🔹 Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), Moskova’daki İngiliz Büyükelçiliği’nde eski güvenlik görevlisi olduğu belirtilen kimliği açıklanmayan bir Rus erkeğini tutukladı ve vatana ihanetle suçladı.

🔹 FSB, bu kişinin Ukrayna istihbaratına bilgi sağlayarak İngiliz büyükelçisine ve diğer İngiliz diplomatlara saldırı planladığını, saldırıların sorumluluğunun Rusya’ya yüklenmesinin amaçlandığını açıkladı.

🔹 FSB, Ukrayna’nın saldırıları Rusya’nın üzerine atarak Birleşik Krallık’ı Rusya’yla doğrudan silahlı çatışmaya çekmeyi, Londra’nın Ukrayna’ya silah ve askeri teçhizat desteğini artırmasını ve Rusya’ya yönelik yaptırım baskısını yükseltmesini planladığını söyledi.

🔹 İngiliz hükümeti, Rusya’nın dezenformasyon yoluyla Ukrayna ile uluslararası ortakları arasında bölünme yaratmaya çalışmasının yaygın olduğunu söyledi.

🔹 Ukrayna Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, Moskova’nın Rusya’nın Birleşik Krallık’a karşı hazırlayabileceği sabotaj veya gerilimi artırıcı eylemlerin sorumluluğunu önceden başkasına yüklemeye çalıştığını açıkladı.

🔹 Merkez, bu taktikleri Rus propagandası ve özel servislerinin tipik bir aracı olarak nitelendirdi.

🔹 FSB’nin yayımladığı videoda eski güvenlik görevlisi olduğu belirtilen kişinin yüzü bulanık gösterildi ve İngiliz diplomatları izlediğini, bilgileri Ukraynalı blog yazarı Dmytro Karpenko’ya aktardığını söyledi.

🔹 FSB, Rus vatandaşlarını Apostle adını kullanan ve Rus savaş esirlerinin yakınlarıyla görüntülü görüşmeler yapan Karpenko ile konuşmamaları konusunda uyardı.

🔹 Rusya’nın Ukrayna’ya Batı desteğine yönelik propaganda açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesi, barış görüşmelerine başlaması ve ABD’nin Ukrayna’ya desteğini azaltmasının ardından ağırlıklı olarak Birleşik Krallık ve diğer Avrupa ülkelerine yöneldi.

🔹 Birleşik Krallık, Rusya’nın tam kapsamlı savaşının beşinci yılında Ukrayna’ya silah ve istihbarat desteği sağlayan başlıca ülkeler arasında yer alıyor.

🔹 Vladimir Putin, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana Batı’nın Ukrayna’ya desteğini korku politikalarıyla azaltmaya çalıştı ve Ukrayna’ya yardım eden ülkeleri ağır sonuçlarla karşılaşacakları konusunda uyardı.

🔹 Taliban, beş yıl önce Afganistan’da yeniden iktidara geldi ve ülkeyi “özgürleştirdiklerini” söylüyor.

🔹 Taliban yönetimi, Afganistan’ın artık terör örgütleri için sığınak olmadığını savunuyor; ancak El Kaide ve diğer silahlı gruplar ülkede varlığını sürdürüyor.

🔹 Taliban yetkilileri, 2020’de ABD ile yürütülen barış görüşmelerinde verdikleri sözleri yineliyor ve Afganistan topraklarında yeni bir büyük saldırıya izin vermeyeceklerini söylüyor.

🔹 Taliban Dışişleri Bakanı Amir Khan Muttaqi, savaş döneminin sona erdiğini söyledi. Kabil’de yolların güvenli olduğu, pazarların hareketlendiği ve silahlı çatışmaların azaldığı belirtiliyor.

🔹 Kadınlar, Taliban’ın kıyafet kuralları ve kamusal alan kısıtlamaları nedeniyle çoğu kamusal alandan ve işten dışlanıyor. Afganistan nüfusunun yarısı insani yardıma ihtiyaç duyuyor.

🔹 ABD, Çin, Rusya ve Birleşmiş Milletler, Afganistan’da aşırılıkçı silahlı grupların bulunduğunu belirtiyor. BM uzmanları, yaklaşık 20 grup içinde 15 bin ila 20 bin militan bulunduğunu tahmin ediyor; Rusya bu sayının 23 bine ulaşabileceğini söylüyor.

