BM nükleer gözlemcisinin kurulu, 20 yıl sonra ilk kez İran’ı BM Güvenlik Konseyi’ne bildirdi
AP News
🔹 Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Guvernörler Kurulu, İran’ı açıklanmayan tesislerde bulunan uranyum izlerine ilişkin soruşturmada işbirliği yapmadığı gerekçesiyle 20 yıl sonra ilk kez BM Güvenlik Konseyi’ne bildirdi.
🔹 Karar, UAEA’nın 35 üyeli kurulunda 23 ülkenin oyuyla kabul edildi. Çin, Rusya ve Nijer karara karşı çıktı; sekiz ülke çekimser kaldı ve bir ülke oy kullanmadı.
🔹 Karar tasarısını ABD, Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya sundu.
🔹 İran’ın BM Viyana Ofisi Büyükelçisi Rıza Necefi, kararı “siyasi araç” olarak nitelendirdi ve UAEA’nın bağımsızlığına, tarafsızlığına ve güvenilirliğine duyulan güveni zedelediğini söyledi.
🔹 Necefi, ABD ve İsrail’le devam eden savaş nedeniyle İran’daki nükleer tesislere BM denetçilerinin güvenli erişiminin şu anda mümkün olmadığını söyledi.
🔹 İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, saldırıların İran’ın denetlenen nükleer tesislerini hedef aldığını, doğrulama sürecini aksattığını ve bu aksamanın UAEA kararına gerekçe yapıldığını söyledi.
🔹 İsrail ve ABD’nin Haziran 2025’te İran’ın nükleer tesislerine düzenlediği saldırıların ardından İran, hasar gören tesislere UAEA denetçilerinin erişimine izin vermedi. UAEA, İran’ın silah kalitesine yakın uranyum stokunun durumunu da doğrulayamadı.
🔹 UAEA’ya göre İran, yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş 440,9 kilogram uranyum bulunduruyor. Bu oran, yüzde 90 olan silah seviyesine teknik olarak kısa bir mesafede bulunuyor.
🔹 UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, söz konusu stokun İran programını silahlandırmaya karar verirse 10 nükleer bomba üretmesine yetecek miktarda olabileceğini söyledi; bunun İran’ın nükleer silaha sahip olduğu anlamına gelmediğini ekledi.
🔹 BM Güvenlik Konseyi’ne bildirim, İran’a yaptırım ve mal varlığı dondurma ihtimalini açıyor. Ancak Rusya ve Çin’in veto yetkisi nedeniyle bu önlemlerin uygulanması beklenmiyor.