🔹 Hopu Investments Başkanı Fang Fenglei, Çin’e yönelik yatırım karşıtı argümanların geçerli olmadığını söyledi.

🔹 Fang Fenglei, Çin ekonomisinin büyüme hızının ekonominin büyüklüğünden bağımsız değerlendirilemeyeceğini ve ülkenin ılımlı, yüksek kaliteli büyüme hedefinin sağlıklı bir çizgi oluşturduğunu söyledi.

🔹 Çin’in gayrimenkul sektöründeki düzenleme süreci, yüksek kaldıraçtan kaynaklanan sistemik riskleri azaltmayı ve kaynakları stratejik gelişmekte olan sektörlere yönlendirmeyi amaçlıyor.

🔹 Çin’de yüksek teknoloji sektörlerine yatırım yılın ilk yarısında yüzde 4,6, yüksek teknoloji imalatının katma değer üretimi ise yüzde 13,3 arttı.

🔹 Çin ve ABD, tam değer zinciri boyunca sanayi gelişimini destekleyebilecek yapay zekâ kapasitesine sahip iki ülke olarak öne çıkıyor; ABD yüksek performanslı çipler ve temel modellerde, Çin ise mühendislik uygulamaları, tedarik zincirleri ve sanayileşmede güçlü durumda.

🔹 Çin’in yenilikçi ilaçlarına ilişkin lisanslama anlaşmaları geçen yıl 130 milyar doları, 2026’nın ilk yarısında ise 100 milyar doları aştı.

🔹 Fang Fenglei, Çin varlıklarının ve renminbi cinsinden finansmanın küresel yatırımcılar için daha ciddi seçenekler hâline geleceğini söyledi.

🔹 Renminbinin önümüzdeki yıllarda ABD doları karşısında yılda ortalama yaklaşık yüzde 5 değer kazanabileceği, kurun iki yıl içinde dolar başına 6 yuana, beş ila altı yıl içinde ise 5 yuana yaklaşabileceği öngörülüyor.

🔹 Hong Kong’un offshore renminbi merkezine dönüşmesi için uluslararası finans merkezi konumunu güçlendirmesi ve teknoloji, eğitim ile sağlık sektörlerini geliştirmesi gerekiyor.

🔹 Çin’de doğrudan finansmanın gelişimi hızlandı; ülkenin beş büyük ticari bankası teknoloji şirketlerine hisse yatırımı yapmak üzere varlık yatırım şirketleri kurdu.

🔹 Çin’de özel sermaye yatırımlarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranı yüzde 0,7’nin altında kalırken bu oran ABD’de yaklaşık yüzde 4 düzeyinde bulunuyor.

🔹 Çin’in imalat gücü; mühendislik iş gücü, kapsamlı sanayi zincirleri, robot kullanımı ve büyük ölçekli üretim kapasitesine dayanıyor. Çin, 2024’te küresel yıllık sanayi robotu kurulumlarının yüzde 54’ünü gerçekleştirdi.

🔹 Çin, düşük katma değerli ihracatı ve düşük fiyat rekabetini azaltmak, yatırımlarını ve ihracatını ABD ile Avrupa Birliği’ne aşırı yoğunlaştırmamak ve alternatif pazarlara açılmak için döviz kuru, fiyat ve yerelleştirilmiş yatırım mekanizmalarından yararlanabilir.

🔹 Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ve azınlık lideri Hakeem Jeffries, yapay zekâ için düzenleyici sınırlar oluşturulması gerektiği konusunda anlaşsa da belirli politikalar veya takvim konusunda taahhütte bulunmadı.

🔹 Johnson, ABD şirketlerinin Çinli yapay zekâ firmalarıyla rekabet gücünü koruması gerektiğini söyleyerek düzenlemelerin aceleyle geçirilmesine karşı çıktı.

🔹 Johnson, ülkeye zarar verecek ve Çin’e avantaj sağlayacak bir yasanın hızla geçirilmesine izin vermeyeceğini söyledi; yapay zekâ platform sağlayıcılarının bir araya gelmesini ilk adım olarak gördüğünü açıkladı.

🔹 Jeffries, Johnson’ı yavaş hareket etmekle eleştirdi ve Temsilciler Meclisinin kararlı adımlar atması gerektiğini söyledi. Belirli kısıtlamalar konusunda ayrıntı vermeyen Jeffries, bu konunun Kongre’nin dönüşünde görüşüleceğini açıkladı.

