Mark Carney, Kanada’yı AB’nin “Ortak Üyesi” Yapmak İçin Cesur Bir Girişim Başlattı
Wall Street Journal
🔹 Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD ile ticaret görüşmelerinin çökmesinin ardından ülkesinin Avrupa Birliği’yle ilişkilerini tam üyelik veya ortak pazara katılımın ötesinde derinleştirmeye çalışıyor.
🔹 Carney, Kanada’nın AB’de “Ortak Üye” unvanını almasını önerdi. AB yetkilileri bu fikre açık olduklarını belirtti.
🔹 Kanada ve Avrupa ülkeleri; enerji, yapay zekâ, batarya ve çip üretiminde kullanılan kritik mineraller ile savunma alanlarında AB’nin 21 trilyon dolarlık tek pazarına gayriresmî biçimde bağlanma seçeneklerini görüşüyor.
🔹 Planlar kapsamında Kanada ürünleri, hizmetleri ve çalışanlarının belirli sektörlerde Avrupa ile Kanada arasında daha serbest hareket etmesi; Kanadalıların Avrupa’da vizesiz yaşaması ve çalışması seçeneği de ele alınıyor.
🔹 Taraflar, Avrupa ile Kanada’yı denizaltı kablolarıyla bağlamayı, ortak veri merkezleri, bulut depolama sistemleri ve uydu ağları kurmayı görüşüyor. Carney ayrıca Kanada gazının ABD üzerinden Avrupa’ya taşınması için yeni boru hatlarını ve Kanada gübresinin Arktik rotadan Avrupa’ya sevk edilmesini destekliyor.
🔹 Kanada ve AB, araştırma kurumlarını birbirine bağlayarak ABD üniversite sistemiyle rekabet edecek bilimsel bir ağ kurmayı ve Kanada’nın AB’nin öğrenci değişim programına katılmasını planlıyor.
🔹 Kanada ihracatının üçte ikisi ABD’ye gönderiliyor. Yeni yönelimin, yarım yüzyıldır ABD’nin hâkim olduğu Kanada ekonomisi ve toplumunda kapsamlı bir değişim yaratması bekleniyor.
🔹 Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Kanada’nın ABD’nin 51. eyaleti yerine AB’nin 28. eyaleti olmasının güzel olacağını söyledi.
🔹 Kanada’nın AB’ye yaklaşması; egemenlik devri, Alberta ve Quebec’teki ayrılıkçı hareketler, AB bütçesine katkı, Avrupa düzenlemelerine uyum ve iş gücü hareketliliği gibi sorunlarla karşılaşıyor.
🔹 AB ülkelerinden 10’u, Kanada ile on yıl önce imzalanan ticaret anlaşmasını henüz onaylamadı. Bazı Avrupalı yetkililer, Kanada’nın Avrupa’yı Washington’la yürüttüğü karşı müzakerelerde bir araç olarak kullanıp kullanmadığını sorguluyor.
🔹 Carney, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ile temaslarını yoğunlaştırdı. Kanada, Almanya ve Norveç ortak girişimiyle üretilen denizaltılardan 25 milyar dolarlık satın alma görüşmelerini tamamladı.
🔹 Kanada ve Avrupa yetkilileri, ABD teknolojilerine, savunma ekipmanlarına ve ticaretine bağımlılığı azaltmak amacıyla 11 iş birliği başlığı belirledi. Carney’nin Avrupa Parlamentosu’nda konuşması ve yeni çalışma gruplarının kurulması planlanıyor.
🔹 Kanada’nın Avrupa’ya yönelimi, II. Dünya Savaşı öncesinde Avrupa’yla ABD’den daha fazla ticaret yapan ülkenin tarihsel bağlarına dönüş olarak değerlendiriliyor. 1950’de Kanada ihracatının yüzde 65’i ABD’ye, yüzde 15’i Birleşik Krallık’a gidiyordu.
🔹 Mark Carney, Kanada-ABD ilişkilerindeki gerilimi “geçiş değil, kopuş” olarak tanımladı ve Donald Trump döneminde başlayan siyasi değişimlerin Trump’ın görev süresini aşabileceği uyarısında bulundu.