← Ana sayfaya dön

Petrol piyasaları için yarı açık, yarı kapalı Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin gizemi

Le Monde
11.09.2026
9 Eylül 2026’da, ABD Merkez Komutanlığı tarafından 8 Eylül’de sağlanan bir videodan alınan ekran görüntüsü. ABD ordusu bu gemiyi Umman Körfezi’nde batan İran petrol tankeri olarak sunuyor. US CENTRAL COMMAND PUBLIC AFFAIRS/AFP
9 Eylül 2026’da, ABD Merkez Komutanlığı tarafından 8 Eylül’de sağlanan bir videodan alınan ekran görüntüsü. ABD ordusu bu gemiyi Umman Körfezi’nde batan İran petrol tankeri olarak sunuyor. US CENTRAL COMMAND PUBLIC AFFAIRS/AFP

🔹 ABD, Amerikan ordusunun gerçekleştirdiği deniz eskortu operasyonları sayesinde Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışının yeniden başladığını duyuruyor. Donald Trump, 3 Eylül’de petrol hacimlerinin Hürmüz’den yeniden geçtiğini söyledi.

🔹 İran’ın boğazdaki yeni saldırıları ve Yemen’deki Husilerin Kızıldeniz’de saldırılarına yeniden başlaması sonrasında Brent petrolünün varil fiyatı 100 doların üzerine çıktı.

🔹 Rystad Energy analisti Jorge Leon, Hürmüz’den sevk edilen petrol miktarının son günlerde büyük ölçüde azalarak ağustos sonundaki günlük 8 milyon varilden yaklaşık 1 milyon varile gerilediğini söyledi. Veriler, gemi hareketlerinin izlenmesinin zorlaşması nedeniyle kaynaklara göre değişiyor.

🔹 Savaş öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü geçiyordu; bu miktar dünya petrol arzının yaklaşık beşte birine denk geliyordu.

🔹 Petrol tankerleri hedef alınmamak için çoğunlukla Umman kıyıları boyunca uzanan koridoru kullanıyor, gece geçiş yapıyor ve tanımlama sistemlerini kapatıyor. ABD’nin ticari şirketlerden Basra Körfezi görüntülerinin paylaşımını kısıtlamalarını veya ertelemelerini istemesi, uydu görüntülerine erişimi de zorlaştırdı.

🔹 Denizcilik analistleri, yüklerin Körfez’den kaybolduktan sonra dışarıda yeniden ortaya çıkmasını, gemiden gemiye aktarmaları ve liman ile rafineri kayıtlarını inceleyerek geçişleri geriye dönük hesaplıyor. Kpler analisti Homayoun Falakshahi, doğrulanmış verilerin elde edilmesinin 15 gün, bazen üç hafta sürdüğünü söyledi.

🔹 ABD Enerji Bakanı Chris Wright, 31 Ağustos’ta Hürmüz’den 17 milyon varil geçtiğini açıkladı. Kpler ağustos ayı için günlük 7,6 milyon varil, Vortexa ise 6 ila 8 milyon varil tahmininde bulundu.

🔹 Suudi Arabistan, Hürmüz’deki aksaklığı Kızıldeniz’e ulaşan kara boru hattı üzerinden petrol sevk ederek telafi etmeye çalıştı. Ancak İran müttefiki Husilerin ilerlemesi bu güzergâhı tehdit ediyor; Husiler 10 Eylül’de Kızıldeniz kıyısındaki Muha kentinin kontrolünü ele geçirdi.

🔹 Körfez ülkelerinin petrol ihracatı savaş öncesindeki ocak ve şubat seviyelerinin altında kalıyor. Orta Doğu petrolünün geleneksel alıcıları, Kuzey Denizi petrolü gibi daha uzun ve maliyetli güzergâhlardan alternatif tedarik sağlamaya çalışıyor.

🔹 İran, 9 Eylül’de Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan iki Amerikan gemisine, sekiz petrol tankerine ve 10 başka gemiye saldırdığını açıkladı.

🔹 Gemi kiralama maliyetleri ile savaş riski sigorta primleri tarihî yüksek seviyelerde kalıyor; Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin uzun süreli biçimde aksaması petrol piyasasında yeni bir düzen oluşturuyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Filipinler savunma bakanı Çin’den gelen özel notu canlı izleyicilerin önünde okudu

Washington Post
11.09.2026
Mayıs ayında Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jr. (Achmad Ibrahim/AP)
Mayıs ayında Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jr. (Achmad Ibrahim/AP)

🔹 Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jr., Seul Savunma Diyaloğu’nda kendisine verilen ve Çin’den geldiğini düşündüğü notu canlı izleyicilerin önünde okudu.

