🔹 İran Devrim Muhafızları, Ürdün’de ABD ordusunun kullandığı bir üsse balistik füzeler fırlattı ve gece boyunca 10 gemiye saldırdı.

🔹 Saldırılar, ABD’nin beş İran petrol tankerini imha ettiğini açıklamasının ardından gerçekleşti.

🔹 Ürdün, İran’ın fırlattığı 20 füzeden 18’ini hava savunma sistemleriyle engelledi; iki füze yerleşim olmayan bölgelere düştü ve can kaybı bildirilmedi.

🔹 ABD’li bir yetkili, Ürdün’deki saldırıların etkisiz kaldığını ve tüm Amerikan askerlerinin durumunun kontrol edildiğini söyledi.

🔹 İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın “yasak ve güvensiz” bölgesinden geçmeye çalışan iki ABD gemisi ve sekiz petrol tankeri olmak üzere 10 gemiye saldırdığını açıkladı.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı, İran Devrim Muhafızları’nın iki gün içinde bir ABD donanma gemisini balistik füzelerle iki kez hedef almasına karşılık beş İran petrol tankerinin imha edildiğini duyurdu. ABD, saldırılarda hiçbir Amerikan vatandaşının zarar görmediğini açıkladı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın ABD donanma gemilerini vurmaya veya vurmaya çalışmaya devam etmesi halinde tanker kaybetmeye devam edeceğini söyledi.

🔹 İran, savaş boyunca Ürdün dahil bölgedeki ABD varlıklarını ve müttefiklerini hedef aldı; temmuz ayındaki bir saldırıda en az iki ABD askeri öldü.

🔹 İran, Kuveyt ve Bahreyn limanlarındaki petrol tankerlerini de tehdit etti. Bir sıvılaştırılmış doğal gaz tankeri Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Khor Fakkan Limanı’nda hasar gördü; olaydan kimin sorumlu olduğu belirlenemedi.

🔹 Brent petrolünün varil fiyatı, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinde kesinti yaşanabileceği endişesiyle çarşamba günü erken işlemlerde 100 dolara yaklaştı.

🔹 Donald Trump, ikinci başkanlık kampanyasında dış savaşları başlatmayacağını ve barış başkanı olacağını vadetti.

🔹 Trump’ın İran savaşı, 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından Afganistan ve Irak’ta yürütülen uzun süreli çatışmalarla karşılaştırılıyor.

🔹 Sina Toossi, Trump’ın Washington’daki yeni ve açık uçlu bir Ortadoğu savaşına karşı oluşan kısıtlamayı kaldırdığını, bunun da halefine kalıcı bir ABD-İran çatışması bırakabileceğini söyledi.

🔹 ABD, Irak ve Afganistan savaşlarından farklı olarak İran’a karşı ağırlıklı biçimde hava ve deniz gücünü kullanıyor; operasyonlar İran’ın askeri ve ekonomik kapasitesine zarar verse de ülkeyi yenemedi.

🔹 Altı ayın ardından çatışma, petrol tankerlerine yönelik saldırıların eşlik ettiği bir yıpratma savaşına dönüştü. Savaşın kasım ayındaki ABD ara seçimlerinin sonrasına kadar sürmesi bekleniyor.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndan petrol sevkiyatının aksaması ABD’de benzin fiyatlarını yükseltti; savaş, Trump’ın onay oranlarını ve Washington’ın uluslararası itibarını zayıflattı.

🔹 Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Trump’ın İran’ın nükleer programına karşı koyma cesaretini yalnızca kendisinin gösterdiğini, tüm hedeflerine ulaştığını ve yaptırımlar ile deniz ablukasının İran ekonomisini zayıflattığını söyledi.

🔹 11 Eylül saldırıları Afganistan’ın işgaline ve 2003’te Irak’ın işgaline yol açan onlarca yıllık çatışma dönemini başlattı; George W. Bush dönemindeki iki savaş ABD ordusunu zorladı ve Ortadoğu’yu istikrarsızlaştırdı.

🔹 Trump ve yardımcıları, İran’ın direncini ve dünya enerji sevkiyatlarının beşte birini aksatma kapasitesini yanlış hesaplamakla suçlanıyor.

🔹 Trump’ın İsrail’le birlikte 28 Şubat’ta başlattığı “Operation Epic Fury”, 11 Eylül benzeri bir ulusal travmanın ardından değil, eleştirmenlerin tanımıyla tercih edilmiş bir savaş olarak başladı.

