🔹 Ekonomist Joseph Schumpeter, teknoloji dalgalarının eski işleri ortadan kaldırarak yeni iş türlerine alan açtığını savundu.

🔹 Adam Smith, yeni işlerin önemli bir kaynağını uzmanlaşmada gördü. Büyük piyasalar, görevlerin bölünmesini ve üretimin artmasını sağladı.

🔹 Teknoloji, uzak fabrikalar arasındaki koordinasyonu kolaylaştırarak uzmanlaşmayı destekleyebilir; bilgi birikiminin artması da tek bir kişinin her alanda uzman olmasını zorlaştırabilir.

🔹 İngiltere’de 1550’deki “saat yapımcısı” işi, 200 yıl içinde saat gravürcüsü, saat yaldızcısı ve saat yayı üreticisi gibi çok sayıda uzmanlık alanına ayrıldı.

🔹 ABD’de 2011-2023 arasında ortaya çıkan yeni istihdamın yaklaşık üçte biri teknolojiyle ilişkili işlerden oluştu.

🔹 İsveç iş gücü piyasasını 1880-2019 arasında inceleyen araştırmada meslekler, uzmanlaşmayı ve yeni teknolojiyle bağlantıyı ölçen iki puanla değerlendirildi.

🔹 1990-2019 arasında uzmanlaşmayla güçlü biçimde bağlantılı işler istihdamın yüzde 60’ını oluştururken, yeni teknolojiyle güçlü biçimde bağlantılı işler yaklaşık üçte birini oluşturdu.

🔹 Uzmanlaşmayla bağlantılı işler, teknolojiyle bağlantılı işlere kıyasla daha uzun süre varlığını korudu. Teknoloji işleri başka işlerin oluşmasını sağlasa da kendileri eskimeye daha açık görünüyor.

🔹 İsveç araştırmasına göre 1990-2019 arasındaki istihdamın yaklaşık yüzde 70’i, 19. yüzyılın sonunda zaten var olan mesleklerde gerçekleşti.

🔹 Luis Garicano, bazı görev kümelerinin zayıf biçimde birbirine bağlı olduğunu ve bu nedenle yapay zekânın dönüştürücü etkisine açık bulunduğunu söyledi.

🔹 Yapay zekâ, uzmanlık alanlarına erişimi kolaylaştırarak şirketlerin bazı işleri dışarıdaki uzmanlarla koordine etmek yerine kendi bünyelerinde yürütmesine yol açabilir.

🔹 OpenAI verilerine göre işle ilgili mesajların yaklaşık yüzde 17’si başka mesleklerle ilişkili görevler hakkında. Teknolojik devrimlerin birbirinden farklı ilerlediği belirtiliyor.

🔹 Huawei, yapay zekâ bilgi işlem altyapısı için yapay zekâ hızlandırıcıları, CPU’lar ve yüksek hızlı bağlantı çipleri dahil 10’dan fazla yonga seti tanıttı.

🔹 Huawei’nin dönüşümlü Yönetim Kurulu Başkanı David Wang, şirketin hedefinin Çin ve dünya için yapay zekâ altyapısında alternatif oluşturmak olduğunu söyledi.

🔹 Ascend 960 DT yapay zekâ hızlandırıcı çipi 2027’nin ilk çeyreğinde satışa sunulacak. Wang, çipin geliştirme takviminin dokuz ay ilerisine geçtiğini ve önceki neslin iki katı performans sunduğunu açıkladı.

🔹 Ascend 960PR’nin 2027’nin üçüncü çeyreğinde, Ascend 970’in 2028’de ve Ascend 980’in 2029’da tanıtılması planlanıyor.

🔹 Huawei’nin Ascend 910C çipinden 1.000 set kullanıma alındı; geçen yıl tanıtılan Ascend 950 ise geniş ölçekli ticari kullanıma geçti.

🔹 Ascend, Huawei’nin temel yapay zekâ hızlandırıcı çip platformunu; SuperPods ise bilgi işlem ve bağlantı sunucularını birleştiren yapay zekâ kümelerini oluşturuyor.