🔹 El Kaide’nin Afganistan’da birkaç düzine üyesi bulunuyor; bazı üyeler Kabil’de serbestçe yaşıyor. Afgan makamları, El Kaide’nin Güney Asya kolu liderlerine ulusal kimlik kartları verdi.

🔹 IŞİD’in Horasan koluna bağlı binlerce militan Afganistan ile Pakistan arasındaki sınır bölgelerinde faaliyet gösteriyor. Tehrik-i Taliban Pakistan üyeleri ise Afganistan’dan Pakistan güvenlik güçlerine yönelik saldırılar düzenliyor.

🔹 Taliban, Pakistan Talibanı’nı desteklediğini reddediyor; ancak grup üzerinde etkili olamayacağını özel olarak söylüyor. Çin, tüm terör güçlerinin ortadan kaldırılmasını isterken Avrupa Birliği, Afganistan’ın tehdit oluşturmadığını kanıtlamak için daha fazla adım atılmasını talep ediyor.

🔹 Taliban, IŞİD-H’ye karşı yabancı istihbarat servisleriyle iş birliği yaptığını söylüyor. Taliban özel kuvvetleri, IŞİD’in kontrolündeki bölgelere sızma operasyonları düzenliyor.

🔹 IŞİD-H’nin büyük çaplı saldırı düzenleme kapasitesi azaldı; örgütün zayıflamasında Taliban ve Pakistan’ın operasyonları etkili oldu. IŞİD-H, 2021’de Kabil havaalanı yakınındaki saldırıda 13 ABD askerinin ve 170’ten fazla Afgan sivilin ölümünün sorumluluğunu üstlendi.

🔹 El Kaide, Taliban’ın 20 yıllık isyanı boyunca örgütü terk etmedi; Taliban da iktidara geldikten sonra El Kaide ile bağlarını koparmadı. El Kaide üyeleri Kabil’de ve Pakistan sınırı boyunca Pakistan Talibanı’na eğitim veriyor.

🔹 Pakistan Talibanı’nın saldırıları, Pakistan ordusunun Afganistan’daki güvenlik ve sivil altyapıya yönelik onlarca hava saldırısıyla karşılık vermesine yol açtı. Birleşmiş Milletler Afganistan misyonuna göre bu yıl çatışmalarda 500’den fazla Afgan sivil öldü.

🔹 Pakistan son yıllarda milyonlarca Afganı sınır dışı ederek Taliban üzerindeki baskıyı artırdı. Geri dönen Afganların önemli bölümü, yoksulluğun yaygın olduğu bir ülkeye geldi.

🔹 Eski ABD destekli Afgan ordusu mensuplarının liderlik ettiği üç Taliban karşıtı grup, temmuzdan bu yana Taliban yetkilileri, kontrol noktaları ve binalara yönelik 50’den fazla saldırının sorumluluğunu üstlendi.

🔹 Taliban karşıtı güçler son haftalarda en az iki yerel yetkiliyi öldürdü; saldırılar henüz rejimi sona erdirecek düzeyde değil.

🔹 Filipinler Sahil Güvenliği, pazartesi günü Spratly Adaları üzerinde uçan silahsız bir Filipin uçağına Çin güçlerinin birden fazla işaret fişeği attığını açıkladı.

🔹 Filipinler Sahil Güvenliği Sözcüsü Jay Tarriela, uçağın deniz alanı farkındalık uçuşu yaptığını söyledi.

🔹 Filipinler Sahil Güvenliği perşembe günü uçaktan çekildiğini belirttiği görüntüleri yayımladı.

🔹 Görüntülerde, uçak yapay adalara yaklaşırken karadan işaret fişekleri atıldığı görülüyor. Görüntülerden birindeki deniz feneri, Çin’in 2016’da Subi Resifi’nde inşa ettiği yapıyla eşleşiyor.

🔹 Filipinler Sahil Güvenliği, Çin güçlerinin önce Subi Resifi üzerinde uçan uçağa telsizle müdahale ettiğini, ardından işaret fişekleri attığını ve aynı eylemleri Mischief Resifi üzerinde tekrarladığını açıkladı.

🔹 Uçak daha sonra Filipinler’in işgal ettiği ve yönettiği Thitu Adası’na indi. Ada, Filipinler’de Pagasa adıyla biliniyor.

🔹 Çin yönetimi suçlamaya yanıt vermedi.

