Afrika'daki İHA Savaşlarını Kim Kazanıyor?
Foreign Affairs
🔹 Afrika'da insansız hava araçları (İHA) kullanımındaki üstünlük son on yılda devletlerden silahlı gruplara doğru kaymaya başladı.
🔹 Haziran 2025'te Mali'nin kuzeyinde Azavad Kurtuluş Cephesi (FLA), fiber optik FPV dronlarla Rus Afrika Kolordusu ve Mali ordusuna ait araçları vurdu. Bu saldırı, gelişmiş İHA teknolojisinin artık düşük kaynaklara sahip silahlı gruplar tarafından da kullanılabildiğini gösterdi.
🔹 ABD, 2011 yılında Somali'de El Şebab'a yönelik ilk İHA saldırısını gerçekleştirdiğinde bu teknoloji büyük ölçüde gelişmiş orduların elindeydi.
🔹 Son on yılda en az 37 Afrika ülkesi farklı seviyelerde askeri İHA envanteri oluşturdu.
🔹 Libya iç savaşı ile Etiyopya-Tigray savaşı, İHA'ların savaşın seyrini değiştirebildiğini gösteren iki önemli örnek oldu.
🔹 Son dört yılda Afrika'nın 17 ülkesinde faaliyet gösteren silahlı gruplar keşif, havan mühimmatı bırakma ve kamikaze saldırıları için İHA kullanmaya başladı.
🔹 El Kaide bağlantılı JNIM, Boko Haram ve El Şebab gibi örgütler küçük birlikler, motosikletler ve sivil görünümünü kullanarak devletlerin hava üstünlüğünün etkisini azaltan taktikler geliştirdi.
🔹 Silahlı gruplar ticari platformlardan temin edilebilen düşük maliyetli parçalarla kendi İHA sistemlerini kurarak devletlerin teknolojik üstünlüğünü daraltıyor.
🔹 Afrika'daki askeri İHA'ların yaklaşık %90'ı kıta dışındaki ülkeler tarafından sağlanıyor.
🔹 Çin, ABD'nin satışlarının azalmasının ardından Afrika'nın en büyük İHA tedarikçisi haline geldi. Türkiye, İran, İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri de önemli tedarikçiler arasında yer alıyor.
🔹 Sudan, dış ülkelerin farklı taraflara sağladığı İHA'ların çatışmaları uzattığı örneklerden biri olarak gösteriliyor.
🔹 Makale, Afrika ülkelerinin yabancı tedarikçilere bağımlılığı azaltarak kendi düşük maliyetli İHA ve karşı-İHA sanayilerini geliştirmesi gerektiğini savunuyor.
🔹 İHA'ların tek başına çözüm olmadığı; piyade birlikleri, istihbarat, kamu hizmetleri ve yerel güvenlik yapılarıyla birlikte kullanıldığında daha etkili sonuç vereceği belirtiliyor.
🔹 En az 11 Afrika ülkesi hâlihazırda kendi İHA üretimini gerçekleştiriyor ve bu kapasitenin genişletilmesi gerektiği ifade ediliyor.