🔹 Almanya’nın eski komünist eyaleti Saksonya-Anhalt’ta aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif (AfD) partisi, oyların yaklaşık %44’ünü aldı ve mutlak çoğunluk için gereken üç sandalyeyi elde edemedi.

🔹 AfD’nin başbakan adayı Ulrich Siegmund, Nazi döneminden bu yana Almanya’daki ilk aşırı sağcı eyalet hükümetini kurabilmek için diğer partilerden destek arıyor.

🔹 Seçim sonucu, aşırı sağın iktidara gelmesini önlemesi beklenen Friedrich Merz liderliğindeki merkez sağ hükümetinin geleceği üzerindeki baskıyı artırdı. Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) için bu ay iki eyalet seçimi daha yapılacak.

🔹 Merz, Saksonya-Anhalt sonucunu CDU’nun yıllardır, hatta on yıllardır aldığı en ağır yenilgi olarak nitelendirdi ve Almanya genelinde bir değişim yaşandığını söyledi.

🔹 Merz’in siyasi geleceği, 2029’da yapılması planlanan genel seçime kadar görevde kalıp kalamayacağı ve Avrupa’daki anti-demokratik güçlere karşı mücadele açısından önem taşıyor. Fransa, İspanya, İtalya ve Polonya’da gelecek yıl kritik seçimler yapılacak.

🔹 Merz’in eleştirmenleri, 70 yaşındaki başbakanı göç, ekonomi ve sosyal reformlar konusunda seçmenleri ikna edemeyen, mesajları tutarsız bir lider olarak değerlendiriyor.

🔹 Eski başbakan Angela Merkel, Merz’in göç ve entegrasyon konusundaki sert söylemini eleştirdi; Saksonya-Anhalt’taki sonucu Almanya Federal Cumhuriyeti tarihinin bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.

🔹 Merkel, CDU’nun kampanya sırasında işsizliğin azaldığını ve hanehalkı servetinin arttığını gösteren verilere odaklandığını, ancak seçmenlerin ekonomik gelişmeleri aynı şekilde hissetmediğini söyledi. Merz’e siyasi mesajlarını yeniden düşünme çağrısı yaptı.

🔹 AfD, Merz’in göreve gelmesinden bu yana düzensiz göçmen gelişleri keskin biçimde azalmasına rağmen sanayisizleşme, bölgesel kimlik, hayat pahalılığı ve suç gibi konulara yönelerek doğu Almanya’nın dışındaki bölgelerde de desteğini artırdı.

🔹 Ana akım partilerin AfD’yi dışlayan “güvenlik duvarı” stratejisi, partiyi hükümet dışında tutmuştu. Bu strateji, AfD’nin iktidardaki değişimin yavaşlığı üzerinden muhalefet yürütmesine olanak verdiği için başarısız kabul ediliyor.

🔹 Siyasi bilimci Thomas Biebricher, Merz’in görevden ayrılmasının Rusya tehdidi, yıpranmış altyapı, sosyal yardım sistemindeki demografik baskı, Çin’in otomotiv sektöründeki rekabeti ve enerji ithalatındaki jeopolitik sorunlar gibi zorlukları ortadan kaldırmayacağını söyledi.

🔹 CDU-CSU ittifakında Merz’in yerine geçebilecek Kuzey Ren-Vestfalya Başbakanı Hendrik Wüst ve Bavyera lideri Markus Söder şu aşamada görevi devralmaya istekli görünmüyor. Wüst, gelecek nisan ayında yeniden seçilme mücadelesi verecek.

🔹 Berlin ile Mecklenburg-Batı Pomeranya’daki 20 Eylül eyalet seçimleri, CDU üzerindeki baskının artıp artmayacağını belirleyebilir. AfD, her iki eyalette de güçlü bir destek ve Saksonya-Anhalt zaferinin ardından ivme yakaladı.

🔹 Merz, görevde kalacağını ve yeni yol haritasının “Hataları kabul et, affet, yeniden ayağa kalk, geleceği şekillendir” ilkelerine dayanacağını söyledi.

🔹 Yapay zekânın kontrolsüz kullanımına ilişkin uyarılar, modellerin tehlikeli biyobilim deneylerinde kullanılmasına ve güvenlik önlemlerinin eksikliğine yönelik ilgiyi artırdı.