🔹 Temsilciler Meclisinin kasım ayındaki ara seçimlerden önceki son çalışma haftasına girmesi, kapsamlı yapay zekâ düzenlemelerinin kısa sürede kabul edilmesini zorlaştırıyor.

🔹 Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon istifa ederek önde gelen yapay zekâ şirketlerinin teknolojiyi sorumlu biçimde geliştirmediğini söyledi. Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei, şirketlerin güvenlik endişeleri nedeniyle geliştirme hızını azaltması çağrısı yaptı; Sam Altman ve Elon Musk bu girişimi destekledi.

🔹 Eski Başkan Barack Obama, Demokratlardan yapay zekânın güvenlik ve ekonomi üzerindeki risklerine ilişkin net politikalar geliştirmelerini istedi.

🔹 Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, Trump yönetiminin Kongre’deki yapay zekâ düzenleme girişimlerini incelediğini söyledi. Bu girişimler arasında, kontrolden çıkan modellerin hükümet emriyle kapatılmasını sağlayacak bir “acil durdurma anahtarı” önerisi bulunuyor.

🔹 Hassett, yapay zekânın mevcut siber güvenlik korumalarını zayıflatabilecek kadar hızlı ilerlediğini söyledi ve geliştirme hızını azaltma çalışmalarında özel sektörün yer almasını destekledi.

🔹 Başkan Donald Trump, yapay zekâ düzenlemesi çağrısı yapan bazı kişileri “negatif güçler” olarak niteledi. Trump, ABD’nin yapay zekâ alanında Çin’in önünde olduğunu ve yapay zekâyı kazanan tarafın kazanacağını söyledi.

🔹 Temsilciler Meclisi Demokratları, Johnson’ın iki partili yapay zekâ çalışma grubunu yenilemeyi reddetmesinin ardından kendi komisyonlarını kurdu. Jeffries, komisyonun yakında “agresif bir çerçeve” sunacağını açıkladı.

🔹 Arizona Senatörü Ruben Gallego, Kongrenin yapay zekâ risklerini ele almakta çok yavaş kaldığını söyledi ve Çin’le rekabet gerekçesinin düzenlemeleri ertelemek için kullanılmasına karşı çıktı.

🔹 Yapay zekâ ajanlarının kontrol dışına çıkması, kendi aralarında koordinasyon kurması ve başka şirketlerin yapay zekâ araçlarına yönelik saldırılarda kullanılması, son haftalarda risk tartışmalarını artırdı.

🔹 1.300’den fazla bilgisayar bilimcisi yapay zekâ sektörünün yavaşlaması ve hükümetin müdahale etmesi çağrısı yaptı.

🔹 Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei, yapay zekâ geliştirmesinin küresel ölçekte yavaşlatılması çağrısında bulundu. Elon Musk, “Dario haklı” dedi; OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman da desteğini açıkladı.

🔹 Başkan Donald Trump, yapay zekânın insanlığın yok oluşuna yol açması konusunda endişesi olmadığını söyledi. Trump, ABD’nin yapay zekâda geride kalması halinde Çin’in öne geçeceğini belirtti.

🔹 Yapay zekâ sistemlerinin kendilerini otomatik olarak geliştirmesi, insan amaçlarıyla uyumsuz hareket etmesi, tehlikeli patojenler üretmeye, nükleer komuta sistemlerine erişmeye veya geniş çaplı siber saldırılar düzenlemeye yardımcı olması riskler arasında yer alıyor.

🔹 Trump yönetimi, yenilikçilik ile güvenliği dengelemeye çalıştığını açıkladı. Trump’ın yaz başında imzaladığı kararname, öncü yapay zekâ laboratuvarları için yeni modellerin 30 günlük gönüllü güvenlik incelemesine sunulmasını öngörüyor; açık kaynaklı modeller inceleme kapsamı dışında kalıyor.

🔹 Anthropic’in raporu, Çin, Rusya, İran ve Yemen’deki aktörlerin Claude modellerini siber saldırılar, muhaliflerin gözetlenmesi, füze, bomba ve insansız hava aracı geliştirme amacıyla kullandığını ortaya koydu. Raporda biyolojik silah geliştirmeye yönelik olası girişimler de yer aldı.

🔹 Kongre üyeleri yapay zekâ şirketlerinin ve model geliştirme hızının incelenmesi için öneriler sundu. Demokratlar, Temsilciler Meclisi’ni gelecek yıl yeniden kazanırsa yapay zekâ konusunda özel bir komite kurmayı planlıyor.

