🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth, önceki savunma bakanlarının aksine ABD ordusunu ülkenin kültür savaşlarının dışında tutmak yerine bu mücadeleleri doğrudan Pentagon’a taşıdı.

🔹 Bakanlıkta üst düzey askeri subayların tasfiyeleri modern dönem tarihindeki benzeri görülmemiş bir ölçeğe ulaştı; subayların eğitim alabileceği kurumlara ve akademik makalelerinde ifade edebileceği görüşlere yeni kısıtlamalar getirildi.

🔹 Hassas bilgileri paylaşabilecek kişileri tespit etmek veya caydırmak amacıyla geniş kapsamlı yalan makineleri uygulandı.

🔹 İran’la uzayan savaş, ABD ordusunda art arda sorunlara yol açtı. Uzun süreli görevlendirmeler denizcilerin moralini düşürdü; kritik füze önleyicilerindeki eksiklikler ordunun İran’la savaşı sürdürme ve dünyanın başka bir bölgesinde çatışmaya girme kapasitesi hakkında soru işaretleri oluşturdu.

🔹 Mevcut ve eski askeri yetkililer, Hegseth’in görev dönemindeki çalkantının üst düzey liderlerin bu önceliklere odaklanmasını engellediğini ve üst kademelerde güvensizlik ortamı oluşturduğunu söyledi.

🔹 Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, Hegseth ve Başkan Donald Trump’ın başlıca askeri danışmanı konumunda bulunuyor. Üst düzey subaylar, Caine’in orduyu Hegseth’in yürüttüğü kültür savaşından korumaya isteksiz veya yetersiz kalıp kalmadığını sorguluyor.

🔹 Hegseth, standartları yükseltme ve askeri, birlikler üzerinde baskı oluşturduğunu savunduğu sol eğilimli gündemden kurtarma hedefiyle göreve geldiğini söyledi; Pentagon Sözcüsü Kingsley Wilson, Hegseth’in bürokratik süreçler, kotalar ve kurumsal kendini koruma anlayışı altında gömülen “savaşçı ruhu” yeniden oluşturmak istediğini açıkladı.

🔹 Hegseth, yaklaşık 80 general ve amiralin görevden alınmasını veya terfilerinin engellenmesini sağladı. Kritik liderlik görevleri aylarca boş kaldı; kariyer subayları terfi kabul edip hizmete devam etmenin değerini tartışmaya başladı.

🔹 Emekli General H. R. McMaster, her kararın sadakat testine dönüştüğü bir ortam oluşturulmaması gerektiğini söyledi.

🔹 Hegseth, insansız hava araçları ve yapay zekânın öne çıktığı savaş alanına uyum çağrısı yaparken ordu liderlerini daha eski ve sert bir dönemin standartlarına dönmeye de yönlendirdi.

🔹 Hegseth’in ruck march adı verilen, ağır sırt çantası ve muharebe teçhizatıyla yapılan süreli yürüyüşlerin subay eğitiminden kaldırılmasına yönelik sorusuna Ordu liderleri, yürüyüşlerin kaldırılmadığını ve standartların daha zor hale getirildiğini bildirdi.

🔹 Hegseth, subayların Harvard, Princeton, Columbia ve Yale gibi üniversitelerin lisansüstü programlarına katılmasını engelledi. En az iki Ordu subayının, lisansüstü eğitim makalelerine yöneltilen itirazlar nedeniyle tek yıldızlı general rütbesine terfileri durduruldu.

🔹 Subaylardan biri siyah subayların tarihsel olarak cephe muharebe görevleri yerine destek görevlerini seçme nedenlerini, diğeri ise siyasi kutuplaşmanın ordunun yetenekli personeli alma ve elde tutma kapasitesine etkisini inceledi.

🔹 Eski Genelkurmay Başkanı General Charles Q. Brown, bazı subayların görevlerini yaptıkları için hedef alındığını veya kültür savaşlarında piyon olarak kullanıldığını söyledi. Brown, Hegseth tarafından geçen yıl görevden alınmıştı.

🔹 Pentagon içindeki Hegseth destekçileri, bakanın adımlarını savundu. Ordu Albayı Kevin T. Black, Hegseth’in terfi sürecinin ordunun savaşları yürütme ve kazanma görevinden koptuğunu savunan subaylara karşı harekete geçmesini övdü.