🔹 Teodoro, notta Güney Çin Denizi’ndeki toprak anlaşmazlıklarına ilişkin Çin’in görüşlerinin yer aldığını söyledi ve metindeki ifadeleri satır satır reddetti.

🔹 Notta, 2016 tarihli tahkim kararının uluslararası hukuku ihlal ettiği ve “yasa dışı, hükümsüz ve geçersiz” olduğu savunuldu. Karar, Filipinler’in Çin’in rakip iddialarda bulunduğu bölgelerdeki egemen haklarını onaylamıştı.

🔹 Teodoro, Çin’in “temel nezaket ve davranış kurallarına” uyması gerektiğini söyledi. Ayrıca Çin’i “zorlama, zorbalık ve saldırganlıkla” suçladı.

🔹 El yazısıyla hazırlanan notu Filipinler Ulusal Savunma Bakanlığı yayımladı. Notu Seul’de kimin teslim ettiği kesinleşmedi; belgenin Çin’in Seul Büyükelçiliği’ndeki bir askeri ataşeden gelmiş olabileceği bildirildi.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, olayda tam olarak ne yaşandığından emin olmadığını söyledi ve Filipinler’in Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamındaki uyuşmazlık çözüm mekanizmasını tek taraflı başlatarak çarpıttığını ve kötüye kullandığını açıkladı.

🔹 Nanjing Üniversitesi’nden Zhu Feng, iki ülkenin Güney Çin Denizi anlaşmazlığında askeri iletişim ve diyaloğu güçlendirmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Deniz yetki alanları üzerindeki anlaşmazlık son yıllarda yoğunlaştı. Bu yılki en ciddi karşılaşmada Çin Sahil Güvenliği personeli, Filipinler’in küçük bir askeri karakol bulundurduğu Second Thomas Shoal yakınlarında Filipinli bir denizciye tahta copla vurdu; Pekin, Filipin teknelerinin Çin gemisine çarparak ilk saldırıyı yaptığını söyledi.

🔹 Filipinler, Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. döneminde ABD ile askeri işbirliğini güçlendirdi. ABD ile karşılıklı savunma anlaşması bulunan Filipinler’e yönelik Güney Çin Denizi’ndeki silahlı saldırı, teorik olarak Amerikan askeri desteğini gerektirebilir.

🔹 Teodoro, Washington’dan Filipinler’in savunma taahhütlerine ilişkin “kesin güvenceler” aldıklarını söyledi. Pekin’in Hint-Pasifik’teki stratejik boşluklardan yararlanarak etkisini yeniden artırabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Filipinler Sahil Güvenliği Sözcüsü Jay Tarriela, uluslararası toplumun Çin’in “düzensiz ve emperyal emellerini” kınaması gerektiğini söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Çin, J-10C savaş uçağını Özbekistan’a sattı; silahlar için daha fazla pazar arıyor

Nikkei Asia
11.09.2026
J-10C, Batılı alternatiflerden çok daha düşük maliyetle, uçak başına yaklaşık 60 milyon dolara mal olan dördüncü nesil bir savaş uçağıdır. (Çin Savunma Bakanlığı)
J-10C, Batılı alternatiflerden çok daha düşük maliyetle, uçak başına yaklaşık 60 milyon dolara mal olan dördüncü nesil bir savaş uçağıdır. (Çin Savunma Bakanlığı)

🔹 Çin, yerli üretim J-10C savaş uçaklarını Özbekistan’a ihraç etti ve uçağın görece düşük maliyetini kullanarak Bangladeş, Endonezya ve diğer ülkelere satış hedefliyor.

🔹 Özbekistan Savunma Bakanlığı, ağustos sonlarında sosyal medyada ulusal bayrak motifleri taşıyan J-10C uçaklarının uçuş görüntülerini yayımladı.

🔹 Özbekistan, Pakistan’ın ardından J-10C savaş uçaklarını teslim alan ikinci ülke oldu. Görüntülerde operasyonel durumda görünen altı J-10C yer aldı.