🔹 Filipinler Sahil Güvenliği, nisan ayında da Çin güçlerinin Subi ve Mischief resifleri üzerinde uçaklarına işaret fişekleri attığını açıklamış ve olayı “açık ve kasıtlı bir zorbalık eylemi” olarak nitelendirmişti.

🔹 Subi Resifi’nde Çin yaklaşık 4 kilometrekarelik alan kazandı. Resif, Spratly Adaları’ndaki Çin yapımı yapay adaların ikinci büyüğü konumunda.

🔹 Mischief Resifi’nde 5 kilometrekareden fazla alan kazanıldı. Resif, takımadalardaki en büyük yapay ada niteliğinde.

🔹 Çin, 2014-2015 yıllarında her iki resifte geniş kapsamlı dolgu çalışmaları yaptı; büyük yolcu uçaklarının kullanabileceği pistler, uçak hangarları, radar ve iletişim tesisleri, füze mevzileri, limanlar ve diğer askeri altyapılar inşa etti.

🔹 Çin Halk Kurtuluş Ordusu her iki ileri karakolda personel bulunduruyor.

🔹 Filipinler, her iki resifi Kalayaan Ada Grubu’nun parçası olarak talep ederken Çin, Spratly Adaları’nı Nansha Adaları olarak görüyor. İki ülkenin Güney Çin Denizi’ndeki Scarborough Sığlığı gibi başka bölgelerde de çakışan hak iddiaları bulunuyor.

🔹 Vietnam, Malezya, Brunei ve Tayvan’ın da Güney Çin Denizi’nde çakışan hak iddiaları bulunuyor. Pekin ile Manila arasındaki gerilim son yıllarda arttı; Scarborough Sığlığı ve Second Thomas Sığlığı çevresinde sık sık karşılaşmalar yaşanıyor.

🔹 ABD’nin ikinci büyük hukuk firması Latham & Watkins, son yıllarda birden fazla GPU barındıran Nvidia sunucuları satın aldı.

🔹 Firma, kendi yapay zekâ donanımını satın alıp modellerini ince ayardan geçiren ilk büyük hukuk firması oldu.

🔹 Bu yapı, müvekkillerin hassas verilerinin tamamen Latham’ın kendi sistemleri içinde tutulmasına imkân sağlıyor ve siber güvenlik ile sunucuların işletilmesi sorumluluğunu firmaya yüklüyor.

🔹 Latham’ın bilgi işlem yöneticisi Rene Mendoza, bazı müvekkil bilgilerinin bulut hizmeti sağlayıcılarına aktarılmayacak kadar hassas olduğunu söyledi.

🔹 Latham mühendisleri, Nvidia’nın Nemotron 3 açık ağırlıklı modellerini firmanın ihtiyaçlarına göre uyarlıyor.

🔹 Açık modeller, tasarımlarını kamuya açıyor; kullanıcıların modelleri indirip değiştirmesine ve kendi donanımlarında çalıştırmasına izin veriyor.

🔹 GPU sunucularının satın alınması, işletilmesi ve korunması ile uzman personel maliyetleri yılda onlarca milyon dolara ulaşabilir; teknoloji geliştikçe bu maliyetler yüz milyonlarca dolara çıkabilir.

🔹 Latham, yalnızca kendi personelinin erişebildiği kilitli bir veri merkezi alanı kiralıyor ve 900’den fazla teknoloji uzmanı çalıştırıyor.

🔹 Firmanın yaklaşımı, avukatların ChatGPT, Claude ve Gemini’nin yanı sıra görevin niteliğine göre şirket içi veya ticari yapay zekâ araçlarını kullanmasına olanak tanıyor.

🔹 Latham, OpenAI ve Anthropic gibi sağlayıcıların fiyatlarını veya kullanım koşullarını değiştirmesi halinde alternatiflere sahip olmayı amaçlıyor.

🔹 Hukuk hizmetleri, yüksek miktarda bilgi içeren ve formüle dayalı ya da tekrarlanan görevler nedeniyle yapay zekânın en hızlı dönüştürdüğü sektörlerden biri haline geliyor.

🔹 Wall Street bankaları, teknolojinin görevleri hızlandırması nedeniyle büyük hukuk firmalarından ücretlerini düşürmesini istiyor.

🔹 Kirkland & Ellis, Palantir ile; A&O Shearman, Harvey ile; Freshfields ise Anthropic ile yapay zekâ araçları geliştirmek üzere çalışıyor.