🔹 Anthropic, modellerinin biyolojik silah geliştirilmesine yardımcı olabilecek biçimde kullanıldığı beş olası vakayı engellediğini açıkladı.

🔹 Vakaların ikisinde araştırmacılar, tehlikeli virüsler üzerinde patojenlerin özelliklerini artırmaya yönelik çalışmalar için Claude’dan yardım almaya çalıştı.

🔹 Anthropic, biyolojik yeteneklerin hem yararlı hem zararlı amaçlarla kullanılabildiğini ve gelişmiş aktörlerin niyetlerini gizleyebilmesi nedeniyle amacı belirlemenin zor olduğunu söyledi.

🔹 Stanford’dan bir araştırma ekibi, geçen ay üretken yapay zekâ kullanarak doğada bulunmayan sentetik bir virüs tasarladı. Bu, teknolojinin doğada görülmeyen bir organizma oluşturmak için ilk kez kullanılması oldu.

🔹 Institute for Security and Technology’nin 100’den fazla ulusal güvenlik uzmanıyla yaptığı ankette, katılımcıların yüzde 70’i yapay zekânın biyolojik silah geliştirme riskini önemli ölçüde artırdığını veya bu riskin iki ila üç yıl içinde artacağını söyledi.

🔹 Uzmanlar, yapay zekânın daha az deneyimli aktörler ve devletler için giriş engelini düşürmesini en önemli tehdit olarak görüyor; en büyük endişe kimyasal saldırılardan ziyade salgınlara yol açabilecek biyolojik sistemler.

🔹 Araştırmacılar, mevcut yapay zekâ modellerinin virüs DNA’sını çevreleyen yapılar tasarlayabildiğini, patojenlerin evrimini öngörebildiğini, güvenlik taramalarını aşabilecek DNA veya RNA dizileri oluşturabildiğini ve laboratuvarda sentezlendiğinde daha güçlü hale gelebilecek viral genomlar tasarlayabildiğini belirtti.

🔹 Yapay zekâ geliştiricileri, bazı biyolojik modelleri temel güvenlik değerlendirmeleri yapmadan yayımlıyor. Uzmanlar, virüs genetiğini bulaşıcılık veya bağışıklıktan kaçış gibi özelliklerle ilişkilendiren verilerle eğitilen modellerin tehlikeli patojen üretme eşiğini düşürebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Uzmanlar, hükümetin yeni yapay zekâ modellerini incelemesi ve hassas teknolojilerde olduğu gibi güvenlik standartları belirlemesi için çağrı yapıyor.

🔹 Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi Direktörü Tom Inglesby, ülkede geliştirilen en güçlü modellerin üst düzey ulusal güvenlik riskleri açısından incelenmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Bazı uzmanlar, belirli araştırma amaçları için geliştirilen ve görevleri bağımsız biçimde planlayıp yürüten aracılar gibi davranmayan sistemleri geleceğin daha güvenli modeli olarak görüyor.

🔹 Kongre’deki bir “acil durdurma anahtarı” yasa tasarısı, hükümete felaket düzeyinde zarar verebilecek yapay zekâ modellerini devre dışı bırakma yetkisi verebilir. Başka bir düzenleme ise geliştiricilerin yapay zekâya özgü güvenlik risklerine karşı koordinasyon kurması için hukuki çerçeve oluşturabilir.

🔹 Anthropic çalışanlarının yapay zekânın gelecek on yıl içinde insanlığın sonunu getirebileceği yönündeki uyarıları, Kongre üyelerini yanıt aramaya ve olası düzenlemeleri tartışmaya yöneltti.

🔹 Maryland Demokrat Temsilcisi Johnny Olszewski, acil hareket edilmesi gerektiğini söyledi. Florida Cumhuriyetçi Temsilcisi Anna Paulina Luna, yapay zekâ ve ABD’nin geleceği konusunda özel oturum çağrısı yaptı.

🔹 Eski Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon, yapay zekâ geliştiren kişilerin teknolojinin on yılın sonuna kadar herkesi öldürebileceğine inandığını söyledi. Anthropic çalışanları Evan Hubinger ve Samuel Marks da yapay zekânın insanlığın yok olmasına yol açabileceğini belirtti.

