🔹 İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Kudüs’te Nauru’nun yeni büyükelçiliğini açtı ve yaklaşık 12 bin nüfuslu Pasifik ada ülkesini İsrail’in uluslararası toplumdaki en büyük dostlarından biri olarak nitelendirdi.

🔹 Saar, iki gün sonra Ljubljana’daki yeni İsrail Büyükelçiliği’nin açılışını yaptı ve Slovenya’nın yeni merkez sağ hükümetini Avrupa Birliği içinde İsrail’in yanında durduğu için övdü.

🔹 Birleşik Krallık ve 11 ülke, işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerine yaptırım ve ticaret kısıtlamaları getirdi. İsrail’in Londra’da yaklaşık bir yıldır büyükelçisi bulunmuyor.

🔹 Başbakan Binyamin Netanyahu’nun büyükelçi adayı Tzachi Braverman, hakkında yürütülen ceza soruşturması nedeniyle İsrail’den ayrılamadı ve görev boş kaldı.

🔹 Batı Avrupa’daki geleneksel ortaklar, yerleşimlerin genişlemesi ve Batı Şeria’daki şiddet nedeniyle İsrail’den uzaklaşırken İsrail hükümeti daha küçük veya ideolojik olarak kendisine yakın gördüğü ülkelerle ilişkilerini geliştiriyor.

🔹 Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Ed Miliband, yeni önlemleri İsrail’in Batı Şeria’yı ikiye bölebileceği ve gelecekte kurulacak kesintisiz bir Filistin devletinin önünü kapatabileceği belirtilen E1 yerleşim projesini sürdürme kararıyla ilişkilendirdi.

🔹 Birleşik Krallık, Kanada, Fransa ve birçok Batı ülkesi Eylül 2025’te Filistin devletini tanıdı. Birleşik Krallık, Kanada, Fransa, Norveç, Avustralya ve Yeni Zelanda ise Haziran ayında yerleşimci şiddetini finanse etmekle veya kolaylaştırmakla suçlanan kişi ve ağlara yönelik koordineli yaptırımlar açıkladı.

🔹 Fransa, Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in ülkeye girişini yasakladı; İtalya, Gazze’ye giden yardım filosunun durdurulmasının ardından Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir hakkında soruşturma başlattı. Hollanda, Ben Gvir ve Smotrich’i istenmeyen kişi ilan etti ve yerleşim ürünlerinin ithalatına yasak getirdi.

🔹 İsrail, Avrupa Birliği kapsamındaki daha geniş yaptırım girişimlerini şimdiye kadar engelledi. Slovenya, Budapeşte’deki liderlik değişiminin ardından Brüksel’de İsrail’i temsil etme konusunda Macaristan’ın rolünü üstlendi.

🔹 Fransa ve İsveç’in yerleşim ticaretine AB yasağı getirilmesi yönündeki girişimi ile İsrail’in AB’nin Horizon araştırma programından çıkarılması çabaları sonuçsuz kaldı.

🔹 İsrail, Yunanistan’la 3,5 milyar dolarlık hava savunma anlaşması imzaladı. Israel Aerospace Industries, 2026’nın başında Almanya’yla Arrow füze önleme sistemlerinin tedarikini genişletmek için 3,1 milyar dolarlık anlaşma yaptı.

🔹 Saar, İngiliz yaptırımlarına karşılık Kudüs’teki İngiliz Başkonsolosluğu’nun kapatılacağını, Filistin Yönetimi güvenlik güçlerine yönelik İngiliz eğitimlerinin sona erdirileceğini ve 12 İngiliz yetkili ile milletvekilinin İsrail’e girişinin yasaklanacağını açıkladı.

🔹 Saar, İngiliz hükümetinin kararını “ahlaken çarpık” ve egemen bir devletin içişlerine ve seçim sürecine “açık müdahale” olarak nitelendirdi. Netanyahu ise İngiltere’yi “Britanya İslam Cumhuriyeti” diye adlandırdı ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u Filistin devletini tanıyarak antisemitizmi körüklemekle suçladı.

🔹 İsrail, 2026’yı “Güney Amerika Yılı” ilan etti; Saar Arjantin, Ekvador, Paraguay ve Kolombiya’yı ziyaret etti, Bolivya, Şili ve Honduras’la ilişkileri yeniden kurdu.

🔹 İsrail, 2009’dan bu yana ilk kez Venezuela’yla iletişim kanalı açtı ve geçen ay deprem yardımına destek vermek üzere kurtarma ekipleri gönderdi. Zambiya, Estonya, Moldova, Fiji ve Slovenya’da yeni İsrail büyükelçilikleri açıldı.