🔹 General Caine, Ulusal Savunma Üniversitesi’ndeki konuşmasında görevinin ordunun bir misyonu yerine getirip getiremeyeceğini ve riskleri başkana anlatmak olduğunu söyledi; başkanın belirli bir askeri eylemde bulunup bulunmaması konusundaki iç tartışmalara müdahil olunmaması gerektiğini belirtti.

🔹 Caine, karmaşık güvenlik ortamının subayların sürekli meraklı kalmasını gerektirdiğini söyledi ve Columbia Üniversitesinde doktora yapan eski Ulusal Güvenlik Danışmanı Brent Scowcroft’u örnek verdi; subayların artık Columbia’ya gitmesine izin verilmiyor.

🔹 İran, Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami’nin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın Viyana’daki yıllık toplantısına katılmasının engellenmesini, üyelik haklarının ciddi biçimde ihlali olarak nitelendirdi.

🔹 İran’ın UAEA Büyükelçisi Rıza Necefi, erişimin engellenmesinin ajans toplantılarına katılımı düzenleyen hukuki çerçevenin lafzına ve ruhuna aykırı olduğunu söyledi.

🔹 Necefi, İslami’ye vize vermeyen Avusturya’nın ev sahibi ülke olarak yükümlülüklerini ihlal ettiğini söyledi.

🔹 Rusya’nın Viyana’daki BM Büyükelçisi Mihail Ulyanov, Avusturya’nın UAEA ev sahibi ülkesi olarak yükümlülüklerini ağır biçimde ihlal ettiğini söyledi ve Batılı ülkeleri vize uygulamalarını siyasi amaçlarla kullanmakla suçladı.

🔹 Avusturya, İslami’nin seyahat yasağından muaf tutulması için yaptığı başvurunun BM Güvenlik Konseyi yaptırım komitesi tarafından reddedildiğini açıkladı.

🔹 Avusturya’nın UAEA Büyükelçisi Christian Ebner, bu kararın ardından İran heyetinin bir üyesinin ülkeye girişini reddetmek zorunda kaldıklarını söyledi.

🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagai, kararı protesto ettiklerini ve Avusturya’nın maslahatgüzarını çağırdıklarını açıkladı.

🔹 BM yaptırım komitesi, Fransa, İngiltere ve Almanya’nın geçen yıl snapback mekanizmasını işletmesinin ardından İran’a yeniden uygulanan yaptırımları denetliyor. Yaptırımlar seyahat yasağı, konvansiyonel silah ambargosu, balistik füze geliştirme kısıtlamaları, mal varlığı dondurma ve nükleer teknoloji üretimi yasağını içeriyor.

🔹 İran, Rusya ve Çin, snapback mekanizmasıyla yeniden uygulanan yaptırımların hukuki geçerliliğini reddediyor.

🔹 ABD’nin Viyana’daki BM Büyükelçisi Preston Wells Griffith, Avusturya’nın muafiyet talebinin Washington’ın komiteye itiraz etmesinin ardından reddedildiğini söyledi.

🔹 İran, İsrail ve ABD’nin Haziran 2025’teki 12 günlük savaş sırasında nükleer tesislere düzenlediği saldırılardan bu yana UAEA müfettişlerinin etkilenen tesislere erişmesine izin vermiyor.

🔹 UAEA, Haziran 2025’teki saldırılardan bu yana İran’ın yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş 440,9 kilogram uranyum stokunun durumunu doğrulayamıyor. Yüzde 60 saflık, silah sınıfı uranyum için gereken yüzde 90 seviyesine kısa bir teknik adım olarak tanımlanıyor.

🔹 UAEA Yönetim Kurulu, İran’ın açıklanmamış tesislerde tespit edilen uranyum izlerine ilişkin uzun süren soruşturmada iş birliği yapmaması nedeniyle İran’ı 20 yıl sonra ilk kez BM Güvenlik Konseyi’ne sevk eden bir kararı kabul etti.

🔹 Batılı yetkililer, uranyum izlerinin İran’ın 2003’e kadar gizli bir nükleer silah programı yürüttüğüne dair kanıt sağlayabileceğinden şüpheleniyor. İran nükleer silah geliştirmediğini ve programının tamamen barışçıl olduğunu söylüyor.

🔹 Anthropic, yapay zekâ şirketleri arasındaki rekabette öne çıkmak amacıyla borsaya açılmaya hazırlanıyor.