🔹 Vermont Senatörü Bernie Sanders, yapay zekâ güvenliği uzmanlarıyla görüşmek üzere milletvekillerini özel bir bilgilendirmeye davet etti ve süperzekâ yapay zekâsının yasaklanmasını savundu.

🔹 ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ yarışı, düzenleme konusunda bir “mahkûmun ikilemi” oluşturuyor. İki ülke sınırlar üzerinde iş birliğinden yarar sağlayabilir, ancak karşılıklı güven eksikliği ve anlaşmalara uyumun doğrulanmasının güç olması engel oluşturuyor.

🔹 Senatör Ted Cruz, Amy Klobuchar ve John Thune ile biyolojik ve nükleer tehditlerle bağlantılı felaket düzeyindeki yapay zekâ risklerini ele alan bir yasa tasarısı üzerinde çalıştığını söyledi. Yapay zekâ modellerine acil kapatma sağlayacak bir “öldürme düğmesi” zorunluluğu da öneriler arasında bulunuyor.

🔹 Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı Vekil Direktörü Nick Anderson, yapay zekâ döneminde dijital tehditlerin daha acil hale geldiğini söyledi ve ülkeyi korumak için daha fazla adım atılmaması halinde en kötü senaryoların gerçekleşebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Brent petrolünün varil fiyatı, Suudi Arabistan’a ve Basra Körfezi’ndeki gemilere yönelik yeni saldırıların ardından yüzde 3,1’den fazla yükselerek 107,76 dolara çıktı.

🔹 Saldırılar, Suudi Arabistan’daki bir petrol boru hattına yönelik saldırı ve Yemen’deki Husilerin ilerleyişinin küresel enerji arzındaki kesintileri artırabileceği endişesiyle gerçekleşti.

🔹 Hürmüz Boğazı, 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından deniz trafiğine kapalı durumda.

🔹 İngiliz deniz güvenliği kuruluşu UKMTO, Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir geminin mermiyle vurulduğunu, yangın çıktığını ve mürettebatın tahliye edildiğini açıkladı.

🔹 İran, ülke kıyılarında vurulan ticari İran gemisinde bir kişinin öldüğünü ve dört mürettebatın yaralandığını açıkladı.

🔹 Suudi Arabistan’ın güneyindeki Cizan bölgesinde Husilerin düzenlediği öne sürülen saldırıda konutlar ve bir cami hasar gördü; Husiler komşu bir bölgede Suudi askeri üssünü hedef aldıklarını açıkladı.

🔹 Cuma günü düzenlenen insansız hava aracı saldırıları, Arap Yarımadası’nı doğudan batıya geçen ve Hürmüz Boğazı’nı aşan 1.200 kilometrelik Doğu-Batı petrol boru hattına zarar verdi.

🔹 Husiler aynı gün Kızıldeniz’in girişini kontrol eden Babülmendep Boğazı’ndaki Perim Adası’nı ele geçirdi.

🔹 ABD’de perakende dizel fiyatı galon başına 6,20 doların üzerine çıkarak yeni bir tarihi rekora ulaştı.

🔹 Suudi Arabistan’ın Yanbu Limanı’ndaki petrol stokları, boru hattı kapalı kalırsa ihracatı yalnızca beş ila yedi gün sürdürebilecek düzeyde.

🔹 Boru hattının kapalı kalması halinde küresel petrol arzının yüzde 4’üne kadarı tehlikeye girebilir; Hürmüz Boğazı’ndaki trafik kesintisi nedeniyle günlük milyonlarca varil petrol de piyasaya ulaşamıyor.

🔹 Suudi Arabistan boru hattındaki hasarın kapsamını ve hattın ne kadar süreyle devre dışı kalacağını açıklamadı. Onarım süresine ilişkin tahminler birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişiyor; uydu görüntüleri boru hattı boyunca yoğun duman gösteriyor.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi, 14 Eylül sabahı Okinawa valiliği seçiminde Liberal Demokrat Parti ve diğer partilerin desteklediği 42 yaşındaki Genta Koja’nın ilk kez seçilmesinin ardından açıklama yaptı.

🔹 Takaichi, yeni valiyle yakın iş birliği kurarak Okinawa ekonomisini güçlendirmek için çaba göstermek istediğini söyledi.