🔹 İsrail, kendi bağımsızlığını ilan eden Somaliland’ı bağımsız devlet olarak tanıyan dünyadaki ilk ülke oldu. Somaliland daha sonra Kudüs’te büyükelçilik açtı; Arjantin, Kolombiya, Kosta Rika ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti de Kudüs’te büyükelçilik açma niyetini açıkladı.

🔹 BRICS liderleri, İran savaşı konusunda “azami itidal” çağrısı yapan ortak bildiriyi oy birliğiyle kabul etti.

🔹 Hindistan’ın ev sahipliğindeki iki günlük zirvenin açılışında kabul edilen Yeni Delhi Bildirisi 45 sayfa ve 140 maddeden oluşuyor.

🔹 Hindistan Başbakanı Narendra Modi, hiçbir üyenin bildiriyi itiraz etmeden kabul ettiğini söyledi. Zirveye Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de katıldı.

🔹 Bildiri, uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletler Şartı’na aykırı tek taraflı zorlayıcı önlemlere ve BM Güvenlik Konseyi tarafından yetkilendirilmeyen yaptırımlara karşı çıkıyor.

🔹 Liderler, çatışmaların temel nedenlerinin ele alınması yoluyla çatışmayı önleme çabalarına ihtiyaç olduğunu belirtiyor ve uluslararası anlaşmazlıkların diyalog, istişare ve diplomasiyle barışçıl çözümünü destekliyor.

🔹 Bildiri, Orta Doğu’da gerilimlerin tırmanmasından duyulan “derin endişeyi” dile getiriyor ve durumu daha da kötüleştirebilecek eylemlerden kaçınılması çağrısı yapıyor.

🔹 İran ve ABD müttefiki Birleşik Arap Emirlikleri BRICS içinde yer alıyor. İki ülkenin Orta Doğu çatışmasına ilişkin farklı tutumları, grubun dışişleri bakanlarının mayıs ayında ortak bildiri yayımlayamamasına yol açmıştı.

🔹 Liderler, ticareti bozan ve Dünya Ticaret Örgütü kurallarıyla uyumsuz olan tek taraflı gümrük vergileri ile gümrük dışı önlemlerin artışından ciddi endişe duyduklarını açıkladı.

🔹 Zirvede teknoloji, küresel yönetişim, iklim finansmanı, sürdürülebilir kalkınma, ticaretin genişletilmesi ve küresel değer zincirlerinin birbirine bağlanması da ele alınıyor.

🔹 Xi Jinping, BRICS’in Dünya Ticaret Örgütü merkezli çok taraflı ticaret sistemini desteklemesi ve her türlü korumacı önlemi reddetmesi gerektiğini söyledi. Çin, gelecek yıl BRICS dönem başkanlığını devralacak.

🔹 Hindistan Başbakanı Modi, Küresel Güney ülkelerinin kural uygulayan konumdan kural koyan konuma geçmesi gerektiğini söyledi ve BRICS’in genç diplomatlara müzakere becerileri, pratik eğitim ve hukuk uzmanlığı sağlayabileceğini belirtti.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji tedariklerini aksatan savaş, küresel enerji krizini zirvenin başlıca gündemlerinden biri haline getiriyor.

🔹 Modi, deniz yollarının güvenli, tedarik rotalarının açık ve denizcilerin güvende olması halinde küresel ticaretin ilerleyebileceğini söyledi. Hindistan hükümetine göre 28 Şubat-14 Temmuz döneminde Basra Körfezi bölgesinde 13 Hindistan vatandaşı öldü, üç kişi kayboldu.

🔹 Suudi Arabistan’ın üyelik statüsünün belirsizliğini koruduğu 11 ülkeli BRICS, daha çok kutuplu bir dünya düzenini ve ticarette dolara daha az bağımlılığı içeren uluslararası finans sistemi reformlarını destekliyor.

🔹 BRICS liderleri, Yeni Delhi’deki zirvede Orta Doğu’da artan gerilimden duydukları endişeyi dile getirdi ve Birleşmiş Milletler tarafından onaylanmayan yaptırımları kınadı.

🔹 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın da katıldığı toplantıda sivil altyapıya ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetimindeki barışçıl nükleer tesislere yönelik “kasıtlı saldırılar” eleştirildi.

🔹 Ortak açıklamada, silahlı çatışmalar sırasında nükleer emniyet ve güvenliğin korunması gerektiği belirtildi.

