🔹 ABD ile İran arasında imzalanan ön barış anlaşması, İran'ın petrolünü ABD doları üzerinden satmasına izin veren yaptırım muafiyetleri ve dondurulan varlıkların serbest bırakılmasıyla Tahran'a milyarlarca dolarlık döviz erişimi sağlayabilir.

🔹 Trump yönetimi, serbest bırakılacak varlıkların bir bölümünün ABD'li çiftçilerden gıda alımında kullanılmasını şart koşuyor. Petrol gelirleri ise bu kısıtlamaya tabi değil.

🔹 ABD yönetimi, ekonomik teşviklerin büyük bölümünün İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açık tutması, nükleer denetimlere izin vermesi ve anlaşma şartlarına uyması halinde yürürlüğe gireceğini açıkladı.

🔹 İran, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden bu yana uluslararası piyasalara 40 milyon varilden fazla petrol ihraç etti.

🔹 İran'ın ihracatının önümüzdeki haftalarda günlük 1,6-1,7 milyon varile ulaşması bekleniyor. Bu seviyenin iki ayda yaklaşık 8-9 milyar dolar petrol geliri sağlayabileceği hesaplanıyor.

🔹 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar'da bulunan 6 milyar dolarlık İran varlığının serbest bırakılacağını açıkladı.

🔹 Anlaşma kapsamında İran ekonomisinin 60 günlük müzakere sürecinde petrol satışları ve serbest bırakılan varlıklarla yaklaşık 30 milyar dolar ekonomik kazanç elde edebileceği öngörülüyor.

🔹 Anlaşmada ayrıca Körfez ülkelerinin destekleyeceği, İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için 300 milyar dolarlık yatırım fonu oluşturulması öngörülüyor.

🔹 İran'da savaş sonrası yeniden inşa maliyetinin yaklaşık 300 milyar dolara ulaşabileceği tahmin ediliyor.

🔹 ABD ve İsrail saldırılarında fabrikalar, yollar, köprüler, araştırma tesisleri ve yakıt depoları dahil binlerce yapı hasar gördü veya yıkıldı.

🔹 Eleştiriler, ekonomik rahatlamanın uzun vadede İran'ın askeri kapasitesini yeniden inşa etmesine ve Hizbullah gibi müttefik gruplara desteğini artırmasına imkân sağlayabileceğini savunuyor.

🔹 ABD yönetimi ise yaptırım muafiyetlerini gerektiğinde geri çekebileceğini ve İran'ın yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde ekonomik baskıyı yeniden artırabileceğini açıkladı.

🔹 Ön anlaşma kapsamında İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını kabul etti ve gemi trafiği artış gösterdi.

🔹 Buna rağmen boğazdan geçen günlük gemi sayısı savaş öncesindeki 100'ün üzerindeki seviyelerin altında kalmayı sürdürüyor.

🔹 İran'ın bir yük gemisine saldırmasının ardından ABD ve İran hafta sonunda yeniden karşılıklı saldırılar düzenledi.

🔹 İranlı yetkililer, nükleer denetimlere izin verildiği yönündeki ABD açıklamalarını reddetti.

🔹 İran yönetimi, uzun vadeli ekonomik dönüşüm sağlayabilecek bir anlaşmaya ulaşmayı hedeflediğini belirtirken, ülkede bazı gruplar ABD ile yürütülen müzakerelere karşı protestolar düzenledi.

🔹 OpenAI, GPT-5.6 model ailesini sınırlı ön izleme kapsamında yalnızca ABD hükümeti tarafından onaylanan küçük bir kullanıcı grubunun erişimine açtı.

🔹 Yeni seri, Sol, Terra ve Luna modellerinden oluşuyor. OpenAI, Sol modelini siber güvenlik alanındaki en gelişmiş modeli olarak tanımladı.