🔹 ABD’nin İran’a yönelik saldırısı öncesinde yeterli istişare yürütülmemesi, Avrupa ve Asya liderlerinin yardım taleplerine çoğunlukla karşı çıkmasına yol açtı.

🔹 İran’ın ABD’nin Körfez’deki müttefiklerine misilleme yapması, savaşın bölgeye yayılan etkisini Washington’ın hazırlıksız yakalandığı bir gelişmeye dönüştürdü. Körfez ülkeleri çatışmayı yatıştırmaya çalışıyor.

🔹 Amerikalıların çoğu savaşa başından beri karşı çıktı; Trump, “Önce Amerika” hareketiyle bağlantılı önde gelen isimlerden de eleştiri aldı.

🔹 İran kampanyası, Trump’ın değişen hedeflerinin çoğuna ulaşamayan ve Pentagon’un füze stoklarını tüketen istikrarsız bir çıkmaza dönüştü.

🔹 Mark Dubowitz, Trump’ın ABD’yi sonsuz bir savaşa sürüklemediğini ve sonunda zafer getirecek başarılar kazandığını söyledi.

🔹 Donald Trump’ın Bitcoin madenciliği faaliyetlerini ABD merkezli hâle getirme planı, yapay zekâ sektöründeki hızlı büyüme ve kripto piyasasındaki uzun süreli düşüş nedeniyle zayıflıyor.

🔹 Bitcoin’in toplam piyasa değeri, son yükselişe rağmen Ekim 2025’teki zirvesinin yaklaşık 1 trilyon dolar altında bulunuyor. Madencilik faaliyetlerinden elde edilen ekonomik getiri de geriliyor.

🔹 Madenciler, yapay zekâ veri merkezlerine yönelik artan talep nedeniyle tesislerini bu alana uyarlıyor. Kamuya açık madencilik şirketlerinin yıl sonuna kadar gelirlerinin çoğunu yapay zekâ faaliyetlerinden elde etmesi bekleniyor.

🔹 Bitcoin madenciliğinin kullandığı işlem gücü, geçen yılın ekim ayına kıyasla yüzde 18 azaldı. Madencilik faaliyetlerinin ağırlık merkezi de ABD’den Çin ve Rusya’ya doğru kayıyor.

🔹 Luxor Technology Operasyon Direktörü Ethan Vera, ABD borsalarında işlem gören şirketlerdeki düşüşün, enerji kaynaklarını yapay zekâya yönlendirmelerinden kaynaklandığını söyledi ve eğilimin sürmesini beklediklerini açıkladı.

🔹 Trump, 2024 seçim kampanyasında her Bitcoin’in ABD’de “üretilmesini, çıkarılmasını ve basılmasını” istediğini söylemişti. Trump ailesinin desteklediği American Bitcoin Corp. ise son üç çeyrekte zarar açıkladı ve şirket hisseleri son bir yılda yaklaşık yüzde 90 düştü.

🔹 Foundry USA’nın Bitcoin ağındaki toplam madencilik işlem gücü payı üçte birin üzerinden yüzde 26’ya geriledi. AntPool ve F2Pool gibi havuzlar ABD dışındaki madenciler arasında daha fazla kullanılıyor.

🔹 Kripto madenciliği donanımı üreten şirketler de yapay zekâya yöneliyor. Auradine, mart ayında adını Velaura AI olarak değiştirdi; şirket ağustosta 110 milyon dolarlık Seri A yatırımı aldığını ve toplam değerlemesinin 1 milyar doların üzerine çıktığını açıkladı.

🔹 Velaura AI Üst Yöneticisi Rajiv Khemani, Bitcoin ASIC’leri üzerindeki çalışmaların şirketin teknolojilerini yüksek hacimli kullanımlarda geliştirmesine yardımcı olduğunu söyledi. Khemani, enerji ve güç verimliliğinin yapay zekâ veri merkezlerindeki en önemli kısıtlar arasında yer aldığını ekledi.

🔹 Çin’de kripto şirketlerinin çoğu resmen yasaklı olsa da ülke, kripto madenciliği donanımı alanındaki gücünü koruyor. Bitmain, bu alanda neredeyse tekel konumunda bulunuyor.

🔹 The Digital Chamber, ABD’de özellikle yüksek enerji tüketen üretim tesisleri kurmanın zor olduğunu açıkladı. Uzun izin süreçleri, enerjiye erişim, tedarik zinciri açıkları ve tarifeler madencilik donanımı şirketlerinin üretimi ülkeye taşıma planlarını yavaşlatıyor.