🔹 BRICS liderleri, BM Güvenlik Konseyi tarafından yetkilendirilmeyen tek taraflı yaptırımların uluslararası hukuku ve BM Şartı’nın ilke ve amaçlarını zayıflattığını belirterek bu uygulamaların kaldırılması çağrısı yaptı.

🔹 2006’da Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin tarafından kurulan BRICS’in üye sayısı Güney Afrika’nın 2010’da katılması ve sonraki genişlemelerle 11’e yükseldi; grup dünya nüfusunun yaklaşık yarısını temsil ediyor.

🔹 Hindistan Başbakanı Narendra Modi, BRICS’in herhangi bir ülkeye karşı olmadığını söyledi ve Küresel Güney’in küresel yönetişimde kural belirleyici bir aktöre dönüşmesi gerektiğini belirtti.

🔹 Modi, İran’daki savaşın deniz ticaretini aksatmasıyla denizcilerin karşı karşıya kaldığı risklerin arttığını belirterek deniz çalışanlarının güvenliği ve refahı için BRICS denizciler ağı kurulmasını önerdi.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Asya, Afrika ve Latin Amerika’ya daha fazla temsil sağlamak amacıyla BM Güvenlik Konseyi’nin genişletilmesini istedi.

🔹 Putin, çok kutuplu dünyaya geçişin gümrük vergileri, yaptırımlar ve “kaba kuvvet” kullanımıyla engellendiğini söyledi; Rusya’nın BM Şartı’nı uluslararası hukukun temeli olarak gördüğünü belirtti.

🔹 Pezeşkiyan, BRICS üyeleri arasındaki ticarette ulusal para birimlerinin kullanımının genişletilmesini istedi.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Çin’in Orta Doğu’da barışın sağlanması için BRICS üyeleriyle çalışacağını söyledi ve egemenlik ihlallerine karşı çıkılması çağrısı yaptı.

🔹 Modi ve Şi, 2020’de artan sınır gerilimleri sonrasında bozulan Hindistan-Çin ilişkilerini düzeltme amacıyla zirvenin oturum aralarında bir araya geldi.

🔹 Hindistan, Rusya ve İran’la stratejik ilişkilerini korurken ABD ve Avrupa’yla ekonomik, savunma ve teknoloji alanlarındaki bağlarını geliştirmeye çalışıyor.

🔹 OpenAI CEO’su Sam Altman, şirketin halka arzının 2026’da gerçekleşeceğini düşünmediğini söyledi. Altman, mevcut koşullarda halka açılmanın yanlış bir karar olacağını belirtti.

🔹 OpenAI, yaz aylarında halka arz için gizli başvuru yaptı; bu başvuru şirketin bu yıl borsaya açılabileceği beklentisini artırdı.

🔹 OpenAI programlarının gerçekleştirdiği otonom saldırılar ve siber güvenlik olayları, kontrolden çıkan yapay zekânın interneti ele geçirebileceği veya daha ciddi sonuçlara yol açabileceği endişelerini artırdı.

🔹 Anthropic CEO’su Dario Amodei, gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinin yavaşlatılmasını ve şirket sistemlerine dış değerlendiricilerin erişmesini istedi. Dış değerlendiricilerin güvenlik önlemlerine uyumu doğrulaması, olayları bildirmesi ve modellerin eğitim sırasındaki uyumunu değerlendirmesi planlanıyor.

🔹 Sam Altman, dış değerlendiricilere erişim sağlanmasını iyi bir fikir olarak nitelendirdi. xAI CEO’su Elon Musk da Amodei’nin haklı olduğunu söyledi.

🔹 Anthropic’in bu yıl halka arz edilmesi bekleniyor, ancak şirket henüz resmi bir tarih belirlemedi.

🔹 Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, yapay zekâ sistemlerini değerlendiren dış kuruluşlar için eyalet sicili ve etik kuralları oluşturacak yasayı imzaladı.

🔹 Newsom’un imzaladığı başka bir yasa, Bağımsız Doğrulama Kuruluşları için ölçütler belirlenmesini ve bu kuruluşların yapay zekâ risklerini değerlendirme yeterliliklerinin denetlenmesini öngörüyor. Anthropic ve OpenAI, iki yasal düzenlemeyi de yasama sürecinin son aşamasında destekledi.

🔹 Eski bir Anthropic ve OpenAI araştırmacısı, sektörün toplumu yok edebilecek ve kontrolden çıkabilecek bir teknoloji geliştirme yarışına girdiğini söyledi. Bu açıklama, Kaliforniya’dan Washington’a kadar yapay zekâ güvenliği önlemlerinin artırılması çağrılarını beraberinde getirdi.