🔹 Şirketin yatırımcılara yönelik hisse arzı teklifini ekim ayının ortasında sunmaya başlaması ve halka arzın ABD seçimlerinden önce gerçekleşmesi bekleniyor.

🔹 Halka arz takvimi kesinleşmedi; başlangıçta eylül ortasında beklenen izahnamenin yayımlanması ay sonuna ertelendi.

🔹 Anthropic’in halka arzda 2 trilyon dolara kadar değerlemeye ulaşabileceği, ilk aşamada ise 100 milyar dolar veya daha yüksek bir değerlemeyle işlem görebileceği belirtiliyor.

🔹 Şirketin yıllık gelirlerinin yıl sonuna kadar 100-120 milyar dolar aralığına ulaşabileceği ve bu rakamın 2026 başındaki tahminlerin on katından fazla olduğu hesaplanıyor.

🔹 Anthropic, 2021’de Dario Amodei ve Daniela Amodei tarafından kuruldu; iki kurucu da daha önce OpenAI’de görev yaptı.

🔹 Morgan Stanley, Goldman Sachs, JPMorgan ve Citi, halka arz sürecinde Anthropic’e danışmanlık yapan bankalar arasında yer alıyor.

🔹 Anthropic’in halka arzı, üretken yapay zekâ modelleri geliştiren şirketlerin piyasa tarafından günlük olarak değerlendirilmesini sağlayacak.

🔹 Şirketin çip, enerji ve hesaplama gücü için yüksek maliyetlerle karşı karşıya kalması bekleniyor. Artan gelirlerle birlikte harcamaların da yükselmesi öngörülüyor.

🔹 Anthropic, halka arz sonrasında uzun vadeli misyonunu korumak amacıyla Long-Term Benefit Trust adlı dış bir yapı üzerinden yönetim kurulunun çoğunluğunu belirlemeyi planlıyor.

🔹 Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX’in halka arzı sonrasında hisse fiyatı ilk günlerde 135 dolardan 225,64 dolara yükseldi; daha sonra fiyat 105 dolar seviyesine geriledi.

🔹 OpenAI de kendi halka arzını hazırlıyor. Sam Altman, şirket için 1 trilyon dolara kadar değerleme ve en az 60 milyar dolarlık fonlama seçeneklerinden söz etti.

🔹 Çin’de DeepSeek, halka arz sürecini başlatmak üzere Citic Securities’i seçti; şirketin teklif büyüklüğü ve değerlemesi henüz kesinleşmedi.

🔹 Suudi Arabistan, Irak içinden düzenlenen insansız hava aracı saldırılarında yaralanma ve hasar meydana geldiğini açıklayarak Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'nı kapattı.

🔹 Saldırının sorumluluğunu üstlenen bir grup olmadı. ABD Başkanı Donald Trump, Irak'ta faaliyet gösteren İran destekli vekil grupları suçladı; İran Dışişleri Bakanlığı suçlamayı kesin olarak reddetti.

🔹 Yanbu'daki Kızıldeniz limanına uzanan boru hattı, savaş sırasında milyonlarca varil Suudi ham petrolünün Basra Körfezi'nden farklı bir güzergâhtan taşınmasını sağladı.

🔹 Boru hattının kapanması dünya petrol arzının yüzde 4'üne kadarını devre dışı bırakabilir. Hasarın boyutu netleşmezken kapanmanın haftalar sürebileceği belirtiliyor.

🔹 Yemen'deki İran destekli Husiler, geçen hafta Kızıldeniz'deki Mocha liman kentini ve Babülmendep Boğazı'nın girişindeki Perim Adası'nı ele geçirdi.

🔹 Boru hattının kapanması ve Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığı üzerindeki Husi baskısı, bölgedeki petrol ihracat güzergâhlarına ilişkin endişeleri artırdı. Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 3'ten fazla yükselerek varil başına 108 dolara, WTI ise 103 dolara çıktı.

🔹 Doğu-Batı Boru Hattı savaş boyunca günde ortalama yaklaşık 6 milyon varil ham petrol taşıdı; tam kapasitesi günde 7 milyon varil.

🔹 Boru hattı hem ham petrol ihracatında hem de Suudi Arabistan'ın batı kıyısındaki rafinerilere petrol tedarikinde kullanılıyor. Bu rafineriler dizel gibi petrol ürünlerini ihraç ediyor.