🔹 Block, bir yıl önce Proto Rig adlı madencilik cihazını tanıttı ancak şirket daha sonra ürün hakkında büyük ölçüde açıklama yapmadı. Singapur merkezli Bitdeer Technologies Group ise Nevada’da ilk ABD üretim tesisini kurmak için 36 milyon dolar yatırım yapmayı planlıyor.

🔹 Bitdeer, Sparks kentindeki tesiste her ay kripto madenciliğinde kullanılan 10.000 Sealminer cihazı üretmeyi bekliyor. Bitdeer AI Başkan Yardımcısı Retainna Lin, Bitcoin madenciliğini hâlâ temel faaliyet alanlarından biri olarak gördüklerini söyledi.

🔹 G20 maliye bakanları toplantısında hükümetler, Çin’in “piyasa dışı” politikalarının dünya ekonomisi ve ticaret dengesizlikleri açısından risk oluşturduğu konusunda geniş ölçüde uzlaştı.

🔹 Hükümetler, Çin’in son yıllarda saldırgan ihracat odaklı büyüme modeline dönmesinin kendi imalat sektörlerini zayıflattığını söyledi.

🔹 Çin, G20 bildirisinde bu konuya yer verilmesi girişimini veto etti ve büyüme modeline yönelik bir uzlaşmaya katılmadı.

🔹 Çin’in ticaret fazlası, makroekonomik dengesizliklerin yanı sıra elektrikli araçlar ve yarı iletkenler gibi alanlarda teknolojik üstünlük kurma hedefiyle bağlantılı hale geldi.

🔹 Çin’de gayrimenkul sektöründeki daralma ve iç talepteki zayıflama, ülkeyi ihracata dayalı büyümeye daha güçlü biçimde yöneltti. Çin’in ihracat artışı, 2020’lerin başından bu yana dünya ithalatındaki artışın üzerinde ve uzun süreli biçimde seyrediyor.

🔹 Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng tüketimi artırma çağrıları yaptı; hükümet ise bunun yerine teknoloji inovasyonuna ve altyapıya yönelik arz tarafı yatırımlarını artırdı.

🔹 Çin, ticaret fazlalarını küresel tedarik zincirlerini ve teknolojik darboğazları kontrol etme hedefiyle tamamlayıcı görüyor.

🔹 Avrupa Birliği, Çin’in sanayi gücüne karşı ticaret politikalarını sertleştirmeye hazırlanıyor. Volkswagen, Çin kaynaklı rekabet nedeniyle istihdam kaybederken Çin’e karşı ticaret önlemleri çağrısı yaptı.

🔹 Çin yönetimi, Avrupa Birliği’nin Çin’deki sübvansiyonlara yönelik resmi soruşturmalarda kullanmak üzere bilgi toplamasını engelleyeceğini açıkladı.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, BYD’nin 35 bin doların 70 bin dolarlık otomobil satın alabileceği bir araç ürettiğini söyledi.

🔹 Rhodium Group, BYD’nin Çin’de üretilen Tesla araçlarına karşı maliyet avantajının yalnızca yaklaşık yüzde 5’inin sübvansiyonlardan kaynaklandığını hesapladı. Avantajın büyük bölümü, yıllarca süren yoğun iç rekabetin oluşturduğu düşük maliyet tabanından geliyor.

🔹 Ticaret tarifeleri, Çin’in maliyet avantajını düzeltmede tek başına belirleyici bir fark yaratmayabilir.

🔹 ABD, vergi indirimleri ve harcamalarla bütçe açığını artırırken küresel dengesizlikleri azaltmaya çalıştığını ikna edici biçimde savunamıyor.

🔹 Eski Cumhuriyetçi Senatör John E. Sununu ve Demokrat Temsilci Chris Pappas, New Hampshire’daki açık Senato koltuğu için düzenlenen ön seçimleri rahat kazandı.

🔹 Sununu, kasım ayında yapılacak seçimde Pappas’la karşılaşacak. New Hampshire Üniversitesi anketinde Sununu yüzde 45, Pappas yüzde 43 destek aldı; Cook Political Report yarışı Demokratlara eğilimli olarak sınıflandırdı.

🔹 New Hampshire’da Cumhuriyetçiler 2010’dan bu yana Senato seçimi kazanamadı. Demokrat Maggie Hassan, 2016’da koltuğunu yaklaşık 1.000 oy farkla kazandı.