🔹 Modelin dağıtımı önümüzdeki haftalarda kademeli olarak genişletilecek. OpenAI, uluslararası kullanıcıların da gelecek haftadan itibaren sisteme dahil edilmesini hedefliyor.

🔹 Sınırlı dağıtım, ABD hükümetinin yeni nesil yapay zekâ modellerinin kötü niyetli kullanımına ilişkin güvenlik endişeleri nedeniyle talebi üzerine gerçekleştirildi.

🔹 OpenAI, bu uygulamanın geçici olduğunu ve gelecekte model yayınları için resmi bir süreç oluşturulması amacıyla hükümetle birlikte çalıştığını açıkladı.

🔹 Şirket, uzun vadede hükümet onayına dayalı erişim modelinin kalıcı hale gelmesini istemediğini belirtti.

🔹 OpenAI CEO'su Sam Altman, kademeli dağıtımın makul olduğunu ancak planlanan açık erişim yerine sınırlı erişim uygulanmasının tercih ettikleri yöntem olmadığını söyledi.

🔹 Trump yönetimi bu ay, özellikle siber güvenlik alanındaki gelişmiş yapay zekâ modelleri için gönüllü güvenlik değerlendirme çerçevesi oluşturulmasını öngören bir başkanlık kararnamesi yayımladı.

🔹 OpenAI, GPT-5.6 Sol modelinin güvenlik açıklarını tespit edip gidermede, tam kapsamlı siber saldırılar gerçekleştirmekten daha başarılı olduğunu açıkladı.

🔹 Modelde yüksek riskli siber faaliyetler, hassas saldırı talepleri ve kötüye kullanım girişimlerine karşı ek koruma mekanizmaları bulunuyor.

🔹 Güvenlik sistemi; model eğitimindeki korumalar, gerçek zamanlı yanıt denetimi, kullanıcı hesap incelemeleri ve güvenlik testlerinden oluşuyor.

🔹 OpenAI, modelin güvenlik kısıtlamalarını aşmaya yönelik "jailbreak" girişimlerini tespit etmek için bugüne kadarki en kapsamlı güvenlik testlerini uyguladığını belirtti.

🔹 OpenAI, GPT-5.6 serisinin bilimsel araştırmalar, yazılım geliştirme ve hedef odaklı görevlerde şimdiye kadarki en gelişmiş modelleri olduğunu açıkladı.

🔹 Şirket, yeni modellerin önceki nesillere kıyasla daha verimli çalıştığını ve yasaklanan siber saldırı faaliyetlerini, kullanıcılar niyetlerini gizlemeye çalışsa dahi reddedecek şekilde eğitildiğini belirtti.

🔹 Japon denizcilik şirketi NYK Line CEO’su Takaya Soga, ABD-İran barış anlaşması yürürlükte kalsa bile Hürmüz Boğazı'ndaki mayınlar nedeniyle deniz taşımacılığının aylar boyunca savaş öncesi seviyenin yarısından daha düşük kalabileceğini söyledi.

🔹 İran'ın ana deniz ticaret rotalarına yaklaşık 80 mayın döşediği tahmin ediliyor.

🔹 Pakistan, bu ay boğazda bir mayın tespit edildiğini doğruladığını açıkladı.

🔹 Güvenlik endişeleri nedeniyle gemiler yalnızca İran kıyısındaki Larak Adası yakınından ve Umman kıyısındaki dar koridorlardan geçebiliyor.

🔹 Deniz tabanına yerleştirilen modern mayınların tespit edilmesi ve etkisiz hale getirilmesi temas mayınlarına göre daha zor görülüyor.

🔹 ABD ile İran arasında 17 Haziran'da imzalanan anlaşma, İran'ın mayınları etkisiz hale getirmesinin ardından Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret hacminin 30 gün içinde savaş öncesi seviyeye dönmesini öngörüyor.

🔹 Taraflar, mayın temizleme çalışmalarını koordine etmek amacıyla doğrudan iletişim hattı kurulması konusunda da anlaşmaya vardı.