🔹 Fenerbahçe Teknik Direktörü İsmail Kartal, takımının Şampiyonlar Ligi'nde Roma ile evinde 1-1 berabere kalmasının ardından istifa ettiğini açıkladı.

🔹 Kartal, maç sonrası basın toplantısında Fenerbahçe'den “bir daha dönmemek üzere” ayrılacağını ve kararını kulübün önünü açmak için aldığını söyledi.

🔹 Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım, Kartal'ın görevine devam ettiğini açıkladı. Yıldırım, bazı taraftarların maç sırasında teknik direktörün başına şişe attığını ve Kartal'ın bu olay nedeniyle üzüldüğünü söyledi.

🔹 Yıldırım, Kartal'la görüştüğünü, teknik direktörün şişe olayından ve üzerindeki baskıdan şikâyet ettiğini belirtti. “Ben onun üstüyüm, devam etmesini söyledim” dedi.

🔹 Fenerbahçe'de oyuncu olarak 10 yıl geçiren Kartal, kulübü 2014-15 ve 2021-22 sezonlarında çalıştırdı; 2023-24 sezonunda yeniden göreve geldi ve haziranda dördüncü teknik direktörlük dönemine başladı.

🔹 Fenerbahçe, son beş sezonda Süper Lig'i ikinci sırada tamamladı ve bu sezon 18 yıl sonra ilk kez Şampiyonlar Ligi'nin lig aşamasına kaldı. Takım, ligde ilk dört maçında iki yenilgi alarak dokuzuncu sırada bulunuyor.

🔹 Roma, 39. dakikada Bryan Cristante'nin golüyle öne geçti. Fenerbahçe, devre bitmeden Mason Greenwood'un pasında Archie Brown'un attığı golle eşitliği sağladı.

🔹 Roma'nın 68. dakikada kazandığı penaltı, VAR incelemesinin faulün ceza sahası dışında gerçekleştiğini belirlemesinin ardından iptal edildi. Fenerbahçe, maçın son bölümünde Nathan Aké'nin kafa vuruşunun direkten dönmesiyle galibiyete yaklaştı.

🔹 Fenerbahçe, lig aşamasındaki kalan maçlarından ikisinde Aston Villa deplasmanına gidecek ve Liverpool'u ağırlayacak. Bu karşılaşmalarda takımın başında Kartal'ın bulunup bulunmayacağı henüz netleşmedi.

🔹 Çin ve ABD devlet tahvillerinin getirileri arasındaki farkın Çin’den yıkıcı bir sermaye kaçışını tetiklemesi beklenmiyor.

🔹 10 yıllık ABD Hazine tahvilleri ile eşdeğer Çin devlet tahvilleri arasındaki fark bu hafta 3,17 puanla rekor seviyeye ulaştı.

🔹 ABD tahvil getirisi yüzde 4,85’e yükselerek 2023’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü; Çin’in 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 1,68’de kaldı.

🔹 Marsh’ın Küresel Baş Yatırım Sorumlusu Niall O’Sullivan, sermaye kaçışının dolar ve ABD faizlerindeki genel hareketleri yönlendiren diğer güçlere kıyasla büyük bir etki yaratmadığını söyledi.

🔹 O’Sullivan, uzun vadeli ABD tahvil getirilerindeki yükselişi küresel arz-talep dengesizliklerine, artan ABD kamu borcuna ve özellikle teknoloji ile yapay zekâ sektörlerindeki yüksek şirket borçlanmasına bağladı.

🔹 O’Sullivan, doların rezerv para statüsünün zayıflayacağı yönündeki beklentilere karşı çıktı ve bu statünün kurulması için onlarca yıllık finansal altyapı gerektiğini söyledi.

🔹 Marsh’ın çoklu varlık yatırımlarından sorumlu küresel yöneticisi Mike Sebastian, kısa vadede doların terk edilmesine ilişkin söylemlerin abartılı olduğunu ve yakın gelecekte dramatik değişimler beklenmediğini söyledi.

🔹 Küresel borçlular ve teknoloji şirketleri, yüksek ABD borçlanma maliyetlerine karşı finansman kaynaklarını çeşitlendiriyor ve toplam sermaye maliyetini düşürmek için denizaşırı yuan cinsinden “dim sum” tahvillerinin ihracını artırıyor.

🔹 Çin makamları sermaye çıkışını sınırlamak amacıyla sınır ötesi işlemler ve denizaşırı kazançlar üzerindeki denetimi artırıyor.