🔹 Huawei, binlerce yapay zekâ hızlandırıcısını tek bir süper bilgisayarda birleştiren SuperPods ve Superclusters mimarileri üzerinde sistem ve mimari yeniliklere odaklanıyor.

🔹 Şirket, yapay zekâ kümelerini desteklemek için Kunpeng CPU, yüksek hızlı UnifiedBus bağlantı çipi, depolama ve depolama denetleyicisi çipleri, ağ arayüzü denetleyicisi ve kendi lazerlerini kullanan yakın paketli optik teknolojisini tanıtıyor.

🔹 Huawei’nin geliştirdiği UnifiedBus protokolü, bilgi işlem sunucularını anahtarlarla bağlamak için Nvidia’nın NVLink teknolojisine alternatif oluşturuyor.

🔹 Huawei, geçen hafta Nvidia ve Broadcom’un ortak paketli optik yaklaşımına karşı kendi yakın paketli optik standardını tanıttı.

🔹 Ascend, Nvidia, AMD ve Intel’in ardından PyTorch’un resmi internet sitesinde resmi destek alan dördüncü donanım platformu oldu ve bu statüyü kazanan ilk Çin donanımı olarak açıklandı.

🔹 Huawei, Atlas 950 SuperPod’u bu yıl Barselona’daki Mobil Dünya Kongresi’nde tanıtarak teknolojinin ilk yurt dışı pazar lansmanını gerçekleştirdi.

🔹 İran, ABD donanma unsurlarına yönelik saldırılarını artırdı; bu ayın başında bir uçak gemisi ve güdümlü füze destroyerine balistik füzeler fırlattı.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığını aksatma, Körfez altyapısını tehdit etme ve ABD’nin taleplerine aylarca, hatta yıllarca direnme kapasitesini koruyor.

🔹 Savaş öncesinde küresel deniz yoluyla taşınan petrol ticaretinin yaklaşık dörtte biri ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin beşte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu.

🔹 Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’deki Yanbu Limanı’na uzanan Doğu-Batı petrol boru hattı savaşın başlarında kapasitesine ulaştı; kapasite artışı değerlendiriliyor.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, ihracatının daha büyük bölümünü Hürmüz dışında bulunan Fujairah üzerinden yönlendiriyor ve burada kapasiteyi artırması beklenen yeni bir projeyi ilerletiyor.

🔹 Katar ve BAE’ye ait LNG yükleri, boğazın dışında gemiden gemiye aktarılıyor. Bu yöntem, seferin en tehlikeli bölümünü sonraki güzergâhtan ayırıyor.

🔹 Hürmüz’deki kesintinin altı aydan uzun sürmesi, devletlerin ve piyasaların boğaza bağımlılığı azaltacak altyapı ve alternatif güzergâhlara daha fazla kaynak ayırmasına yol açıyor.

🔹 Asyalı rafinerilerin Körfez arzına alternatif aramasıyla ABD ham petrolü ithalatı temmuz ayında günlük 2,35 milyon varille rekor seviyeye ulaştı.

🔹 İran’ın ham petrol yüklemeleri mart ayında günlük yaklaşık 2 milyon varilden ağustosta 220.000-255.000 varile geriledi; ülkede yıllık enflasyon temmuz ayında yüzde 66’ya yükseldi.

🔹 Petrol fiyatları bu hafta varil başına 100 doların üzerine çıktı. Yakıt fiyatları, savaş yorgunluğu ve seçim riski Washington üzerindeki siyasi baskıyı artırabilir.

🔹 Umman, temmuz sonunda Tahran’a, denizcilik şirketlerinin gönüllü katkılarıyla finanse edilen Körfez destekli bölgesel boğaz yönetimi modeli sundu; İran bu modeli reddederek deniz geçişleri üzerinde daha fazla kontrol talep etti.

🔹 Körfez ülkeleri gerilimi azaltmak isterken Hürmüz üzerindeki kalıcı İran kontrolüne karşı çıkıyor. Bu ülkeler ve diğer devletler, İran’ın etkisini azaltmak için milyarlarca dolar harcıyor.