🔹 İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin İran donanmasıyla koordinasyon kurmasının zorunlu olduğunu açıkladı ve yetkilendirilmemiş rotaların kullanılmaması uyarısında bulundu.

🔹 Uyarının ardından Tayvan merkezli Evergreen tarafından işletilen bir konteyner gemisi boğazdan geçişi sırasında saldırıya uğradı.

🔹 ABD, bu saldırıya karşılık İran'daki bazı hedeflere hava saldırısı düzenlediğini açıkladı.

🔹 İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi, boğazdaki bir tankerin kimliği belirsiz bir cisimle vurulduğunu, köprüüstünün hasar gördüğünü ancak mürettebattan yaralanan olmadığını bildirdi.

🔹 NYK, barış anlaşmasının yürürlüğe girmesinden sonra 19 Haziran'da Tenzan adlı tankerini boğazdan geçirdi.

🔹 Çinli COSCO ve İtalyan Grimaldi de boğazdan yeniden geçiş yapan şirketler arasında yer aldı.

🔹 Allianz, boğazın kapanması nedeniyle yaklaşık 125 milyar dolar değerinde yük taşıyan 1.200'den fazla ticaret gemisinin beklemek zorunda kaldığını hesapladı.

🔹 Hürmüz Boğazı'nın kapanması küresel petrol ve doğal gaz piyasalarında dalgalanmaya yol açtı.

🔹 ABD-İran anlaşmasının ardından Körfez'den petrol sevkiyatının yeniden başlamasıyla Brent petrol fiyatı varil başına 120 doların üzerindeki seviyelerden savaş öncesinin altına geriledi.

🔹 NYK CEO'su Takaya Soga, İsrail'in Hizbullah'a yönelik operasyonlarını sürdürmesi halinde İran'ın anlaşmanın ihlal edildiğini öne sürerek Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapatabileceğini söyledi.

🔹 Alman otomotiv üreticileri, Çinli markaların Avrupa pazarındaki hızlı yükselişi nedeniyle şimdiye kadarki en kapsamlı yeniden yapılanma sürecine giriyor.

🔹 Volkswagen, önümüzdeki yıllarda 100 bine kadar çalışanını işten çıkarmayı ve Almanya'daki dört fabrikasında üretimi durdurmayı planlıyor.

🔹 Şirket daha önce 2030 sonuna kadar Almanya'da 50 bin kişilik istihdam azaltımı hedefi açıklamıştı. Yeni plan bu rakama yaklaşık 50 bin kişi daha ekleyebilir.

🔹 Yaklaşık 625 bin kişilik küresel iş gücünde 100 bin kişilik azaltım, şirket tarihindeki en büyük işten çıkarma programlarından biri olacak.

🔹 BMW, yeniden yapılanma kapsamında 1 milyar avroya kadar maliyet üstlenmeyi planlıyor.

🔹 Analistler, BMW'nin yaklaşık 10 bin kişilik istihdam azaltımına gidebileceğini ve Avrupa'daki üretimini yaklaşık %15 düşürebileceğini değerlendiriyor.

🔹 Mercedes-Benz, maliyet azaltma programını hızlandırırken Almanya'daki çalışanlarına yaz primlerinin ödenmeyeceğini bildirdi.

🔹 Mercedes-Benz'in mevcut yeniden yapılanma programı kapsamında yaklaşık 5.500 çalışan gönüllü olarak işten ayrıldı.

🔹 BYD, Chery ve diğer Çinli otomobil üreticilerinin Avrupa pazarındaki toplam payı mayıs ayında ilk kez %10'u aştı.

🔹 Aynı dönemde Avrupa'da yeni otomobil satışları yıllık bazda %4 artmasına rağmen Volkswagen, Mercedes-Benz, Stellantis ve Renault pazar payı kaybetti.

🔹 BMW ise mayıs ayında Avrupa'da satışlarını artırabilen tek Avrupalı üretici oldu.