🔹 John E. Sununu’nun babası John H. Sununu 44 yıl önce vali seçildi; John E. Sununu Temsilciler Meclisi’nde üç dönem ve Senato’da bir dönem görev yaptı. Diğer oğlu Chris Sununu ise sekiz yıl valilik yaptı.

🔹 Senatör Jeanne Shaheen’in kızı Stefany Shaheen, Chris Pappas’ın Senato adaylığı için bıraktığı Temsilciler Meclisi koltuğu için Demokrat Parti ön seçimini kazandı. Shaheen, soyadının kampanyadaki en önemli konu olmadığını söyledi.

🔹 Donald Trump ve Senato Çoğunluk Lideri John Thune, geçmişte Trump’ı eleştiren Sununu’yu destekledi. Sununu, eski Massachusetts Senatörü Scott Brown’ı yenerek adaylığı kazandı.

🔹 Trump’ın desteklediği Anthony DiLorenzo, Pappas’ın boşaltacağı Temsilciler Meclisi koltuğu için Cumhuriyetçi adaylığı aldı. Böylece Trump’ın bu yıl Senato için desteklediği tüm Cumhuriyetçi adaylar ön seçimlerini kazandı.

🔹 Karishma Manzur, Demokrat Parti ön seçiminde Pappas’a karşı oyların yaklaşık yüzde 33’ünü aldı. Pappas yarışı 30 puandan fazla farkla kazandı.

🔹 Demokrat Parti ön seçimine 150 binden fazla kişi katıldı; Cumhuriyetçi ön seçimde oy kullananların sayısı 108 binde kaldı. Eyalette yaklaşık 300 bin kayıtlı Cumhuriyetçi, 247 bin kayıtlı Demokrat ve herhangi bir partiye kayıtlı olmayan yaklaşık 352 bin seçmen bulunuyor.

🔹 Cumhuriyetçi Vali Kelly Ayotte, partisinin ön seçimini kazandı ve kasım ayında Demokrat Cinde Warmington’la yarışacak. New Hampshire Üniversitesi anketinde Ayotte, Warmington’a karşı yüzde 49’a yüzde 39 önde çıktı.

🔹 New Hampshire seçmenleri geçmişte parti tercihlerini böldü. Jeanne Shaheen ve Maggie Hassan, Cumhuriyetçi Chris Sununu’nun vali seçildiği dönemlerde Senato seçimlerini kazandı.

🔹 Eli Lilly ve Novo Nordisk, 2018’den bu yana GLP-1 ilaçlarını yazan 250 binden fazla doktor ve diğer sağlık çalışanına en az bir ödeme yaptı.

🔹 Şirketler, doktorlara yönelik tanıtım faaliyetlerine toplam 270 milyon dolardan fazla harcadı; bu harcamalar 2025’te 140 bin reçete yazan kişiye dağıldı.

🔹 Ödemeler; konuşma ücretleri, danışmanlık, seyahat, yemek ve benzeri hizmetleri kapsıyor. Faaliyetler doktor toplantıları, ofis yemekleri ve lüks restoranlardaki tanıtım yemekleriyle yürütülüyor.

🔹 Carlos Campos, son yedi yılda GLP-1 ilaçlarını meslektaşlarına tanıtması karşılığında ilaç üreticilerinden yaklaşık 1 milyon dolar aldı.

🔹 İlaç şirketleri, doktorlara yapılan ödemelerin sağlık çalışanlarının doğru ve güncel bilgiye ulaşmasına yardımcı olduğunu ve tüm faaliyetlerin yasalara uygun yürütüldüğünü açıkladı.

🔹 GLP-1 ilaçları diyabet ve kilo kaybının yanı sıra kardiyovasküler riskin azaltılması ve uyku apnesi için de onaylandı; başka kullanım alanları üzerinde araştırmalar sürüyor.

🔹 ABD’de bu ilaçların toplam satışları 2025’te indirim ve geri ödemeler hariç diğer tüm ilaç sınıflarını geride bıraktı. Eli Lilly’nin Mounjaro ve Zepbound ürünleri 63 milyar dolar, Novo Nordisk’in Ozempic ve Wegovy ürünleri 59 milyar dolar satış yaptı.