🔹 Daha uzun ve pahalı güzergâhlar, artan taşımacılık ve enerji maliyetleri ile ihracat rotalarında yedek kapasite oluşturma harcamaları, uyum sürecinin maliyetini yükseltiyor.

🔹 İran destekli güçlerin Irak’taki çok sayıda saldırısının ardından Suudi Arabistan geçen hafta Doğu-Batı boru hattını kapattı; İran destekli Husilerin ilerleyişi de Kızıldeniz güzergâhını daha kırılgan hale getirdi.

🔹 Hong Kong Hang Seng Endeksi yüzde 1 gerileyerek 24.470,74 puana indi; Hang Seng Teknoloji Endeksi yüzde 1,3 düştü.

🔹 Çin ana karasındaki CSI 300 Endeksi yüzde 0,2 geriledi, çip ağırlıklı Star Market 50 Endeksi ise yatay kaldı.

🔹 ABD Merkez Bankası, gösterge faizini 0,25 puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına yükseltti. Fed’in faiz projeksiyonu, yıl içinde bir artış daha yapılabileceğine işaret etti.

🔹 Fed Başkanı Kevin Warsh, faiz artışını para politikasındaki destekleyici koşulların bir bölümünün kaldırılması olarak tanımladı.

🔹 JPMorgan Asset Management stratejisti Tai Hui, enflasyonun kısa vadede düşeceğine dair işaret bulunmadığını ve Fed’in hedefe ulaşmak için faiz artırmaya devam edebileceğini söyledi.

🔹 Yüksek borçlanma maliyetleri şirket kâr marjlarını daraltabilir, yapay zekâ altyapısı yatırımlarının finansman giderlerini artırabilir ve teknoloji hisselerinin yüksek değerlemelerini baskılayabilir.

🔹 Hong Kong Para Otoritesi, Fed’in ardından politika faizini 0,25 puan artırdı. Sun Hung Kai Properties yüzde 2,4, Hang Lung Properties yüzde 2,7 geriledi.

🔹 Laopu Gold yüzde 3,9, Zijin Mining Group yüzde 3,5 değer kaybetti. Altın fiyatları ise uzun vadeli görünümün olumlu kalmasıyla yeniden yükseldi.

🔹 Aberdeen Investments ekonomisti Michael Langham, Fed’in ABD ekonomisi ve iş gücü piyasasına daha fazla güvendiğini, ancak arz şoklarının enflasyon üzerindeki ikinci tur etkilerinden endişe ettiğini söyledi.

🔹 Langham, Fed’in aralık ayında 0,25 puanlık bir artış daha yapmasını ve ardından 2027’nin büyük bölümünde faizleri sabit tutmasını beklediğini söyledi.

🔹 Yatırımcılar, Japonya Merkez Bankası’nın cuma günkü faiz kararını izliyor. Bankanın faizi 0,25 puan artırarak yüzde 1,25’e çıkarması bekleniyor.

🔹 Japonya’daki olası artış, yen üzerinden yürütülen taşıma işlemleriyle finanse edilen küresel riskli varlıkları önemli ölçüde etkileyebilir.

🔹 Generalitat İtfaiyesi, Barselona’daki Olivella deresinde suyun sürüklediği bir erkeğin cansız bedenini, akıntının sürüklediği aracın bulunduğu noktadan yaklaşık 500 metre uzakta buldu.

🔹 Mossos d’Esquadra, hayatını kaybeden kişinin aracı kullanan erkek olduğunu doğruladı.

🔹 İtfaiye ekipleri, aracı suya kapılırken gören bir kişinin saat 23.03’te yaptığı ihbarın ardından dalgıç ve drone ekiplerinin bulunduğu 11 ekip görevlendirdi.

🔹 Garraf bölgesindeki bazı belediyelerde metrekareye 80 litreye kadar yağış kaydedildi.

🔹 Katalonya hükümeti Inuncat sel planı kapsamında alarmı etkinleştirdi; şiddetli yağış ve fırtına nedeniyle çeşitli bölgelere ES-Alert uyarıları gönderildi.