🔹 Başbakan, seçimin Okinawa halkının ekonomik büyüme talebini yansıttığını belirtti.

🔹 Takaichi açıklamayı Başbakanlık Konutu’nda gazetecilerin sorularını yanıtlarken yaptı.

🔹 Jefferson County’de yaşayan 40 yaşındaki aşısız kadın, olası kızamık vakasıyla ilişkili komplikasyonlar nedeniyle öldü.

🔹 Ön ölüm belgesinde ölüm nedeni, “şüpheli kızamık”, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve astıma bağlı solunum yetmezliği olarak yer aldı.

🔹 Jefferson County Adli Tabibi Greg Furlong, laboratuvar testlerinin sonuçlanmasının ardından ölüm belgesindeki “şüpheli” ifadesini “olası” olarak değiştirmeyi planladığını söyledi.

🔹 Kadın, laboratuvar testleriyle doğrulanmış kızamık vakası bulunan komşusuyla temas etmişti. Ateş, öksürük, ağız içinde beyaz lekeler ve döküntü gibi kızamık belirtileri göstermişti.

🔹 Kadının çeşitli sağlık sorunları bulunuyordu ve günün 24 saati ek oksijene bağlıydı. Eşi de kızamık belirtileri göstermiş ancak test yaptırmamıştı.

🔹 Pennsylvania Sağlık Bakanlığı, vakayı incelediğini ve yeni bilgiler elde edildikçe kamuoyunu bilgilendireceğini açıkladı.

🔹 CDC Direktörü Erica Schwartz, kurumun ölümden haberdar edilmediğini söyledi. Pennsylvania, kızamık salgını desteği için CDC’nin Epi-Aid programına başvurmadı.

🔹 Pennsylvania’da bu yıl en az 676 kızamık vakası görüldü; son bir haftada 108 yeni vaka bildirildi.

🔹 Jefferson County Başyardımcı Adli Tabibi Jason Stiver, kızamığın her yaştan kişide ciddi komplikasyonlara yol açabileceğini söyledi.

🔹 Pennsylvania Sağlık Bakanlığı geçen ay Lancaster County’de kızamıkla ilişkili iki ölüm açıkladı. Eyalet yetkilileri bu ölümlerin 35 yıl sonra eyalette bildirilen ilk kızamıkla ilişkili ölümler ve bu yıl ABD’de bildirilen ilk vakalar olduğunu söyledi.

🔹 Eyalet sağlık yetkilileri, “kızamıkla ilişkili ölüm” tanımının virüsün mevcut olduğu, ancak hastalığın doğrudan ölüm nedeni olarak belirlenmediği durumları da kapsadığını açıkladı.

🔹 CDC, eyalet yetkililerinin bildirdiği iki ölümü ulusal haftalık kızamık ölümü toplamına dahil etmedi. Jefferson County vakasının incelenmesinde Pennsylvania Sağlık Bakanlığı’nın kızamıkla ilişkili ölümler için kullandığı tanım uygulanacak.

🔹 Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, İran ile Körfez ülkeleri arasındaki toplantının uzlaşma sağlanması amacıyla ertelendiğini açıkladı.

🔹 İranlı yetkililer, Tahran ve Maskat'ın toplantı için yeni bir tarih belirleyeceğini söyledi.

🔹 Toplantıda İran ile Körfez Arap ülkelerinin, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığının yönetimine ilişkin Umman'la hazırlanan anlaşmayı sunması planlanıyordu.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD Tahran'ın taleplerini karşılamadığı sürece İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayacağını söyledi.

🔹 Suudi Arabistan, cuma günü insansız hava aracı saldırılarında hasar gören 1.200 kilometrelik doğu-batı petrol boru hattını hafta sonu boyunca kapalı tuttu.

🔹 Suudi petrol alıcıları, boru hattı kapalı kalırsa Yanbu Limanı'ndaki stokların ihracatı yalnızca beş ila yedi gün sürdürebileceğini söyledi.

🔹 Boru hattının daha uzun süre kapalı kalması, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4'ünü riske atabilir.

🔹 Bir gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçerken bir merminin isabet etmesi sonucu yangın çıktı ve mürettebat tahliye edildi.

🔹 İran, kıyıları açıklarında vurulan ticari gemide bir kişinin öldüğünü, dört mürettebatın yaralandığını açıkladı.