🔹 ABD'de dizelin ortalama fiyatı geçen hafta ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıktı. Boru hattının uzun süre kapalı kalması fiyatı 6,50 doların üzerine taşıyabilir.

🔹 Yanbu'daki petrol stokları yaklaşık 15 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Mevcut çekim hızına göre stoklar yaklaşık dört gün, başka bir tahmine göre beş ila yedi gün içinde tükenebilir.

🔹 Suudi Arabistan'ın onarım sürerken boru hattından kısmi akışı yeniden başlatabilmesi bekleniyor. Uzun süreli kesinti, mevcut petrol piyasası krizini hızla büyütebilir.

🔹 Husiler, Yemen’in güney Kızıldeniz’inde bulunan Büyük Hanış ve Küçük Hanış adalarını ele geçirdi.

🔹 Husilerin Kızıldeniz’deki ilerleyişi, Suudi Arabistan’ın petrol sevkiyatları ve küresel petrol arzı üzerindeki baskıyı artırabilir.

🔹 İran, savaşın ilk günlerinde dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı; Suudi Arabistan ham petrol ihracatı için Babu’l Mendeb Boğazı’nı kullanıyor.

🔹 Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’nda 10 Eylül’de düzenlenen saldırının yol açtığı hasarın onarımı üç ila beş hafta sürebilir. Hat, onarım sırasında kısmen çalışabilir.

🔹 Çin, Husilerin Suudi enerji altyapısına yönelik saldırılarını “kabul edilemez” olarak nitelendirdi ve gerilimin daha fazla tırmanmasından ciddi endişe duyduğunu açıkladı.

🔹 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı’nı görüşmek üzere planlanan bölgesel toplantının şimdilik iptal edilmesini talep ettiğini söyledi. İran ve Umman arasındaki anlaşmanın tamamlandığını ve daha sonra açıklanacağını açıkladı.

🔹 İran, Avusturya’nın İran’ın nükleer şefi ve diğer heyet üyelerine Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı konferansı için vize vermemesini “tamamen gerekçesiz” olarak nitelendirdi.

🔹 ABD Enerji Bakanı Chris Wright, İran’ın nükleer tesislerde BM müfettişlerine erişim izni vermemesini eleştirdi ve İran’ın nükleer silah geliştirmemesi veya edinmemesi gerektiğini söyledi.

🔹 Wright, temmuz ayında imzalanan ABD-Suudi nükleer anlaşmasındaki yayılmayı önleme hükümlerinin “son derece sıkı” olduğunu açıkladı. Anlaşma, Suudi Arabistan’a sivil nükleer programı için uranyum zenginleştirme imkânı sağlayabilir.

🔹 Yemen’de Husiler ile hükümet güçleri arasındaki çatışmaların bu ay tırmanmasından bu yana yaklaşık 94 bin kişi evlerini terk etti. Taiz ve Lahic’te 48 bin kişi yerinden edildi; 2 binden fazla kişi deniz yoluyla Cibuti’ye geçti.

🔹 Dünya Sağlık Örgütü, bir hafta içinde 500’den fazla kişinin öldüğünü ve üç bölgede en az yedi sağlık tesisinin hizmet dışı kaldığını veya hasar gördüğünü açıkladı.

🔹 Gazze Şeridi’ndeki İsrail saldırılarında iki kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı. İsrail ordusu saldırıları doğruladı ve hedeflerin militanlar olduğunu açıkladı.

🔹 B’Tselem, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da Filistinlilerin yaşamının temellerini ortadan kaldırmayı amaçlayan sistematik ve hızlandırılmış bir proje yürüttüğünü açıkladı.

🔹 Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, ABD’nin Orta Doğu’daki en üst düzey askeri komutanı Amiral Brad Cooper ile Cidde’de bölgesel gelişmeleri ve ikili ilişkileri görüştü.

🔹 Meksika’nın kuzeyindeki Sinaloa eyaletinin Culiacán kentinde binlerce kişi, kentteki şiddetin sona ermesi talebiyle yürüyüş düzenledi.

🔹 Göstericiler beyaz kıyafetler giydi, kayıp yakınlarının fotoğraflarını ve “Korku istemiyoruz, barış istiyoruz” yazılı dövizler taşıdı.

