Hedge fonlar Fransız borcu üzerinde giderek daha fazla spekülasyon yapıyor ve kriz tehdidi oluşturuyor
Le Monde
🔹 Fransa’nın kamu borcu, ülkenin milli gelirinin yüzde 117’sine ulaşarak Avrupa’nın en yüksek borçluluk oranlarından birini oluşturuyor.
🔹 Fransız borcunun yatırımcı tabanı, kamu kurumları, bankalar ve sigortacılardan hedge fonlara doğru kayıyor. Fransa Merkez Bankası, daha az istikrarlı yatırımcıların ağırlığının arttığı konusunda uyardı.
🔹 Hedge fonlar, Fransız borcunu satan bankalara iletilen haftalık taleplerin yarısından fazlasını oluşturuyor. Cayman Adaları merkezli finans kuruluşları, Haziran 2025’te 55 milyar avro değerinde Fransız tahvili tuttu.
🔹 Hedge fonların Avrupa devlet tahvili işlemlerindeki payı 2018’de yüzde 26 iken 2023’te en az yüzde 56’ya yükseldi.
🔹 Hedge fonlar, kısa vadeli tahviller ile vadeli işlem sözleşmeleri arasındaki küçük fiyat farklarından yararlanıyor. Büyük pozisyonlar almak için kısa vadeli banka kredileri kullanıyor ve sahip oldukları sermayenin çok üzerinde işlem gerçekleştiriyor.
🔹 Bu fonlar normal piyasa koşullarında tahvil piyasasının likiditesini artırıyor ve devletlerin borçlanma faizlerini sınırlayabiliyor. Fransa’daki sigortacı ve emeklilik fonlarının borçlanma senetlerine maruziyeti, 2021’in ilk çeyreğindeki yüzde 16,8’den 2025’in son çeyreğinde yüzde 12,9’a geriledi.
🔹 Bankaların 2008 krizinden sonra daha fazla sermaye tutma zorunluluğu, tahvil alımlarındaki hareket alanlarını daralttı. Hedge fonlar ise daha hafif düzenlemelerle piyasadaki boşluğu doldurdu.
🔹 Piyasa koşulları tersine döner ve faizler yükselirse hedge fonlar ek teminat talepleriyle karşılaşabilir. Fonların tahvillerini hızla ve toplu şekilde satması faizleri daha da yükseltebilir ve likidite krizini devletlerin finansman krizine dönüştürebilir.
🔹 Mart 2020’de hedge fonlar 172 milyar dolar değerinde ABD tahvili sattı. Federal Rezerv, piyasayı istikrara kavuşturmak için finansal sisteme trilyonlarca dolar aktardı.
🔹 İngiltere, hedge fonların spekülasyon amacıyla kullandığı borçlanmayı azaltmasını zorunlu kılacak yeni kurallar hazırlıyor. Federal Rezerv, riskin yaklaşık 50 hedge fonda yoğunlaşmasından ve bu fonların toplam faaliyetin yüzde 90’ını gerçekleştirmesinden endişe duyuyor.
🔹 Kanada Merkez Bankası ve Avrupa Sistemik Risk Kurulu, hedge fonların oluşturduğu risklere karşı daha sıkı önlemler alınmasını talep ediyor. Fonların büyük bölümünün Avrupa dışındaki merkezlerde bulunması, düzenleyici kurumların müdahalesini zorlaştırıyor.
🔹 Hedge fonların ABD Hazine tahvillerindeki payı Eylül 2023’te yüzde 4,5 iken Eylül 2025’te yüzde 8,5’e çıktı.