🔹 Petrol fiyatları geçen hafta temmuzdan bu yana ilk kez varil başına 100 doların üzerine çıktı; ABD'de dizel yakıtın perakende fiyatı galon başına 6,20 doların üzerine çıkarak rekor kırdı.

🔹 Donald Trump, İran savaşının bu yıl, muhtemelen kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden hemen sonra sona ermesini beklediğini söyledi.

🔹 Yemen'deki Husiler Suudi Arabistan'ın güneyindeki Cizan bölgesine yönelik saldırılar düzenledi; Suudi devlet medyası evler ve bir camideki hasarı gösteren görüntüler yayımladı.

🔹 Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Husilere karşı mücadele için Trump'tan askeri destek istedi; ABD şimdilik istihbarat desteği sundu.

🔹 Hürmüz Boğazı'ndan geçen emtia gemilerinin sayısı hafta sonu günde tek haneli seviyeye indi; bu sayı 10 günlük 14 gemilik ortalamanın altında kaldı.

🔹 İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, temmuz ayındaki faiz kararının ardından bankanın faiz artırmaya yönelmediğini söyledi.

🔹 Çözülmeyen İran savaşı, Brent petrolünün varil fiyatını 100 doların üzerinde tutarken İngiltere’de doğal gaz maliyetleri üzerindeki baskıyı artırıyor.

🔹 Enerji fiyatlarının yanı sıra İngiltere’deki kuraklık ve güçlü El Niño etkisi gıda fiyatlarını artırabilir; hava yolu ücretleri ve güçlü talep de enflasyon baskısı yaratabilir.

🔹 Piyasalar, Bailey’nin temmuzdaki basın toplantısından sonra yıl sonuna kadar dörtte birlik bir faiz artışından daha düşük bir sıkılaşma beklerken, 11 Eylül itibarıyla 46 baz puanlık faiz artışını fiyatladı ve gelecek yaza kadar dört faiz artışı öngörmeye başladı.

🔹 İngiltere Merkez Bankası yetkilileri, zayıf iş gücü piyasası ve yılın ikinci yarısındaki daha yavaş büyümenin İran savaşı kaynaklı fiyat baskılarını sınırlayabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Bankanın enflasyon beklentileri anketinde gelecek 12 aya ilişkin beklenti mayıstaki yüzde 4 seviyesinden yüzde 3,2’ye, sonraki 12 aya ilişkin beklenti ise yüzde 3,5’ten yüzde 2,9’a geriledi.

🔹 Oxford Economics, yüzde 2,9 seviyesindeki İngiltere enflasyonunun yıl sonunda yaklaşık yüzde 4’e çıkabileceğini öngörüyor.

🔹 Ofgem’in enerji fiyat tavanının ekimde üç yılın en yüksek seviyesine çıkması bekleniyor. Tavanın Ocak 2027’de yüzde 13 daha artabileceği tahmin ediliyor.

🔹 Gıda ve İçecek Federasyonu, gıda enflasyonunun Noel döneminde yaklaşık yüzde 4’e, Temmuz 2027’de ise yüzde 6,4’e ulaşmasını bekliyor.

🔹 Ekonomistlerin çoğu, Para Politikası Komitesi’nin perşembe günü faizleri yüzde 3,75’te tutma kararını 6-3 oyla almasını bekliyor.

🔹 İngiltere Merkez Bankası’nın, tahvil piyasalarındaki kırılganlık nedeniyle portföyündeki devlet tahvillerini azaltma hızını ekimden itibaren yıllık 70 milyar sterlinden 50 milyar sterline düşürmesi bekleniyor.

🔹 Bankanın tahvil portföyü, niceliksel sıkılaştırmanın 2022’de başlamasından bu yana 875 milyar sterlinden 489 milyar sterline geriledi.

🔹 İngiltere’de tüketici ve şirket güveni, Andy Burnham’ın temmuz ayında başbakan olmasından bu yana yükseldi; bu durum ekonomideki talebi artırabilir.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti’nin birleşmesi fikrini “harika” olarak niteledi ve birleşmeyi görmek istediğini söyledi.

🔹 Trump’ın açıklaması, ABD başkanlarının onlarca yıldır sürdürdüğü tarafsızlıktan ayrılma olarak değerlendirilebilecek bir tutum ortaya koydu.

🔹 İngiltere Başbakanı Andy Burnham, birleşme konusunda yeni bir referandum için kamuoyunda çoğunluk desteği bulunmadığını söyledi ve bu durum değişene kadar referandum yapılmayacağını açıkladı.