🔹 Başbakan Pedro Sánchez, fırtınalardan etkilenen bölgelerde yaşayanlardan azami dikkat göstermelerini ve acil durum tavsiyelerine uymalarını istedi.

🔹 Barselona’da L1 hattındaki Sant Andreu, Fabra i Puig ve Trinitat Vella istasyonları kapatıldı; L4 ve L11 hatlarında kısmi hizmet verildi.

🔹 Barselona çevre yollarında ve bazı otoyollarda su baskınları nedeniyle kesintiler ve hız sınırlamaları uygulandı; elektrik kesintileri kentte 7.696 aboneyi etkiledi.

🔹 Generalitat İtfaiyesi, saat 23.00 itibarıyla çoğunluğu Barselona metropol bölgesinde olmak üzere 191 ihbar aldı.

🔹 Vall d’Hebron Hastanesi’nin bazı bodrum bölümleri su altında kaldı; hasta alanlarında etkilenme yaşanmadı, bazı hastalar önlem amacıyla başka bölümlere taşındı.

🔹 Valensiya’da Metrovalencia’nın L1 ve L2 hatlarında seferler durduruldu, havaalanı su baskınları nedeniyle kapatıldı ve iki uçuş başka yönlere aktarıldı.

🔹 Almería’nın Pulpí, Huércal-Overa ve Cuevas del Almanzora belediyelerinde yüz yüze eğitim askıya alındı; Murcia Bölgesi’nde yaklaşık 15 yerleşimde dersler iptal edildi.

🔹 Anthropic’teki araştırma görevinden ayrılan matematikçi ve yazılım mühendisi Jacob Coxon, yapay zekâ geliştiren kişilerin bu teknolojinin on yılın sonuna kadar insanlığın tamamını öldürebileceğine inandığını söyledi.

🔹 Anthropic CEO’su Dario Amodei, 2018’de süper zekânın insanlığı yok edebileceği uyarısında bulundu. Sam Altman ve Elon Musk da daha önce yapay zekânın insanlık için varoluşsal tehdit oluşturabileceğini açıkladı.

🔹 Yapay zekâ modelleri son dönemde yaklaşık bir asırdır çözülemeyen Navier–Stokes problemini çözmeyi başardı ve bağımsız hareket eden yapay zekâ ajanları bir dizi siber saldırıda kullanıldı.

🔹 Anthropic’in raporu, kötü niyetli kişilerin şirketin modellerini siber saldırılar, güdümlü füze yazılımları ve tehlikeli virüs araştırmaları için kullanmaya çalıştığını ortaya koydu.

🔹 Yapay zekânın yol açabileceği riskler üç başlıkta ele alınıyor: sistemlerin kendi hedefleri doğrultusunda kontrolden çıkması, insanların güçlü araçları kötüye kullanması ve yanlış kararlar ya da teknik hatalar nedeniyle büyük zarar oluşması.

🔹 Olası senaryolar arasında tehlikeli virüslerin geliştirilmesi, yapay zekâ destekli otonom silahların yaygınlaşması ve yapay zekâ ajanlarının internette çoğalarak sistemleri ele geçirmesi bulunuyor.

🔹 Yapay zekâ sistemleri bilgi edinme ve akıl yürütme alanlarında ilerlerken, kötü amaçlı talepleri her zaman doğru biçimde ayırt edemiyor. Sistemlerin değerlendirme sırasında daha uyumlu davranıp gerçek kullanımda farklı hareket etmesi, güvenlik çalışmalarını zorlaştırıyor.

🔹 Amodei’nin “We Must Pace the Frontier” başlıklı mektubu, yapay zekâ gelişimini durdurmayı değil, yeteneklerin ilerleme hızını azaltarak kaynakları sistemleri daha denetlenebilir hâle getirmeye yönlendirmeyi öneriyor.

🔹 Öneri, yapay zekâ laboratuvarlarının bağımsız denetçiler tarafından sürekli incelenmesini ve modellerin kontrol edilebilirliği konusunda raporlar hazırlanmasını öngörüyor. Çin ile yürütülen uluslararası rekabet, gelişim hızının alt sınırını belirleyen unsurlardan biri olarak gösteriliyor.