🔹 Kongre üyeleri acil önlem çağrıları ve farklı yasal öneriler sundu. Kaliforniya Demokrat Temsilcisi Ted Lieu, tüm yapay zekâ sistemlerinde insan tarafından etkinleştirilebilen bir “kapatma anahtarı” bulunmasını zorunlu kılan iki partili tasarıyı destekliyor.

🔹 Vermont Bağımsız Senatörü Bernie Sanders ve Teksas Demokrat Temsilcisi Greg Casar, gelişmiş yapay zekânın geçici olarak durdurulması ve süperzekânın tamamen yasaklanması için yasa hazırlayacaklarını açıkladı. Teksas Cumhuriyetçi Temsilcisi Nathaniel Moran ise yapay zekânın gelişmesi gerektiğini ve riskleri azaltmak için temkinli politika oluşturulmasını savundu.

🔹 Arizona Demokrat Senatörü Ruben Gallego, iki partili bir Yapay Zekâ Seçim Komitesi kurulmasını önerdi. Komitenin mevcut Temsilciler Meclisi komiteleriyle yetki çatışması yaşayabileceği belirtilirken öneri Kongre üyeleri arasında geniş destek görüyor.

🔹 Cumhuriyetçi liderler, Temsilciler Meclisi ve Senato’nun kontrolünü ellerinde bulundurmalarına rağmen yapay zekâyı acil bir konu olarak ele aldıklarını göstermedi. Meclis Başkanı Mike Johnson, gelecek hafta veri merkezlerinin düzenlenmesine odaklanan sınırlı bir tasarıyı gündeme getirecek; daha kapsamlı yapay zekâ düzenlemesi için plan açıklamadı.

🔹 Meclis, Seçim Günü öncesinde dört gün daha çalışacak ve ardından altı haftalık tatile girecek. Bazı Demokratlar, çoğunluğu kazanmaları hâlinde yapay zekâ düzenlemelerini 2027’de ele almayı planlıyor.

🔹 Bazı Demokrat üyeler, yapay zekâya ilişkin aşırı tahminlere kuşkuyla yaklaşıyor. İsmini açıklamayan bir komite üyesi, Coxon’un yanıldığını söyledi ancak Kongre’nin yapay zekâyı daha iyi anlaması gerektiğini belirtti.

🔹 Aynı üye, personelin yapay zekâyı kapsamlı biçimde öğrenmesi yerine bu çalışmayı özel bir seçici komitenin yürütmesinin daha verimli olacağını söyledi.

🔹 SpaceX’in 407 feet yüksekliğindeki Starship roketi, gelecekte yörüngede yapay zekâ veri merkezleri kurmak ve insanları Ay’a ve Mars’a taşımak için kullanılacak.

🔹 Şirket, Starship’in yaklaşan test uçuşunda ilk V3 Starlink uydularını yörüngeye göndermeyi planlıyor.

🔹 Starlink, SpaceX’in ikinci çeyrek gelirlerinin yaklaşık yüzde 55’ini oluşturdu; şirket Starship’i Starlink ağını büyütmek ve ticari uydular fırlatmak için kullanmak istiyor.

🔹 Starship’in derin uzay görevlerine hazırlanması milyarlarca dolarlık ek yatırım ve daha fazla test uçuşu gerektirebilir; bu çalışmaların mali getirisi daha belirsiz.

🔹 SpaceX, Starship’in bir yıl içinde neredeyse her gün fırlatılabilecek kapasiteye ulaşmasını hedefliyor. Roket bu yıl şimdiye kadar yalnızca iki kez havalandı.

🔹 SpaceX Finans Direktörü Bret Johnsen, yaklaşan test uçuşunun üretim V3 Starlink uydularını yörüngeye taşıyacak gelir getirici bir uçuş olacağını söyledi.

🔹 SpaceX, Starship programına şimdiye kadar 15 milyar dolardan fazla yatırım yaptı.

🔹 NASA’nın Ay’a astronot gönderme programı kapsamında SpaceX ile yaklaşık 4,3 milyar dolarlık sözleşmesi bulunuyor ve programın 2028 için son tarihi var.

🔹 Elon Musk, Starship’in insan taşımadan önce uydular için güvenilir hale gelmesi gerektiğini, yüksek fırlatma sıklığıyla insanlı görevler için gereken güvenlik seviyesine gelecek yılın sonuna kadar ulaşmayı beklediklerini söyledi.

