🔹 Çin Devlet Güvenlik Bakanı, yapay zekânın Çin Komünist Partisi yönetimine tehdit oluşturabileceği konusunda uyardı.

🔹 ABD’de yapay zekânın insanlık için varoluşsal risk oluşturabileceği yönündeki kaygılar hızla artarken, bu konu Çin’de sınırlı bir endişe olarak kalıyor.

🔹 Çinli yapay zekâ araştırmacıları, teknolojinin ABD’deki araştırmacıların gördüğü hızda ilerlemediğini ve yakın zamanda kontrolden çıkacak kapalı bir geri besleme döngüsü beklemediklerini söylüyor.

🔹 Çin yönetimi uzun süre yapay zekâ kaynaklı içerik, sosyal sorunlar ve siyasi etkiler üzerinde yoğunlaştı; düzenlemelerin önemli bölümü sansür ve siyasi içerik kontrolüne odaklandı.

🔹 Anthropic’in siber saldırı yetenekleri bulunan Mythos modelini geliştirmesi, Çinli politika yapıcıların yapay zekânın siber saldırı ve savunmada yeni bir dönem başlatabileceği yönündeki kaygılarını artırdı.

🔹 Çin, yapay zekâ sistemlerinin denetimden çıkması ve insanların takip edemeyeceği biçimde özerk hareket etmesi ihtimalinden de endişe duyuyor.

🔹 Çin Komünist Partisi, ABD’nin ve diğer yabancı aktörlerin yapay zekâyı derin sahte içerikler ve siyasi manipülasyon yoluyla Çin’in ideolojik ve siyasi alanını etkilemek için kullanmasından kaygılanıyor.

🔹 Çin’de çalışanlar yapay zekânın istihdam rekabetini artırmasından ve özellikle beyaz yakalılar, fabrika çalışanları ile teslimat görevlileri için iş kaybına yol açmasından endişe ediyor.

🔹 Çin, ABD’nin çip ve çip üretim ekipmanı ihracat kontrolleri nedeniyle yapay zekâ iş birliği önerilerine başlangıçta şüpheyle yaklaşabilir.

🔹 Artan riskler, siber saldırılar, biyolojik silahların geliştirilmesi, devlet dışı aktörler ve askeri yapay zekâ kullanımı gibi alanlarda ABD ile görüşme isteğini artırabilir; ancak yakın veya orta vadede bağlayıcı bir yapay zekâ silah kontrol anlaşması beklenmiyor.

🔹 Çin, Donald Trump’ı geçici bir aktör olarak görüyor ve ABD’deki siyasi istikrarsızlığın uzun vadeli yapay zekâ anlaşmalarını zayıflatabileceğini düşünüyor.

🔹 Çin’in yapay zekâ konusundaki yaklaşımı, kendi laboratuvarlarında ABD’deki hızlanmaya benzer bir gelişme yaşanması veya büyük bir siber saldırı ya da biyolojik tehdit ortaya çıkması halinde değişebilir.

🔹 ABD hükümeti yetkilileri, Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 24’ünde yapılması planlanan görüşmesinde yapay zekâ, gümrük vergileri ve nadir toprak elementlerinin ihracat kısıtlamalarının ele alınacağını açıkladı.

🔹 Şi Cinping, 23’ünde Washington yakınlarındaki Andrews Hava Üssü’ne ulaşacak. Trump, Çin liderini doğrudan karşılayacak.

🔹 24’ündeki zirvenin ardından iki liderin konuşma yapacağı bir akşam yemeği düzenlenecek.

🔹 Elon Musk ve OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman’ın yanı sıra şirket yöneticileri de akşam yemeğine katılacak.

🔹 Trump ve Şi Cinping’in 25’inde Washington’daki Ulusal Arşivler’i ziyaret etmesi planlanıyor.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, zirve öncesinde 20’sinde Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile New York’ta ön görüşme yapacak.

🔹 Çalışma düzeyindeki görüşmelerin 21’ine kadar sürmesi mümkün.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump ve eşi Melania Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile eşi Peng Liyuan’ı 24-25 Eylül’de Washington’da iki günlük devlet ziyareti kapsamında ağırlayacak.

