Petrol piyasasındaki kusursuz fırtınanın kilit unsurları: Husiler, Hürmüz ve tavan yapan akaryakıt fiyatları

🔹 ABD ve İsrail’in şubat sonlarında İran’a yönelik saldırı başlatmasından bu yana petrol ve doğal gaz arzı daralırken fiyatlar yükseldi.

🔹 Yemen’deki Husiler, İran’la ittifak halinde Babülmendep Boğazı’nda güç kazandı ve Suudi Arabistan’ın ham petrol ihracatını zorlaştırdı.

🔹 Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattının kapanması, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından ülkenin petrol ihracatını sürdürmek için kullandığı ana alternatifi devre dışı bıraktı.

🔹 Ham petrol fiyatı savaşın başlamasından bu yana yüzde 40’tan fazla arttı; benzin ve motorin fiyatları ise iki katına çıkarak eşi görülmemiş seviyelere ulaştı.

🔹 Doğu-Batı boru hattı günlük 7 milyon varile kadar petrol taşıyor. Hattın onarımının günler veya haftalar sürmesi, küresel arz üzerindeki nihai etkiyi belirleyebilir.

🔹 Brent petrolü, boru hattının kapanmasının ardından varil başına 110 dolara yaklaştı; Suudi Arabistan’ın Umman açıklarında gemiden gemiye transferlerle yeni ihracat rotası araması sonrasında yeniden 100 dolar seviyesine geriledi.

🔹 Aramco, Avrupa’daki müşterilerine eylül ayı için planlanan teslimatlarda gecikmeler yaşanacağını bildirdi.

🔹 Avrupa’da motorin fiyatları, Amsterdam-Rotterdam-Anvers dağıtım merkezinde ton başına 1.617 dolara çıkarak yeni rekor kırdı.

🔹 Avrupa ve Asya arasında mevcut motorin ve benzin arzı için rekabet artarken, Basra Körfezi ve Rusya’dan gelen uluslararası sevkiyatlarda günlük yaklaşık 1,3-1,4 milyon varillik açık oluştu.

🔹 Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre Basra Körfezi ülkelerinin petrol ihracatı ağustosta savaş öncesi seviyenin yüzde 45 altında, günlük yaklaşık 13 milyon varil oldu; rafine ürün ihracatı ise yüzde 60 azaldı.

🔹 Küresel petrol rezervleri savaşın başlangıcına göre 507 milyon varil azaldı. OECD’nin ticari rezervleri kısa vadeli arz kayıplarını karşılayabilecek seviyede bulunuyor.

🔹 Avrupa mevcut petrol rezervleriyle ortalama 129 gün, İspanya ise 102 gün boyunca petrol almadan dayanabilir.

🔹 Avrupa’daki doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 68’e geriledi; bu oran son beş yılın mevsimsel ortalaması olan yüzde 84’ün altında kaldı.

🔹 Avrupa’da doğal gaz fiyatı savaşın başlamasından bu yana yüzde 150 artarak Ocak 2023 seviyelerine çıktı; çatışma sürdükçe daha yüksek enflasyon ve daha düşük büyüme riski devam ediyor.