🔹 Suudi Arabistan, insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırının ertesi günü Doğu-Batı petrol boru hattını kapattı. Enerji Bakanlığı kararı önlem olarak nitelendirdi.

🔹 Suudi Dışişleri Bakanlığı, saldırıda Irak’tan gelen çok sayıda insansız hava aracının kullanıldığını açıkladı ve Irak hükümetine gerekli önlemleri alması için fırsat vermek amacıyla karşılık vermeyeceğini duyurdu.

🔹 Irak Başbakanı Ali el-Zeydi, saldırıların Meysan vilayetindeki bir noktadan düzenlendiğinin belirlenmesinin ardından vilayetteki operasyon komutanlığı hakkında soruşturma başlattı ve komutanı görevden aldı.

🔹 İran destekli Yemenli Husiler, Kızıldeniz’in güney girişindeki stratejik Mayun Adası’nı ele geçirdi. Ada, Bab el-Mendeb Boğazı’nın içinde yer alıyor.

🔹 Husilerin ilerleyişi, Bab el-Mendeb çevresinde yıllardır elde ettikleri en büyük toprak kazanımı oldu. Gelişme, dünya petrol ve doğal gaz fiyatlarını yükselterek ABD üzerindeki baskıyı artırmayı amaçlayan İran stratejisine katkı sağlayabilir.

🔹 1980’lerde inşa edilen Doğu-Batı boru hattı, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi saldırıları nedeniyle Suudi Arabistan’ın petrolünü Kızıldeniz üzerinden ihraç etmesinde önemli rol oynuyor. Suudi Arabistan, haziran başında hattın sonundaki Kızıldeniz limanından günlük petrol ihracatını 5 milyon varilin üzerine çıkardı.

🔹 Husiler, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’deki gemilerine temmuz ayında ilan ettikleri ablukanın ardından saldırılar düzenliyor. Grup, saldırıların Suudi Arabistan’ın Yemen’de Husilerin kontrolündeki bölgelere yönelik uzun süreli ablukasına karşılık olduğunu açıkladı.

🔹 Husiler, Suudi gemileri dışındaki tüm şirketlerin deniz ulaşımının güvenli olduğunu duyurdu ve Suudi Arabistan’la çatışmada “tırmanışa tırmanışla” karşılık vereceklerini açıkladı.

🔹 Bab el-Mendeb Boğazı’ndan geçen gemi sayısı, Husilerin 2023 sonlarında gemilere saldırmaya başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 60 azaldı. Suudi Arabistan petrolünü Kızıldeniz üzerinden Akdeniz’e, Süveyş Kanalı veya Mısır’daki bir boru hattı aracılığıyla taşımaya başladı.

🔹 İran hükümeti, Suudi Arabistan’ın Husilerin kontrolündeki bölgelere yönelik ablukasını sona erdirmesini ve Suudi Arabistan ile Husiler arasında müzakerelere dönülmesini talep etti.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran ve Suudi Arabistan dışişleri bakanlarının istikrarı yeniden tesis etmeye yönelik diplomatik çabaları görüştüğünü açıkladı.

🔹 Çatışmalar, 2022’den bu yana Yemen’deki iç savaşı büyük ölçüde durduran kırılgan ateşkesi sona erdirebilir. Birleşmiş Milletler göç kuruluşu, son bir haftada 46 binden fazla kişinin çatışmalar nedeniyle evlerini terk ettiğini açıkladı.

🔹 Yemen’deki çatışma 2014’ten beri sürüyor. Husiler kuzey ve merkezi Yemen’in büyük bölümünü ve başkent Sana’yı ele geçirirken, Suudi Arabistan ertesi yıl Yemen hükümetinin yanında savaşa katıldı.

🔹 Yapay zekâ araştırmacılarının teknolojinin varoluşsal risklerine ilişkin sert uyarıları Washington’da ve seçim kampanyalarında yankılandı; seçmenler arasında da kaygı oluşturdu.