🔹 Programda Beyaz Saray’daki karşılama töreni, Gül Bahçesi’nde askerî geçit, iki liderin görüşmesi ve Peng Liyuan ile Melania Trump’ın ayrı programı yer alacak.

🔹 Trump çifti, Çin heyeti için Beyaz Saray’ın Doğu Salonu’nda devlet yemeği verecek; Trump ve Şi yemekte konuşma yapacak. Davetliler arasında Jeff Bezos, Elon Musk, Sundar Pichai, Michael Dell, Jensen Huang, Sam Altman, Jane Fraser ve Tim Cook bulunacak.

🔹 Trump ve Melania Trump, 25 Eylül’de Şi ve Peng için özel çay daveti düzenleyecek; iki çift, ABD’nin kuruluş belgelerinin bulunduğu Ulusal Arşivler’i ziyaret edecek. Şi daha sonra Washington’dan ayrılacak.

🔹 Görüşmelerin gündeminde yapay zekâ, kasım ayında sona erecek “Busan ateşkesi”, tarifeler, nadir toprak elementleri, fentanil, Çin’de tutulan yabancılar ve Çinli şirketlerin ABD otomobil pazarına yatırımları bulunacak.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, liderler zirvesine hazırlık amacıyla New York’ta Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile ekonomik ve ticari görüşmeler yapacak. Çin Ticaret Bakanlığı, He’nin 19-23 Eylül’de ABD’ye ekonomik ve ticari istişareler için bir heyete başkanlık edeceğini duyurdu.

🔹 Washington, nadir toprak elementleri karşılığında ek ihracat kontrolü kolaylığı sağlamayacak. İki taraf, stratejik ve hassas olmayan sınırlı sayıdaki ürünün tarifelerini düşürmeyi görüşüyor.

🔹 Trump, Çinli şirketlerin ABD otomobil pazarına erişimi konusunda ulusal güvenlik kurallarından taviz vermeyecek. Çin yatırımlarının görüşülmesi, mevcut ABD ulusal güvenlik düzenlemelerinin karşılanmasına bağlı olacak.

🔹 ABD, Çin’in Meksika’daki kartellere fentanil öncül kimyasalları tedarikine karşı daha kapsamlı önlemler almasını istiyor. Washington, son tutuklamaların yeterli olmadığını ve daha sistematik bir değişim gerektiğini belirtiyor.

🔹 Trump’ın, Çin’de haksız yere tutulduğunu düşündüğü Amerikalıları ve bazı diğer ülke vatandaşlarını yeniden gündeme getirmesi bekleniyor.

🔹 İran’ın petrol gelirleri elde etmesine yardım etmekle suçlanan Çinli ve Hong Kong merkezli şirketlere yönelik yaptırımlar devam edecek.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı nedeniyle yeni yaptırımlar içeren paketi imzaladı.

🔹 Yasa, Rusya’nın enerji ve savunma sektörlerini, Devlet Başkanı Vladimir Putin’i ve üst düzey yetkilileri hedef alıyor.

🔹 Paket, Batı yaptırımlarını aşmak için kullanılan Rusya bağlantılı tankerlerden oluşan “gölge filo”yu da kapsıyor.

🔹 Trump’a, Rus petrolü ve gazının büyük alıcılarına yüzde 100’e kadar gümrük vergisi uygulama yetkisi veriliyor.

🔹 ABD Temsilciler Meclisi paketi 16 Eylül’de 262’ye karşı 159 oyla kabul etti.

🔹 Yasa, Rusya Silahlı Kuvvetleri’ni destekleyen yabancı şirket ve aktörlere yönelik yaptırımları ve İran’la bağlantılı yaptırımları genişletiyor.

🔹 Trump’ın tarifeleri, Rus ham petrolü veya gazının en büyük beş ithalatçısından gelen tüm mallara ve Rusya’nın yaptırımları aşmasına yardımcı olan ülkelere uygulanabilir.

🔹 Çin ve Hindistan, Rus petrolünün en büyük alıcıları arasında yer alıyor. Yasa, hedef ülkeleri ve beş büyük ithalatçının nasıl belirleneceğini açıkça belirtmiyor.