🔹 Ay görevleri için SpaceX’in iki Starship aracını kenetleyerek yakıt transferi yapması gerekiyor. Ay’a tek bir görev için yaklaşık 12 veya daha fazla arka arkaya yakıt ikmali uçuşu gerekebilir.

🔹 NASA’nın Ay iniş aracı için kullanılacak Starship sürümü, uydu fırlatacak araçtan farklı olacak ve daha sıkı güvenlik standartlarına uyması gerekecek.

🔹 Starlink uyduları 2025’te SpaceX’e 11,4 milyar dolar gelir sağladı; bu tutar bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 50 arttı.

🔹 Musk, V3 Starlink uydularının V2 uydularından 10 kat daha yüksek kapasiteye sahip olacağını ve 10 kat daha fazla fırlatılacağını söyledi.

🔹 SpaceX, fırlatma kapasitesini artırmak için Louisiana kıyısında 100 milyar dolarlık planlanan bir uzay üssü de dahil olmak üzere yeni fırlatma alanlarına yatırım yapıyor.

🔹 Şirket, düzenli Starship uçuşları başlayana kadar kendi yüklerini ABD hükümeti veya üçüncü taraf müşterilerin yüklerine tercih edebileceğini açıkladı.

🔹 SpaceX’in gelirlerinin yaklaşık beşte biri ABD hükümetiyle yapılan sözleşmelerden geliyor. NASA, SpaceX’in sorun yaşaması veya odağını değiştirmesi halinde Ay iniş aracı için Blue Origin’e yönelebilir.

🔹 CIA, 11 Eylül saldırılarının 25. yıl dönümünde Usame bin Ladin ve El Kaide hakkında Bill Clinton ile George W. Bush’a gönderilen 69 istihbarat belgesini yayımladı.

🔹 Belgeler, 13 Şubat 1998 ile 12 Eylül 2001 arasındaki döneme ait başkanlık istihbarat brifinglerini ve saldırıların ardından 12 Eylül sabahı gönderilen bir durum raporunu içeriyor.

🔹 10 Eylül 1998 tarihli bir raporda, El Kaide’nin “ABD’deki bir şehre patlayıcı yüklü bir uçak uçurabileceği” uyarısı yer aldı.

🔹 Belgeler, ABD istihbarat kurumlarının El Kaide’nin ABD’ye saldırma niyeti konusunda düzenli uyarılar yaptığını, ancak planlanan saldırının ölçeğini ve biçimini belirleyemediğini gösteriyor.

🔹 CIA analistleri, 11 Eylül’den önce terör tehditlerinin istihbarat toplama çalışmalarında öncelikli olmadığını ve Bin Ladin ile El Kaide hakkındaki bilgilerin sınırlı ve düzensiz kaldığını söyledi.

🔹 Uyarıların çoğu belirsiz kaldı; istihbarat görevlileri tehditlerin tam seyrini izlemekte zorlandı ve başkanlık düzeyindeki raporların artması “uyarı yorgunluğu” kaygısına yol açtı.

🔹 Temmuz 1998 tarihli bir belge, El Kaide’nin Afrika’daki iki ABD büyükelçiliğine saldırmasından beş hafta önce, örgütün ABD’ye saldırma niyetini ortaya koydu. Raporda, bu hedefin Usame bin Ladin’in açıklamaları dikkate alındığında makul olduğu belirtildi.

🔹 Ağustos 1999 tarihli bir belge, çok sayıda olası hedef ve Bin Ladin bağlantılı bilgi kaynakları nedeniyle El Kaide’nin ABD’yi kasıtlı olarak yanıltıyor olabileceğini değerlendirdi.

🔹 24 Temmuz 2001 tarihli başkanlık istihbarat belgesinde, Bin Ladin destekli beklenen bir terör operasyonunun ertelendiği, ancak yakın vadeli başka saldırılar için hazırlıkların sürdürülebileceği belirtildi.

🔹 28 Ağustos 2001 tarihli son belgede El Kaide’nin tehdit oluşturmaya devam ettiği, ancak ABD topraklarına veya uçaklarla gerçekleştirilecek saldırılardan söz edilmediği kaydedildi.

🔹 CIA Direktörü John Ratcliffe, belgelerin 11 Eylül’de hayatını kaybedenleri ve sonrasında yaşamını yitiren CIA görevlilerini anmak amacıyla yayımlandığını söyledi.