🔹 Avrupalı üreticiler, Avrupa'da Çinli markalar karşısında pazar payı kaybederken Çin pazarında da satış hacimlerinde gerileme yaşıyor.

🔹 ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri de Avrupalı otomobil üreticileri üzerindeki baskıyı artırıyor.

🔹 BMW, Çin pazarındaki zayıflama ve İran savaşının etkilerini gerekçe göstererek bu ay kâr beklentisini aşağı çekti.

🔹 Kâr tahmininin düşürülmesinin ardından BMW hisseleri yaklaşık %13 değer kaybetti.

🔹 Mercedes-Benz, Almanya'daki üretim maliyetlerinin şirketin rekabet gücünü olumsuz etkilediğini belirtti.

🔹 Şirket, çalışanların 1995'ten bu yana uygulanan haftalık 35 saatlik çalışma düzeni yerine yeniden 40 saat çalışması halinde üretim hacminin yaklaşık %15 artacağını hesaplıyor.

🔹 Uzmanlar, Almanya otomotiv sektörünün kalıcı biçimde küçülme sürecine girdiğini ve yalnızca maliyet azaltmanın sektörün kârlılığını yeniden sağlamaya yetmeyebileceğini değerlendiriyor.

🔹 Pekin polisi, hafif motorlu bir uçağın cuma günü kentin en yüksek binası olan Citic Tower'a çarpması sonucu pilotun hayatını kaybettiğini açıkladı.

🔹 Uçakta yalnızca pilot bulunuyordu.

🔹 Kazada 13 kişi yaralandı ve tedavileri sürüyor.

🔹 Olayla ilgili soruşturma ilgili makamlar tarafından yürütülüyor.

🔹 Küçük uçak, cuma günü yerel saatle yaklaşık 18.00'de Pekin'in finans merkezindeki 528 metre yüksekliğindeki Citic Tower'a çarptı.

🔹 Olay, Devlet Başkanı Şi Cinping'in resmi yerleşkesinin bulunduğu Zhongnanhai bölgesine ve Tiananmen Meydanı'na birkaç kilometre mesafede meydana geldi.

🔹 Kazanın ardından binanın doğu cephesinde oluşan hasar ertesi gün de görüldü.

🔹 Polis, kule çevresindeki yolları kapatarak bölgeye giriş yapan kişilerin çantalarını aradı.

🔹 Çin makamları kazayı yaklaşık 24 saat boyunca resmen doğrulamadı.

🔹 Citic Tower'a ilişkin internet aramalarında kazadan sonraki görüntüler yerine eski fotoğraflar gösterildi.

🔹 Olay, Çin'de özellikle Pekin'de uygulanan sıkı hava sahası kontrolleri nedeniyle dikkat çekti.

🔹 Başkent, üst düzey devlet yöneticilerini korumaya yönelik dünyanın en sıkı havacılık ve güvenlik tedbirlerinden bazılarını uyguluyor.

🔹 Sosyal medyada paylaşılan ve doğrulanan görüntülerde uçağın tescil numarasının B-12PP olduğu görüldü.

🔹 Uçak, tek motorlu ve iki kişilik Sunward Aurora SA60L spor uçağı olarak tespit edildi.

🔹 Uçağın Doğu Pioneer (Eastern Pioneer) uçuş okuluna ait olduğu bilgisi doğrulandı.

🔹 Olayın ardından okulun Pekin'in Pinggu bölgesindeki havaalanında güvenlik güçleri tarafından aramalar yapıldı.

🔹 Sosyal medyada pilotun kimliğine ilişkin çeşitli iddialar ortaya atıldı.

🔹 Citic Grubu iştiraklerinden Citic Wealth, aynı ismi taşıyan çalışanının bankacılık sektöründe görev yaptığını belirten açıklama yayımladı.

🔹 Olayla ilişkilendirilen kişi ile kazaya karışan pilot arasında doğrulanmış bir bağlantı bulunmuyor.