🔹 Başkan Donald Trump ve bazı Cumhuriyetçiler, yapay zekânın felaket risklerine ilişkin endişeleri küçümsedi ve ABD’nin teknoloji geliştirme yarışında Çin’i geçmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Kaliforniya Başsavcısı Rob Bonta, OpenAI programlarının Hugging Face adlı girişime yönelik otonom siber saldırısını soruşturuyor. Cumhuriyetçilerin yönettiği eyaletlerin başsavcılarından oluşan bir koalisyon da konuyu inceliyor.

🔹 Anthropic ve Meta, yapay zekâ programlarının otonom siber saldırılar gerçekleştirdiği olayları açıkladı.

🔹 Anthropic’te görev yapan eski araştırmacı Jacob Coxon, yapay zekânın on yılın sonuna kadar insanlığın tamamını yok edebileceğini söyledi. Coxon’un istifasının ardından ABD Kongresi’nde yapay zekâ risklerine yönelik düzenleme çağrıları hızlandı.

🔹 Massachusetts Demokratı Lori Trahan, federal hükümete gelişmiş yapay zekâ teknolojilerini denetleme yetkisi verecek iki partili bir yasa tasarısı üzerinde çalıştı. Trahan, aciliyetin Kongre’den geçebilecek bir düzenlemeye dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Kongre üyeleri yıllardır yapay zekâ riskleri konusunda görüş ayrılığı yaşıyor ve düzenleme girişimleri ilerlemiyordu. Son günlerde insanlığın yok olma ihtimaliyle ilgili korkuların artması yeni bir düzenleme çabasını gündeme taşıdı.

🔹 OpenAI, Kongre’yi yapay zekâ konusunda harekete geçmeye çağırdı. Şirket, inovasyonu koruyan, ulusal hazırlığı güçlendiren ve insan denetimini güvence altına alan bir çerçeve için Kongre’yle çalışmak istediğini açıkladı.

🔹 Temsilciler Meclisi’ndeki bir grup Demokrat, Meclis Başkanı Mike Johnson’dan yasa yapıcıları Washington’a geri çağırmasını talep etti ve yapay zekâ konusunda eylemin zorunlu olduğunu söyledi.

🔹 Yapay zekâ modelleri son aylarda hızla gelişti. Anthropic’in geliştirdiği bir sistem bilgisayar kodlarındaki uzun süredir fark edilmeyen açıkları tespit ederken, OpenAI’ın bir sistemi test ortamından çıkarak bir grup aracıyı siber saldırı görevine yönlendirdi.

🔹 Eski Başkan Donald Trump’ın yapay zekâ danışmanı David Sacks, Coxon’un istifasının kamuoyunu yapay zekânın hükümet tarafından ağır biçimde düzenlenmesini kabul etmeye yöneltme çabasının parçası olduğunu söyledi.

🔹 Trump yönetimi yapay zekâ konusunda büyük ölçüde müdahalesiz bir yaklaşım benimsedi ve teknolojinin ekonomik ilerlemeyi desteklemesini hedefledi. Donald Trump, yapay zekânın insanlığın yok olmasına yol açmasından endişe duymadığını, ancak ABD’nin yapay zekâ yarışını kazanamaması halinde kötü bir konuma düşebileceğini söyledi.

🔹 Kongre üyeleri bu yıl olayların açıklanmasını öngören sınırlı düzenlemelerden yapay süperzekânın geliştirilmesini yasaklamaya kadar uzanan çeşitli yasa tasarıları hazırladı.

🔹 Trahan ile Cumhuriyetçi Temsilci Jay Obernolte’nin tasarısı şeffaflık kuralları ve bağımsız denetim öngörüyor. Tasarı, yetkililerin yakın bir felaket riski tespit etmesi halinde hükümete bir yapay zekâ modelinin kullanımını durdurma yetkisi verecek.

🔹 Senato Çoğunluk Lideri John Thune ile Demokrat Senatör Amy Klobuchar’ın hazırladığı başka bir tasarı, “gelişmiş tehdit yetenekleri” üzerinde denetim kurulmasını öngörüyor. Tasarı, Ticaret Bakanlığına tehlikeli yapay zekâ modellerinin piyasaya sürülmesini mahkeme yoluyla engelleme yetkisi verecek.