🔹 Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon, yapay zekâ geliştiren kişilerin teknolojinin on yılın sonuna kadar insanlığın tamamını öldürebileceğine inandığını söyledi.

🔹 Bir bilgisayar korsanlığı girişimi, bir araştırmacı tarafından yapay zekânın tamamen kontrolü ele geçirmesine giden yolun yarısından fazlası olarak tanımlandı. Anthropic, modellerinin biyolojik silah geliştirmeye yardımcı olabilecek araştırmalarda kullanılmasını engelledi.

🔹 Başkan Donald Trump, yapay zekânın riskleri konusunda herhangi bir endişesi olmadığını, ancak ABD’nin yapay zekâ yarışını kazanamaması durumunda ülkenin çok kötü bir konuma düşeceğini söyledi.

🔹 Demokratlar, Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson’a meclis tatilini iptal etmesi ve iki partili güvenlik önlemleri ilerletilene kadar Kongre üyelerini Washington’da tutması çağrısında bulundu.

🔹 Senatör Bernie Sanders, süper zekâ sahibi yapay zekânın yasaklanmasını istedi. Cumhuriyetçi Temsilci Anna Paulina Luna, Kongre’nin yapay zekâ konusunda özel oturum düzenlemesi çağrısı yaptı.

🔹 Trump, haziran ayında teknoloji şirketlerinden yeni yapay zekâ modellerini kamuya sunmadan önce hükümet denetimine gönüllü olarak açmalarını isteyen bir başkanlık kararnamesi imzaladı.

🔹 Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, yapay zekâ için çok daha kapsamlı düzenleme çağrısı yaptı; teknolojinin gelişimini yavaşlatmanın mümkün olmayacağını söyledi.

🔹 Yapay zekâ kamuoyu yoklamalarında düşük destek görüyor. Veri merkezlerine yönelik tepki ve araçları tanımlayıp takip eden Flock kameralarına karşı muhalefet, seçimlerde etkili olabilecek başlıklar arasında yer alıyor.

🔹 Steve Bannon, veri merkezleri, oligarklar ve yapay zekâ tartışmasının ön seçimlerde ve genel seçimde merkezi bir konu olacağını söyledi.

🔹 Demokrat stratejist Jesse Ferguson, seçmenlerin yalnızca makinelerin kontrolü ele geçirmesinden değil, makinelerin sahiplerinin güç kazanmasından da endişe ettiğini söyledi.

🔹 Trump, Cumhuriyetçiler ara seçimlerde Temsilciler Meclisi ve Senato kontrolünü korursa her yetişkin Amerikalıya 5 bin dolarlık ödeme yapılmasını önerdi.

🔹 Her yetişkine 5 bin dolar ödenmesi yaklaşık 270 milyon kişi için 1,3 trilyon dolardan fazla maliyet oluşturacak. Planın büyük olasılıkla Kongre onayı alması gerekecek.

🔹 Güney Carolina Temsilcisi Ralph Norman, ödemenin kaynağının belirsiz olduğunu söyledi. Teklif, yaklaşık 40 trilyon dolarlık ulusal borç konusunda endişeli Cumhuriyetçilerin itirazıyla karşılaşabilir.

🔹 Trump, ara seçimlerde önceki seçimlerden daha yoğun kampanya yürütüp yürütmeyeceği sorusuna “Hayır” yanıtını verdi; siyasetten biraz yorulduğunu söyledi.

🔹 11 Eylül saldırılarının 25. yıl dönümünde eski başkanlar, Başkan Yardımcısı JD Vance, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ve diğer üst düzey isimler New York’taki Ground Zero’da düzenlenen törene katıldı. Trump ise Pentagon’daki törene katıldı.