🔹 Citic Group ve China Citic Bank olay hakkında açıklama yapmadı.

🔹 ABD Ticaret Bakanlığı, Anthropic'in en gelişmiş yapay zekâ modeli Mythos 5'in yaklaşık 100 güvenilir iş ortağı ve kamu kurumuna yeniden açılmasına onay verdi.

🔹 Sınırlı erişim izni, Anthropic'in modelin oluşturduğu güvenlik risklerini azaltmaya yönelik ilerleme kaydetmesinin ardından verildi.

🔹 Erişim sağlanan kuruluşlar arasında özel şirketler ile ABD devlet kurumları yer alıyor.

🔹 Mythos 5 ve aynı gün OpenAI tarafından tanıtılan yeni model, şimdilik genel kullanıma açılmayacak.

🔹 ABD hükümeti, bu gelişmiş modellere erişebilecek kullanıcıları inceleyip onaylayarak erişimi doğrudan kontrol edecek.

🔹 Anthropic'in kamuya açık Fable 5 modeli de bu aşamada yeniden kullanıma sunulmayacak.

🔹 İki hafta önce uygulanan ihracat kontrolü büyük ölçüde yürürlükte kalırken, şirketlerin çoğu modele erişim sağlayamayacak.

🔹 Beyaz Saray, yeni yapay zekâ modellerinin güvenlik değerlendirmesinden geçirilmesine yönelik gönüllü bir çerçeve hazırlıyor ancak resmi süreç henüz yürürlüğe girmedi.

🔹 Bu nedenle hükümet, gelişmiş yapay zekâ modellerine ilişkin kararları şu aşamada vaka bazında almaya devam ediyor.

🔹 Anthropic, hükümetle yürüttüğü görüşmelerde yeni model yayımlama sürecine ilişkin politika çerçevesinin oluşturulmasını da ele alıyor.

🔹 OpenAI CEO'su Sam Altman, güvenilir ortaklara öncelikli erişim verilmesini makul bulduğunu ancak mevcut onay sürecinin ideal olmadığını söyledi.

🔹 Yatırımcı Marc Andreessen, ABD'nin gelişmiş yapay zekâ teknolojilerine erişimi sınırlandırmasının Çin gibi rakiplere avantaj sağlayabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Eski Beyaz Saray yapay zekâ danışmanı Dean Ball, mevcut uygulamanın fiilen gelişmiş yapay zekâ modelleri için zorunlu ön onay sistemi oluşturduğunu belirtti.

🔹 Anthropic, siber güvenlik kuruluşları ve kritik altyapı sağlayıcılarından oluşan küçük bir kullanıcı grubuna erişimi mümkün olan en kısa sürede yeniden sağlamaya çalıştığını açıkladı.

🔹 Şirket, Mythos 5'e erişimin genişletilmesi ve Fable 5'in yeniden genel kullanıma açılması için hükümetle görüşmelerini sürdürüyor.

🔹 Çin'in teknoloji merkezi Shenzhen, 1 Temmuz'dan itibaren robotaksilere resmi izin verilmesini sağlayacak yeni düzenlemeleri yürürlüğe koyuyor.

🔹 Yeni kurallar, sürücüsüz taksilerin belirli bölgelerde veya şehir genelinde test, gösterim ve ticari kullanımına izin verilmesini mümkün kılıyor.

🔹 Robotaksi uygulamasının, Shenzhen'de çalışan yüz binlerce taksi ve araç çağırma sürücüsünün gelirini olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor.

🔹 Shenzhen'de 26 farklı platformda hizmet veren yaklaşık 400 bin lisanslı taksi ve araç çağırma sürücüsü bulunuyor.

🔹 Şehir yönetimi, araç çağırma pazarının doygunluğa ulaştığını ve sürücülerin günlük ortalama yalnızca 13'ün biraz üzerinde yolculuk gerçekleştirdiğini açıkladı.