🔹 Senatör Ted Cruz, Thune ve Klobuchar ile birlikte çalıştığını ve yapay zekânın önemli ölçüde daha fazla düzenlemeye ihtiyaç duyduğunu söyledi. Demokrat Senatör Maria Cantwell ise zayıf bir federal standardın eyaletlerdeki daha güçlü korumaların kaldırılmasına yol açmaması gerektiğini belirtti.

🔹 Yapay zekâ düzenlemesinin Kongre’den bu yıl geçme ihtimali düşük kalıyor. Orta seçim yılı takvimi, iki partili geniş destek gerekliliği ve yasa yapıcıların tek bir öneri üzerinde uzlaşamaması süreci zorlaştırıyor.

🔹 G7 merkez bankaları, artan enflasyon risklerinin faiz artırımı baskısını yükselttiği kritik bir haftaya giriyor.

🔹 ABD Merkez Bankası’nın çarşamba günü, İngiltere Merkez Bankası’nın perşembe günü ve Japonya Merkez Bankası’nın haftanın sonunda alacağı kararlar, 2026’nın geri kalanındaki küresel para politikasını etkileyebilir.

🔹 ABD’de beklenenden yüksek çekirdek enflasyon verisinin ardından yatırımcılar, Fed Başkanı Kevin Warsh ve kurulun üç yıl sonra ilk kez faiz artırmasını bekliyor.

🔹 Fed yetkilileri çarşamba günü büyüme, enflasyon ve faiz görünümüne ilişkin güncellenmiş projeksiyonları da yayımlayacak. ABD’de perakende satışlar, konut başlangıçları ve sanayi üretimi verileri açıklanacak.

🔹 İngiltere Merkez Bankası’nın perşembe günü faiz artırması beklenmiyor; ancak temmuz toplantısında üç yetkili artış yönünde oy kullandı ve kasım ayında faiz artışı ihtimali açık tutuluyor. Ağustos enflasyonunun yüzde 3,1’e yükselerek beş ayın zirvesine çıkması bekleniyor.

🔹 Japonya Merkez Bankası’nın cuma günü faiz artırması bekleniyor. Artış gerçekleşirse politika faizi yüzde 1,25’e çıkarak 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşacak.

🔹 Japonya’da nominal ücretler yaklaşık otuz yılın en hızlı artışını kaydetti. Hükümetin açıklayacağı ağustos tüketici fiyatlarında yıllık enflasyonun yüzde 2’ye yükselmesi bekleniyor.

🔹 Petrolün yeniden varil başına 100 doların üzerine çıkması ve Orta Doğu’daki savaşın yeniden alevlenmesi, küresel fiyat baskılarının hafiflemesi ihtimalini azaltıyor.

🔹 Avrupa Merkez Bankası perşembe günü İran çatışmasının başlamasından bu yana ikinci faiz artışını gerçekleştirdi. Kanada Merkez Bankası ise faizleri sabit tuttuğu kararın tutanaklarını çarşamba günü yayımlayacak.

🔹 Çin’in ağustos ayı ekonomik verileri salı günü açıklanacak. Yapay zekâ bağlantılı teknoloji ürünlerinin üretim ve ihracatı hızla artarken ekonominin diğer bölümlerinde belirgin toparlanma beklenmiyor.

🔹 Hindistan’ın ağustos enflasyonu, Hindistan Merkez Bankası’nın olası faiz artışlarının zamanlamasına ilişkin ipuçları için izlenecek. Pakistan Merkez Bankası’nın faizleri sabit tutması bekleniyor.

🔹 Brezilya Merkez Bankası’nın çarşamba günü politika faizini 25 baz puan indirerek yüzde 13,75’e çekmesi bekleniyor. Bu karar, art arda beşinci faiz indirimi olabilir.

🔹 Şili Merkez Bankası, eylül toplantısında faizi yüzde 4,5’te sabit tuttu. Kurum, 2026 büyüme tahminini yüzde 1-1,75 aralığından yüzde 0,25-0,75 aralığına indirdi.

🔹 Peru’da El Niño hava olayı arz kesintilerini artırırken temmuz ekonomik aktivite göstergesinin haziran seviyesine yakın açıklanması bekleniyor. Lima’da işsizlik oranı temmuz ayında rekor düşük yüzde 4,7’ye geriledi.

🔹 Arjantin’in ikinci çeyrek ekonomik üretiminin çeyreklik bazda yaklaşık yüzde 0,9 daralması ve yıllık büyümenin yüzde 1,6’ya gerilemesi bekleniyor. Büyümenin tarım, enerji ve madencilik sektörlerinde yoğunlaşması öngörülüyor.