🔹 Bangladeş, J-10C savaş uçakları ve taarruz helikopterleri satın almak için Çin’le resmi görüşmelere başlamaya yaklaştı; ülke 24’e kadar savaş uçağı almayı değerlendiriyor.

🔹 J-10C’ye uluslararası ilgi, Mayıs 2025’teki Hindistan-Pakistan çatışmalarında Pakistan’ın Çin’den aldığı J-10C’lerin Hindistan’a ait Fransız yapımı Rafale uçaklarını düşürdüğünün açıklanmasının ardından arttı.

🔹 Dördüncü nesil ve gizlilik kabiliyeti bulunmayan J-10C’nin birim fiyatı yaklaşık 60 milyon dolar seviyesinde; bu fiyat, Rafale’ın maliyetinin yarısından daha düşük.

🔹 Mısır, Endonezya, İran, Özbekistan ve Bangladeş, Mayıs 2025 itibarıyla J-10C ile ilgilenen ülkeler arasında yer aldı.

🔹 Çin, 2021-2025 döneminde küresel silah ihracatının yüzde 5,6’sını gerçekleştirdi; Çin’in silah ihracatının yüzde 61’inin adresi Pakistan oldu.

🔹 Mısır ve Cezayir, Çin’in YY-20 havadan yakıt ikmal uçağıyla ilgileniyor. Çin ve Mısır hava kuvvetleri ağustos ayında ortak tatbikat düzenledi ve YY-20, Mısır’a ait bir Rafale uçağına havada yakıt ikmali yaptı.

🔹 Çin hava kuvvetleri, Mısır’da açılan hava gösterisinde YY-20, J-16, KJ-500 erken ihbar uçağı ve Z-20K helikopteri dahil yerli üretim askeri hava araçlarını sergiledi.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, askeri işbirliğini güçlendirme konusunda mutabık kaldı. Şi, Orta Doğu’da yeni bir güvenlik mimarisi oluşturulmasını desteklediklerini söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Trump'ın 5.000 dolarlık vaadi panik işareti mi?

BBC
11.09.2026

🔹 Donald Trump, Cumhuriyetçilerin ara seçimleri kazanması halinde her yetişkin ABD vatandaşına 5.000 dolar ödeme sözü verdi.

🔹 Trump, vaadini 9 Eylül'de Dallas'taki Cumhuriyetçi ara seçim kongresinin ilk gecesinde yaptığı uzun konuşmanın yaklaşık bir saatlik bölümünde açıkladı.

🔹 Başkan, toplam maliyeti 1 trilyon doları aşabilecek ödemenin nasıl finanse edileceği ve dağıtılacağı konusunda ayrıntı vermedi.

🔹 Beyaz Saray, açıklamayı Trump'ın uzmanların yapılamaz dediği işleri gerçekleştirdiğinin kanıtı olarak niteledi ancak uygulama planını açıklamadı.

🔹 Dallas'taki kongrede Trump destekçileri vaadi alkışladı; çekişmeli yarışlara giren birçok Cumhuriyetçi aday ise etkinlikten uzak durdu.

🔹 Temsilci Thomas Massie, vaadin oy satın alma izlenimi yarattığını ve enflasyonu artırabileceğini söyledi. Senatör Susan Collins, vergi ve harcama kararlarının seçim sonuçlarına bağlanmaması gerektiğini açıkladı.

🔹 Demokratlar vaadi “boş söz” olarak niteledi. Eski Cumhuriyetçi Temsilci Bob Good ise ödemeyi “sosyalist bir oy satın alma planı” olarak tanımladı.

🔹 Hukuk uzmanları, Trump'ın bu büyüklükteki bir ödemeyi başkanlık kararnamesiyle onaylamasının düşük ihtimal olduğunu belirtti. Trump ise Kongre onayının gerekli olmayabileceğini söyledi.

🔹 Mali açıdan muhafazakâr çok sayıda Cumhuriyetçi temsilcinin bu tür bir harcamayı desteklememesi bekleniyor.

🔹 Trump daha önce gümrük vergilerinden elde edilen gelirle her Amerikalıya 2.000 dolar ödeme ve Elon Musk'ın harcama kesintileriyle 5.000 dolarlık ödeme yapılması yönünde vaatlerle gündeme gelmişti; bu ödemeler gerçekleşmedi.