🔹 Marsh, kısa vadeli sınır ötesi sermaye akışlarında bazı endişeler oluşsa da uzun vadede bu akışların dayanıklı kalmasını bekliyor.

🔹 Marsh’ın Asya yatırımları ve emeklilik birimi yöneticisi Graham Elliot, geçici piyasa dalgalanmaları yatıştıktan sonra temel talebin bölgesel piyasayı desteklemeyi sürdüreceğini söyledi.

🔹 Anthropic, Çinli yapay zekâ şirketleri DeepSeek ve Moonshot’ın müşteri taleplerini gizlice Claude modellerine yönlendirip yanıtları kendi modellerinden gelmiş gibi kullanıcılara sunduğunu açıkladı.

🔹 Anthropic’in 154 sayfalık raporu, bu uygulamaların Çinli kullanıcıların bilgi ve faaliyetlerini ABD merkezli şirkete açığa çıkarabileceği konusunda veri gizliliği endişeleri doğurduğunu belirtti.

🔹 Moonshot’ın 10 günlük bir dönemde 5.380 sahte hesap üzerinden Claude’a 300.000 talep yönlendirdiği öne sürüldü. Hesapların çoğu Singapur ve Japonya’da görünüyordu.

🔹 Anthropic, yönlendirilen trafik sayesinde ABD, Avrupa ve Çin’deki Moonshot müşterilerine ait hassas verileri gördüğünü açıkladı. Veriler arasında, Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile muhtemel bağlantısı bulunan ve Chengdu’daki bir kişiye ait güvenlik kamerası görüntülerini analiz etmek için Kimi’yi kullandığını düşünen bir kullanıcının bilgileri de yer aldı.

🔹 DeepSeek’in de kullanıcı taleplerini Claude’a yönlendirdiği suçlandı; ancak Anthropic, Hangzhou merkezli şirketin operasyonunun boyutunu açıklamadı. Moonshot ve DeepSeek, yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.

🔹 Raporda Alibaba Group Holding’in Qwen’i, Z.ai’ın GLM’si, Xiaomi’nin MiMo’su ve MiniMax’ın M modeli dahil beş Çinli şirketin Şubat 2026’dan bu yana Claude modellerinden damıtma yöntemiyle yararlandığı öne sürüldü.

🔹 Yapay zekâ sektöründe yaygın kullanılan damıtma yöntemi, büyük modellerin çıktılarıyla daha küçük modellerin eğitilmesini sağlıyor. Anthropic, Çinli şirketlerin sahte hesaplar ve çalıntı kredi kartları kullanarak model çıktılarına endüstriyel ölçekte eriştiğini ve bunun izinsiz bir damıtma biçimi olduğunu açıkladı.

🔹 ABD Ulusal Güvenlik Ajansı ve Federal Soruşturma Bürosu dahil üç ABD kurumu, hafta başında altı Çinli şirketin Çin hükümetinin muhtemel bilgisi dahilinde ABD modellerinin çıktılarını çalmaya yönelik sanayi ölçekli bir kampanya yürüttüğünü öne sürdü.

🔹 Çin yönetimi bu suçlamaları reddetti ve Washington’ı Çin’in yapay zekâ sektörünü bastırmaya çalışmakla suçlayarak misilleme önlemleri tehdidinde bulundu.

🔹 Washington’daki Law Reform Institute’un hukuk ve yapay zekâ politikası direktörü Joe Khawam, damıtma uygulamalarının ABD ve Çin yasalarını ihlal edebilecek yeni veri gizliliği sorunları doğurabileceğini söyledi.

🔹 Khawam, Trump yönetiminin Çinli şirketlerin damıtma uygulamalarını bu ay yapılacak ABD-Çin yapay zekâ görüşmelerinde gündeme getirebileceğini söyledi.

🔹 Seattle Times ve Newsday, internet sitelerinin otomatik tarandığını, ödeme duvarlarının aşıldığını ve gazetecilik metinlerinin lisanssız kopyalandığını öne sürerek OpenAI ve Microsoft’a New York’taki bir bölge mahkemesinde dava açtı.

🔹 Yayıncılar, telif korumalı makalelerin ChatGPT ve Copilot’un eğitimi ile doğrulanabilir kaynaklarla yanıt ilişkilendirme sürecinde kullanıldığını savunuyor.