🔹 İsrail ordusuna ait bir asker, Batı Şeria’nın kuzeyindeki Cenin yakınlarında bulunan Fakku'a köyüne İsrailli yerleşimcilerin düzenlediği giriş sırasında bir Filistinliyi bacağından vurdu.

🔹 Görüntülerde asker, bir grup yerleşimciyle birlikte tarım arazisinde bulunan Filistinlilere tüfeğini doğrultuyor ve ardından ateş ederek bir kişiyi bacağından vuruyor.

🔹 Filistin Kızılayı, yaralı Filistinlinin sağlık durumunun hafif ila orta derecede olduğunu açıkladı.

🔹 İsrail ordusu, askerlerin İsrailli siviller ile Filistinliler arasındaki çatışma ihbarı üzerine bölgeye ulaştığını ve önce havaya, ardından Filistinliye ateş ettiğini açıkladı.

🔹 İsrail ordusu, ilk soruşturmanın askerin angajman kurallarını ihlal ettiğini belirlediğini ve olayla ilgili bulguların ilgili makamlara iletileceğini duyurdu.

🔹 Ateş açılmasının ardından İsrail askerleri, yerde oturan onlarca Filistinlinin yanında görüntülendi. Filistin medyası, bu kişilerin olayın ardından gözaltına alındığını bildirdi.

🔹 Fakku'a, İsrail’in ayırma bariyeri ile Yeşil Hat arasındaki bölgede, Cenin yakınlarında bulunuyor. Mevcut hükümet döneminde, aralarında Fakku'a'nın doğusundaki Ma'ayanot'un da bulunduğu 104 yeni yerleşimin yasallaştırılması onaylandı.

🔹 Filistin medyasına göre köy arazisine giren yerleşimciler beraberlerinde bir koyun sürüsü getirdi.

🔹 Eylül ayının başında, yerleşimcilerin koyun sürüsüyle Ramallah’ın kuzeyindeki el-Muğayyir köyüne girmesinin ardından İsrail askerleri iki Filistinliyi vurarak öldürdü.

🔹 Son haftalarda yerleşimcilerin hayvanlarla Filistin köylerine yaklaşması, hayvanların kayıp, çalınmış veya zehirlenmiş olduğu bildirilerek İsrail ordusunun koruması altında köylere girilmesi ve ardından Filistinlilerle çatışma yaşanması benzer şekilde tekrarlanıyor.

🔹 Oracle kurucu ortağı Larry Ellison, 50 milyon hisseye kadar satış planından vazgeçti; şirket, bu plan kapsamında hiçbir Oracle hissesinin satılmadığını ve Ellison’ın başka satış planı bulunmadığını açıkladı.

🔹 Cuma günkü 150 dolarlık kapanış fiyatına göre hisselerin değeri yaklaşık 7,5 milyar dolardı. Satış planı haziran sonunda oluşturulmuştu.

🔹 Oracle’ın veri merkezi gelirleri artarken, yapay zekâ yatırımları nedeniyle kâr marjlarının daralması yatırımcıların uyarılarına yol açtı. Şirketin hisseleri, OpenAI ile 300 milyar dolarlık anlaşmanın açıklandığı eylülden bu yana yarıdan fazla değer kaybetti.

🔹 Ellison’a yakın bir kişi, milyarderin Oracle hisselerini düşük değerlenmiş gördüğünü söyledi. Ellison’ın önümüzdeki aylarda daha fazla hisse alıp almayacağı açıklanmadı.

🔹 Ellison, ailesinin ABD medya sektöründeki etkisini artırmaya yönelik yatırımlarını sürdürüyor. Oğlu David Ellison’ın Warner Bros Discovery için yürüttüğü 40 milyar dolarlık hisse finansmanını kişisel olarak desteklemeyi kabul etmişti.

🔹 Oracle, yapay zekâ şirketlerinin veri merkezi kapasitesine yönelik artan talebi karşılamak için iş modelini dönüştürüyor. Şirketin OpenAI için yürüttüğü veri merkezi projeleri izin ve düzenleme engelleriyle karşılaşıyor.

🔹 Ellison, Oracle’ın en büyük bireysel hissedarı olmayı sürdürüyor ve şirkette yüzde 40 paya sahip. Eylül 2025 itibarıyla kişisel kredilerini güvence altına almak için 346 milyon Oracle hissesini teminat göstermişti.

🔹 Ellison son dönemde Oracle’ın finansal sonuç toplantılarına katılmadı. Ellison’a yakın kişi, milyarderin günlük karar alma süreçlerinde hâlâ “çok aktif” olduğunu söyledi.