🔹 Trump döneminde doğan çocuklar için hükümetin 1.000 dolar katkı yaptığı tasarruf hesapları oluşturuldu ve ABD ordusunun tüm üyelerine ülkenin 250. yıl dönümü için 1.776 dolar ödeme yapıldı.

🔹 Ara seçimlere iki aydan az süre kala Trump'ın onay oranı tarihsel olarak düşük seviyelerde bulunuyor; İran savaşı, akaryakıt fiyatları ve yüksek enflasyon seçmenlerin gündeminde yer alıyor.

🔹 Trump'ın 5.000 dolarlık vaadinin uygulanabilmesi için seçmenlerin ödeme konusunda ciddi olduğuna inanması gerekiyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Anthropic, biyolojik silah geliştirebilecek yapay zekânın kötüye kullanımını engelledi

BBC
11.09.2026
Anthropic’in internet sitesinin ekranda görüntülendiği bir fotoğraf. Reuters
Anthropic’in internet sitesinin ekranda görüntülendiği bir fotoğraf. Reuters

🔹 Anthropic, biyolojik ve konvansiyonel silah geliştirilmesini destekleyebilecek kötü amaçlı faaliyetlerde yapay zekâ modelinin kullanımına yönelik girişimleri tespit edip durdurduğunu açıkladı.

🔹 Şirketin Claude modeli, Rusya bağlantılı bir siber casusluk kampanyasında ve İranlı bir propaganda kurumu tarafından da kullanıldı.

🔹 Son sekiz ayda tespit edilen vakalar sahte flört uygulamalarından otel Wi-Fi dolandırıcılıklarına ve muhalifleri belirlemeye yönelik gözetim sistemlerine kadar uzandı.

🔹 Anthropic, Aralık 2025 ile Ağustos 2026 arasında Claude Haiku, Sonnet ve Opus modellerinin kötüye kullanımını engelledi.

🔹 Şirket, modellerini biyolojik silah geliştirilmesini destekleyebilecek biçimlerde kullanan bilim insanlarını engelledi ve bu kapsamda beş vaka tespit etti.

🔹 Anthropic, biyolojik amaçlı kötüye kullanımın ileri yapay zekâ modellerinin en ciddi risklerinden biri olduğunu açıkladı. Şirket, uygun güvenlik önlemleri olmadan bu yeteneklerin yıkıcı sonuçlara yol açabileceğini söyledi.

🔹 Claude’un aşı veya hastalık tedavisi geliştirmeye yarayabilecek aynı bilgileri biyolojik silah geliştirmek için de sağlayabileceği belirtildi.

🔹 Raporda Claude’un ateşli silahlar, füzeler, silahlı insansız hava araçları, bombalar ve diğer mühimmatlar için yazılım geliştirilmesinde kullanıldığı altı vaka yer aldı.

🔹 Siber suçlular ve devlet destekli bilgisayar korsanları, operasyonlarına yardımcı olmak için Anthropic’in teknolojisini giderek daha fazla kullandı. ShinyHunters grubu ve Çin merkezli laboratuvarlar raporda adı geçen aktörler arasında yer aldı.

🔹 Rusya merkezli Midnight Blizzard grubuyla uyumlu faaliyetler yürüten bir bilgisayar korsanı grubu, kötü amaçlı yazılımının güvenlik sistemlerince tespit edilip edilmediğini otomatik olarak kontrol eden ve tespit edilmesi halinde kodu yeniden yazan bir sistem oluşturmak için yapay zekâ kullandı.

🔹 Anthropic, bulgularını gelecekteki kötüye kullanımları daha iyi önlemek, tespit etmek ve durdurmak amacıyla süreçlerine dahil ettiğini açıkladı; uygun durumlarda istihbaratı yetkililer ve sektör ortaklarıyla paylaştı.

🔹 OpenAI başbilimcisi Jakub Pachocki, güvenlik önlemleri oluşturulana kadar sektörün gönüllü yavaşlamalar uygulamasını istedi. ABD’li Demokrat senatör Bernie Sanders ise yapay zekâ süperzekâsını yasaklamak ve gelişmiş yapay zekâ çalışmalarına geçici ara vermek için yasa tasarısı sundu.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Yapay zekâ darboğazlarını aşan Huawei, yüksek hızlı optik modülü tanıttı

South China Morning Post
11.09.2026
NPO teknolojisi, optik bileşenleri bilgi işlem çiplerine yaklaştırarak sinyal kaybını ve enerji maliyetlerini azaltmayı amaçlıyor.
NPO teknolojisi, optik bileşenleri bilgi işlem çiplerine yaklaştırarak sinyal kaybını ve enerji maliyetlerini azaltmayı amaçlıyor.