🔹 Washington ve Pekin, Şi Cinping’in Donald Trump’la görüşmesinden birkaç gün önce yapılması planlanan daha geniş kapsamlı ekonomik toplantıya uzun süredir beklenen yapay zekâ diyaloğunun dahil edilmesini görüşüyor.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in hem yapay zekâ hem de ekonomik görüşmeleri aynı toplantıda yürütmesi bekleniyor; ayrı bir üst düzey toplantı düzenlemek zirveye çok yakın bir tarihte zorlaşıyor.

🔹 Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ve Bessent’in Ticaret Kurulu, Yatırım Kurulu ve yapay zekâ çalışma grubunu ele alması bekleniyor. Zirveye kadar somut sonuç üretmesi beklenen tek başlık Ticaret Kurulu.

🔹 Görüşmenin kesin tarihi ve yeri açıklanmadı; toplantı Şi-Trump görüşmesinden birkaç gün önce yapılabilir.

🔹 Washington ve Pekin, ziyareti iki ülkenin önemli siyasi etkinlikleri öncesinde stratejik istikrarı güçlendirmek ve beklentileri yönetmek için önemli bir fırsat olarak görüyor. ABD’de ara seçimler, Çin’de ise gelecek ayki Komünist Parti genel kurulu ve gelecek yılki parti kongresi yaklaşırken yapay zekâ alanındaki rekabet yoğunlaşıyor.

🔹 Çin tarafı, ABD’nin yapay zekânın zararlı sonuçlarını sınırlama taleplerinin yanı sıra Çin’in kendi kapasitesini geliştirmesini de kısıtlamayı amaçladığını düşünüyor.

🔹 Yapay zekâ gündemi yarı iletken kontrolleri, model erişimi, model damıtma, fikri mülkiyet, güvenlik kuralları, siber güvenlik ve askeri kısıtlamaları kapsıyor.

🔹 Görüşmeleri izleyen kişiler, bağımsız bir yapay zekâ diyaloğunun risk azaltma gündeminden uzaklaşıp çipler, model erişimi ve ihracat kontrollerine yönelebileceğinden endişe ediyor.

🔹 ABD’li yapay zekâ şirketleri Beyaz Saray’dan daha sert bir tutum talep ederken Çin’in, Çin yapay zekâ modellerine küresel yasak getirme girişimlerine karşı çıkması bekleniyor.

🔹 Bessent, Çin yapay zekâ alanında öne geçerse başka hiçbir konunun önem taşımayacağı uyarısında bulundu. ABD kurumları DeepSeek, Moonshot AI ve Alibaba’nın da aralarında bulunduğu altı Çinli şirketi, 2024 sonlarından bu yana ABD’nin öncü modellerini sanayi ölçeğinde damıtmakla suçladı.

🔹 Anthropic, Alibaba’nın mayıs-temmuz döneminde 151 milyondan fazla Claude etkileşimi gerçekleştirdiğini; Moonshot AI ve DeepSeek’in ise on milyonlarca sorgu yönlendirdiğini ve bazı durumlarda hassas askerî ve hükümet verilerinin açığa çıktığını açıkladı.

🔹 Pekin suçlamaları asılsız olarak niteledi, Washington’ı rekabeti bastırmaya çalışmakla suçladı ve mayıs ayında liderlerin üzerinde anlaştığı diyalog kapsamında yapıcı ve profesyonel görüşmelere hazır olduğunu açıkladı.

🔹 Ayrı bir yapay zekâ toplantısı; askerî uygulamalar, otonom siber operasyonlar, kaza bildirimleri, öncü model değerlendirmeleri ve yapay zekâ ile nükleer komuta-kontrol ilişkisi gibi konulara daha fazla zaman ayırabilir. Ekonomik toplantıya dahil edilmesi halinde yapay zekâ gündemi tarifeler, aşırı kapasite, nadir toprak elementleri, tarım ürünleri alımları, yatırım kuralları ve zirve çıktılarıyla rekabet edecek.

🔹 Şanghay merkezli yapay zekâ çipi üreticisi Enflame, cuma günü Şanghay Borsası’ndaki ilk işlem gününü yüzde 179 yükselişle tamamladı.