🔹 Davacılar, tazminat ve elde edilen kârların tesliminin yanı sıra eserlerini veya bu eserlerden türetilen içerikleri barındıran tüm dil modelleri ile eğitim veri setlerine el konulmasını veya bunların yok edilmesini talep ediyor.

🔹 Yayıncılar, yalnızca başlık ve bağlantı verilerek gazetecilik metinlerinin neredeyse kelimesi kelimesine yeniden üretilebildiğini göstermek için çok sayıda istem sunmayı planlıyor.

🔹 Seattle Times’ın davasında, 2019’da Boeing 737 Max’in düşüşü ve sonrasındaki soruşturmayı konu alan bir makaleden 88 ardışık kelimenin aynen üretildiği örneği yer alıyor.

🔹 Seattle Times ve Newsday, OpenAI ile Microsoft’un Amerikan hukukundaki “adil kullanım” doktrinine dayanamayacağını savunuyor. Yayıncılar, içeriklerin kopyalanmasının aynı okuyucular, reklamverenler ve abonelik gelirleri için rekabet yaratması nedeniyle dönüştürücü kullanım sayılamayacağını belirtiyor.

🔹 Authors Guild ve aralarında çok sayıda çok satan kitap yazarının bulunduğu davacılar, OpenAI ile Microsoft’un yazarların kitaplarını danışmadan yapay zekâ eğitimi için kullandığını ileri sürerek New York’taki davaya yeni bir dilekçe sundu.

🔹 Dilekçede OpenAI’nin bazı kitapları Library Genesis gibi korsan kaynaklardan kopyaladığı ve çoğalttığı, kitapların birbirleri arasında bir tür ödeme aracı olarak kullanıldığı iddiaları yer alıyor.

🔹 Authors Guild, OpenAI’nin üretken yapay zekâ modellerinin kitap yazan ve yayımlayan kişiler için varoluşsal tehdit oluşturduğunu belirtiyor.

🔹 ABD’de bazı mahkemeler “adil kullanım” doktrinini kabul etti; ancak yapay zekâ işletmecilerine karşı açılan davalarda Yüksek Mahkeme henüz karar vermedi.

🔹 New York Times, OpenAI ve Microsoft’a Aralık 2023’te dava açtı. Haziran 2026’da, yaklaşık 400 yerel gazeteyi işleten çok sayıda ABD gazete yayıncısı iki şirkete karşı toplu davaya katıldı.

🔹 Çin son aylarda, ülkeye yönelik yabancı yaptırımlara uyulması, Çin tedarik zincirlerinin incelenmesi ve etnik ayrılıkçılığın teşvik edilmesi gibi eylemleri hedef alan yeni yasalar çıkardı.

🔹 Yeni düzenlemeler yüksek cezaların yanı sıra kişiler ve şirketler için yurt dışına çıkış yasakları öngörüyor.

🔹 Çin’in düzenlemeleri yalnızca ülke içindeki eylemleri değil, dünyanın başka yerlerindeki faaliyetleri de kapsıyor; bu durum çok uluslu şirketleri farklı ülkelerin birbiriyle çelişebilen yaptırım rejimleri arasında bırakıyor.

🔹 Çin bu yıl en az beş kapsamlı sınır ötesi yasa çıkardı. Adalet Bakanlığına göre 2024 itibarıyla yürürlükte 50’den fazla özel yabancı ilişkiler düzenlemesi bulunuyor.

🔹 Çin yönetimi, yeni hukuki araçları Çinli şirket ve kişileri hedef alan ABD yaptırımlarına karşı çıkarlarını korumak için kullanıyor.

🔹 Başbakan Li Qiang başkanlığındaki Çin kabinesi, tek taraflı yaptırımların ve uzun kol yargı yetkisinin kötüye kullanılmasına karşı olduklarını açıkladı.

🔹 834 sayılı düzenleme, yabancı şirketlerin Çin tedarik zincirleri hakkında bilgi toplamasını ve tedarikçiler üzerinde durum tespiti yapmasını kısıtlıyor; Çinli tedarikçilere ayrımcı muamele edenlere yurt dışına çıkış yasağı getirilebiliyor.

🔹 835 sayılı düzenleme, Çin’in egemenliğine, güvenliğine veya kalkınma çıkarlarına zarar veren yabancı yargı uygulamalarını hedef alıyor.