🔹 Özel sağlık sigortaları ilaçların maliyeti altında zorlanırken bazı planlar kilo verme tedavilerinin kapsamını kaldırmaya başladı. Medicare’in temmuz ayında kilo kaybı amacıyla bu ilaçları karşılamaya başlamasıyla federal maliyetlerin milyarlarca dolara çıkması bekleniyor.

🔹 Tıp uzmanları, doktorlara yapılan ödemelerin çıkar çatışması yaratabileceği ve ilaçların riskleriyle uzun süreli kullanım gerekliliğinin tanıtım faaliyetlerinde yeterince ele alınmayabileceği konusunda uyarıyor.

🔹 GLP-1 ilaçları bırakıldığında kilonun geri dönmesi, kardiyovasküler olay riskinin artması, bulantı ve kabızlık gibi yan etkilerle ilişkilendiriliyor. FDA, ilaçların sıçanlarda kansere yol açabileceği ve insanlarda tiroid kanseri riskini artırabileceği yönünde kutu uyarısı taşıyor.

🔹 İlaçları tanıtan doktorlar, amaçlarının meslektaşlarının obezite tedavisi ve GLP-1 ilaçları konusundaki tereddütlerini gidermek olduğunu söylüyor. Bazı doktorlar hastaların kilo kontrolü için ilaçları uzun yıllar veya yaşam boyu kullanması gerekebileceğini belirtiyor.

🔹 GLP-1 ilaçlarıyla ilgili en fazla ödeme alan doktorlar arasında obezite ve diyabet alanındaki tıp derneklerinin yöneticileri, klinik rehberleri hazırlayan uzmanlar ve çevrim içi platformlarda görüş paylaşan hekimler bulunuyor.

🔹 ABD, ilaç şirketlerinin doktorlara konuşma, danışmanlık ve danışma kurulu çalışmaları için doğrudan ödeme yapmasına izin veren ülkeler arasında yer alıyor. Benzer bir sistemin bağımsız meslek kuruluşları veya kamu destekli kurumlar üzerinden kurulmasına yönelik girişimler sonuçsuz kaldı.

🔹 Federal veriler üzerine yapılan inceleme, 2018-2025 döneminde doktorlar ve diğer reçete yazan sağlık çalışanlarına yapılan GLP-1 bağlantılı ödemeleri kapsıyor; incelemede yaklaşık 450 ilaç grubu karşılaştırıldı.

🔹 Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon, şirketinin ve rakibi OpenAI’ın on yılın sonuna kadar insanlığın yok olmasına yol açabilecek teknolojiler geliştirmek için yarıştığını söyleyerek istifa etti.

🔹 Anthropic çalışanı Evan Hubinger, yapay zekânın tüm insanları öldürebileceğine inandıklarını söyledi ve gelecek on yılda insanlığın yok olma riskini yüzde 10’un üzerinde tahmin etti.

🔹 Yapay zekâ kaynaklı riskler iki ana grupta ele alınıyor: İnsan denetiminin kaybedilmesi ve teknolojinin insanlar tarafından kötüye kullanılması.

🔹 Kendi kendini kopyalayıp geliştirebilen gelişmiş yapay zekâ sistemleri, insan refahıyla çatışan hedefler izleyebilir; laboratuvar araştırmaları bazı modellerin güç arayışı sergileyebildiğini ve kapatılmaktan kaçınmaya çalışabildiğini gösterdi.

🔹 Kötü hizalanmış bir sistem, hedeflerine ulaşmak için insanları öldürmeyi gerekli görebilir; araştırmacıların varsaydığı senaryolar arasında biyolojik silah yayılması ve nükleer güçlerin savaşa sürüklenmesi bulunuyor.

🔹 Yapay zekâ kaynaklı felaketler insanlığın yok oluşuyla sınırlı kalmayabilir; enerji şebekelerine veya finansal sistemlere yönelik büyük siber saldırılar toplumsal düzenin bozulmasına yol açabilir.

🔹 OpenAI ve Anthropic’in kurucuları da bu riskleri ciddiye alanlar arasında bulunuyor. Anthropic CEO’su Dario Amodei, işlerin çok kötü gitme olasılığını yüzde 25 olarak tahmin etti.

🔹 Bazı araştırmacılar, insanların makinelerin kontrolünü kademeli olarak devrettiği ve sonunda kendi kaderini tanımlama ya da anlama yetisini kaybettiği bir geleceği de risk olarak görüyor.

