Rusya ve Çin, İran’ın nükleer programının BM tarafından izlenmesini yenilemeye yönelik ABD kararını veto etti
New York Times
🔹 Rusya ve Çin, BM Güvenlik Konseyi’nde İran’ın nükleer programını ve nükleer yaptırımlardan kaçınma çabalarını izleyen uzman heyetinin görev süresini uzatmaya yönelik ABD kararını veto etti.
🔹 İngiltere, Fransa ve Konsey’in sekiz geçici üyesi karara destek verdi; iki ülke çekimser kaldı.
🔹 Çin ve Rusya, yaptırımların süresinin dolduğunu ve konunun artık tartışılmaması gerektiğini söyledi. İki ülke ayrıca ABD’nin İran’la savaşını diplomasi yoluyla sona erdirmeye ve Tahran’ın sivil nükleer program hakkına destek verdi.
🔹 Çin’in BM Büyükelçisi Fu Cong, çifte standarttan, siyasi manipülasyondan, baskıdan ve çatışmadan kaçınılması çağrısı yaptı. Rusya’nın BM Büyükelçisi Vasili Nebenzya, Batılı ülkelerin İran’a ekonomik çıkarlar doğrultusunda baskı uyguladığını söyledi.
🔹 ABD’nin BM Büyükelçisi Jennifer Locetta, Rusya ve Çin’in vetolarını “engelleme eylemi” olarak nitelendirdi. Locetta, vetoların İran yönetimine ve yaptırımlardan kaçınarak kazanç sağlayanlara yarayacak bir izleme boşluğu oluşturacağını söyledi.
🔹 Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, İran’ın nükleer tesislerine erişiminin engellendiğini açıkladı.
🔹 ABD’li yetkililer, Rusya’nın Hazar Denizi üzerinden İran’a insansız hava aracı parçaları gönderdiğini ve savaş sırasında İran’a istihbarat sağladığını söyledi. Bu istihbaratın savaş gemileriyle askeri personelin konumlarını gösteren uydu görüntülerini de içerdiği belirtildi.
🔹 ABD-İsrail saldırılarıyla şubat sonunda başlayan savaş, Çin ile ABD arasındaki rekabette yeni bir cephe oluşturdu. Çin’in İran’dan petrol alımları İran ekonomisinin ayakta kalmasına yardımcı oldu.
🔹 Bir BM araştırma misyonu, ABD’nin ayrım gözetmeyen saldırılar düzenleyerek savaş suçu işlemiş olabileceğine dair makul gerekçeler bulunduğunu açıkladı. Misyon, şubatta İran’daki bir okula düzenlenen ve çoğu çocuklardan oluşan 150’den fazla kişinin öldüğü füze saldırısını inceledi.
🔹 ABD’li yetkililer, ön Pentagon soruşturmasının saldırılarda ABD’nin sorumlu olduğunu ortaya koyduğunu mart ayında kabul etti. Trump yönetimi, ABD ordusunun sivilleri hedef aldığını reddetti ancak soruşturmanın sonuçlarını yayımlamadı.
🔹 Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in gelecek hafta Washington’da görüşmesi planlanıyor. İran’ın yanı sıra ABD-Çin ticaret ateşkesinin uzatılması ve yapay zekâ güvenliği alanında işbirliği konularının görüşülmesi bekleniyor.