemesine olanak sağlayacak.

🔹 ABD ve diğer hükümetler, özel bir sivil taşıyıcı olarak faaliyet gösteren Mahan Air’in İran Devrim Muhafızları için para, silah ve personel taşıdığını belirtiyor.

🔹 ABD, Mahan Air’in bu yaz en az üç ikinci el Boeing 777 satın almasına yardım eden aracılara yaptırım uyguladı. Uçaklar Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman üzerinden yönlendirilmişti.

🔹 Mahan Air’in filosunda yaklaşık üç düzine, bazıları 35 yıldır hizmette olan ikinci el Boeing ve Airbus uçağı bulunuyor. Yolcular uçaklarda eğlence sistemi ve alkol bulunmadığını, biletlerin uluslararası kredi veya banka kartları yerine nakit alınabildiğini bildiriyor.

🔹 Yaptırımlara rağmen hava yolu yeni yolcu ve kargo güzergâhları açıyor. 30 Ağustos’ta Hanoi ve Ho Chi Minh City uçuşlarını başlatan şirket, temmuz ayında Tahran-Phuket seferini de devreye aldı.

🔹 Mahan Air, 20 destinasyona düzenli uçuş listeliyor; Tahran’dan Moskova’ya haftada beş, İstanbul, Maskat ve Guangzhou’ya her gün uçuyor.

🔹 Yemen’de Suudi Arabistan destekli hükümet, bu yaz Sana Uluslararası Havalimanı pistini Mahan Air uçağının inişini engellemek için vurdu. Uçakta, Ali Hamaney’in cenazesine katılan Husiler bulunuyordu.

🔹 Lübnan makamları geçen yıl Beyrut’a inen bir Mahan Air uçağındaki yolcuları aradı. İran, uçağın Hizbullah’a para taşımak için kullanıldığı iddiasını reddetti.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı Mahan Air’i 2011’de Devrim Muhafızları için silah ve personel taşıdığı gerekçesiyle yaptırım listesine aldı; 30 Temmuz’da da hava yolunun hizmet sağlayıcıları ve satış acenteleriyle işlemleri yasakladı.

🔹 Hazine Bakanlığı, aralarında Umman’ın da bulunduğu yaklaşık altı ülkeyi Mahan Air’in havalimanlarını kullanmasına izin vermemeleri konusunda uyardı.

🔹 ABD, Mahan Air’in İran’a insansız hava aracı parçaları taşımasına yardım ettiğini belirttiği bir Türk şirketini ve hava yolunun Malezya temsilcisini kara listeye aldı. Boeing uçaklarının satın alınmasına yardım ettiği belirtilen Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye merkezli şirketlere de yaptırım uygulandı.

🔹 ABD, İran’ın havacılık sektörüne yönelik yaptırımları genişleterek 27 küçük İran hava yolunu listeye aldı ve İran üzerinden uçuş ücretlerini ödeme imkânı sağlayan muafiyetleri askıya aldı.

🔹 Mahan Air 1991’de siyasetçi Hossein Marashi tarafından, doğduğu Kirman eyaletinin kalkınmasına katkı sağlamak amacıyla kuruldu. Şirket, bugüne kadar 100 milyondan fazla yolcu taşıdığını belirtiyor.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı, Mahan Air’in Devrim Muhafızları’nın dış operasyon birimi Kudüs Gücü personelini Suriye ve Irak’a taşıdığını, Hizbullah adına silah sevkiyatı yaptığını ve Venezuela’ya silah teslimatını genişlettiğini açıkladı.

🔹 Avrupa Birliği, Rusya’ya insansız hava araçları gönderdiği gerekçesiyle Mahan Air’i 2024’te kara listeye aldı ve şirketin AB ülkelerine tüm uçuşları durdu. Suudi Arabistan da hava yolunu 2016’da yasakladı.

🔹 Mahan Air’in eski yöneticisi Hossein Marashi, İran ordusu veya Devrim Muhafızları talep ettiğinde İran şirketlerinin yardım etmesi gerektiğini, ödeme yapılması halinde silah ve personel taşıdıklarını ve buna uymalarının vatanseverlik görevi olduğunu söyledi.