🔹 Birçok sürücü, mevcut gelir seviyesinin geçim için zaten yetersiz olduğunu ve robotaksilerin rekabeti daha da artıracağını belirtiyor.

🔹 Shenzhen, 1980'li ve 1990'lı yıllarda Çin'in üretim merkezi olarak büyüdü, daha sonra yüksek teknoloji sektörüne yönelerek Huawei, Tencent, BYD ve DJI gibi şirketlere ev sahipliği yapan bir teknoloji üssüne dönüştü.

🔹 Ekonomik büyümenin yavaşlamasıyla birlikte birçok göçmen işçi üretim sektöründen ayrılarak taksi, araç çağırma ve teslimat hizmetlerine yöneldi.

🔹 Çin'de araç çağırma ve teslimat çalışanlarını da kapsayan esnek çalışan sayısının yaklaşık 320 milyon olduğu tahmin ediliyor.

🔹 Shenzhen'de Pony.ai ve Baidu gibi şirketler son yıllarda belirli bölgelerde robotaksi denemeleri yürütüyordu.

🔹 Deneme bölgelerinde robotaksi ücretleri, düşük maliyetli araç çağırma hizmetlerinden daha yüksek, geleneksel taksilerden ise daha düşük seviyede bulunuyor.

🔹 Pony.ai, robotaksilerin insan sürücüleri tamamen ortadan kaldırmayı değil, mevcut ulaşım sistemini tamamlamayı amaçladığını açıkladı.

🔹 Şirket, robotaksilerin daha uzun süre çalışabildiğini ve daha sessiz ile konforlu yolculuk sunduğunu belirtti.

🔹 Çin yönetimi, yaşlanan nüfus ve daralan iş gücü nedeniyle otomasyonu stratejik öncelik olarak görüyor.

🔹 Birleşmiş Milletler projeksiyonlarına göre Çin'in iş gücünün geçen on yıldaki yaklaşık 1 milyar seviyesinden 2100 yılında 300 milyon kişiye gerilemesi bekleniyor.

🔹 Uzmanlar, robotların tehlikeli ve ağır sanayi işlerinde fayda sağlayabileceğini ancak hizmet sektöründeki milyonlarca çalışanın istihdamı açısından önemli risk oluşturduğunu belirtiyor.

🔹 Analistler, robotaksilerin yaygınlaşmasının kademeli olacağını değerlendirirken, sürücüler gelecekte bu araçlarla doğrudan rekabet etmek zorunda kalacaklarını düşünüyor.

🔹 Google, yapay zekâ altyapısındaki kapasite kısıtları nedeniyle Meta'nın Gemini modellerine yönelik talep ettiği işlem gücünün tamamını sağlayamayacağını mart ayında şirkete bildirdi.

🔹 Kullanım kısıtlamaları Meta'nın bazı dahili yapay zekâ projelerinde gecikmelere ve aksamalara yol açtı.

🔹 Kısıtlamalar devam ederken Meta, maliyetleri azaltmak amacıyla çalışanlarından yapay zekâ kullanımında token tüketimini daha verimli yönetmelerini istedi.

🔹 Google'ın bazı diğer müşterileri de kapasite sınırlamalarından etkilendi ancak en büyük etki, Gemini modellerine yüksek talep nedeniyle Meta'da görüldü.

🔹 Gelişmiş yapay zekâ modellerine yönelik hızla artan talep, veri merkezleri, çipler ve elektrik yatırımlarına rağmen büyük teknoloji şirketlerinde işlem gücü sıkıntısı oluşturdu.

🔹 Google, özellikle büyük kurumsal müşterilerin talebini karşılayabilmek için ek hesaplama kapasitesi sağlamaya çalışıyor.

🔹 Şirket bu ay, SpaceX'ten aylık yaklaşık 920 milyon dolar değerinde hesaplama kapasitesi kiralamak üzere anlaşma yaptı.