🔹 Şirket halka arz yoluyla 6,12 milyar yuan (910 milyon dolar) topladı ve hisselerini 142,18 yuan fiyatla sattı. Hisseler günü 397 yuan seviyesinde kapatırken Enflame’in piyasa değeri yaklaşık 170,8 milyar yuana ulaştı.

🔹 Halka arzın bireysel yatırımcı dilimi 6.000 kattan fazla talep gördü.

🔹 Enflame’in halka arzı, Asya piyasalarında petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon endişelerini artırdığı geniş çaplı satış dalgasına rağmen gerçekleşti. Japonya ve Güney Kore’deki gösterge borsa endeksleri cuma günü yüzde 2 geriledi.

🔹 Çin’de teknoloji şirketlerinin halka arzlarına yönelik düzenlemelerin sıkılaştırılabileceği beklentisi bulunuyor. Unitree Robotics hisseleri, halka arz günündeki zirvesinden bu yana yüzde 40’tan fazla geriledi.

🔹 Enflame, 2018’de eski AMD çalışanları Zhao Lidong ve Zhang Yalin tarafından Şanghay’da kuruldu ve Çin’in dört küçük GPU şirketinden biri olarak tanımlanıyor.

🔹 Şirket, yapay zekâ veri merkezlerinde eğitim ve çıkarım süreçlerinde kullanılan çipler ile kendi programlama yazılım sistemini tasarlıyor. Tencent, Enflame’in yaklaşık yüzde 18 hissesine sahip en büyük destekçisi ve en büyük müşterisi konumunda bulunuyor.

🔹 Enflame’in 2025 geliri 722 milyon yuandan 990 milyon yuana yükseldi, ancak şirket aynı yıl yaklaşık 1,2 milyar yuan zarar açıkladı. Şirket bu yıl başa baş noktaya ulaşmayı bekliyor.

🔹 Enflame’in 2025 gelirinin yaklaşık yüzde 84’ü, doğrudan satışlar ve tedarikçiler üzerinden yapılan dolaylı satışlarla Tencent’ten geldi.

🔹 Şirketin halka açık piyasa değerlemesinde kullanılan fiyat-satış oranı, Çin’de işlem gören yarı iletken şirketlerinin ortalamasının altında bulunuyor; bu durum hisse fiyatında düşüş riski oluşturuyor.

🔹 Halka açık şirketlere yönelik STAR Market endeksi bu yıl yüzde 13 yükseldi; daha geniş kapsamlı Şanghay gösterge endeksi ise yatay kaldı.

🔹 Enflame, dolaşımdaki hisse sayısının düşük olması nedeniyle işlem riskleri konusunda uyardı. Şirket hisselerinin yalnızca yüzde 4,2’si halka açık piyasada serbestçe işlem görüyor.

🔹 Bellek çipi üreticisi CXMT’nin hisseleri ilk işlem gününde yüzde 400’den fazla yükseldikten sonra artışını sürdürdü ve şirketin piyasa değeri perşembe günü 3,9 trilyon yuana ulaştı.

🔹 Grafik işlem birimi üreticisi Moore Threads, yaklaşık yüzde 5,5’lik hisse grubunun kilitlenme süresinin sona ererek işlem görmeye başlamasının ardından pazartesi günü yüzde 20 geriledi.

🔹 Çin Maliye Bakanlığı, perşembe günü toplam değeri 55 milyar yuana (8,2 milyar ABD doları) kadar çıkan yeni tasarruf tahvilleri ihraç etti.

🔹 Çin’deki alıcılar, tahvilleri satın alabilmek için sosyal medyada öneriler paylaşırken tahsislerin kısa sürede tükenmesine tepki gösterdi.

🔹 Bazı alıcılar tahvillerin iki dakika içinde tükendiğini, başka bir alıcı ise ihracın başlamasından beş dakika sonra tahvil kalmadığını söyledi.