🔹 Sinaloa kartelinin Los Chapitos ve La Mayiza adlı iki fraksiyonu arasındaki savaş, iki yıl önce Ismael “El Mayo” Zambada’nın ABD’de tutuklanmasının ardından başladı.

🔹 Çatışmalar sırasında pusular, araçlı silahlı saldırılar ve kamyonların kaçırılarak yakıldığı yol barikatları düzenleniyor.

🔹 Resmi verilere göre eyalette cinayet ve kaybolmaların yanı sıra haraç ve soygun vakaları da arttı.

🔹 Mağdur yakınları, yerel işletmeler, sivil toplum grupları ve Katolik Kilisesi tarafından düzenlenen gösteri, Culiacán’daki ayinle başladı.

🔹 Culiacán Piskoposu, çatışan gruplara şiddeti sona erdirme çağrısı yaptı ve hiçbir güç, para, bölge veya hırsın insan hayatından değerli olmadığını söyledi.

🔹 Movimiento Ciudadano partisinin liderlerinden iş insanı Sergio Esquer, çatışmaların başlamasından bu yana 5 binden fazla işletmenin kapandığını açıkladı.

🔹 Gösteriye, geçen hafta kentteki silahlı çatışmada başından vurularak hayatını kaybeden bir yaşındaki çocuğun yakınları da katıldı.

🔹 ABD’li savcılar nisan ayında Sinaloa Valisi Rubén Rocha’yı ve dokuz mevcut veya eski yetkiliyi Los Chapitos’la iş birliği yaparak ABD’ye uyuşturucu kaçakçılığı düzenlemekle suçladı.

🔹 Rocha suçlamaları reddetti; Meksikalı savcıların soruşturma başlatmasının ardından geçici olarak görevinden ayrıldı, üç hafta önce görevine döndü ve birkaç gün sonra yeniden izin istedi.

🔹 Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Salman, ülkesinin nükleer enerji programı ve uranyum zenginleştirme hedeflerinin İran’ın yaklaşımıyla karşılaştırılamayacağını söyledi.

🔹 Suudi Arabistan, uranyum madenciliğinden nükleer atıkların bertarafına kadar nükleer yakıt döngüsünün tamamına erişmek istiyor.

🔹 Prens Abdulaziz, ülkesinin nükleer programını şeffaflık, açıklık ve uluslararası iş birliği temelinde yürüteceğini açıkladı.

🔹 Suudi Arabistan’ın programı, uluslararası toplumdan izole biçimde, gizli faaliyetlerle veya dağların derinliklerine saklanmış tesislerde yürütülmeyecek.

🔹 İran’ın ana zenginleştirme tesisleri yer altında bulunuyor ve Tahran, Haziran 2025’ten bu yana İsrail ve ABD’nin tesislere yönelik saldırılarının ardından Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın uranyum stoklarını denetlemesini engelliyor.

🔹 ABD ile Suudi Arabistan, temmuz ayında nükleer teknoloji paylaşımı anlaşması imzaladı; anlaşma Suudi Arabistan’ın reaktör yakıtını kendi topraklarında zenginleştirmesinin önünü tamamen kapatmadı.

🔹 Prens Abdulaziz, planların doğal kaynaklardan daha fazla yararlanmayı amaçladığını ve Suudi Arabistan’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın denetimine tabi özel güvence düzenlemelerine uyacağını söyledi.

🔹 ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Suudi Arabistan’da uranyum zenginleştirilmesine yönelik hiçbir plan bulunmadığını açıkladı.

🔹 Wright, Suudi Arabistan’ın uranyum kaynaklarını geliştirmek, madencilik ve işleme faaliyetleri yürütmek istediğini; ABD ile anlaşmanın ticari bir nükleer enerji endüstrisi kurulmasına odaklandığını söyledi.

🔹 Uranyum zenginleştirme, nükleer santraller için yakıt sağlayabilir; uranyumun yaklaşık yüzde 90 oranında zenginleştirilmesi ise nükleer silah üretiminde kullanılabilir.

🔹 Yapay zekâ şirketlerinin güvenliğe ilişkin uyarıların ardından teknolojinin geliştirilmesinde yavaşlama çağrısı yapması, dünya genelinde teknoloji şirketlerinin hisselerinde düşüşe yol açtı.

🔹 Yatırımcılar, geliştirme hızındaki yavaşlamanın yapay zekâ altyapısına yönelik harcamaları azaltabileceğini değerlendirirken, çip ve bellek şirketlerinin hisseleri en sert kayıpları yaşadı.

