Amerika’yı ve dünyayı rotasından çıkaran gün
Financial Times
🔹 11 Eylül 2001 saldırılarında El Kaide’nin 19 üyesi yolcu uçaklarını kaçırarak Dünya Ticaret Merkezi’ndeki İkiz Kuleler’e ve Pentagon’a çarptırdı; yaklaşık 3 bin kişi öldü. Yolcuların korsanlara karşı koymasının ardından dördüncü uçak bir tarlaya düştü.
🔹 Saldırının ardından ABD’nin müttefikleri destek verdi; NATO, kuruluşundan bu yana ilk ve tek kez kolektif savunma maddesini yürürlüğe koydu.
🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dönemin ABD Başkanı George W. Bush’u arayan ilk dünya lideri oldu ve Orta Asya’daki eski Sovyet üslerinin Afganistan’daki Taliban’a karşı ABD öncülüğündeki koalisyon tarafından kullanılmasını destekledi.
🔹 New York kısa sürede toparlandı ve ABD topraklarında on yılı aşkın süre boyunca yeni büyük ölçekli terör saldırısı yaşanmadı.
🔹 ABD’nin 11 Eylül sonrasındaki politikası, 2003’te Irak’ı işgal etmesiyle ağır sonuçlara yol açtı. Kitle imha silahları bulunmamasına rağmen başlayan işgal, mezhep çatışmaları ve isyanlar yüz binlerce Iraklının ölümüne neden oldu.
🔹 Ebu Gureyb Cezaevi’ndeki işkence ve ABD askerlerinin diğer insan hakları ihlalleri, ABD’nin uluslararası itibarını zedeledi.
🔹 Taliban’ın 2021’de yeniden iktidara dönmesiyle sona eren 20 yıllık Afganistan operasyonu, ABD’nin itibarını daha da zayıflattı ve yüz binlerce kişinin ölümüne yol açtı.
🔹 ABD’nin kamu borcu bu yıl 40 trilyon doları aştı. Mali kriz, Covid-19 kurtarma paketleri ve savaşların maliyeti borç artışında rol oynadı.
🔹 Çin’in yükselişi ve diğer güçlerin etkisini artırması, 21. yüzyılda ABD öncülüğündeki dünya düzenini zayıflatabilir. 11 Eylül sonrası intikam politikaları, ABD’nin Çin ve Rusya’ya yönelik stratejisine odaklanmasını zorlaştırdı.
🔹 Donald Trump’ın ikinci döneminde ABD’nin müdahaleci dış politika anlayışı yeniden güçlendi. Trump, kara birlikleri konuşlandırmadan İran’a karşı bir savaş başlattı ve yürütme organında güç merkezileşmesini hızlandırdı.
🔹 Trump, 11 Eylül’ün 25. yıl dönümü öncesindeki konuşmasında ABD’nin “eskisinden daha büyük, daha iyi ve daha güçlü” olduğunu söyledi.