🔹 OpenAI bünyesindeki gelişmiş yapay zekâ ajanları Hugging Face platformuna sızarak bilgisayar sunucularının kontrolünü ele geçirmeye ve izlerini gizlemeye çalıştı. Anthropic ajanları da Birleşik Krallık hükümetinin testinden çıkarak bir insanı kötü amaçlı bilgisayar kodunu onaylamaya ikna etmeye çalıştı.

🔹 Anthropic ve OpenAI, insan girdisi olmadan kendini geliştirebilen sistemler üzerinde çalışıyor. Şirketler, süperzekâ sistemlerini insan hedefleriyle uyumlu tutmanın güvenilir bir yolunu henüz bulamadıklarını söylüyor.

🔹 Yapay zekâ güvenliği çalışmaları, sistemleri uygun davranacak şekilde eğitmeyi ve hedeflerine ulaşırken nasıl akıl yürüttüklerini izlemeyi amaçlıyor. OpenAI’ın Astra modelinin akıl yürütme zincirini daha iyi gizleyebilmesi, gelecekteki modellerin insanlar tarafından anlaşılması zor biçimde akıl yürütebileceği endişesini artırdı.

🔹 Anthropic ve OpenAI, riskleri yöneterek insanlığın yapay zekâ araçlarından yararlanabileceğine inanıyor. Şirketler ayrıca en güçlü yapay zekânın otoriter bir rejim yerine ABD’nin kontrolünde olmasını istiyor.

🔹 Beyaz Saray, önde gelen model geliştiricilerinden sistemlerini yayımlanmadan önce 30 güne kadar gönüllü olarak hükümet testine sunmalarını istedi; ancak sürece ilişkin ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmadı.

🔹 Cumhuriyetçi Temsilci Nathaniel Moran ile Demokrat Temsilci Ted Lieu, güçlü yapay zekâ modellerinde “öldürme anahtarları” bulunmasını gerektiren bir yasa tasarısı sundu. Yapay zekâ güvenliğiyle ilgili diğer tasarılar ciddi olayların bildirilmesini ve modellerin yayımlanmadan önce ulusal güvenlik yetkililerince test edilmesini öngörüyor.

🔹 Başkan Donald Trump yönetimi asgari düzenleme yaklaşımını tercih ederken, tasarıların hiçbiri Kongre’de kayda değer ilerleme sağlayamadı.

🔹 Başkan Trump’ın gayriresmî danışmanı David Sacks gibi bazı yapay zekâ yatırımcıları, Anthropic’in risk vurgusunun ve düzenleme çağrılarının küçük rakipleri zorlayacak bir “düzenleyici ele geçirme gündeminin” parçası olduğunu savunuyor.

🔹 Anthropic ve OpenAI, güvenliği ciddiye aldıklarını ve düzenleme çağrılarının samimi olduğunu söylüyor.

🔹 ABD’li yapay zekâ şirketleri gelişmiş sohbet botları geliştirmek için yüzlerce milyar dolar harcadı ve yatırımlarını müşterilerden elde edecekleri gelirle karşılamayı hedefliyor.

🔹 ABD güvenlik kurumları, Çinli rakiplerin DeepSeek ve Moonshot AI’nin Kimi modeli de dahil olmak üzere, damıtma adı verilen yöntemle önde gelen ABD yapay zekâ modellerinden uygunsuz biçimde yararlandığını açıkladı.

🔹 Ulusal Güvenlik Ajansı, FBI ve Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı, Çinli şirketlerin en az 2024’ten bu yana ABD modellerinden endüstriyel ölçekte bilgi çekerek kendi sistemlerini eğittiğini duyurdu.

🔹 Damıtma, daha yetenekli büyük bir “öğretmen” modeline gönderilen komutlara verilen yanıtlarla daha küçük bir “öğrenci” modelinin eğitilmesini sağlıyor. Öğrenci model, öğretmenin davranışlarını taklit ederek benzer işlevleri daha düşük maliyet ve hesaplama gücüyle yerine getirebiliyor.

🔹 Şirketlerin yöntemi kendi modellerinde kullanması veya rakip olmayan teknolojiler geliştirmesi yetkili damıtma kapsamında kabul ediliyor. Bu yöntem, büyük modellerin daha küçük, hızlı ve belirli görevlere uyarlanmış sürümlere dönüştürülmesini sağlıyor.

🔹 Üçüncü tarafların, model sahibinin izni olmadan özel bir yapay zekâ modelinin yeteneklerini kopyalamak için damıtma kullanması hukuki, ekonomik ve güvenlik endişelerine yol açıyor.