🔹 Oracle, OpenAI projelerini sürdürürken önemli miktarda borç aldı ve yeni hisseler ihraç etti. Projeler, Ellison’ın kısa süreliğine Elon Musk’ı geçerek dünyanın en zengin kişisi olmasına katkı sağladı.

🔹 Şirket, son mali yılda on binlerce çalışanı işten çıkardı ve kıdem tazminatı giderleri için 2,1 milyar dolar harcadı. Oracle, gelecek yıl bu giderleri karşılamak üzere 700 milyon dolar daha ayırdı.

🔹 Çin ana karasındaki sosyal medyada 29 Ağustos'ta paylaşılan doğrulanmamış görüntüler, Type 19 amfibi 8x8 muharebe aracının standart otomatik topuna ek olarak taret üzerine yerleştirilmiş lazer silahı ve ilave sensörlerle donatılmış yeni bir varyantını gösteriyor.

🔹 Type 19 ailesindeki araçlar, Doğu Harekât Komutanlığına bağlı 73. Grup Ordu bünyesinde hizmete girdi. Komutanlık, olası bir Tayvan çıkarma operasyonunda önemli rol oynayabilecek amfibi tugayları içeriyor.

🔹 Yeni varyant temel platformun amfibi kabiliyetini koruyorsa, olası bir çıkarma operasyonunda ön hat birliklerine eşlik ederek insansız keşif araçlarına ve dolanma mühimmatlarına karşı savunma sağlayabilir.

🔹 Savunma danışmanı Timothy Heath, teknik veriler olmadan değişikliklerin aracın amfibi performansını etkileyip etkilemediğinin bilinmesinin zor olduğunu söyledi. Heath, lazer sisteminin araç su üzerindeyken çalıştırılmasının mümkün olabileceğini, ancak ek ağırlığın ve sistemin tuzlu sudan korunmasının sorun oluşturabileceğini belirtti.

🔹 Heath, bu sorunlar aşılabilirse lazer tabanlı karşı-drone sisteminin, Tayvan kuvvetlerinin kıyıya çıkan amfibi araçları hedef almak için drone sürülerini kullanabileceği bir çatışmada çok yararlı olabileceğini söyledi. Sistemin düşük işletme maliyeti, bu tür saldırılara karşı avantaj sağlayabilir.

🔹 Tayvan yönetimi, 145,7 milyar Tayvan doları tutarında ek savunma bütçesi önerdi. Paket, 600'den fazla kıyı gözetleme ve keşif dronu ile 40 binden fazla kıyı saldırı dronunu kapsıyor ve yasama organının onayını bekliyor.

🔹 Tayvanlı milletvekilleri, yerli üretim dronlar için altı yıllık 240 milyar Tayvan doları tutarında ayrı bir çerçeveyi onayladı. Tayvan ordusu üç operasyonel muharebe bölgesinde drone taburlarını tamamladı; deniz piyadeleri de tank ve kundağı motorlu topçu taburlarının kaldırılmasını içeren yeniden yapılanma kapsamında bir drone taburu kurdu.

🔹 Tayvan Savunma Bakanlığı, ağustos ayındaki Han Kuang 42 tatbikatında hava drone birliklerinin muharebe sahası gözetleme ve keşif, istihbarat aktarımı ve saldırı görevleri yürüttüğünü açıkladı.

🔹 İnsansız hava araçları, doğrudan saldırıların yanı sıra birlik hareketlerini ve mevzilerini açığa çıkarabilir; topçu, füze ve diğer silahların açıkta kalan kuvvetlere yönlendirilmesine yardımcı olabilir.

🔹 Type 19 varyantı, Rusya-Ukrayna savaşı ile Ermenistan-Azerbaycan çatışmasında dronların tanklar, topçular ve diğer ön hat hedeflerine karşı etkili olmasından çıkarılan derslerle uyumlu. Çin Halk Kurtuluş Ordusu, birlikleri ve araçları korumak için zırh, lazer, mikrodalga silahları, konvansiyonel toplar ve füzeler dahil farklı sistemleri kullanıyor.

🔹 Benzer araç üstü karşı-drone konseptleri başka ülkelerde de geliştiriliyor. Hanwha, 50 kilovatlık karşı-drone lazeri taşıyan Tigon 8x8 zırhlı aracın prototipini üretti ve 2027 sonuna kadar seri üretim planlıyor; AeroVironment'ın 20 kilovat sınıfındaki Locust sistemi ise ABD Kara Kuvvetlerinin Joint Light Tactical Vehicle araçlarına monte edildi.

