AB’nin “Ortak” Statüsü Kanada İçin Ne Anlama Gelecek?
Bloomberg
🔹 Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada’nın AB’nin ilk “ortak üyesi” olmasını önerdi.
🔹 Önerilen statü, tam üyeliğin altında kalırken bazı üyelik avantajlarını sağlayabilir; Kanada’nın AB pazarlarına ve stratejik sektörlerine daha fazla erişim kazanması mümkün olabilir.
🔹 Kanada’nın coğrafi konumu tam AB üyeliğini hukuken imkânsız kılıyor. Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn’ın Avrupa Ekonomik Alanı üyeliği ile İsviçre’nin AB modeli olası örnekler arasında bulunuyor.
🔹 Avrupa Ekonomik Alanı modelinde ülkeler tek pazar kurallarına uyuyor, ancak AB kurumlarının yönetiminde ve yasa yapımında söz sahibi olmuyor.
🔹 Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, Kanada’ya AB karar alma süreçlerinde sınırlı söz hakkı verilebileceğini, ancak tam oy hakkı tanınmayabileceğini söyledi.
🔹 Kanada ve AB; imalat, teknoloji, savunma, enerji ve Arktik bölgesinde iş birliğini derinleştirmeyi hedefliyor. Başbakan Mark Carney, seyahat hakları ve eğitim alanlarında da ilerleme bekliyor.
🔹 Kanada, AB’nin 150 milyar avroluk savunma tedarik kredisi programı SAFE’e katılan ilk AB dışı ülke oldu.
🔹 Kanada-AB ticareti, neredeyse tüm mallardaki gümrük vergilerini kaldıran CETA anlaşmasıyla düzenleniyor. Anlaşma geçici olarak yürürlükte olsa da 10 AB ülkesi henüz anlaşmayı onaylamadı.
🔹 Kanada’da AB ile dış politika, savunma ve ekonomik fırsatlar alanlarında daha yakın iş birliğine destek yüzde 80’e ulaştı. Tam AB üyeliğine destek ise yüzde 49 seviyesinde kaldı.
🔹 Bazı AB ülkeleri, üyelik için sırada bekleyen dokuz ülke bulunurken Kanada’ya ayrıcalıklı statü verilmesine karşı çıkabilir. Ortak üyeliğin AB bütçesine katkı gerektirip gerektirmeyeceği de önemli bir konu olacak.
🔹 ABD-Kanada ticaret görüşmelerinin ardından ABD, 20 milyar dolarlık Kanada ürününe yüzde 50 gümrük vergisi uyguladı; Kanada da yaklaşık aynı değerde ABD ürünlerine karşılık verdi.
🔹 Kanada’nın ABD ile ticareti geçen yıl 800 milyar doların üzerindeyken, Kanada-AB mal ticareti 134 milyar Kanada doları, hizmet ticareti ise 58 milyar Kanada doları oldu.
🔹 Kanada’nın ortak üye statüsüne nasıl geçeceği ve bu statünün tam üyeliğe benzer yükümlülükler getirip getirmeyeceği henüz netleşmedi.
🔹 AB üye devletleri öneriyi değerlendirecek; genişleme önerilerinin Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından onaylanması gerekiyor. AB-Kanada liderlerinin ekimde Montreal’de yapacağı zirvede ilerleme sağlanması bekleniyor.