🔹 11 Eylül sonrasındaki istihbarat eksiklikleri ve CIA ile FBI arasındaki bilgi paylaşımı sorunları, İç Güvenlik Bakanlığı ile Ulusal İstihbarat Direktörlüğü’nün kurulmasını içeren kapsamlı bir yeniden yapılanmaya yol açtı.

🔹 Ulusal Arşivler, 11 Eylül Komisyonu’nun başkanlık istihbarat raporlarına ilişkin özetini de yayımladı; özette, Nisan 2001’in ortalarından itibaren olası saldırılar konusunda alarm düzeyinin yükseldiği belirtildi.

🔹 Maryland’de dört kişi ve göçmen hakları grubu We Are CASA, ICE görevlilerinin çok sayıda kişiyi arama emri veya makul şüphe olmadan gözaltına aldığını ileri sürerek federal mahkemede dava açtı.

🔹 Davacılar arasında yer alan 24 yaşındaki Samuel Guzman, Annapolis’te bir marketten çıktıktan sonra maskeli ICE görevlilerince durdurulduğunu, aracına itildiğini, ceplerinin arandığını ve kelepçelendiğini söyledi.

🔹 Maryland’de doğan ABD vatandaşı Guzman, görevlilere vatandaş olduğunu söylediğinde bir görevlinin İngilizcesiyle ilgili soru sorduğunu belirtti. Guzman, bir otoparkta bir saatten fazla kelepçeli tutulduktan sonra açıklama yapılmadan serbest bırakıldı.

🔹 56 sayfalık toplu dava dilekçesinde ICE’nin arama emri olmadan gözaltı için gereken, kişinin ülkede yasa dışı bulunduğuna ve arama emri çıkarılmadan önce kaçma ihtimali olduğuna dair makul neden şartlarını göz ardı ettiği belirtildi.

🔹 Davacılar, ICE görevlilerini iş araçlarını işaretsiz araçlarla takip etmek, sürücüleri gözaltına almak için araç camlarını kırmak ve hedef alınan kişiler dışındaki çevredekileri de alıkoymakla suçladı.

🔹 Davacılar, dava sürerken ICE’nin arama emri olmadan gözaltı yapmasını engelleyecek geçici tedbir kararı talep etti. Davada ICE, İç Güvenlik Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve kurumların yöneticileri sanık olarak gösterildi.

🔹 We Are CASA hukuk direktörü Shana Khader, görevlilerin insanların kimliğini, nereden geldiklerini veya kaçma riski taşıyıp taşımadıklarını bilmeden gözaltı yaptığını söyledi.

🔹 İç Güvenlik Bakanlığı, görevlilerin ırksal profilleme yaptığı yönündeki suçlamaları reddetti ve göçmenlik uygulamalarında hedef belirleyici unsurun kişinin ABD’de yasa dışı bulunması olduğunu açıkladı. Adalet Bakanlığı, yorum talebine hemen yanıt vermedi.

🔹 Dava dilekçesinde J.M.R. adlı 40 yaşındaki Latin kökenli bir erkeğin Silver Spring’de iş yerine giderken işaretsiz araçlarla önü kesilerek araçtan çıkarıldığı ve yere atıldığı belirtildi.

🔹 J.M.R., direnmeye çalıştığı gerekçesiyle Taser ile vurulduğunu, hastaneye götürüldükten sonra Virginia’daki ICE tesisine nakledildiğini söyledi. Federal yargıç, yaklaşık iki hafta sonra gözaltının hukuka aykırı olduğuna karar vererek serbest bırakılmasını emretti.

🔹 Hükümet verilerine göre federal göçmenlik görevlileri, Donald Trump’ın geçen yıl Beyaz Saray’a dönmesinden bu yana Maryland’de yaklaşık 9.000 göçmeni gözaltına aldı. ICE gözaltıları ocak ayında artarak Baltimore’daki göçmenlik uygulama tesisinde aşırı kalabalığa yol açtı.

🔹 Maryland Başsavcısı Anthony G. Brown, ayrı bir federal davada arama emri olmadan yapılan ICE gözaltılarına sınır getirilmesini destekleyen ortak bir görüş sundu. Brown, Kongre’nin ICE’nin bu tür gözaltılardan önce uyması gereken yasal şartları belirlediğini ve bu şartların isteğe bağlı olmadığını söyledi.

