← Ana sayfaya dön

Putin’in Çin’e Yönelmesi Modi’nin Stratejik Denge Politikasını Zorlaştırıyor

Bloomberg
12.09.2026
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi, 2025’te Çin’in Tianjin kentindeki Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi’nde.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi, 2025’te Çin’in Tianjin kentindeki Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi’nde.

🔹 Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin Çin ve Rusya liderlerini BRICS zirvesi için ağırlaması, Rusya’nın Hindistan’ın en önemli silah tedarikçisi olmasına rağmen Çin’e giderek daha fazla bağımlı hale gelmesini gündeme getiriyor.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in küresel izolasyonu, Moskova’nın savunmadan enerjiye kadar birçok alanda Çin’e daha fazla yönelmesine yol açtı. Hindistan ise Rusya ile Soğuk Savaş dönemine uzanan ilişkilerini, silah, petrol ve diplomatik destek için sürdürüyor.

🔹 Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Yeni Delhi ziyareti, iki ülke arasındaki ilişkilerde 2020’deki sınır çatışmalarının ardından temkinli bir yumuşama dönemine denk geliyor. Modi, Rusya ile ilişkileri korurken Çin’le bağları yeniden geliştirmeye çalışıyor.

🔹 Çin’in Rusya ithalatındaki payı 2019’da yüzde 22 iken 2024’te yaklaşık yüzde 39’a, Rusya ihracatındaki payı ise yüzde 13’ten yüzde 31’e çıktı. Rusya’nın Çin ihracatındaki payı yüzde 3,2, Çin ithalatındaki payı yüzde 5 seviyesinde kaldı.

🔹 Rusya, Hindistan’ın silah ithalatındaki payını 2011-15 dönemindeki yüzde 70’ten 2021-25 döneminde yüzde 40’a düşürdü. Hindistan, ABD’den Javelin tanksavar füzeleri alırken yerli savunma üretimini de artırıyor.

🔹 Hindistan’ın savunma üretimi martta sona eren yılda 1,78 trilyon rupiye, savunma ihracatı ise 384 milyar rupiye ulaştı. Üretim, on yıl önceki seviyenin yaklaşık dört katına çıktı.

🔹 Hindistan ile ABD arasındaki mal ve hizmet ticareti 2025’te yüzde 12 artarak yaklaşık 240 milyar dolara ulaştı. Apple üretimini Hindistan’a kaydırırken Google, Amazon ve Microsoft ülkedeki yapay zekâ yatırımlarını artırıyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump’ın Hindistan mallarına yüzde 50 gümrük vergisi uygulaması ve Rus petrolü alımlarını hedef alması, Yeni Delhi ile Washington arasındaki ilişkileri zorladı. ABD, Hindistan’ın Rusya’dan enerji alımını durdurma taahhüdünün ardından şubatta yaptırımı kaldırdı.

🔹 Hindistan ve Çin, 3 bin 488 kilometrelik ihtilaflı sınır konusunda siyasi çözüm için çalışmayı sürdürme kararı aldı. Doğrudan uçuşlar yeniden başladı ve Hindistan Çin yatırımlarına yönelik bazı kısıtlamaları gevşetti.

🔹 İki ülke arasındaki yakınlaşmanın sınır anlaşmazlıkları nedeniyle sınırları bulunuyor. Çin, Hindistan’ın ihtilaflı Arunaçal Pradeş bölgesindeki 27 noktaya isim vermesini kınarken, Yeni Delhi sınırdaki herhangi bir olayın genel ilişkilere zarar vereceği uyarısında bulundu.

🔹 Hindistan, BRICS içinde Çin’in önerilerine karşı çıktı ve Çin’in desteklediği BRICS para birimi teklifine karşı lobi yaptı. Çin gelecek yıl BRICS başkanlığını devralacak ve siyasi ve güvenlik işbirliğini derinleştirmeyi planlıyor.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, BRICS’in gelişmekte olan piyasalar arasındaki işbirliği için önemli bir platform olduğunu ve örgütün hedefleri doğrultusunda tüm üye ülkelerle çalışmaya hazır bulunduğunu açıkladı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Google, yapay zekâ girişimi Mechanize için 1,5 milyar doların üzerindeki yetenek anlaşmasını tamamladı

Business Insider
12.09.2026
Sundar Pichai, Google CEO'su. Bloomberg/Getty Images
Sundar Pichai, Google CEO'su. Bloomberg/Getty Images

🔹 Google, San Francisco merkezli Mechanize Inc. ile yapay zekâ odaklı yetenek anlaşmasını tamamladı.