🔹 Huawei Technologies, yapay zekâ altyapısındaki veri aktarımı darboğazlarını azaltmak amacıyla yüksek hızlı bir optik modül tanıttı.

🔹 Şirket, Shenzhen’de düzenlenen Çin Uluslararası Optoelektronik Fuarı’nda saniyede 7,2 terabit kapasiteli yakın paketli optik (NPO) ürününü sergiledi.

🔹 Teknoloji, geleneksel bakır kabloların yerine ışık tabanlı sinyaller kullanarak yapay zekâ işlemcileri arasında daha yüksek hızda ve daha düşük enerji tüketimiyle veri aktarımı sağlıyor.

🔹 NPO teknolojisi, optik bileşenleri ağ anahtarlama çiplerine yaklaştırarak elektrik bağlantılarını kısaltmayı, sinyal kaybını ve enerji tüketimini azaltmayı amaçlıyor.

🔹 Huawei’nin modülü, her biri saniyede 200 gigabit hızında çalışan 36 kanalı birleştirerek toplam 7,2 Tbps bant genişliğine ulaşıyor.

🔹 Huawei İleri Optoelektronik Laboratuvarı Direktörü Man Jiangwei, ürünün geliştirme aşamasına tamamen geçtiklerini ve tedarik zinciri ile üretim sistemi kurulduğunda seri üretime hızla başlanabileceğini söyledi.

🔹 NPO teknolojisinin yaygınlaşmasının önündeki başlıca engel, bileşen üreticileri, ekipman tedarikçileri ve çip üreticilerinin farklı tasarımlar kullanması nedeniyle ortak endüstri standartlarının bulunmaması.

🔹 Huawei, yeni teknik özelliklerin şekillendirilmesi için çalışmalarını artırıyor; standart belirleme süreci normalde 18 ila 24 ay sürerken sektör katılımının süreci hızlandırması bekleniyor.

🔹 3,2 Tbps kapasiteli NPO modüllerinin bu yıl gerçek kullanım alanlarında devreye girmesi, 7,2 Tbps sürümlerinin ise tedarik zincirlerinin gelişmesiyle gelecek iki yılda yaygınlaşması bekleniyor.

🔹 Çinli üreticiler, 2025’te küresel optik alıcı-vericilerin hacim bazında yaklaşık üçte ikisini ve optik veri iletişimi alıcı-verici gelirlerinin yaklaşık yüzde 60’ını sağladı.

🔹 InnoLight ve Eoptolink gibi Çinli şirketler de fuarda yeni nesil optik motorlarını sergiledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

‘Felaket’ uyarısında bulunan yapay zeka araştırmacısı şimdi sağın hedefinde

Washington Post
11.09.2026
Anthropic logosu, yapay zeka güvenliği ve araştırmasına ilişkin bir haberin üzerinde görülüyor. (Patrick Sison/AP)
Anthropic logosu, yapay zeka güvenliği ve araştırmasına ilişkin bir haberin üzerinde görülüyor. (Patrick Sison/AP)

🔹 27 yaşındaki yapay zeka araştırmacısı Jacob Coxon, yapay zeka sektörünün “hayatlarımızla kumar oynadığını” söylemesinin ardından düzenleme tartışmalarının merkezine yerleşti.

🔹 Coxon, salı günü Anthropic’ten ve genel olarak yapay zeka sektöründen ayrıldığını sosyal medya paylaşımlarıyla duyurdu.

🔹 Coxon’ın uyarısı Kongre üyelerinin yapay zekaya yönelik düzenleyici denetim çağrısı yapmasına yol açtı; siyasi sağdan bazı kişiler ise kanıt göstermeden onu sektöre yönelik baskıyı artırmak için görevlendirilmiş biri olmakla suçladı.

🔹 İngiltere doğumlu Coxon, yaklaşık üç yıl yapay zeka araştırması yaptı; önce OpenAI’da, mayıstan itibaren de Anthropic’te çalıştı. Cambridge Üniversitesi’nde eğitim gördü ve yeni yapay zeka modellerinin ön eğitim süreçleri üzerinde çalıştı.