🔹 Temsilciler Meclisi’nin gelecek hafta Rusya’ya yönelik kapsamlı yaptırım paketini ele alması bekleniyor; tasarının Senato’daki güçlü desteğe rağmen kabul edilip edilmeyeceği belirsizliğini koruyor.

🔹 Meclis Kurallar Komitesi tasarı için pazartesi günü toplantı düzenleyecek. Tasarının geleceğini belirleyebilecek usul oylamasının haftanın ilerleyen günlerinde yapılması bekleniyor.

🔹 Bazı üst düzey Demokrat milletvekilleri, tasarının Donald Trump’ın gümrük vergisi yetkisini büyük ölçüde genişleteceği ve Trump’ın bu yeni yetkiyi ABD müttefiklerine karşı kullanabileceği endişesini dile getirdi.

🔹 Merhum Senatör Lindsey Graham’ın adını taşıyan tasarı, Senato’da Graham’ın ölümünden yaklaşık bir ay sonra 86’ya karşı 11 oyla kabul edildi.

🔹 Tasarı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i Ukrayna’daki savaşın sona ermesi için müzakere etmeye zorlamayı amaçlıyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Temsilciler Meclisi’ne tasarıyı kabul etme çağrısı yaptı ve yaptırımların hemen uygulanması gerektiğini söyledi.

🔹 Zelenskiy, ABD yönetiminden ve Başkan Trump’tan güçlü kararlar beklediğini açıkladı.

🔹 Temsilciler Meclisi’ndeki üç üst düzey Demokrat, Ukrayna’ya desteklerinin sürdüğünü ancak tasarının yarardan çok zarar getireceğini söyledi.

🔹 Gregory Meeks, Richard Neal ve Don Beyer, her iki kanatta da güçlü destek kazanabilecek bir tasarı için müzakere çağrısı yaptı.

🔹 Üç Demokrat milletvekili, Başkan Trump’ın Rusya’nın savaş makinesini destekleyenlere yönelik yaptırımları genişletmek için yeterli yetkiye sahip olduğunu ve bu adımı gecikmeden atması gerektiğini söyledi.

🔹 Singapur, Çin öncülüğündeki Dünya Yapay Zekâ İşbirliği Örgütü’ne (Waico) katılma daveti aldı. Singapur hükümeti, öneriyi Çin’le ve diğer uluslararası yapay zekâ işbirliği girişimleriyle ilişkileri kapsamında değerlendirecek.

🔹 Temmuz ayında kurulan Şanghay merkezli Waico; yapay zekâ yönetişimi, teknik standartlar ve kalkınma stratejileri alanlarında işbirliği hedefliyor.

🔹 Singapur Dijital Kalkınma ve Enformasyon Bakanı Josephine Teo, herhangi bir girişime katılım kararının hedeflere, ortak çıkar alanlarına, mevcut işbirliklerini tamamlama düzeyine ve Singapur’un genel çıkarlarına bağlı olduğunu söyledi.

🔹 ABD öncülüğündeki Pax Silica girişimi, yapay zekâ için gerekli minerallerin tedarik zincirlerini güçlendirmeyi amaçlıyor. Singapur, girişimin geçen aralıkta başlatılması sırasında işbirliği yapmayı kabul eden yedi imzacı arasında yer aldı.

🔹 Teo, yapay zekâ sistemleri arasında birlikte çalışabilirliğin Singapur’un çıkarına olduğunu söyledi. Uluslararası standartların farklılaşması, kent devletindeki şirketler için zorluk oluşturabilir.

🔹 Uzmanlar, Waico üyeliğinin Singapur’a yapay zekâ yönetişimi ve standartlarının şekillendirilmesinde daha fazla söz hakkı verebileceğini belirtti. Üyelik, ülkenin yurt içinde geliştirilemeyen yapay zekâ teknolojilerine erişimini artırabilir ve ABD ile ortaklarına aşırı bağımlılık riskini azaltabilir.

🔹 ABD ile Çin arasındaki rekabetin derinleşmesi, Singapur’un iki girişime birden katılma kararını zorlaştırabilir. Çifte üyelik, Waico’nun sağlayacağı faydaları aşabilecek ABD kısıtlamalarına yol açabilir.