🔹 Anlaşmanın teknoloji ve çalışanları kapsadığı, nihai şartların ise açıklanmadığı belirtildi.

🔹 Mechanize'ın kurucu ortağı ve eski CEO'su Tamay Besiroglu, Google'ın yapay zekâ birimi DeepMind'da araştırma bilimcisi olarak çalışıyor.

🔹 Mechanize'ın eski çalışanlarından 12'den fazlası Google'a geçti; çalışanların çoğu şirketin gelişmiş sohbet botları oluşturma sürecinde önemli bir aşama olan “midtraining” çalışmalarında görev yapıyor.

🔹 Mechanize'ın eski genel müdürlük çalışanı Guive Assadi, LinkedIn profilinde kendisini şirketin CEO'su olarak tanımlıyor.

🔹 Mechanize'ın teknolojisi, teknoloji şirketlerinin yapay zekâ modellerinin kodlama performansını geliştirmesine yardımcı oluyor.

🔹 Google, rekabetçi bir yapay zekâ modeli yayımlamakta zorlanırken yetenek anlaşmalarını kullanıyor; bu anlaşmalar tam kapsamlı satın almalara kıyasla genellikle antitröst incelemesinden kaçınacak şekilde yapılandırılıyor.

🔹 Google, geçen yıl yapay zekâ kodlama girişimi Windsurf'ün yetenek ekibini bünyesine kattı. Windsurf'ün eski CEO'su Varun Mohan, Google'ın Antigravity adlı etmen tabanlı kodlama programını yönetiyor.

🔹 Mechanize, bu yıl 500 milyon dolar değerleme üzerinden 9,1 milyon dolar yatırım aldığını açıkladı.

🔹 Tamay Besiroglu, daha önce yapay zekâ modellerinin test edilmesine odaklanan Epoch AI'ın kurucu ortakları arasında yer aldı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Almanya’nın nostalji sorunu

Financial Times
12.09.2026
AfD destekçileri, Saksonya-Anhalt eyalet seçimleri öncesinde 18 Temmuz’da Magdeburg’da toplanıyor © Jens Schlueter/Getty Images
AfD destekçileri, Saksonya-Anhalt eyalet seçimleri öncesinde 18 Temmuz’da Magdeburg’da toplanıyor © Jens Schlueter/Getty Images

🔹 Doğu Almanya’da aşırı sağcı ve Rusya yanlısı Almanya İçin Alternatif’e (AfD) desteğin artması, yeniden birleşmiş Almanya’daki doğu-batı ayrışmasını derinleştiriyor.

🔹 AfD, Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde oyların yüzde 44’ünü alarak bölgesel parlamentoda iktidara yaklaşırken, batı Almanya’daki bazı kişiler doğudaki seçmenlere yönelik anlayıştan öfke ve cezalandırma isteğine yöneldi.

🔹 1990’daki yeniden birleşme, eski Doğu Almanya bölgelerinde sanayisizleşme, genç nüfus göçü ve kapsamlı toplumsal değişim yarattı. Batıdan doğuya yapılan transferlerin yaklaşık 2 trilyon avroya ulaştığı tahmin ediliyor.

🔹 AfD, Doğu Almanya’ya özgü gurur duygusunu ve Doğu Almanya’daki bazı yaşam koşullarına yönelik Ostalji’yi siyasi desteğe dönüştürüyor. Batı Almanya’da da yeniden birleşme öncesindeki döneme yönelik bir özlem güçleniyor.

🔹 Tarihçi Magnus Brechtken, 1989’da Doğu Almanya’nın iflas etmiş durumda olduğunu ve demokratik geleneğinin zayıf kaldığını söyledi. Brechtken, yol ve konutlara para aktarmanın doğu Almanlarını batılılaştıracağı düşüncesini “yanılsama” olarak nitelendirdi.

🔹 Humboldt Üniversitesi sosyoloji profesörü Steffen Mau, batıdan doğuya kaynak aktarımının tek yönlü olmadığını söyledi. Batı Alman yatırımcılar eski Doğu Almanya’daki kamu şirketlerinin yaklaşık 10’da 9’unu devraldı; yüz binlerce genç batıya göç etti ve yeni eyaletlerdeki tüketici talebi Alman ekonomisine katkı sağladı.