🔹 Almanya için Alternatif (AfD), doğu Almanya’daki Saksonya-Anhalt eyaletini göç, eğitim, kültür ve demografi politikalarını uygulayacağı bir vitrin olarak kullanmak istiyor.

🔹 AfD’nin eyalet seçimindeki zaferinin ardından parti, hükümet kurmaya hiç olmadığı kadar yaklaştı. Parti lideri Ulrich Siegmund’un istikrarlı çoğunluk için eyalet parlamentosunda üç ek oya ihtiyacı bulunuyor; koalisyon görüşmeleri haftalar veya aylar sürebilir.

🔹 Siegmund, göç, güvenlik, enerji politikası ve ekonomi alanlarındaki parti önerilerinin müzakereye açık olmadığını söyledi. Bazı öneriler mali, hukuki ve anayasal engellerle karşılaşabilir.

🔹 AfD, göçmenlere yönelik kısıtlamalar getirmek, sosyal yardım alan AB vatandaşlarının ülkeden ayrılmasını sağlamak, çifte vatandaşlığı bulunan suçluların Alman vatandaşlığını kaybetmesini istemek ve Ukraynalıların mülteci statüsü ile yardımlarını kaldırmak istiyor.

🔹 Parti, sığınmacıların kentlerden uzaktaki az sayıdaki merkezde barındırılmasını, mal varlıklarına el konulmasını ve çalışmaya zorlanmasını öngörüyor. Göç politikalarının önemli bölümü federal hükümetin desteğini gerektirebilir.

🔹 AfD, Almanya’da kalma ihtimali düşük görülen göçmen çocukları için ayrı sınıflar oluşturmak ve ağır engelli çocukları normal sınıflardan ayırmak istiyor. Müfredatta Nazi dönemi ve Holokost’a daha az, 19. yüzyıl tarihi, İkinci Reich’ın kuruluşu ve Bismarck dönemine daha fazla yer verilmesini savunuyor.

🔹 Parti, öğretmenlerin Alman halkına ve vatana bağlılık yemini etmesini istiyor. Ayrıca Rusça eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını ve Katolik ile Lüteriyen kiliselerine yönelik eyalet finansmanının azaltılmasını öneriyor.

🔹 AfD, Dessau’daki Bauhaus Vakfı’nı bölgesel köklerden yoksun bir mimari anlayışı temsil ettiği gerekçesiyle hedef alıyor. Parti programı, “Alman karşıtı hedefler” izlediğini düşündüğü müze, tiyatro, orkestra ve sivil toplum kuruluşlarının finansmanının kesilmesini öngörüyor.

🔹 Saksonya-Anhalt eyalet programı, Avrupa’daki vatandaş olmayanların zorla çıkarılmasını ifade eden “remigration” politikasını içeriyor. Siegmund, Alman vatandaşlarının ve Almanya’da yasal olarak yaşayan kişilerin hedef alınmayacağını ve anayasal şartlara uyulacağını söyledi.

🔹 Almanya’nın federal sistemi eyaletlere eğitim, kültür ve güvenlik alanlarında geniş yetkiler veriyor. Eyalet hükümeti polis üzerinde ve iç istihbarat kurumunun bölgesel biriminde kontrol sahibi olabilir.

🔹 Saksonya-Anhalt, geçen yıl kişi başına düşen aşırı sağ kaynaklı suç sayısında Almanya’da ikinci sırada yer aldı. 2019’da Halle kentindeki sinagoga saldırmaya çalışan neo-Nazi silahlı saldırgan iki kişiyi öldürdü.

🔹 AfD, polise küçük yerleşim bölgelerinde devriye görevlerinde yardımcı olmak üzere belediye polisinin denetiminde gönüllü bir milis kurulmasını öneriyor. Öneri, partiye bağlı siyasi bir vurucu güç oluşturulması endişesine yol açabilir.