🔹 Bank of China’nın bir şubesinde üç ve beş yıl vadeli tasarruf tahvilleri, uzun kuyrukların oluştuğu perşembe günü saat 10.00 civarında tükendi.

🔹 CCB International başekonomisti Cliff Zhao, düşen banka mevduat faizlerinin, güvenli ve öngörülebilir getiri sağlayan alternatif yatırımların azlığının ve hanehalkının serveti koruma eğiliminin talebi artırdığını söyledi.

🔹 ABD Hazine tahvillerindeki satış dalgası küresel piyasalara yayılırken, ABD’nin 30 yıllık tahvil getirisi 2007’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı; 10 yıllık tahvil getirisi ise yüzde 5’e yaklaştı.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı’nın 6 milyar dolara kadar uzun vadeli borç geri alacağını açıklamasının ardından da tahvil getirileri yükselmeye devam etti.

🔹 Zhao, ABD Hazine tahvillerindeki oynaklığın artması halinde Çin devlet tahvillerinin küresel portföylerde çeşitlendirme sağlayabileceğini, ancak bu tahvillerin ABD tahvilleriyle doğrudan karşılaştırılmaması gerektiğini söyledi.

🔹 Çin devlet tahvillerinde döviz riskinden korunma maliyetleri ve ikincil piyasa likiditesinin düşük olması, bu tahvillerin kısa vadede ABD devlet tahvillerinin yerine geçmekten çok tamamlayıcı varlık olarak kullanılmasına yol açabilir.

🔹 Çin Merkez Bankası’nın Şanghay şubesinin verilerine göre, yabancı kurumların elindeki Çin devlet tahvilleri temmuz sonunda 2,02 trilyon yuana (301 milyar ABD doları) ulaştı ve üst üste üçüncü ay arttı.

🔹 Hindistan ile Çin arasındaki toplam mal ticareti son beş yılda neredeyse iki katına çıkarak yıllık 151 milyar dolara ulaştı.

🔹 Hindistan, Çin’den sattığının yaklaşık yedi katı kadar mal alıyor; bu durum ülkenin ticaret açığını büyütüyor ve rupiyi baskı altında bırakıyor.

🔹 Hindistan’daki fabrikalar büyük makineler, elektronik bileşenler ve üretim malzemeleri bakımından Çin’e bağımlı. Elektrikli araç üreticileri Çin’den nadir toprak mıknatısları, Hint ilaç şirketleri ise farmasötik bileşenler alıyor.

🔹 2020’de Himalaya sınırında en az 24 askerin öldüğü çatışmanın ardından iki ülke arasındaki siyasi ilişkiler geriledi; Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, altı yıldan uzun süre sonra ilk kez Hindistan’ı ziyaret edecek.

🔹 Hindistan, Çin mallarını tamamen dışarıda bırakmanın mümkün olmadığını belirtiyor. Shekhar Aiyar, yeşil teknoloji, yarı iletkenler ve imalat gibi sektörlerde Çinli şirketlerin ülkeye davet edilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Hindistan, 2020 çatışmasının ardından TikTok ve çok sayıda Çin merkezli tüketici uygulamasını yasakladı; Çinli şirketlerin Hint girişimlerine yatırım yapmasını da kısıtladı.

🔹 Çok uluslu şirketlerin tedarik zincirlerini Çin dışına taşıma arayışından Hindistan beklenen ölçüde yararlanamadı. Yatırımların önemli bölümü Vietnam ve diğer Güneydoğu Asya ülkelerine yönelirken Çin, tedarik zincirlerinin merkezindeki konumunu korudu.

🔹 Hindistan’ın Çin’e ekonomik bağımlılığı azaltma çabaları sınırlı sonuç verdi; Güneydoğu Asya’dan gelen bazı ürünler Çin’de üretilip bölgede işlenmiş veya yeniden paketlenmiş mallardan oluşuyor.