🔹 Washington’un bazı ülkelere taraf seçme baskısı yapmaya hazırlandığı ve Çin çerçevesine katılan ülkelerin Pax Silica’dan dışlanabileceği bildirildi. Kazakistan, şu ana kadar iki girişimde de yer alan tek ülke oldu.

🔹 Çin, ülkelerin taraf seçmeye zorlanmasına ve yapay zekâ alanında blok çatışması oluşturulmasına karşı olduğunu açıkladı.

🔹 Singapur, uzun süredir sürdürdüğü bağlantısızlık çizgisi kapsamında ABD ve Çin’le ilişkilerini korurken kendi stratejik çıkarlarını önceliklendirecek.

🔹 Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği’nin (ASEAN) Waico veya Pax Silica konusunda ortak bir tutumu bulunmuyor. Singapur ve Filipinler Pax Silica’da yer alan tek ASEAN üyeleri olurken Kamboçya, Endonezya, Laos, Malezya ve Myanmar Waico’nun 29 kurucu imzacısı arasında yer aldı.

🔹 ASEAN’ın ortak ağırlığını kullanması, yapay zekâ düzenlemeleri ve normlarının şekillendirilmesinde bölgeye daha fazla etki sağlayabilir. Ancak üyelerin tedarik zinciri ve yönetişim alanlarında birbirleriyle rekabet etmesi nedeniyle ortak tutum oluşturulması zor görünüyor.

🔹 Dallas’taki American Airlines Center’da düzenlenen Cumhuriyetçi Parti ara seçim kongresinin ilk gecesinde üst tribünler neredeyse boş kaldı; orta tribünlerde de sınırlı katılım görüldü.

🔹 Alışılmadık tarihte düzenlenen kongre, Cumhuriyetçi Parti için bağış toplama, adaylara dikkat çekme ve sosyal medya içerikleri üretme amacı taşıdı.

🔹 Başkan Donald Trump, yaklaşık iki saatlik konuşmasında ara seçimleri kendisiyle ilişkilendirdi ve destekçilerinden oy pusulasında kendisi varmış gibi davranmalarını istedi.

🔹 Kongrede birçok kongre adayı seyrek kalabalıklara konuşurken katılımcıların ana ilgisi Trump’ın konuşmasına yöneldi. Bazı katılımcılar biletlerini eyalet parti örgütlerinden, kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan veya kamu çekilişinden aldı.

🔹 Trump’ın kamuoyu onayı düşük seviyede seyrederken petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerinde olması, enflasyon, yönetimin Orta Doğu’daki çatışmaları ve Epstein dosyalarının ele alınmasının yarattığı tartışmalar Cumhuriyetçi Parti içinde rahatsızlık oluşturdu.

🔹 Amerikan bayrakları, kovboy şapkaları ve Trump ürünleri salonu kapladı; Dallas Stars ve Mavericks takımlarının sembollerinin yerini Trump’ın fotoğrafları aldı. Ürün standında başkanın yüzünün bulunduğu tişörtler, mouse pad’ler, magnetler ve 20 dolarlık posterler satıldı.

🔹 Trump, Teksas Başsavcısı Ken Paxton hakkında alaycı ifadeler kullandı. Paxton, birçok yerel katılımcının endişe duyduğu, çekişmeli bir Senato yarışında bulunuyor.

🔹 Trump, Turning Point kurucusu Charlie Kirk’ü konuşmasının 90. dakikasından sonra andı; Kirk’ün eşi Erika Kirk salonda ayakta alkışlandı.

🔹 Trump’ın kabinesinin yarısından fazlası, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ile birlikte başkanın konuşmasını VIP bölümünden izledi. Kongreye katılmak için 25 bin dolar ödemesi gereken Cumhuriyetçi milletvekillerinin katılımı daha sınırlı kaldı.

🔹 En çekişmeli bölgelerde Temsilciler Meclisi için yarışan yalnızca dokuz Cumhuriyetçi aday kongreye katıldı. JD Vance’in açılış konuşmasını perşembe günü yapması planlandı.

🔹 Kuzey Carolina’daki Senato yarışında bulunan eski Cumhuriyetçi Ulusal Komite Başkanı Michael Whatley, Trump’la aynı sahneyi paylaşmanın eyaletteki seçmenlere mesaj iletmek için önemli bir fırsat olduğunu söyledi.