🔹 Dessau-Roßlau, 1990’dan bu yana nüfusunun üçte birini kaybetti. Kentin daha önce gelişen havacılık ve nehir taşımacılığı sektörleri ortadan kalktı; kimya fabrikaları ise artan enerji fiyatlarından etkilendi.

🔹 Eski Doğu Almanya genelinde hanelerin medyan net serveti, batıdaki seviyenin yaklaşık dörtte birinde kalıyor. Rus petrolü ve gazından uzaklaşılması sonrasında yükselen enerji fiyatları bölgedeki bazı fabrikaları olumsuz etkiledi.

🔹 AfD, batı Almanya’daki ekonomik sorun yaşayan imalat merkezlerinde de ilerleme sağladı. Parti göç karşıtı bir tutum sergiliyor ve avro bölgesinden ayrılma sözü veriyor.

🔹 Yazar Géraldine Schwarz, doğu ve batı arasındaki ayrışmanın kuşaklar boyunca aktarılan iki farklı siyasi kültürü yansıttığını söyledi. Doğudaki Sovyet etkisi ve toplumsal şekillenme, bazı insanların Moskova’yı düşman olarak görmesini zorlaştırıyor.

🔹 AfD’nin Saksonya-Anhalt teşkilatı, iç istihbarat servisleri tarafından “aşırı sağcı” olarak sınıflandırıldı. Schwarz, partinin doğudaki toplumsal ve siyasi kırılganlıklardan yararlandığını söyledi.

🔹 Schwarz, batıda 1950’ler ve 1960’larda yetişen kuşakların otoriter siyasete yönelik kuşkularını çocuklarına aktardığını ve AfD’nin batıda daha güçlü bir dirençle karşılaşacağını söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Ehliyet iadesi sonrası “sonraki araç”... Elektrikli tekerlekli sandalyeler hafifliyor, 5 santimetrelik basamağı aşabilen modeller de var

Yomiuri Shimbun
12.09.2026
WHILL’in satışa sunduğu yeni elektrikli tekerlekli sandalye modeli (3 Eylül, Tokyo’nun Minato ilçesi).
WHILL’in satışa sunduğu yeni elektrikli tekerlekli sandalye modeli (3 Eylül, Tokyo’nun Minato ilçesi).

🔹 Elektrikli tekerlekli sandalyelerde karbon fiber gibi hafif ve dayanıklı malzemeler ile engel yaklaştığında otomatik yavaşlama özelliği kullanılmaya başlandı.

🔹 Bu araçlar, ev çevresindeki kısa mesafelerin yanı sıra ticari tesislerde ve turistik bölgelerde de kiralanarak kullanılıyor.

🔹 WHILL, 3 Eylül’de yeni C Lite modelini satışa çıkardı. Teijin’in karbon fiberi kullanılan model 18,6 kilogram ağırlığında ve önceki modellere göre yüzde 20’den fazla daha hafif.

🔹 Tek elle katlanabilen C Lite, tek şarjla 23,4 kilometre yol alabiliyor ve 5 santimetreye kadar yükseklikteki basamakları aşabiliyor.

🔹 WHILL’in tahminine göre 500 metreden fazla yürümekte zorlanan yaşlıların sayısı Japonya’da yaklaşık 12 milyon. Şirket Başkanı Osamu Sugie, kullanıcı sayısının ve pazarın artmasının beklendiğini söyledi.

🔹 Elektrikli tekerlekli sandalyeler, saatte 6 kilometre veya daha düşük hızda giden ve yayalara zarar verecek çıkıntılar taşımayan araçlar olarak tanımlanıyor; kullanıcıları trafik yasası kapsamında yaya sayılıyor.

🔹 Elektrikli tekerlekli sandalyelerin Japonya’daki yıllık sevkiyatı son yıllarda yaklaşık 20 bin adet seviyesinde seyrediyor.

🔹 Daihatsu, 2025’te ilk elektrikli tekerlekli sandalyesi e-SNEAKER’ı satışa sundu. Modelde, yol yüzeyindeki bozuklukları emerek sürüş konforunu artıran havalı lastikler kullanılıyor.

🔹 Suzuki, 2023’te aracın önündeki engelleri algılayan sensörlere sahip yeni bir model çıkardı. Sistem, engelleri gösterge ve uyarı sesiyle bildiriyor; mesafe kısaldığında araç otomatik olarak yavaşlıyor.