🔹 Hindistan Çin sermayesine ve teknolojisine, Çin ise Hindistan’ın büyüyen pazarına erişmek istiyor. Hindistan, Çin yatırımlarının kendi sanayi altyapısını geliştirmesini ve yerli şirketleri daha verimli rakiplerden korumasını amaçlıyor.

🔹 Yüksek teknoloji ve yüksek katma değerli imalat, iki ülke arasındaki gerilimin en yoğun olduğu alanı oluşturuyor. Apple’ın iPhone üretiminin yaklaşık dörtte biri Hindistan’a kaydı.

🔹 2020 çatışmasının ardından Hindistan ve Çin karşılıklı vize kısıtlamaları uyguladı. Hindistan geçen yıl vizeleri daha serbest vermeye başlarken Çin, ulusal sanayi veya teknoloji güvenliği açısından tehdit gördüğü bazı vatandaşların ülke dışına çıkışını sınırladı.

🔹 Hindistan, Foxconn gibi şirketlerle çalışarak Çin’in sanayi hâkimiyetinin bazı unsurlarını azaltabilir ve 1,4 milyarlık iç pazarına erişimi kısıtlayabilir.

🔹 Çin, nadir toprak mıknatısları ve farmasötik bileşenler gibi stratejik ürünlerdeki hâkimiyetini ekonomik koz olarak kullanabiliyor. Bu bağımlılık, Hindistan’ın elektrikli araç ve ilaç sektörlerini tedarik risklerine açık bırakıyor.

🔹 Hindistan’ın Çin’den daha fazla alım yapması, enerji maliyetlerindeki artışla birlikte küresel ticaret açığını büyütüyor. Hindistan Merkez Bankası durumu yönetebilir, ancak yüksek petrol fiyatları ve ABD’de yapay zekâ hisselerine yönelen sermaye bu süreci zorlaştırıyor.

🔹 Kongo’daki Ebola salgını, ülkedeki yedi eyalete yayıldı ve yavaşlama belirtisi göstermiyor.

🔹 Sud-Ubangi eyaletindeki Bulu sağlık bölgesinden alınan örnekte, mevcut salgına yol açan nadir Bundibugyo virüsünün izleri tespit edildi.

🔹 Sud-Ubangi eyaletindeki Gwaka kentinde 23 yaşındaki bir erkeğin Ebola testi pozitif çıktı; hasta hayatını kaybetti.

🔹 Hasta, üç hafta içinde Ebola vakalarının doğrulandığı Güney Kivu eyaletinden Ruanda ve Uganda’ya, ardından salgının merkez üssü Ituri eyaletine gitti.

🔹 Hasta, ülkenin kuzeydoğusundan kuzeybatısına Tshopo, Mongala ve Sud-Ubangi eyaletleri üzerinden seyahat etti.

🔹 Hastada ateş ve kanlı kusma görüldü. Ölümünün ardından alınan örnekler ulusal araştırma enstitüsüne gönderildi.

🔹 Sud-Ubangi eyaleti Kongo Cumhuriyeti ve Orta Afrika Cumhuriyeti ile sınır komşusu. Salgının bölgeye yayılabileceği uyarısı yapıldı.

🔹 ABD Temyiz Mahkemesi, Michigan’daki J.H. Campbell kömür santralini açık tutmaya yönelik Enerji Bakanlığı emrinin yasa dışı olduğuna karar verdi.

🔹 Karar, Trump yönetiminin kömür santrallerini açık tutma yönündeki diğer emirlerini de tehlikeye attı.

🔹 Enerji Bakanlığı, J.H. Campbell santralinin Mayıs 2025’te kapanmasını engelledi. Santral sahibine göre bu karar elektrik tüketicilerine 259 milyon dolardan fazla maliyet getirdi.

🔹 Trump yönetimi, elektrik talebindeki artışın kesintilere yol açabileceği gerekçesiyle başka kömür santrallerinin de açık tutulmasını zorunlu kıldı.