🔹 Arizona’da Temsilciler Meclisi adayı olan Jay Feely, eyaletini temsil etmek ve ulusal izleyiciye ulaşmak için kongreye katılmayı değerlendirdiğini söyledi.

🔹 Trump’ın konuşması, New England Patriots ile Seattle Seahawks arasındaki NFL sezon açılış maçının ikinci çeyreği civarında başladı. Katılımcılar kongrenin İşçi Bayramı’ndan sonraki ilk çarşamba günü öğleden sonra düzenlenmesini ve tanıtımın yetersiz kalmasını eleştirdi.

🔹 Trump, Cumhuriyetçiler kasım ayında Kongre’nin kontrolünü korursa Amerikalılara bir “temettü” ödemesi yapılacağı sözünü verdi.

🔹 Hindistan ve Çin, 1960’larda savaşa ve 2020’de ölümcül sınır çatışmalarına yol açan rekabete rağmen ekonomik bağlarını büyütüyor.

🔹 Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in, 12-13 Eylül’deki BRICS Zirvesi kapsamında Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile görüşmesi bekleniyor. Bu ziyaret, Xi’nin 2019’dan bu yana Hindistan’a yapacağı ilk ziyaret olacak.

🔹 İki ülke arasındaki sınır anlaşmazlığı Aksai Chin ve Hindistan’ın Arunaçal Pradeş olarak adlandırdığı, Çin’in ise Zangnan dediği bölgelerde devam ediyor.

🔹 Galwan’daki 2020 sınır çatışmasının ardından Hindistan, Çin vatandaşlarına turist vizesini askıya aldı, Çin teknolojilerine kısıtlamalar getirdi, Huawei ekipmanlarının satışını yasakladı ve TikTok’u engelledi.

🔹 Hindistan, 2025’te Çin’den yaklaşık 57 milyar dolar değerinde elektronik ve elektrikli ekipman ithal etti. Ülkenin ilaç sektöründe kullanılan aktif farmasötik bileşenlerin çoğu da Çin’den geliyor.

🔹 Hindistan, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji ve tüketici elektroniği hedefleri için Çin’in nadir toprak elementlerinden üretilen mıknatıslarına ve teknoloji uzmanlığına ihtiyaç duyuyor.

🔹 Çin, ekonomik büyümesi yavaşlarken Hindistan’ın genişleyen tüketici pazarını önemli bir büyüme alanı olarak görüyor. Hindistan’da 2025’te yaklaşık 152 milyon akıllı telefon ve 4,5 milyon binek araç satıldı.

🔹 Çinli Xiaomi, Vivo ve Oppo Hindistan akıllı telefon pazarında öne çıkıyor. Alibaba ve Tencent de 2020 öncesinde Paytm, Zomato, Ola Electric ve Byju’s gibi Hint girişimlerine yatırım yaptı.

🔹 Hindistan ve Çin 2025’te 144,6 milyar dolarlık mal ticareti gerçekleştirdi; bu ticaretin 125 milyar dolarlık kısmını Çin’in Hindistan’a ihracatı oluşturdu.

🔹 İki ülke son iki yılda üst düzey diplomatik ziyaretleri ve iş dünyası temaslarını artırdı. Çin gübre ihracatındaki kısıtlamaları gevşetti, Hindistan Çin vatandaşlarına turist vizelerini yeniden verdi ve doğrudan uçuşlar beş yıllık aranın ardından Ekim 2025’te yeniden başladı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump’ın Hindistan’a yüksek tarifeler uygulaması, ticaret engellerini eleştirmesi ve Rus petrolü alımları nedeniyle ülkeye yüklenmesi, Hindistan ile Çin’i ABD’nin ticaret savaşı karşısında benzer bir konuma getirdi.

🔹 Sınır anlaşmazlıklarının çözülmemesi ve 2020 çatışmasının etkisinin sürmesi, iki ülkenin ilişkileri tamamen düzeltmesinin önündeki engeller arasında bulunuyor. Hindistan Çin’e aşırı bağımlılık konusunda temkinli davranırken Çin, Hindistan’ın yeşil teknoloji, elektronik ve temiz ulaşım alanlarında doğrudan rakibe dönüşmesinden çekiniyor.