🔹 Toyota da 2023’te yeni bir elektrikli tekerlekli sandalye modeli satışa çıkardı. Ehliyetini gönüllü olarak iade eden yaşlıların artmasıyla otomobil bayileri, otomobilden elektrikli tekerlekli sandalyeye geçişi önerebiliyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Farage rekor düzeyde 36 milyon sterlin bağış aldı

Telegraph
12.09.2026
Kripto para işlem platformu BitMEX’in 42 yaşındaki kurucu ortağı Ben Delo’nun, ilk milyar sterlinini 2014’te kazandığı belirtiliyor. Fotoğraf: Paul Grover / The Telegraph
Kripto para işlem platformu BitMEX’in 42 yaşındaki kurucu ortağı Ben Delo’nun, ilk milyar sterlinini 2014’te kazandığı belirtiliyor. Fotoğraf: Paul Grover / The Telegraph

🔹 Reform UK, Nigel Farage’ın bir sonraki genel seçimi kazanma hedefini destekleyen 36 milyon sterlinlik rekor bağış aldı.

🔹 BitMEX’in kurucu ortağı kripto milyarderi Ben Delo, bağışın seçimlerde Reform UK için “adil bir mücadele” ve “eşit şartlar” sağlamak amacıyla yapıldığını söyledi.

🔹 Reform UK, 2026’nın ilk iki çeyreğinde 14,9 milyon sterlin topladı. Muhafazakâr Parti 10,2 milyon, İşçi Partisi ise 7,7 milyon sterlin bağış aldı.

🔹 Delo’nun bağışı, siyasi partilere yapılan tek seferlik bağışlarda önceki 10 milyon sterlinlik rekoru aştı. Delo daha önce Reform UK’ye 8 milyon sterlin vermişti.

🔹 Reform UK, bağış sayesinde hedef seçim bölgelerinin tamamında kampanya yöneticileri görevlendirmeyi ve politika ekibini genişletmeyi planlıyor.

🔹 Delo, 2029’da yapılabilecek seçime kadar Reform UK’ye ayda 1 milyon sterlin vermeyi planladığını, ancak paranın tamamını peşin aktardığını açıkladı.

🔹 İşçi Partisi hükümeti, yılın başında yurt dışında yaşayan bağışçıların siyasi partilere yapabileceği bağışlara 100 bin sterlin sınırı getirdi.

🔹 Delo, İşçi Partisi’nin seçim finansmanına ilişkin düzenlemelerini “seçime müdahale girişimi” olarak nitelendirdi ve sendikalardan gelen İşçi Partisi bağışlarının etkilenmeyeceğini söyledi.

🔹 Nigel Farage, bağışı “onur verici ve alçakgönüllülük yaratan” bir destek olarak nitelendirdi. Farage, genel seçimin gelecek yıl yapılabileceğine inanıyor.

🔹 Reform UK, 2021’den bu yana Delo’nun son bağışı hariç 38 milyon sterlin topladı. Muhafazakâr Parti aynı dönemde 150 milyon, İşçi Partisi ise 128 milyon sterlin topladı.

🔹 Delo, 2022’de ABD’de kara para aklamayı önleme programı uygulamadığı gerekçesiyle suçunu kabul etti; Donald Trump geçen yıl kendisini affetti.

🔹 Reform UK, 1,5 milyon sterlinlik bağışın kaynağı ve yabancı fonlama kurallarının ihlal edildiği iddiaları nedeniyle polis soruşturmalarıyla karşı karşıya. Parti herhangi bir yasanın ihlal edilmediğini savunuyor.

🔹 Parlamento, Christopher Harborne’un Farage’a güvenlik masrafları için verdiği 5 milyon sterlinlik kişisel bağışın beyan edilmesi gerekip gerekmediğini araştırıyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Kabine değişikliği ve Liberal Demokrat Parti yöneticilerinin belirlenmesinde林氏’nin durumu odakta; Moriyama, “Başbakanlık görevini yürütme yeteneğine sahip” ve “Kabine için de önemli bir kişi” dedi

Yomiuri Shimbun
12.09.2026
İçişleri ve İletişim Bakanı Hayashi
İçişleri ve İletişim Bakanı Hayashi

🔹 Liberal Demokrat Parti eski Genel Sekreteri Hiroshi Moriyama, 11 Eylül’de yayımlanan TBS CS programında İçişleri ve İletişim Bakanı Yoshimasa Hayashi’nin başbakanlık görevini yeterince yürütebilecek yeteneğe sahip olduğunu söyledi.