🔹 Japonya’da Kioxia hisseleri yüzde 9,8, Tokyo Electron hisseleri yüzde 3,7 geriledi. Tayvan’da TSMC yüzde 1,2, Güney Kore’de SK Hynix yüzde 5,3 ve Samsung yüzde 3,7 değer kaybetti.

🔹 Şanghay’da CXMT hisseleri yüzde 3,6, SMIC hisseleri yüzde 2,6 düştü. Hong Kong’da Zhongji Innolight yüzde 6,7, Minimax yüzde 7,8 ve Z.ai yüzde 10,5’e kadar geriledi.

🔹 Sandisk, Intel ve Micron hisseleri piyasa öncesi işlemlerde yüzde 5’ten fazla düşerken Nvidia yüzde 2,4, SpaceX yüzde 2,2 değer kaybetti.

🔹 Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei, yapay zekânın öncü şirketlerinin gelişimi yönetmek ve güvenliği artırmak için koordinasyon sağlaması çağrısında bulundu. OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman, SpaceX yöneticisi Elon Musk, Microsoft Üst Yöneticisi Satya Nadella ve Google DeepMind’ın kurucu ortağı Demis Hassabis çağrıyı destekledi.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, güvenlik uyarılarını alarmcılık olarak niteledi ve yapay zekâ gelişiminin “iyilik için bir güç” olduğunu açıkladı. Bakanlık sözcüsü Guo Jiakun, tehdit anlatılarının küresel yapay zekâ yönetişimine zarar vereceğini söyledi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekânın güvenliğine ilişkin endişeleri küçümsedi ve “negatif güçlerin” gerçekleşmeyecek şeyler öngördüğünü söyledi.

🔹 Güney Kore’nin teknoloji şirketleri ağırlıklı Kospi endeksi yüzde 3,3 düşerek Asya’daki kayıplara öncülük etti. Avrupa’da Stoxx Europe 600 teknoloji alt endeksi yüzde 2,2, çip üreticisi ASML’nin hisseleri yüzde 6 geriledi.

🔹 Anthropic ve OpenAI’de görev yapan bir araştırmacının, iki şirketin yapay zekâ yarışında insanlığın hayatını riske attığını söyleyerek istifa etmesi güvenlik endişelerini artırdı. OpenAI’nin bu yıl planlanan halka arzını ertelemesi ve Anthropic’in de benzer bir adım atabilmesi bekleniyor.

🔹 SoftBank hisseleri yüzde 10,7 düştü. Japon şirket, OpenAI’nin yaklaşık yüzde 13’üne sahip.

🔹 Brent petrolünün varil fiyatı 108 doların üzerine çıkarken, ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvili getirisi yaklaşık yüzde 5’e yükseldi. Piyasalarda, Fed’in gelecek yılın mart ayına kadar 0,25 puanlık üç faiz artırımı yapması bekleniyor.

🔹 Güney Kore ve Tayvan borsalarında çip üreticilerinin öncülüğündeki endeksler yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 60 yükseldi. Yapay zekâ şirketleri üzerindeki daha fazla denetim, hızlı ilerlemenin ani bir duruşla sonuçlanmasını önleyebileceği için bazı yatırımcılar tarafından olumlu karşılandı.

🔹 New York ve ABD’deki diğer kent ve ilçeler, kamu yardımlarından yararlanan veya yararlanacağı değerlendirilen kişilerin kalıcı oturum ve göçmenlik vizelerinin reddedilmesini kolaylaştıracak düzenlemeye karşı federal mahkemede dava açtı.

🔹 Düzenlemenin 18 Eylül’de yürürlüğe girmesi planlanıyor. USCIS görevlileri yaş, sağlık durumu, ailenin mali durumu, eğitim ve beceriler olmak üzere beş faktörü değerlendirerek kişinin kamu yardımlarına bağımlı olup olmayacağına karar verebilecek.

🔹 Değerlendirmede Medicaid, SNAP ve bazı konut yardımlarından yararlanma veya yararlanma ihtimali dikkate alınabilecek. Görevli, bu değerlendirmeye dayanarak kişinin yeşil kart ya da göçmenlik vizesi almaya uygun olup olmadığını belirleyebilecek.