🔹 Elon Musk, Coxon’ın istifasının yapay zeka düzenlemesini teşvik etmek için hazırlanmış bir halkla ilişkiler gösterisi olduğunu ima etti. Coxon, gerçek bir kişi olduğunu ve görüşlerinin kendisine ait olduğunu söyledi.

🔹 Coxon, duyurusundan önce herhangi bir kuruluşla tanıtım çalışması yürütmediğini; paylaşımın ardından yaklaşık 10 kişilik bir grup sohbetindeki kişilerden gönderiyi yeniden paylaşmalarını istediğini açıkladı.

🔹 Coxon, Fox News’te yapay zeka şirketlerinin teknolojilerini nasıl kontrol edeceklerini henüz çözemediğini söyledi. Çok zeki sistemlerle bunları kontrol edememeye ilişkin somut kanıtların birleşmesinin felaket anlamına geldiğini belirtti.

🔹 OpenAI ve Anthropic’in trilyonlarca dolara ulaşabilecek halka arzlara hazırlanırken rekabet ettiği dönemde Coxon, Anthropic’teki hisselerinden ayrıldığını, OpenAI’daki hisselerini ise koruduğunu açıkladı.

🔹 Senatör Bernie Sanders, yapay zekanın insanlık için oluşturduğu tehlikeler konusunda gelecek hafta senatörlere kapalı bir bilgilendirme toplantısı düzenlenmesi için davet gönderdi.

🔹 OpenAI ve Anthropic araştırmacıları, Coxon’ın siyasi bir gösteri düzenlediği suçlamalarına karşı çıktı. Her iki şirketteki araştırmacılar, geliştirdikleri sistemlerin insanlık için yıkıcı sonuçlar doğurabileceği konusunda yıllardır uyarıda bulunuyor.

🔹 Anthropic ekip lideri Evan Hubinger, yapay zekanın tüm insanları öldürebileceğine gerçekten inandığını ve bunun gelecek on yıl içinde gerçekleşme olasılığını yüzde 10’un üzerinde gördüğünü söyledi. Hubinger, şirketin süperzekâ için hizalama sorununu çözmeye yönelik henüz bir planı olmadığını da belirtti.

🔹 Anthropic, yapay zekanın büyük faydaların yanı sıra benzeri görülmemiş riskler de getireceğini her zaman açıkça belirttiğini açıkladı. Şirket, modellerin iç işleyişini anlamaya ve yapay zekadan kaynaklanan felaket risklerini azaltmaya yönelik bir çerçeve üzerinde çalışıyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Seçmenler seçimleri yapay zekâya soruyor. Yanıtlar kullanıcıya göre değişebiliyor.

New York Times
11.09.2026
Geçen ay Anchorage’daki seçmenler. MIT projesi, seçim süreci ilerlerken büyük yapay zekâ sistemlerinin seçim hakkında söylediklerini belgelemeyi planlıyor. Ash Adams / The New York Times
Geçen ay Anchorage’daki seçmenler. MIT projesi, seçim süreci ilerlerken büyük yapay zekâ sistemlerinin seçim hakkında söylediklerini belgelemeyi planlıyor. Ash Adams / The New York Times

🔹 Alaska’daki ön seçimden bir gün önce Claude’a “Dan Sullivan’ın sağlık hizmetleri konusundaki tutumu” sorulduğunda, aynı ada sahip iki adaydan yalnızca görevdeki Cumhuriyetçi senatöre odaklandı.

🔹 Claude, soru Demokrat bir kullanıcıdan geldiğinde Dan Sullivan’ın sağlık politikalarında kısa süre önce “esneklik gösterdiğini”, Cumhuriyetçi bir kullanıcıdan geldiğinde ise Cumhuriyetçi Parti öncelikleriyle genel olarak uyumlu olduğunu söyledi.

🔹 Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden bir ekip, büyük yapay zekâ sistemlerinin seçim sürecindeki yanıtlarını belgelemek için LLM Election Observatory adlı projeyi başlattı.

🔹 Büyük dil modelleri, seçim bilgisi arayan seçmenler arasında sosyal medyanın yerine geçmeye ve arama motorlarının önüne geçmeye başladı.