🔹 Yakında yapılması planlanan kabine değişikliği ve parti yöneticilerinin belirlenmesinde, Hayashi’nin geçen yılki parti başkanlığı seçiminde Başbakan Sanae Takaichi ile yarışmasının ardından nasıl bir görev üstleneceği odak noktası oldu.

🔹 Hayashi’nin kabinede kalıp kalmaması konusunda Moriyama, her iki seçeneğin de mümkün olduğu görüşünü dile getirdi.

🔹 Moriyama, Hayashi’nin kabine için de önemli bir kişi olduğunu söyledi.

🔹 Hayashi, yerel bölgelere yönelik ziyaretlerini sürdürüyor.

🔹 Hayashi, 5 Eylül’de Moriyama’nın başkanlığını yaptığı Liberal Demokrat Parti Kagoshima İl Teşkilatı toplantısında konuşma yaptı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Duraklama yok: Çin kömür madeni otonom elektrikli kamyonlarla büyük bir dönüşüm gerçekleştiriyor

South China Morning Post
12.09.2026
Otonom madencilik kamyonları kömür ve üst örtü taşırken Yimin açık ocak madeni. Fotoğraf: Sylvia Ma
Otonom madencilik kamyonları kömür ve üst örtü taşırken Yimin açık ocak madeni. Fotoğraf: Sylvia Ma

🔹 Çin’in İç Moğolistan Özerk Bölgesi’ndeki Yimin açık ocak kömür madeni, kabinsiz ve elektrikli otonom madencilik kamyonlarından oluşan 100 araçlık filoyu Mayıs 2025’te kullanıma aldı.

🔹 Otonom kamyonlar 5G ağı ve Huawei Technologies’in bulut tabanlı yapay zekâ sevk sistemiyle çalışıyor; sistem araçların madende ilerlemesini ve güzergâhlarını gerçek zamanlı olarak düzenliyor.

🔹 Otomatik istasyonlar kamyonların biten bataryalarını yaklaşık altı dakikada değiştiriyor. Güneş enerjisine dayalı mikro şebeke, filoya elektrik sağlıyor ve araçların sürekli çalışmasına olanak tanıyor.

🔹 Yimin Madeni Teknoloji Müdür Yardımcısı Zhao Yaozhong, otonom elektrikli kamyonların işletme maliyetlerini düşürdüğünü, güvenliği artırdığını ve verimliliği yükselttiğini söyledi.

🔹 Sistem, yaklaşık 270 kamyon şoförünün yerine daha küçük bir bakım ve destek ekibi getirdi; yaklaşık 220 pozisyon azaldı ve tahmini 13.300 ton dizel yakıt tasarrufu sağlandı.

🔹 Otonom kamyonların işletme maliyeti, kömür ve üst örtü taşımacılığında metreküp başına yaklaşık 6,5 yuan seviyesinde kaldı. Geleneksel kamyonlarda bu maliyet 12 ila 14 yuan arasında bulunuyor.

🔹 Filo Mayıs 2025’ten bu yana yaklaşık 28 milyon metreküp malzeme taşıdı ve işletme maliyetlerinde yaklaşık 200 milyon yuan tasarruf sağladı.

🔹 Çin Ulusal Enerji İdaresi, kömürün istikrarlı enerji arzını sürdürmedeki en büyük güven kaynağı olduğunu açıkladı. Çin’in 15. Beş Yıllık Planı kapsamında akıllı madenlerdeki üretim kapasitesinin 2030’a kadar yüzde 75’e çıkarılması hedefleniyor.

🔹 Yimin Madeni, bu yılın sonuna kadar filosuna 200 kamyon daha eklemeyi planlıyor. Kamyonlar başlangıçta yüzeyde toprak ve kaya taşırken kasım ayından itibaren kömür taşımaya başladı.

🔹 Otonom elektrikli kamyonların ülke genelinde kullanılmasının önündeki temel engel teknoloji değil, madenlerin yeterli elektrik ve altyapıya sahip olup olmaması. Güneş ve rüzgâr enerjisini enerji depolamayla birleştiren mikro şebekeler olası bir çözüm olarak değerlendiriliyor.

