Demokrasi Nasıl Korunur
New Yorker
🔹 Almanya’da geleneksel partilerin AfD ile koalisyon kurmama veya hükümet çoğunluğu için AfD oylarına dayanmama ilkesine dayanan Brandmauer, uzun süren baskının ardından çöküşle karşı karşıya olabilir.
🔹 Doğu Almanya’daki Saksonya-Anhalt eyaletinde AfD oyların yaklaşık yüzde 44’ünü alarak birinci oldu. Parti, çoğunluğu elde edemediği için tek başına hükümet kuramıyor ancak beş yıl önceki oy oranını ikiye katladı.
🔹 AfD’nin sonucu, Almanya’nın savaş sonrası tarihinde aşırı sağ bir partinin bir eyalette hükümet kurmaya en fazla yaklaştığı seçim sonucu oldu.
🔹 Almanya’nın 1949 tarihli Anayasası, demokrasiyi içeriden zayıflatmaya çalışan hareketlere karşı devlet kurumlarının harekete geçmesini öngören “militan demokrasi” ilkelerini benimsedi. Brandmauer bu siyasal anlayış doğrultusunda oluşturulan gayriresmî bir uzlaşma niteliği taşıyor.
🔹 AfD liderlerinden biri Holokost’u bin yıllık Alman tarihinde “kuş pisliği lekesi” olarak nitelendirdi; bir başka parti yöneticisi Berlin’deki Holokost Anıtı’nı “utanç anıtı” olarak tanımladı. Parti yöneticileri 2023’te Potsdam’da göçmenlerin kitlesel sınır dışı edilmesini görüşen gizli bir toplantıya katıldı.
🔹 Almanya’nın iç istihbarat servisi, AfD’nin bazı yerel teşkilatlarını aşırılık yanlısı örgütler olarak sınıflandırdı.
🔹 Eski Doğu Almanya’da sanayisizleşme ve nüfus azalması yaşanıyor. Batı Almanya’ya kıyasla daha yoksul ve dışlanmış hisseden seçmenler, AfD’nin en yüksek destek aldığı grubu oluşturuyor.
🔹 AfD’nin Saksonya-Anhalt’taki yükselişi, Angela Merkel ve Başbakan Friedrich Merz’in merkez sağ partisi Hristiyan Demokrat Birlik’in oy kaybı pahasına gerçekleşti.
🔹 AfD, bazı Hristiyan Demokrat Birlik üyelerini Brandmauer taahhüdünden vazgeçerek hükümet çoğunluğunu sağlamaya ikna etmeye çalışıyor. Parti ayrıca göç ve Rusya-Ukrayna politikalarına karşı tutum paylaşan aşırı sol bir partiyle temas kuruyor.
🔹 Friedrich Merz, göç politikası başta olmak üzere AfD’nin gündemindeki bazı başlıkları benimsemeyi denedi. Hristiyan Demokrat Birlik, geçen yıl Federal Meclis’te AfD’nin desteği olmadan çoğunluk sağlayamayacağını bildiği daha sıkı göç kurallarına ilişkin bir karar geçirdi.
🔹 Hristiyan Demokrat Birlik üyeleri son günlerde AfD’nin yasal olarak yasaklanmasını yeniden gündeme getirdi. Almanya’da iki eyalet daha bu ay sandığa gidecek; federal seçimlerin ise 2029’da yapılması planlanıyor.
🔹 AfD, ülkenin otomotiv sanayisinin önemli merkezlerinden Baden-Württemberg’de de yükseliyor. Almanya’nın otomotiv sektörü geçen yıl 40 binden fazla iş kaybetti; Volkswagen Grubu 50 bin ek kademeli işten çıkarma ve dört fabrikada üretimin sona erdirilmesi planını açıkladı.