🔹 Google CEO'su Sundar Pichai, şirketin bulut hizmetleri gelirinin ilk kez 20 milyar doları aştığını, ancak işlem gücü yetersizliği nedeniyle talebin tamamının karşılanamadığını açıkladı.

🔹 Google Cloud'un imzalanmış ancak henüz teslim edilmemiş sözleşme hacmi çeyrek bazında yaklaşık iki kat artarak 460 milyar doların üzerine çıktı.

🔹 Meta, Gemini modellerini dolandırıcılık tespiti, zararlı içeriklerin kaldırılması, müşteri hizmetleri, reklam destek sistemleri ve yazılım geliştirme süreçlerinde kullanıyor.

🔹 Şirket, kendi Llama modellerine kıyasla daha yüksek performans göstermesi nedeniyle başlangıçta Gemini'yi tercih etti.

🔹 Meta son dönemde kendi geliştirdiği Muse Spark modelini önceliklendirmeye başladı ve bazı uygulamalarda dış modellere olan bağımlılığını azaltıyor.

🔹 Meta'nın bulut hizmeti bulunmadığı için şirket kendi veri merkezi altyapısını hızla genişletiyor.

🔹 Meta, 2028 yılına kadar ABD'deki yapay zekâ altyapısına toplam 600 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor.

🔹 Şirketlerin sohbet botları, kodlama yardımcıları ve yapay zekâ ajanlarını yaygın biçimde kullanmaya başlaması, modellerin çalıştırılması için gereken çıkarım (inference) işlemlerini sektörün en büyük altyapı sorunlarından biri haline getirdi.

🔹 Anthropic de geçen ay yapay zekâ modellerini desteklemek amacıyla SpaceX ile benzer bir hesaplama kapasitesi anlaşması imzaladı.

🔹 ABD, İran savaşı sırasında mühimmat stoklarının azalmasının ardından daha hızlı, daha ucuz ve büyük ölçekli füze üretimine odaklandı.

🔹 Pentagon'un mevcut üretim kapasitesiyle İran'da kullanılan füzelerin stoklarını aylar yerine yıllar içinde yenileyebileceği değerlendiriliyor.

🔹 ABD yılda yaklaşık 600 adet Tomahawk füzesi üretiyor. Bir Tomahawk'ın maliyeti yaklaşık 2,6 milyon dolar seviyesinde bulunuyor.

🔹 Savunma şirketi Co-Aspire, savaş döneminde hızla büyütülebilecek, basit üretim hatlarına dayanan yeni bir füze üretim modeli geliştirdi.

🔹 Şirket, üretim sistemini McDonald's'ın standartlaştırılmış çalışma modeline benzetiyor.

🔹 Füzeler karmaşık makineler yerine temel el aletleriyle monte edilebilecek şekilde tasarlandı.

🔹 Yeni teknisyenlerin yaklaşık bir aylık eğitimle füze montajı yapabilecek seviyeye gelmesi hedefleniyor.

🔹 Üretimde ticari olarak piyasada bulunan hazır parçalar kullanılıyor. Bazı motorlar uzaktan kumandalı model uçaklar için geliştirilen sistemlerden, bazı parçalar ise otomotiv sektöründen temin ediliyor.

🔹 Co-Aspire, Pentagon için geliştirdiği ilk füze tasarımını dört ayda tamamladı. İkinci füzenin de beş ay içinde tamamlanması bekleniyor.

🔹 Savunma girişimi Castelion, beş yılda 12 binin üzerinde hipersonik füze üretmek üzere sözleşme aldı.

🔹 Castelion, tam kapasiteye ulaştığında yılda yaklaşık 6 bin hipersonik füzeyi yaklaşık 400 bin dolar birim maliyetle üretmeyi hedefliyor.

🔹 Pentagon, önümüzdeki beş yılda yaklaşık 28 bin füze için 12 milyar dolarlık bütçe talep etti.