🔹 Brennan Center for Justice, sohbet botlarının seçim dezenformasyonuna yönelik yanlış iddialara çoğunlukla karşı çıktığını, ancak yanıltıcı seçim görselleri ve videoları da ürettiğini açıkladı.

🔹 Institute for Strategic Dialogue, haziran ayında altı sohbet botuna yöneltilen 2.400 İngilizce sorgunun yaklaşık yüzde 30’unda eksik, belirsiz, hatalı veya güncelliğini yitirmiş yanıtlar bulunduğunu açıkladı.

🔹 Araştırmalar, yapay zekâ sohbet botlarının Brezilyalı seçmenleri komplo teorileri ve adayların geçmişleri hakkında yanıltabildiğini; çevrim içi geçmişi daha sınırlı yeni adayların dezavantaj yaşayabileceğini ortaya koydu.

🔹 MIT araştırmacıları, yaklaşık bir düzine büyük dil modelinin ara seçim adayları ve siyasi konular hakkındaki yanıtlarını; soruyu soran kişinin cinsiyeti, ırkı, konumu ve siyasi eğilimine göre karşılaştırıyor.

🔹 Araştırmacılar yaklaşık bir aydır her taramada 19.000 ayrı sorgu çalıştırıyor ve yapay zekâ modellerinin yanıtlarını kamuya açık bir gösterge panelinde izliyor.

🔹 Proje liderlerinden Adam Berinsky, sohbet botlarının sistematik önyargısı veya doğruluğu hakkında kesin sonuçlara ulaşmak için henüz erken olduğunu söyledi. Berinsky, seçmenlerin yapay zekâyı tarafsız bir bilgi kaynağı olarak görmemesi gerektiğini belirtti.

🔹 Araştırmacılar, Cumhuriyetçi bir kullanıcının sorusu olarak yöneltilen James Talarico hakkındaki aynı soruya Claude ve OpenAI’ın Luna modeli farklı yanıtlar verdi; modeller soru bağımsız bir kullanıcıdan gelmiş gibi yeniden sorulduğunda yanıtlarını değiştirdi.

🔹 MIT ekibi, yapay zekâ yanıtlarının modeller yeniden eğitilip güncellendikçe ara seçimler boyunca nasıl değiştiğini kaydetmeyi planlıyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Vergi sitesinin hacklenmesi: CNIL, yaz aylarında gerçekleşen büyük veri hırsızlığının ardından vergi idaresini denetleyecek

Le Monde
11.09.2026
CNIL’in Paris’teki merkezinin önünde, 22 Mayıs 2022.
CNIL’in Paris’teki merkezinin önünde, 22 Mayıs 2022.

🔹 Fransa Ulusal Bilişim ve Özgürlükler Komisyonu (CNIL), yaz aylarında vergi idaresinden yaklaşık 700 bin kişinin kişisel verilerinin çalınmasının ardından Kamu Maliyesi Genel Müdürlüğünü (DGFiP) denetleyecek.

🔹 CNIL Başkanı Marie-Laure Denis, ekiplerin önümüzdeki günlerde DGFiP binalarında inceleme yapacağını açıkladı.

🔹 Yaz aylarında vergi idaresinin bilgi sistemlerine yönelik birden fazla saldırı gerçekleşti ve yaklaşık 700 bin kişinin kişisel verileri çalındı.

🔹 Marie-Laure Denis, inceleme sonuçlarına göre yıl sonuna kadar resmi bir uyarı gönderilebileceğini veya yaptırım sürecinin başlatılabileceğini söyledi.

🔹 CNIL, devlet kurumlarına para cezası veremediği için devletle ilgili ihlallerde uygulayabileceği yaptırımlar daha sınırlı kalıyor.

🔹 CNIL ekipleri, kimlik belgelerini de yöneten Güvenli Belgeler Ulusal Ajansını (ANTS) da denetleyecek. ANTS, nisan ayında yaklaşık 12 milyon kişinin ve profesyonelin verilerinin çalındığı büyük bir saldırının hedefi olmuştu.

🔹 Başbakan Sébastien Lecornu, ağustos ayında vergi idaresindeki veri hırsızlığıyla ilgili Ulusal Bilgi Sistemleri Güvenliği Ajansından kapsamlı bir denetim yapmasını istemişti.