🔹 Kamu hizmeti şirketlerinin bildirimlerine göre santralleri açık tutma kararlarının elektrik tüketicilerine toplam maliyeti yaklaşık 1 milyar dolara ulaştı.

🔹 Clean Air Task Force kıdemli avukatı Frank Sturges, Michigan santralini açık tutma emrinin “yetkinin kötüye kullanılması” olduğunu söyledi.

🔹 Clean Air Task Force, 2028’e kadar kapanması planlanan santrallerin takvimine uygun biçimde emekliye ayrılmasının sağlıkla ilgili maliyetlerde 28 milyar dolardan fazla tasarruf sağlayabileceğini ve ülke genelinde yaklaşık 2 bin ölümü önleyebileceğini hesapladı.

🔹 Washington’daki federal temyiz mahkemesi, Enerji Bakanlığının yetkisini aştığına karar verdi.

🔹 İran bağlantılı bir grup, Orta Doğu’daki ABD Donanması gemilerini izlemek ve gemilerdeki iletişim sistemlerinin açıklarını aramak için gemi ve uçak transponderlerinden, askeri fotoğraflardan ve ticari uydu görüntülerinden bilgi derledi.

🔹 Anthropic, grubun gelişmiş Claude yapay zekâ modelini kullandığını ve planı engellediğini açıkladı.

🔹 Şirketin 154 sayfalık raporu, yapay zekânın yeni füzeler geliştirme, dezenformasyon kampanyaları yürütme, muhalifleri izleme ve biyolojik silah geliştirme girişimlerinde kullanılabildiğini belirledi.

🔹 Anthropic’in kuralları Claude’un silah yapımı, gözetleme veya şiddet amacıyla kullanılmasına izin vermiyor. Kullanıcılar ise amaçlarını gizleyerek ve reddedilen talepler için yeni yöntemler deneyerek bu sınırlamaları aşmaya çalıştı.

🔹 Anthropic, yapay zekâ modellerini biyolojik silah geliştirmek için kullanma girişimlerini belirleyip engellediğini açıkladı; bu girişimlerle bağlantılı ülkeleri veya yabancı hükümetleri belirtmedi.

🔹 Kuzey Yemen’deki bir grup, Claude’u çok aşamalı balistik füze dahil gelişmiş silahlar için yönlendirme yazılımı geliştirmek amacıyla kullandı. Anthropic, taleplerin çoğunun güvenlik önlemleriyle engellendiğini, bağlantılı hesapların kapatıldığını ve bilgilerin hükümet ortaklarıyla paylaşıldığını söyledi.

🔹 Çin hükümetiyle bağlantılı bir operasyon, Claude’u Uygurları izlemek ve gözetlemek için kullandı; operasyonun odak noktalarından biri yeni kurulan Suriye Ordusu’na katılan Uygurlardı.

🔹 Aynı operasyon, Uygur diasporasından gazetecilere karşı kitlesel bildirim ve bot ağıyla içeriklerin yaygınlaştırılması kampanyası yürüttü. Çin hükümetinin Uygurlara yönelik baskısı ABD tarafından 2021’de soykırım olarak tanımlandı.

🔹 Çin hükümetiyle bağlantılı başka hesaplar, Pekin’in şüpheyle yaklaştığı Asya’daki dini liderler hakkında dosyalar hazırlamak için Claude’u kullandı. Hedefler arasında Asya’daki kıdemli Katolik kardinaller, Tayvan’daki Presbiteryen Kilisesi yöneticileri ve Tibet Budist sivil toplumunun üyeleri ile sürgündeki yönetim yer aldı.

🔹 Rusya merkezli aktörler, Ukrayna savaş alanlarından elde edilen verileri kullanarak otonom saldırı dronları sürüleri geliştirmeyi ve Orta Afrika Cumhuriyeti ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti gibi ülkelerde Rusya yanlısı yapay zekâ üretimi devlet propagandasını yaymayı denedi.