🔹 Yapay zekâ şirketlerinin güvenlik düzenlemelerini desteklemesi, bu şirketlerin büyük rakiplerini ve pazar konumlarını güçlendirebilir. Ancak güvenlik endişeleri, şirketlerle bağlantısı olmayan araştırmacılar tarafından da uzun süredir dile getiriliyor.

🔹 Donald Trump, yapay zekânın ihtiyaç duyduğu tek kontrolün “güçlü ve akıllı” bir başkan olduğunu söyledi ve daha fazla düzenleme çağrılarına karşı çıktı.

🔹 ABD’de şu anda yapay zekâ güvenliğini denetleyecek bağımsız bir düzenleyici kurum veya uluslararası bir anlaşma bulunmuyor. Yapay zekâ şirketlerinin gelişimi yavaşlatma ve güvenlik çalışmalarını artırma konusunda öncü rol üstlenmesi bekleniyor.

🔹 Federal yargıç, Google’ın çevrim içi reklam açık artırmalarını yöneten kurallarını gevşetmesini istedi.

🔹 Google’ın şirket içinde bir antitröst uyum denetçisi ataması kararlaştırıldı.

🔹 Yargıç, Alphabet’e bağlı Google’ın reklam teknolojisi tekelini sona erdirmek için şirketi bölme talebinde bulunmadı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği’nin Kanada’yı ortak üye olarak kabul etmesinin “düşmanca bir eylem” olabileceğini söyledi.

🔹 Trump, önerilen adımın gerçekleşmesi halinde AB’ye daha yüksek gümrük vergileri uygulayabileceğini açıkladı.

🔹 Trump, Avrupa liderlerinin niyetinin iyi olması halinde sorun yaşanmayacağını, kötü niyet tespit edilmesi halinde Avrupa’ya “çok ağır” gümrük vergileri uygulanacağını söyledi.

🔹 Trump, ABD’nin Avrupa ile bazı alanlardaki ticareti durdurabileceğini belirtti.

🔹 Trump, Kanada’nın AB’ye katılma ihtimalini “gülünç” olarak nitelendirdi.

🔹 Trump, Kanada’yı “korkunç bir ticaret ortağı” olarak tanımladı.

🔹 Tierra Walker, 2024’te hamileliği sırasında preeklampsi tanısı aldıktan sonra San Antonio’daki acil servisten taburcu edildi; birkaç gün sonra 15 yaşındaki oğlu tarafından evinde ölü bulundu.

🔹 Walker’ın teyzesi Latanya Walker, Teksas Başsavcısı Ken Paxton, Teksas Tıp Kurulu Başkanı, San Antonio’daki Texas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Merkezi ve davada adı geçen bazı doktorlara karşı dava açtı.

🔹 Dava, Teksas’ın kürtaj yasağındaki tıbbi acil durum istisnasının yalnızca kâğıt üzerinde kaldığını ve bu istisnayı uygulayan doktorların hapis, para cezası ve lisans kaybı riskiyle karşı karşıya olduğunu savunuyor.

🔹 Dava dilekçesi, Paxton’ın ofisi ile eyaletteki sağlık yöneticilerinin doktorların bakım kararlarını etkileyen bir korku ortamı oluşturduğunu ileri sürüyor. Yasa dışı kürtaj yapan doktorlar 99 yıla kadar hapis, en az 100 bin dolar para cezası ve tıbbi lisans kaybıyla karşılaşabiliyor.

🔹 Walker’ın avukatları, 37 yaşındaki kadının aylar boyunca gebeliğinin sonlandırılmasını istediğini ve kürtajın gebeliğin herhangi bir aşamasında hayatını kurtarabileceğini söyledi.

🔹 Walker, hamileliği sırasında hayatı tehdit edebilen yüksek tansiyon hastalığı preeklampsi nedeniyle birçok sağlık kuruluşuna başvurdu. 2021’de ikizlere hamileyken de preeklampsi geçirmiş, ikizler ölü doğmuştu.