🔹 Citic Securities analistleri, açık ocak madenlerindeki otonom kamyonlarla yeraltı madenciliğindeki robotları Çin’de yapay zekâ ile madencilik donanımını birleştiren en olgun uygulamalar arasında gösterdi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Gelecek hafta yapılması planlanan İsrail-Lübnan görüşmeleri ekim ayına ertelendi

Haaretz
12.09.2026
İsrail bayrakları, Batı Şeria’da yeni Yahudi yerleşimleri ve karakolları arasında kalan Filistin köyü Um El-Hayr’a giden yolu süslüyor. Kredi: AFP/Hazem Bader
İsrail bayrakları, Batı Şeria’da yeni Yahudi yerleşimleri ve karakolları arasında kalan Filistin köyü Um El-Hayr’a giden yolu süslüyor. Kredi: AFP/Hazem Bader

🔹 Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, İsrail ile şu anda yeni bir müzakere yürütülmediğini söyledi.

🔹 Aoun, Lübnan’ın İsrail’in çekilmesi, tutukluların ve yerlerinden edilenlerin geri dönmesi ve etkilenen bölgelerin yeniden inşası olmak üzere üç ulusal ilkeye bağlı olduğunu açıkladı.

🔹 Roma’da gelecek hafta yapılması planlanan İsrail-Lübnan görüşmeleri ekim ayına ertelendi.

🔹 ABD, ticari gemilere yönelik İran saldırılarının artmasının ardından Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlerin hava savunma desteği alabileceği zaman aralıklarını günde iki seferle sınırladı.

🔹 Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Doğu-Batı petrol boru hattının İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarıyla saldırıya uğradığını açıkladı. Riyad yönetimi, Irak başbakanının talebi üzerine şu aşamada misilleme yapmayacağını bildirdi.

🔹 Suudi Arabistan’ın Riyad ve Medine bölgelerindeki petrol boru hattına yönelik saldırılarda bazı kişiler yaralandı; hat geçici olarak kapatıldı.

🔹 Irak, Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların ardından İran ile arasındaki Şelemçe sınır kapısını önlem amacıyla kapattı.

🔹 Lübnan’ın güneyindeki Ali El Taher sırtı ve El-Kantara köyünde iki patlama duyuldu; Zibkin ve El-Mansuri bölgelerine İsrail saldırıları düzenlendiği bildirildi.

🔹 Üst düzey bir İranlı güvenlik ve siyasi yetkili, ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD ile İran arasındaki görüşmeleri yeniden başlatmaya çalıştığını söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

ABD saldırısının ardından Hürmüz Boğazı’nda petrol sızıntısı yayılıyor

Der Spiegel
12.09.2026
Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sızıntısının yakınlaştırılmış görüntüsü — Copernicus / Sentinel-2 / Copernicus / Sentinel-2
Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sızıntısının yakınlaştırılmış görüntüsü — Copernicus / Sentinel-2 / Copernicus / Sentinel-2

🔹 İran kıyılarının açıklarında, Hürmüz Boğazı’nın doğu kesiminde petrol sızıntısı oluştu. Uydu görüntülerine göre kirlenen su yüzeyi 9 Eylül’de yaklaşık 200 kilometrekareyken 10 Eylül’de 400 kilometrekareye ulaştı.

🔹 Sızıntının, Zimbabve bayrağı taşıyan 240 metre uzunluğundaki ham petrol tankeri Riesco’dan kaynaklanmış olabileceği değerlendiriliyor. Geminin son konum sinyali petrolün denize yayıldığı bölgenin yakınında alındı ve ardından gemiden sinyal gelmedi.

🔹 Greenpeace, petrol sızıntısının 8 Eylül akşamı veya gecesi başlamış olabileceğini açıkladı. Aynı dönemde gemiye ilişkin ısı izleri tespit edildi.

🔹 Riesco’nun son olarak Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Khor al Fakkan Limanı’na uğradığı belirtildi. Gemi, İran’ın gölge filosunun parçası olabilir; ABD ordusu tankerin İran Devrim Muhafızları’yla doğrudan bağlantılı olduğunu savundu.

🔹 ABD, kendi açıklamasına göre cumartesi günü üç, salı günü ise beş petrol tankerine saldırdı. Riesco da salı günü hedef alınan gemiler arasındaydı.

🔹 Petrol sızıntısı açık denizde ilerliyor. Ham petrolün kıyıya ulaşması halinde İran tarafındaki Rud-e Gaz ve Rud-e Hara sulak alanları ile 150 kilometrekarelik mangrov koruma alanı zarar görebilir.