🔹 Anthropic çalışanı Evan Hubinger, yapay zekânın uygun biçimde sınırlandırılmaması halinde insanlığın tamamını yok edebileceğini söyledi ve bunun gelecek on yılda gerçekleşme ihtimalini yüzde 10’un üzerinde gördüğünü açıkladı.

🔹 Birleşik Krallık’a ait askeri bir uçağın hava trafik kontrol sistemine hatalı uçuş verileri girmesi, binlerce uçağın yerde kalmasına yol açan kesintiyi tetikledi.

🔹 Uçağın sunduğu uçuş planı, ülkenin hava sahasının birkaç saat kapanmasına neden olan bir dizi olayı başlattı.

🔹 National Air Traffic Services (Nats) sisteminin yeniden başlatılması saatler ve birden fazla deneme gerektirdi. Kesinti, havayolları ile Nats arasındaki ilişkileri gerdi.

🔹 Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, Nats Üst Yöneticisi Martin Rolfe ile görüştü ve kesintinin kaçınılmaz olmadığını söyledi. Alexander, kesin nedenin belirlenmesi için Nats’tan bir hafta içinde inceleme istedi.

🔹 Rolfe’yi görevden alma yetkisi Nats yönetim kurulunda bulunuyor. Hükümet yüzde 49 hisseye sahip ve Rolfe’ye verdiği desteği çekebilir.

🔹 Sivil Havacılık Otoritesi, altı ay içinde bağımsız bir soruşturma yürütecek. Nats’ın gelecek haftaki raporu, Rolfe’nin görevde kalıp kalmayacağı açısından önem taşıyor.

🔹 Havayolları, 2023’teki sistem çöküşünün ardından benzer bir olayın tekrar yaşanmayacağı güvencesi verilmesine rağmen yeni kesintinin meydana gelmesine tepki gösterdi.

🔹 Nats, sorunun günlük binlerce uçuş planını koordine eden “uçuş işleme sistemi” içinde meydana geldiğini açıkladı. Sistemin özel bir yedeği bulunmuyor.

🔹 Savunma Bakanlığı, askeri uçağın uçuş planında askeri kaynaklı bir hata bulunduğuna dair herhangi bir belirti olmadığını belirtti.

🔹 Salı günü Londra çevresindeki havalimanlarından kalkışlar iki dakika içinde durduruldu. Nats, kriz koordinasyonu için havayolları, havalimanları, düzenleyici kurum ve komşu hava sahalarının yöneticilerinin katıldığı bir toplantı düzenledi.

🔹 Uçuşlar kısa süreliğine yeniden başladıktan sonra, yeniden başlatma işleminin tetiklediği ayrı bir arıza nedeniyle tekrar durdu. Nats saatte yalnızca 30 uçağı kabul edebildi.

🔹 Saat 14.00 itibarıyla pistte bekleyen uçuşların gecikmesi beş saate ulaştı; gelen uçaklar Almanya’daki Bonn ve Düsseldorf gibi havalimanlarına yönlendirildi.

🔹 Nats sisteminin tamamen yeniden başlatılması saat 16.00’dan hemen sonra tamamlandı. Havayolları 17.00’den sonra bazı uçakları uçurabildi, ancak toparlanma yavaş ilerledi.

🔹 Bazı havayolları, yerde kalan uçakların gecikmesinin 17.30 itibarıyla 10 saate ulaştığını bildirdi. British Airways, ertesi günkü programın bozulmasını önlemek amacıyla akşamın geri kalanındaki tüm kısa mesafeli uçuşlarını iptal etti.

🔹 Gatwick Havalimanı, uçuşlar 22.00’de yeniden başladığında saatte yalnızca dört uçak kabul edebildi; bu sayı operasyonların son saatinde sekize yükseldi.

🔹 Kesintiden üç gün sonra havayolu programları yeniden düzene girdi. Havayolları, benzer bir olayın tekrar yaşanmaması için Nats’ta kapsamlı değişiklik talep ediyor.