🔹 Kuzey İrlanda’daki Ulster Birlikçi Partisi lideri Jon Burrows, anayasal geleceğe Kuzey İrlanda halkının karar vereceğini söyledi.

🔹 Sinn Fein lideri Mary Lou McDonald, İrlanda başbakanının birleşik İrlanda için planlama başlatması gerektiğini söyledi.

🔹 Kuzey İrlanda’daki Sosyal Demokrat ve İşçi Partisi lideri Claire Hanna, Trump’ın birleşme desteğini memnuniyetle karşıladı ancak Trump’ın birçok görüşüne karşı çıktığını söyledi.

🔹 Trump, İrlanda ziyareti sırasında İrlanda Başbakanı Micheál Martin ile görüştü ve birleşmenin sonunda gerçekleşeceğini söyledi.

🔹 Trump, Martin ile golfçü Shane Lowry’nin taleplerinin ardından İrlanda viskisine yönelik yeni gümrük vergilerini kaldıracağını açıkladı. Lowry, İrlanda Açık’ı 11 vuruş farkla kazandı.

🔹 Trump’ın birleşme açıklamasının ABD politikasında anlamlı bir değişiklik mi yoksa anlık bir yorum mu olduğu netleşmedi. Trump, daha sonra birleşme sorusuna verdiği yanıtın iyi bir yanıt olduğunu ancak bu sorunun iyi bir cevabı bulunmadığını söyledi.

🔹 Trump, daha önce Washington’daki Aziz Patrick Günü etkinliğinde Kuzey İrlanda ile İrlanda’nın birleşmesini “birleşme” olarak nitelemişti. Kuzey İrlanda Başbakan Yardımcısı Emma Little-Pengelly bu açıklamayı şaka olarak değerlendirmişti.

🔹 İrlanda’nın birleşmesi tartışması, 1921’de İrlanda’nın bölünmesiyle Britanya’da kalan kuzeydoğudaki altı kontluk üzerinden yürütülüyor. Birleşme, Kuzey İrlanda’daki Britanya yanlıları ve Birleşik Krallık’ın küçülmesini istemeyen Britanyalılar tarafından karşı çıkılan bir konu; İrlanda milliyetçileri tarafından ise destekleniyor.

🔹 Kuzey İrlanda ile İrlanda arasındaki ulaşım ve kültürel bağlar son yıllarda arttı. Belfast ile Dublin arasında saatlik sınır geçişli tren seferleri yapılırken İrlanda dili eğitimi de yeniden yaygınlaşıyor.

🔹 Britanya’nın Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı, Kuzey İrlanda’daki birleşme yanlılarının desteğini artırdı. Ancak kamuoyu yoklamaları birleşme lehine net bir çoğunluk göstermedi.

🔹 1998 Hayırlı Cuma Anlaşması, çoğunluğun birleşmeyi desteklediği düşünüldüğünde Belfast’taki en üst düzey Britanya yetkilisinin referandum çağrısı yapmasına izin veriyor. Burnham, böyle bir adımın şu anda gündemde olmadığını söyledi.

🔹 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, temmuz başında ABD ile barış anlaşması yapılmasının ardından İran’ın öldürülen eski dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in cenaze törenleri için Irak’a gitti.

🔹 İran güçleri, Hürmüz Boğazı’nda üç ticari gemiye ateş açtı; bir Katar sıvılaştırılmış doğal gaz tankerinde yangın çıktı, diğer gemiler hasar gördü.

🔹 Pezeşkiyan, Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı General Ahmed Vahidi’yi arayarak saldırıyı sorumsuzluk olarak niteledi ve açıklama istedi. Vahidi saldırıyı onaylamadığını ve önceden bilgi sahibi olmadığını söyledi.

🔹 İran’daki yönetimin büyük bölümü, sertlik yanlısı bir grubun merkezi komutanlıktan bağımsız hareket ettiğini bilmiyordu. Saldırılar, ABD ile çatışmaları sona erdirme ve İran ekonomisini toparlama girişimini sekteye uğrattı.

🔹 ABD, İran’ın gemilere yönelik saldırılarından sonraki gün İran’a hava saldırıları düzenledi ve iki ülke yeniden savaşa girdi. İran yönetiminde sert tartışmalar yaşandı; iki üst düzey general istifa tehdidinde bulundu.