🔹 Hara mangrovlarında balıklar, deniz kaplumbağaları, su yılanları ve göçmen kuşlar bulunuyor. Petrolün Arap kıyılarına ulaşması halinde Umman’daki 1.000 kilometrekareden büyük Musandam koruma alanı da etkilenebilir.

🔹 Savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’nde tanker saldırıları nedeniyle birçok kez petrol sızıntısı yaşandı. En az 75 gemiye saldırı düzenlendi ve en az 21 denizci hayatını kaybetti.

🔹 Mart 2026’da Basra Körfezi’ndeki petrol sızıntılarının kapladığı alan, bir önceki yılın aynı ayına göre dört katına çıktı. İran’a ait Kişm Adası açıklarındaki deniz kaplumbağası yuvaları ve önemli balıkçılık alanları da petrol nedeniyle tehdit altında kaldı.

🔹 Cuma günü Hürmüz Boğazı’nda yaklaşık 50 tanker seyrediyor veya demirliyordu; 200’den fazla tanker ise boğazın giriş ya da çıkışında bekliyordu. Tankerlerin çoğu ham petrol veya petrol ürünleri taşıyor, bazıları ise amonyak gibi kimyasallar bulunduruyor.

🔹 Tankerlere yönelik saldırı riski Kızıldeniz’de de artıyor. İran’la müttefik olan Husiler, Aden Körfezi’ni Kızıldeniz’e bağlayan Babülmendep Boğazı’nı bloke edebilir; Husiler cuma günü boğazın içindeki bir adayı ele geçirdi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Trump’ın son uygun fiyatlı yaşam planının bedeli 1 trilyon dolar

Business Insider
12.09.2026
Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin yanında konuşuyor. Burak Kara/Getty Images
Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin yanında konuşuyor. Burak Kara/Getty Images

🔹 ABD’de ara seçimlere iki aydan az süre kala Başkan Donald Trump, her yetişkin ABD vatandaşına 5.000 dolarlık “Trump temettüsü” verilmesini önerdi.

🔹 Ödemeden yalnızca Cumhuriyetçilerin Kongre’deki kontrolünü koruması halinde yararlanılabileceği belirtildi.

🔹 240 milyon yetişkin vatandaşa kişi başına 5.000 dolar ödenmesi, toplam 1,2 trilyon dolarlık harcama anlamına geliyor. Bu tutar, yaklaşık 40 trilyon dolarlık ABD ulusal borcuna eklenecek.

🔹 ABD’de enflasyon, özellikle akaryakıt fiyatları üzerinden hissedilirken Hazine tahvili getirileri de son yılların en yüksek seviyelerine çıktı. 10 yıllık Hazine tahvili getirisi kritik görülen yüzde 5 seviyesine yaklaştı.

🔹 Hazine tahvil getirileri, Trump’ın temettü önerisini ilk kez gündeme getirdiği Çarşamba gecesi büyük ölçüde değişmedi. Piyasa hareketi, tahvil yatırımcılarının ülke çapındaki ödemelerin gerçekleşme olasılığını düşük gördüğüne işaret etti.

🔹 Scott Bessent tarafından hazırlanan Hazine tahvili geri alım planı, getirileri düşürmek amacı taşımasına rağmen tahvil getirileri üzerinde ters yönde etki yarattı. Yatırımcıların temel endişesi federal bütçe açığı oldu.

🔹 Trump temettüsü şu aşamada yasalaşmış bir teklif değil, kampanya vaadi niteliğinde. Trump, uygulama için Kongre onayına ihtiyaç duymadığını söyledi; hukuk uzmanları ve milletvekilleri bu görüşe karşı çıktı.

🔹 Ödemeye kimlerin hak kazanacağı, ödemelerin ne zaman yapılacağı ve maliyetin nasıl karşılanacağı henüz açıklanmadı.

🔹 Plan ivme kazanırsa yatırımcıların değerlendirmesi hızla değişebilir. 5.000 dolarlık ödeme milyonlarca aileye kısa vadeli destek sağlayabilir ancak petrol fiyatlarını düşürmeyebilir, hükümetin borçlanma ihtiyacını azaltmayabilir ve enflasyon konusundaki endişeleri gidermeyebilir.

🔹 Planın uygulanması, kısa vadeli ekonomik desteğin federal borç, bütçe açığı ve enflasyon gibi temel sorunları ağırlaştırma riskini taşıyor.

← Ana sayfaya dön