🔹 New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, düzenlemenin göçmen aileleri gıda ve sağlık hizmetlerine erişim sağlayan programlardan uzaklaştırabileceğini söyledi. Mamdani, düzenlemenin doktora gitme veya hak edilen yardımlara başvurma konusunda korku yaratabileceğini belirtti.

🔹 New York’un öncülük ettiği davaya Chicago, San Francisco kenti ve ilçesi, Santa Clara County, Seattle ve Washington eyaletindeki King County katıldı. New York Başsavcısı Letitia James de düzenlemeye karşı ayrı bir hukuki itiraz sundu.

🔹 Mamdani, göçmen topluluklarının yük olmadığını söyledi ve kent yönetiminin göçmenlerin ABD’de onurlu ve korkmadan yaşamaya devam edebilmesi için mevcut tüm araçları kullanacağını açıkladı.

🔹 Chicago Belediye Başkanı Brandon Johnson, federal hükümet göçmen aileleri sofraya yemek koymak, çocuklarını doktora götürmek veya ülkede kalma haklarını korumak arasında seçim yapmaya zorladığı sürece kentinin sessiz kalmayacağını söyledi.

🔹 USCIS, kamu yükü kavramının ABD’deki yabancıların kendi geçimlerini sağlamasını ve vergi mükellefleri tarafından finanse edilen kamu yardımlarına bağımlı olmamasını amaçladığını belirtiyor.

🔹 Avrupa liderleri, Rusya’dan gelen artan baskı karşısında Arktik savunmasına ve altyapısına daha fazla yatırım yapılması çağrısında bulundu.

🔹 Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo’nun ev sahipliğinde Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Finlandiya’nın Rovaniemi kentinde bir araya geldi.

🔹 Mette Frederiksen, iklim değişikliği ve jeopolitik değişimlerin Arktik bölgesinin güvenlik politikasını önemli ölçüde değiştireceğini söyledi. NATO’nun Arktik’e ilgisini artırdığını, AB’nin de bölgeye daha fazla odaklanması gerektiğini belirtti.

🔹 AB, Arktik’teki rekabette etkisini güçlendirmeyi hedefliyor. Donald Trump Grönland’ı istiyor, Rusya Avrupa’ya yönelik tehditlerini artırıyor ve Çin bölgede daha güçlü bir konum arıyor.

🔹 Finlandiya’nın Rusya ile 1.340 kilometrelik sınırı, NATO’nun Rusya’yla kara sınırının yarısından fazlasını oluşturuyor ve Moskova’nın nükleer caydırıcılığının önemli bir bölümünün bulunduğu Kola Yarımadası’na kadar uzanıyor.

🔹 Liderlerin bildirisinde AB’ye Avrupa Arktiği’nde daha stratejik ve proaktif bir rol üstlenmesi çağrısı yapıldı. NATO birlikleri ve ekipmanlarının taşınması için askeri hareketlilik altyapısına, uydu kapasitesine ve kara ile denizdeki kritik altyapının denizden korunmasına daha fazla yatırım istenildi.

🔹 Arktik’te eriyen buzların açtığı deniz yollarından yararlanmak için buz kırıcıların ortak kullanılması veya ortak mülkiyeti seçenekleri görüşüldü. Finlandiya’nın buz kırıcıların inşasına yardımcı olması planlanıyor; Friedrich Merz bu girişime destek verdiğini söyledi.

🔹 Avrupa liderleri, Rusya’nın kıta genelindeki hibrit saldırılarını sert biçimde kınadı. Petteri Orpo, Rusya’nın daha saldırgan hale geldiğini söyleyerek Ukrayna’ya daha fazla destek verilmesi ve Rusya’ya yeni yaptırımlar uygulanması çağrısı yaptı.

🔹 Rusya, Ukrayna’yı geniş çaplı işgalinden bu yana Avrupa genelindeki hibrit operasyonlarını artırdı; bu operasyonlar arasında insansız hava aracı ihlalleri, siber saldırılar ve sabotaj şüpheleri bulunuyor.

🔹 Pazar günü Rusya’ya ait bir insansız hava aracı, Polonya sınırı yakınlarında Kiev’den Varşova’ya giden yolcu treninin lokomotifine çarptı. Saldırı, Avrupa yetkililerini taşıyan başka bir trenin istasyondan ayrılmasından dakikalar sonra gerçekleşti; bir izleme grubunun uyarısı sayesinde yaralanan olmadı.