🔹 837 sayılı düzenleme, Çinli şirketlerin yurt dışındaki doğrudan yatırımlarını ve varlıklarını kime satabileceklerini düzenliyor; Çinli yatırımcılara ayrımcılık yapan ülkelere karşı karşı önlemler öngörüyor.

🔹 Pekin, ABD’nin Hong Kong merkezli CK Hutchison’ı Panama Kanalı’nın iki yakasındaki liman imtiyazlarını satmaya zorlamasına tepki gösterdi.

🔹 Pekin, ABD’li sosyal medya şirketi Meta’nın Çin bağlantılı yapay zekâ şirketi Manus’u 2 milyar dolara satın almasını engelledi ve Manus’un iki kurucusuna çıkış yasağı getirdi.

🔹 Çin, temmuz ayında ülke dışındaki kişi ve kuruluşlara karşı da hukuki işlem yapılmasına izin veren yeni bir etnik birlik yasası çıkardı. Yasa, “etnik birliği zayıflatma” veya “ayrılıkçılığı kışkırtma” eylemlerini hedef alıyor.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı mayıs ayında, İran petrolü satın alan beş Çinli rafineriye yönelik ABD yaptırımlarına karşı 2021 tarihli yabancı yaptırımlarla mücadele yasası kapsamında ilk yasaklama kararını aldı.

🔹 Çin geçen ay, Çinli şirketlere yönelik aşırı veya uydurma görülen yolsuzlukla mücadele kısıtlamaları uygulayan yabancı ülkeleri hedef alan sınır ötesi yolsuzlukla mücadele yasası taslağı sundu.

🔹 Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in bu ay Washington’da Donald Trump ile görüşmesi bekleniyor. Görüşmede bir yıllık ticaret savaşı ateşkesinin uzatılması ele alınabilir.

🔹 Orta Doğu’daki savaşın tırmanması ve enflasyon endişelerinin yoğunlaşmasıyla petrol fiyatı aylardır en yüksek seviyesine çıktı; hisse senetleri ve tahviller geriledi.

🔹 Petrol fiyatı varil başına 109 dolara yükseldi. Bu, İran’daki savaşın şubat sonlarında başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 50’lik artış anlamına geliyor.

🔹 Enerji maliyetlerindeki yükseliş, tüketici ve işletmeler üzerindeki fiyat baskısını artırabilir. Yatırımcılar, ABD enflasyon raporunun Federal Reserve’in gelecek haftaki faiz kararına ilişkin beklentileri değiştirmesini bekliyor.

🔹 Avrupa Merkez Bankası perşembe günü politika faizini artırdı; bu, savaşın başlamasından bu yana yapılan ikinci faiz artışı oldu. Piyasa işlemleri, ABD’de faiz artışının faiz indirimin­den daha olası görüldüğüne işaret ediyor.

🔹 ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvili getirisi yüzde 4,9’un üzerine çıkarak 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

🔹 ABD’de 30 yıllık sabit mortgage faizi bu hafta yüzde 6,76’ya yükseldi. Mevcut konut satışları ağustosta bir önceki aya göre yüzde 2 azaldı.

🔹 S&P 500 endeksi perşembe günü yaklaşık yüzde 0,5 gerileyerek üst üste dördüncü işlem seansını düşüşle tamamladı.

🔹 Yemenli yetkililer, İran destekli Husilerin bir liman kentini ele geçirerek Kızıldeniz’in güneyindeki Babülmendep Boğazı’ndan geçiş üzerindeki kontrolünü artırdığını bildirdi.

🔹 Basra Körfezi ve Kızıldeniz’de deniz taşımacılığının aksaması küresel enerji arzını sıkıştırdı. Hürmüz Boğazı’ndan çarşamba günü 12 gemi geçti; savaş öncesinde günlük geçiş sayısı 130’un üzerindeydi.

🔹 Suudi Arabistan’ın petrol ihracatı geçen ay en az 13 yılın en düşük seviyesine geriledi. İran’ın Basra Körfezi’ndeki, Husilerin de Kızıldeniz’deki Suudi tankerlerini hedef alması üzerine ülke petrolünün daha büyük bölümünü Süveyş Kanalı üzerinden kuzeye gönderiyor.

🔹 ABD’de benzinin ulusal ortalama fiyatı galon başına yaklaşık 4,28 dolara yükseldi; bu fiyat savaşın başlangıcına göre yüzde 44 daha yüksek. Dizelin ortalama fiyatı ise 5,98 dolara çıkarak yüzde 59 arttı.