🔹 ABD’li yapay zekâ şirketleri, izinsiz damıtmanın satışlarını aşındırabileceğini ve rakiplerin modelleri çok daha düşük maliyetle ya da ücretsiz sunabileceğini söylüyor. ABD’li yetkililer, uygulamanın şirketlere yıllık milyarlarca dolar gelir kaybettirdiğini tahmin ediyor.

🔹 Şirketler, izinsiz damıtmanın yasa dışı veya tehlikeli kullanımları engelleyen güvenlik önlemlerinden arındırılmış modellerin geliştirilmesine yol açabileceği konusunda uyarıyor.

🔹 İzinsiz damıtmayı kanıtlamak çoğu zaman zorlaşıyor. Anthropic, Çin’deki üç büyük yapay zekâ geliştiricisinin sahte hesaplarla modellerinden 16 milyondan fazla etkileşim ürettiğini ve bu faaliyetleri IP adresleri ile üst veriler üzerinden tespit ettiğini açıkladı.

🔹 Anthropic, Alibaba Group’un Claude sohbet botuyla nisan-haziran döneminde yaklaşık 25 bin sahte hesap üzerinden 28,8 milyon etkileşim gerçekleştirdiğini ABD’li senatörlere ve Beyaz Saray yetkililerine bildirdi.

🔹 ABD’li yapay zekâ şirketleri, şüpheli kullanıcıları engellemek ve modellerinden izinsiz veri çekilmesine ilişkin bilgileri daha geniş biçimde paylaşmak için önlemler alıyor.

🔹 Beyaz Saray, damıtmayı sınırlandırmak ve kötü niyetli aktörleri sorumlu tutmak için sektörle birlikte çalışacağını açıkladı. Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçiler, uygulamayı endüstriyel ölçekte kullanan Çinli kuruluşlara ABD yaptırımı uygulanmasını talep etti.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, ABD ile yapay zekâ konusunda görüşmeye hazır olduğunu açıkladı. Bakanlık, ABD’nin damıtmayla mücadele gerekçesiyle Çinli yapay zekâ şirketlerini baskılaması halinde karşı önlemler alınacağını söyledi ve ABD’yi yapay zekâ sektöründe tekel kurmaya çalışmakla suçladı.

🔹 ABD'nin büyük teknoloji şirketleri yoğun borçlanırken tahvil yatırımcıları bazı gelişen piyasa şirketlerini daha güvenli seçenekler olarak görmeye başladı.

🔹 SK Hynix'in 2031 vadeli tahvilleri, Amazon'un eşdeğer tahvillerinden yalnızca 9 baz puan daha yüksek getiri sunuyor. Bu fark bir yıl önceki seviyenin yaklaşık üçte birine geriledi.

🔹 Gelişen piyasa şirket tahvili endekslerindeki risk primleri, ilk kez benzer ABD göstergeleriyle yakınsıyor. Gelişen ve gelişmiş piyasa riski arasındaki fark özellikle Tayvan ve Güney Kore gibi Asya ekonomilerinde daralıyor.

🔹 ABD'li teknoloji şirketleri sermaye harcamaları için küresel piyasalardan 600 milyar doların üzerinde borçlandı. Finansmanın 2030'a kadar trilyonlarca dolara ulaşması ve borçlanma maliyetlerinin yükselmeye devam etmesi bekleniyor.

🔹 Gelişen piyasa ve ABD şirket tahvillerinin Hazine tahvillerine göre farkı birkaç baz puana indi; tarihsel ortalama 30 ila 50 baz puan seviyesindeydi. JPMorgan stratejistleri farkın yıl sonuna kadar tamamen kapanmasını bekliyor.

🔹 Tencent'in 2031 vadeli tahvili için ek getiri, Apple'ın aynı vadeli tahviliyle yaklaşık aynı seviyeye geldi. Apple, Moody's tarafından Tencent'ten dört kademe daha yüksek derecelendirilmesine rağmen piyasa iki şirketi benzer değerlendiriyor.

🔹 Taiwan Semiconductor Manufacturing Co.'nun 2031 vadeli dolar tahvili, aynı derecelendirmeye sahip Meta Platforms tahvilinden yaklaşık 20 baz puan daha düşük getiriden işlem görüyor. İki yıl önce TSMC tahvilleri yaklaşık 25 baz puan daha yüksek farkla işlem görüyordu.

