Uzman raporu, ABD’nin nükleer güvenliğinde “dramatik kötüleşme” tespit etti
Washington Post
🔹 Nükleer Tehdit Girişimi’nin iki yılda bir yayımladığı raporda ABD’nin nükleer güvenlik puanı 100 üzerinden 66’ya geriledi. Ülkenin puanı 10 puan düştü; bu, kuruluşun herhangi bir ülke için kaydettiği en büyük gerileme oldu.
🔹 Raporda, ABD’deki gerilemenin başlıca nedeni olarak Trump yönetimi döneminde Nükleer Düzenleme Komisyonu’nun bağımsızlığının aşınması gösterildi.
🔹 ABD ve Rusya’da nükleer enerji üretimi ile silah yapımında kullanılabilecek malzemelerin güvenliğine ilişkin puanlar sert biçimde düştü. Rusya’nın puanı NTI ölçeğinde 7 puan geriledi.
🔹 NTI Başkanı Christine E. Wormuth, nükleer tehditlerin arttığı dönemde ABD ve Rusya’da nükleer güvenlik liderliğinde tarihi bir boşluk oluştuğunu söyledi.
🔹 İran ve Kuzey Kore, silah yapımında kullanılabilecek nükleer malzeme stokları ve bu malzemelerin kamuya açık biçimde muhasebeleştirilmesi konularındaki değerlendirmelerin çoğunda son sıralarda yer aldı.
🔹 Silah yapımında kullanılabilecek önemli miktarda nükleer malzeme 22 ülkede bulunuyor. Bu malzemeye ve nükleer tesislere sahip ülkelerin çoğunda temel nükleer güvenlik uygulamalarının hayata geçirilmesi yavaşladı veya durdu; içeriden kaynaklanan tehditlerin önlenmesi ve personel soruşturmaları da zayıf kaldı.
🔹 Çoğu ülkede nükleer tesislere yönelik gelişen tehditlere karşı siber güvenlik gereklilikleri güncelliğini yitirmiş, eksik veya test edilmemiş durumda.
🔹 Ukrayna, Zaporijya Nükleer Santrali çevresindeki devam eden Rusya saldırılarına rağmen küresel nükleer güvenlik standartlarına uyum çabaları nedeniyle olumlu değerlendirildi.
🔹 Raporda, Beyaz Saray’ın 2025’te yayımladığı bir dizi başkanlık kararnamesinin Nükleer Düzenleme Komisyonu’nun siyasi bağımsızlığını ve denetim yetkisini zayıflattığı belirtildi.
🔹 ABD yönetiminden üst düzey bir yetkili, raporun standart yürütme denetimini ve yenilik odaklı düzenleme reformunu yanlış nitelendirdiğini söyledi. Yetkili, komisyon reformlarının nükleer altyapıyı canlandırma, bürokrasiyi azaltma ve en yüksek güvenlik standartlarını koruma hedefleriyle uyumlu olduğunu açıkladı.
🔹 Elon Musk’ın Hükümet Verimliliği Departmanı, geçen yıl Nükleer Düzenleme Komisyonu’na girerek personelin yaklaşık yüzde 10’unu işten çıkardı ve üst düzey yetkilileri değiştirdi.
🔹 Trump’ın kararları, yeni ve yeniden açılan nükleer santraller için onay sürecini sınırladı ve komisyonun yetkilerini daralttı. Komisyonun bazı denetim görevleri nükleer sektör temsilcilerine devredildi.
🔹 Donald Trump, yeni nükleer reaktörlerin inşasının hızlandırılmasını istedi; yeni reaktörler 12’ye kadar eyalette inşa ediliyor.