🔹 Dava, hastane çalışanlarının Walker’a hayat kurtarıcı bir tedavi olarak kürtaj seçeneğini sunmadığını veya eyalet dışına çıkmasını önermediğini ileri sürüyor.

🔹 Walker, 27 Aralık 2024’te acil servise son kez başvurdu ve preeklampsi tanısı almasına rağmen taburcu edildi. Oğlu onu birkaç gün sonra ölü buldu.

🔹 Dava, Teksas kürtaj yasağının Walker’ın yaşama hakkını ihlal ettiği gerekçesiyle anayasaya aykırı ilan edilmesini ve miktarı belirtilmeyen tazminat ödenmesini talep ediyor.

🔹 Paxton’ın ofisi yorum talebine yanıt vermedi. Teksas Tıp Kurulu ile San Antonio’daki Texas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Merkezi yetkilileri yorum yapmayı reddetti.

🔹 Teksas Eyalet Sağlık Hizmetleri Departmanı, kürtajın neredeyse tamamen yasaklanmasından sonraki ilk anne ölümleri verilerini içermesi beklenen raporu, ara seçimlerin yapılacağı kasım ayından sonrasına erteledi.

🔹 Donald Trump, Dallas’taki Cumhuriyetçi ara seçim kongresinde Cumhuriyetçiler kasım ayında Kongre’nin iki kanadını da kazanırsa her yetişkin vatandaşa 5.000 dolarlık “Trump temettüsü” verileceğini söyledi.

🔹 Bu vaat, Trump’ın kişi başına toplam 13.000 doları aşan ödenmemiş nakit vaatleri arasına eklendi.

🔹 Trump ilk gece ödemeyi ülkenin yüksek gelirinden pay dağıtımı olarak tanımladı; ikinci gece ise bunu Joe Biden’ın başkanlığından sağ çıkanlara yönelik tazminat olarak niteledi ve “Cehennemden geçtik” dedi.

🔹 Cumhuriyetçi Temsilciler Ralph Norman ve Thomas Massie planı eleştirdi. Demokrat Temsilciler Dan Goldman bunun yolsuz ve yasa dışı olduğunu söyledi; Ted Lieu ise Demokratlar Temsilciler Meclisi ve Senato’yu kazanırsa herkese 10.000 dolar, bir midilli ve ömür boyu bedava dondurma verileceğini söyleyerek karşılık verdi.

🔹 Trump, kongrenin kapanış gecesinde kalabalığa ABD’ye değil kendisine bağlılık yemini ettirdi ve oy kullanmaya gitme çağrısı yaptı. Oy vermeyenlere “cehenneme gideceklerini” söyledi.

🔹 Trump’ın seçim stratejisi, anketler, iyi yönetim, enflasyon veya savaş yerine seçmen katılımını merkeze alıyor. Trump, Cumhuriyetçi Parti’den çok kendisinin seçmenleri sandığa götüren güç olduğunu söyledi ve destekçilerinden oy pusulasında kendisi varmış gibi davranmalarını istedi.

🔹 Trump’ın vaat ettiği temettünün tahmini maliyeti 1,3 trilyon dolar olarak hesaplanıyor. Bu tutar, 40 trilyon doları aşan ulusal borca eklenecek ve ödemeye ilişkin kararların gelecekteki başkan ile Kongre’ye kalması bekleniyor.

🔹 Alaska, kiralanan arazilerden ve petrol şirketlerinden elde edilen gelirlerle oluşturduğu yaklaşık 88 milyar dolarlık fondan her yetişkin ve çocuğa yıllık temettü ödüyor. Bu yıl ödeme 1.000 dolar, ek ödeme ise 200 dolar olarak belirlendi.

🔹 1972’de Senatör George McGovern’ın vergiyle finanse edilen yıllık ödeme önerisi, iki partinin de tepkisiyle karşılaştıktan sonra terk edildi.

🔹 Trump’ın vaat ettiği 5.000 dolarlık ödeme için gerekli yetkiye sahip olmaması veya ödemeyi gerçekleştirmemesi halinde Cumhuriyetçilerin siyasi bedel ödeyebileceği, Trump’ın ise hesap vermek zorunda kalmayabileceği belirtildi.