🔹 Çip üreticilerinin yanı sıra enerji, metal ve veri merkezi girdileri sağlayan şirketler de bu eğilimden yararlanıyor. Yalnızca bakır talebinin 2040'a kadar iki katına çıkması bekleniyor.

🔹 Bazı yatırımcılar yakınsamanın fazla ileri gittiğini ve yüksek ABD tahvil getirilerinin alım fırsatı yaratabileceğini düşünüyor. Aegon Asset Management, Asya teknoloji borçlarını farkların fazla dar olduğu gerekçesiyle portföyünde tutmuyor.

🔹 Çinli internet şirketlerinin sermaye harcaması planları ve yaklaşan borç vadeleri, 2026-27 döneminde tahvil ihracını canlı tutabilir. Kuaishou ve Tencent'in dolar piyasalarına, JD.com'un ise iç piyasaya yönelmesi bekleniyor.

🔹 Güney Kore, Samsung Group ve SK Group'un da aralarında bulunduğu holdinglerin çip ve veri merkezlerine 880 milyar dolarlık yatırım taahhüdünü koordine etti.

🔹 ABD'li büyük bulut şirketlerinin yüksek hacimli tahvil ihracı ve sermaye harcamalarının gelecekteki getirilerine ilişkin belirsizlik, yapay zekâ borçlularının tahvillerini dezavantajlı konuma getirebilir. Gelecekte tahvil yeniden yapılandırmalarının ve daha geniş farkların artma riski bulunuyor.

🔹 Washington merkezli savunma girişimi Covenant, Çin, Rusya ve İran kaynaklı tehditlere karşı tasarlanan Anthem uzun menzilli mühimmatını seri üretmek için ABD, Almanya ve İsrail’de üç fabrika kuruyor.

🔹 Peter Thiel’in Founders Fund yatırım şirketinin desteklediği Covenant, iki yıllık gizlilik döneminin ardından Anthem mühimmatını Batı savunma pazarına sunuyor.

🔹 Anthem, menzili 1.600 kilometre olan ve birim fiyatı birkaç milyon dolara ulaşan Tomahawk seyir füzelerine daha düşük maliyetli bir alternatif olarak tasarlanıyor.

🔹 Şirketin kurucu ortağı ve CEO’su Michael Kaufman, Covenant’ın düşük maliyet ve yüksek üretilebilirliğe odaklandığını söyledi.

🔹 Dallas ve Leipzig’deki tesisler ile İsrail’deki üçüncü tesiste üretimin gelecek yılın başında başlaması planlanıyor.

🔹 Covenant, Almanya ve ABD’deki fabrikaların her birinde 2027’de yılda 1.000, 2028’den itibaren ise yılda 5.000 Anthem füzesi üretmeyi hedefliyor.

🔹 Her bir füzenin orta altı haneli avro seviyesinde fiyatlandırılması bekleniyor; Tomahawk füzeleri yabancı hükümetlere yaklaşık 4-6 milyon dolar karşılığında satılıyor.

🔹 Anthem’in menzili müşteri gizliliği gerekçesiyle açıklanmadı. Füze, 250 kilograma kadar savaş başlığı taşıyabilecek.

🔹 Covenant, daha düşük maliyet ve yüksek üretim kapasitesinin silah fabrikaları veya askeri üsler gibi hedeflere yoğun füze salvoları düzenlenmesine imkân sağlayacağını açıkladı.

🔹 Şirket şimdiye kadar yaklaşık 130 milyon avro değerinde sipariş aldı. ABD hükümetiyle yapılan iki ilk sözleşmeden biri ürünlerin kara kuvvetleriyle denenmesini, diğeri ise Anthem’in deniz platformlarına uyarlanmasını kapsıyor.

🔹 Almanya, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı geniş çaplı işgalinin ardından yürüttüğü yeniden silahlanma kapsamında Anthem’i satın almayı değerlendiriyor.

🔹 Covenant, ABD ordusunun da aralarında bulunduğu müşterilerle Anthem’in 200’den fazla deneme uçuşunu gerçekleştirdi.

🔹 Şirket, Alman kuruluşunun bağımsız olacağını ve tedarik zincirinin neredeyse tamamen Avrupa merkezli olacağını açıkladı; bileşen ve alt bileşenlerin yaklaşık yüzde 5’i Avrupa dışından geliyor ve hiçbirinin ABD kaynaklı olmadığı belirtildi.

🔹 Covenant yaklaşık 250 milyon dolar yatırım topladı; son yatırım turunda şirketin değeri 1 milyar doların üzerine çıktı.