🔹 Senato Maliye Komisyonu başkanının ve raportörünün hazırladığı nota göre saldırı, DGFiP’nin bilgi sistemlerinde yapısal zayıflıklar ve olayların ardından gerçekleştirilen denetimlerde eksiklikler ortaya çıkardı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Petrol Peşindeki Amansız Kripto Milyarderi Venezuela’ya Taşındı

Wall Street Journal
11.09.2026
Coinbase’in kurucu ortağı Fred Ehrsam, 2014.
Coinbase’in kurucu ortağı Fred Ehrsam, 2014.

🔹 Coinbase’in kurucu ortağı Fred Ehrsam, Venezuela’nın en büyük petrol üreticilerinden biri olma hedefiyle aylarca Caracas’taki lüks bir otelde yaşadı.

🔹 Ehrsam’ın bu yıl kurduğu Primavera, geçen hafta Venezuela’nın devlete ait petrol şirketi Petróleos de Venezuela ile üretim paylaşımı anlaşmaları imzaladı.

🔹 Primavera, Venezuela’daki yatırımları kolaylaştırmak amacıyla kuruldu ve ABD’deki merkezi Teksas’ta bulunuyor.

🔹 Ehrsam ve Primavera’nın diğer kurucu ortağı Manuel Iribarren, Şubat ayına kadar Venezuela’ya giderek ülke ekonomisini ve ABD ulusal güvenliğini destekleyebilecek yatırım fırsatlarını araştırdı.

🔹 İkili, Venezuela’daki liderler ve PdVSA yöneticileriyle görüşmelerin ardından sermayeyi yüksek riskli petrol ve doğal gaz sektörüne yönlendirmeye karar verdi.

🔹 Ehrsam, Caracas’taki 47 odalı Cayena Caracas otelinde kaldı; hükümet yetkilileriyle ilişkiler kurdu, farklı sektörlerden yöneticilerle görüştü ve hukukçularla danışmanlardan oluşan ekipler oluşturdu.

🔹 Primavera’nın kurucu ortakları arasında, Quantum Energy Partners’ın eski başkanı ve TC Energy yönetim kurulu üyesi petrol sektörü yöneticisi Dheeraj Verma da yer alıyor.

🔹 Ehrsam, Venezuela’nın Orinoco Kuşağı’ndaki Boca, Guico ve Guara bloklarının ağır petrol sahalarına erişim aradı. Primavera şimdi daha hafif ham petrol bulunan Budare bloğundaki sahalar için üretim paylaşımı anlaşmaları imzaladı.

🔹 Primavera’nın Budare’deki ilerlemesi, Venezuela’nın başka bölgelerinde yeni anlaşmalara yol açabilir.

🔹 Manuel Iribarren, şirketin ülkeye temiz, güvenilir ve düşük maliyetli enerji getirmeyi; yerel iş gücünü ve sanayiyi kullanmayı, ayrıca diaspora hâlindeki Venezuelalı yetenekleri geri kazandırmayı amaçladığını söyledi.

🔹 Ehrsam, 2012’de Coinbase’i kurdu ve 2018’de kripto yatırım şirketi Paradigm’i oluşturdu. Forbes, Ehrsam’ın servetini bu yıl yaklaşık 2,4 milyar dolar olarak hesapladı.

🔹 Ehrsam, Başkan Donald Trump’ın Bilim ve Teknoloji Danışmanları Konseyi’nde görev yapıyor ve Trump-Vance Açılış Komitesi’ne 1 milyon dolar bağışladı.

🔹 Chevron, Venezuela petrol sahalarına gelecek beş yılda 7 milyar dolar yatırma planını açıkladı. Hunt Oil iki sahayı geliştirmeyi kabul ederken Aspect Holdings, PdVSA ile teknik çalışma yürütmek üzere anlaşma imzaladı.

🔹 Petrol sektörü uzmanları, küçük şirketlerin Venezuela’nın özellikle taşınması zor ağır petrol sahalarında başarılı olmak için yeterli finansal güce veya uzmanlığa sahip olup olmadığını sorguluyor.

🔹 Venezuela muhalefetinden Pedro Burelli, karmaşık petrol projelerinin finansal kapasitesi ve deneyimi bulunan şirketlere verilmesi gerektiğini söyledi; ülkenin yüksek borcu nedeniyle bankaların finansman sağlamaya isteksiz olabileceğini belirtti.

← Ana sayfaya dön