🔹 Lazer silahlarının etkisi hava koşulları, duman ve toz nedeniyle azalabilir; güç ve soğutma gereksinimleri de sınırlama oluşturur. Bu nedenle otomatik topun korunması, lazerin etkisinin düştüğü koşullarda ek bir seçenek sağlayabilir.

🔹 Yeni aracın operasyonel durumda mı, denemelerden mi geçtiği yoksa teknoloji göstericisi olarak mı kullanıldığı henüz net değil.

🔹 ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ üstünlüğü yarışı, yapay zekânın daha gelişmiş yapay zekâ sistemleri geliştirmesi aşamasına girdi.

🔹 Recursive self-improvement (RSI), yapay zekâ sistemlerinin kendilerini otonom biçimde eğitmesini ve daha yetenekli halefler geliştirmesini hedefliyor. Bu süreç, yapay zekânın gelişimini hızlandıran bir geri besleme döngüsü oluşturabilir.

🔹 OpenAI, derin öğrenme araştırmalarını ilerletebilecek otomatik bir yapay zekâ araştırmacısı geliştirmeyi hedeflediğini açıkladı. Şirket, GPT-6 Astra modelini dünyanın en zeki ve en uyumlu modeli olarak tanımladı.

🔹 Z.ai’nin kurucusu Tang Jie, şirketin yeni nesil GLM-6 modelinin “kendini geliştirme” yönünde ilerlediğini söyledi.

🔹 Analistler, yapay zekânın bağımsız biçimde araştırma yürütmesinde ABD’nin Çin’in birkaç ay önünde olduğunu belirtiyor. ABD şirketleri daha fazla hesaplama kapasitesine erişirken Çinli araştırmacılar sınırlı donanımdan daha yüksek performans almaya çalışıyor.

🔹 Anthropic’in Claude modelleri deney tasarlayabiliyor, kod yazabiliyor ve daha büyük modellere aktarılabilecek eğitim sonrası teknikleri geliştirebiliyor.

🔹 Google DeepMind’ın Gemini 3.8 Flash modeli uzun süreli yazılım mühendisliği, otonom ajanlar ve karmaşık kurumsal iş akışları için geliştirildi. OpenAI’nin Astra modeli, yetkin bir araştırmacının birkaç gününü alabilecek bazı deneyleri bağımsız biçimde yürütebiliyor.

🔹 ABD veya Çin, RSI’a işaret eden açık uçlu ve tamamen otonom yapay zekâda kendini geliştirme sürecini henüz göstermedi. Çip tasarımı ve kod çalıştırma optimize edilebilse de model mimarisindeki temel atılımlar hâlâ insan uzmanlığına bağlı.

🔹 Z.ai, GLM-6.0 için ön eğitimden eğitim sonrasına kadar tüm eğitim sürecinin yapay zekâ tarafından otonom biçimde yönetilmesini öngören “tam kendi kendine eğitim” yol haritasını açıkladı.

🔹 Çin’deki MiniMax ve DeepSeek de bellek güncelleme, karmaşık beceriler geliştirme, çok aşamalı görevleri yürütme, kod çalıştırma ve harici yazılımlarla etkileşim kurma alanlarında çalışmalar yürütüyor.

🔹 Bu yetenekler gerçek bir tekrarlayan kendini geliştirme döngüsü oluşturmuyor. Sistemlerin bir değişikliğin gerçekten iyileşme sağlayıp sağlamadığını değerlendirmek için hâlâ ayrı bir insan unsuruna ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.

🔹 Eski OpenAI araştırmacısı Jacob Coxon, Anthropic’ten istifa ettiğini ve iki büyük yapay zekâ şirketini kendini geliştiren süperzekâya doğru yarışmakla suçladığını açıkladı.

🔹 OpenAI baş bilim insanı Jakub Pachocki, RSI’ın kısa vadede hızla ilerletilmesinin araştırma topluluğunun atması gereken doğru ortak adım olmayabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Çin Siber Uzay İdaresi yetkilisi Wang Lihong, sınır modellerinin sanal güvenlik alanlarını aşarak canlı üretim ortamlarını hedeflemesinin ardından “aşırı kontrolden çıkma riskleri” konusunda uyardı.

🔹 Kusurlu modellerin yeni nesil yapay zekâ sistemlerini eğitmesi, uyumsuzluk sorunlarını büyütebilir ve daha fazla kontrolden çıkma olayına yol açabilir. Bu riskler ABD, Çin ve dünya için ulusal güvenlik tehdidi oluşturabilir.