🔹 Ulusal Güvenlik Konseyi’nde değişiklik yapıldı ve eski Devrim Muhafızları Komutanı General Muhsin Rızai konseyin başına getirildi.

🔹 İran ile ABD geçen hafta karşılıklı saldırılar düzenledi. İran ilk kez ABD deniz araçlarını tekrar tekrar hedef aldı; ABD ise en az sekiz İran petrol tankerini imha etti.

🔹 İran hükümeti ve güvenlik güçlerinin soruşturmaları, temmuzdaki gemi saldırılarının ABD ile barış anlaşmasına başından beri karşı çıkan din adamı Hüseyin Taeb’e kadar uzandığını ortaya koydu.

🔹 Taeb, Basij milisinin başına getirildi. Daha önce 20 yılı aşkın süre Devrim Muhafızları’nın istihbarat teşkilatını yöneten Taeb, yeni dini lider Mücteba Hamaney’in babasının halefi olarak seçilmesinde önemli rol oynadı.

🔹 İranlı yetkililer saldırıdan sonra ABD’ye ve bazı bölgesel müttefiklerine sahadaki başına buyruk unsurları suçlayan bir açıklama iletti. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington ile gerilimi düşürmek için arabulucu Umman’a gönderildi.

🔹 İran’daki sertlik yanlıları müzakere ekibini ve barış anlaşmasını açıkça hedef aldı; gece mitinglerinde kalabalıklar savaşa dönülmesi çağrısı yaptı.

🔹 İran hükümeti, anlaşmanın çökmesinden Washington’ı sorumlu tuttu. Hükümet, ABD’nin Hizbullah’a yönelik İsrail saldırılarını durdurmadığını, İran’ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmadığını ve Hürmüz Boğazı’nın İran’ın kontrol etmediği bölümünden gemi geçirdiğini söyledi.

🔹 Pezeşkiyan, anlaşma ihlallerinin çatışma yerine görüşmeler yoluyla ele alınması gerektiğini söyledi. Generaller Ayetullah Mücteba Hamaney’in gemi saldırısını onayladığını söyleyince cumhurbaşkanı kanıt talep etti.

🔹 Mart ayında göreve gelen Ayetullah Mücteba Hamaney kamuoyu önüne çıkmadı ve sesi duyulmadı. Onun adına yayımlanan yazılı açıklama ve mesajların gerçekliği, Pezeşkiyan da dahil olmak üzere bazı İranlı yetkililer tarafından sorgulandı.

🔹 Pezeşkiyan, Hamaney’le iki görüşme yaptığını söyledi. İlk görüşmede cumhurbaşkanının karartılmış camlı bir ambulansla götürüldüğü, güvenli video bağlantısında Hamaney’in aracısı olduğunu söyleyen bir kişinin mesajları ilettiği belirtildi.

🔹 Pezeşkiyan, ilk görüşmede gerçekten dini liderle iletişim kurup kurmadığından emin olmadığını yakın bir müttefikine söyledi. Daha sonraki görüşmenin yedi saat sürdüğünü ve ekonomik sorunlar, işsizlik, yaptırımlar, birlik ve savaş dönemindeki dayanıklılık konularının ele alındığını açıkladı.

🔹 İranlı siyasi liderler ve generaller, ABD ile çıkmazı aşmak için iki seçenek üzerinde tartıştı: müzakerelere dönmek veya ABD hedeflerine yönelik saldırıları artırmak.

🔹 Her iki seçenek de İran’ın güney limanlarındaki ABD deniz ablukasını sona erdirmeyi amaçladı. Abluka ticareti felç etti, petrol satışlarını sıfıra indirdi; İran para birimi değer kaybetti, enflasyon yükseldi ve hükümet nakit açığıyla karşı karşıya kaldı.

🔹 Sertlik yanlısı generaller, Yemen’deki Husiler ve Irak’taki silahlı Şii gruplarla birlikte bölgedeki petrol tesislerine yönelik saldırıların artırılmasını içeren kapsamlı bir savaş planı hazırladı.

🔹 Pezeşkiyan ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, bu planın daha sert ABD hava saldırılarına ve ağır ekonomik baskıya yol açarak İran’ı uçuruma sürükleyebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Sertlik yanlısı grup geçen cumartesi üstünlüğü ele geçirdi. Galibaf’ın başdanışmanı Mehdi Muhammedi, İran ile ABD arasındaki savaşın tırmanma aşamasına girdiğini söyledi.