🔹 Bir diğer Pentagon programı ise önümüzdeki üç yılda 10 bin karadan fırlatılan füze satın alınmasını öngörüyor.

🔹 Pentagon, Ukrayna savaşından elde edilen tecrübeler doğrultusunda uzun süreli yüksek yoğunluklu çatışmalarda üretim kapasitesi ve stok büyüklüğünün kritik önem taşıdığı değerlendirmesini yaptı.

🔹 İran savaşı da düşük maliyetli ve yüksek adetli füze üretiminin önemini güçlendiren bir örnek olarak öne çıktı.

🔹 Pentagon, insansız hava araçlarına yönelik harcamalarını gelecek yıl 74 milyar doların üzerine çıkararak yaklaşık üç kat artırmayı planlıyor.

🔹 ABD, İran yapımı Shahed-136 modelinden tersine mühendislikle geliştirilen Lucas adlı tek yönlü saldırı İHA'sını şubat ayında ilk kez muharebede kullandı ve bu sistemlerin seri üretimine hazırlanıyor.

🔹 Uzmanlar, düşük maliyetli füzelerin mevcut yüksek hassasiyetli sistemlere göre daha düşük isabet oranı ve güvenilirliğe sahip olabileceğini belirtiyor.

🔹 Savunma sanayisinin üretim kapasitesini artırabilmesi için Pentagon'un büyük ölçekli ve uzun vadeli siparişler vermesi gerektiği değerlendiriliyor.

🔹 Yeni nesil füze sistemlerinin, askerlerin akıllı telefon benzeri arayüzlerle kolayca kullanabileceği şekilde tasarlanması hedefleniyor.

🔹 Arizona Eyalet Üniversitesi'nden finans profesörü Hendrik Bessembinder'in 1926-2025 dönemini kapsayan araştırmasına göre, borsadaki toplam yatırımcı servetinin büyük bölümü çok az sayıdaki şirket tarafından oluşturuldu.

🔹 Halka açık şirketlerin yüzde 96'dan fazlası, uzun vadede bir aylık ABD Hazine bonolarının ortalama yüzde 3,3'lük getirisini dahi aşamadı.

🔹 Son 100 yılda yatırımcılara en fazla servet kazandıran şirketlerin büyük bölümünü teknoloji şirketleri oluşturdu.

🔹 Apple, son 100 yılda borsada oluşan toplam yatırımcı servetinin yaklaşık yüzde 5,5'ini tek başına oluşturdu.

🔹 Nvidia, 1999'da halka açılmasına rağmen toplam yatırımcı servetinin yaklaşık yüzde 5'ini oluşturarak ikinci sıraya yükseldi.

🔹 Microsoft da en büyük servet yaratan şirketler arasında yer aldı.

🔹 Tesla, son dokuz yıldaki yükselişiyle tüm zamanların en büyük servet yaratan halka açık şirketleri arasında dokuzuncu sıraya çıktı.

🔹 SpaceX, 12 Haziran'daki halka arzının ardından kısa süreliğine tüm zamanların ilk 30 servet yaratan şirketi arasına girdi. Daha sonra hisse fiyatındaki gerilemeyle bu listenin dışına çıktı.

🔹 Araştırmaya göre son yıllarda yatırımcı serveti giderek daha az sayıdaki büyük teknoloji şirketinde yoğunlaşmaya başladı.

🔹 Apple ve Nvidia birlikte son 100 yılda oluşan toplam yatırımcı servetinin yaklaşık yüzde 10'unu oluşturdu.

🔹 En büyük 10 şirket, son 100 yılda yaratılan toplam yatırımcı servetinin yaklaşık yüzde 29'unu sağladı. Önceki çalışmada bu oran yüzde 17,1 seviyesindeydi.

🔹 Araştırma, teknoloji şirketlerinin küresel hisse senedi piyasalarındaki ağırlığının son yıllarda belirgin şekilde arttığını ortaya koydu.