🔹 Yeni önlem Brezilya’yı da etkileyebilir; Brezilya, Rus dizelinin önemli alıcıları arasında bulunuyor.

🔹 Hindistan, petrol alımlarını “çeşitlendirilmiş kaynaklar aracılığıyla” sürdüreceğini açıkladı.

🔹 Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, yeni yaptırımların Ukrayna’da barış anlaşmasına ulaşma çabalarını zorlaştıracağını söyledi.

🔹 Rus güçleri, yasanın Temsilciler Meclisi’nden geçmesinden saatler sonra Kiev ve Ukrayna’daki diğer yedi bölgeye yoğun saldırı düzenledi.

🔹 Saldırıda onlarca kişi yaralandı; Kiev’de yaralananların sayısı 18 oldu. Saldırıda balistik ve seyir füzeleri ile yaklaşık 160 insansız hava aracı kullanıldı.

🔹 Polonya, hava sahasının ihlal edilmesi riskine karşı iki havalimanını kapattı ve savaş uçaklarını harekete geçirdi; ancak ihlal gerçekleşmedi.

🔹 Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusundaki çıkmaz sürerken Doğu-Batı petrol boru hattını eylül ortasında kapattı. Boru hattı, Irak’tan fırlatılan insansız hava araçlarının saldırısıyla hasar gördü.

🔹 Doğu-Batı boru hattı, Suudi Arabistan’ın doğusundaki petrol sahalarını Kızıldeniz’deki Yanbu Limanı’na bağlayan 1.200 kilometrelik bir güzergâh üzerinde bulunuyor.

🔹 Hattın günlük kapasitesi 7 milyon varil. Savaş öncesinde hattan günlük 2,8 milyon varil taşınırken Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin durmasının ardından Aramco akışları maksimum kapasiteye çıkardı.

🔹 Yanbu’dan yapılan sevkiyatlar haziranda günlük 4,7 milyon varile ulaştı ve küresel arzın yaklaşık yüzde 5’ini oluşturdu. Bu sevkiyatlar petrol fiyatlarındaki yükselişin ve enflasyon baskısının sınırlanmasına katkı sağladı.

🔹 Suudi Aramco, boru hattını birkaç gün içinde yaklaşık yarı kapasiteyle yeniden çalıştırmayı ve yaklaşık altı hafta içinde tam kapasiteye ulaşmayı planlıyor.

🔹 Boru hattı devre dışıyken Yanbu Limanı’ndaki stoklar kullanılarak tanker yüklemesi sürdürülebiliyor. Ancak limandaki stoklar tarihsel olarak düşük seviyelerde bulunuyor ve Suudi Arabistan’ın tankları tamamen boşaltması beklenmiyor.

🔹 Aramco, Kızıldeniz’deki limandan Avrupa’daki bazı alıcılara yapılan teslimatları erteledi. Yanbu’daki sıkışıklık, Süveyş Kanalı üzerinden Mısır’daki Sidi Kerir Limanı’na yapılan sevkiyatlarda daha fazla gecikme ve iptale yol açabilir.

🔹 Suudi Arabistan, boru hattındaki kesintiyi telafi etmek için Hürmüz Boğazı üzerinden ihracatı artırmaya çalışıyor. Bu seçeneğin ne kadar hızlı uygulanabileceği ve ihracat gelirlerindeki on milyarlarca dolarlık kaybı önleyip önleyemeyeceği henüz netleşmedi.

🔹 Boru hattının büyük bölümü yaklaşık bir metre derinlikte gömülü durumda. En savunmasız noktalar, hattın yüzeye çıktığı 11 pompa istasyonu; tek bir noktadaki hasar tüm sistemi aksatabiliyor.

🔹 Suudi Arabistan’ın enerji altyapısı, savaşın ilk aylarında İran ve destekçilerinin ABD ile İsrail saldırılarına misillemeleri sırasında hedef alındı. Ülkenin en büyük rafinerisi Ras Tanura da geçici olarak kapandı.

🔹 Husiler, temmuz ayında Suudi limanlarını abluka altına alacaklarını açıkladı ve Yemen’in Kızıldeniz kıyısında ilerleyerek Babülmendep Boğazı çevresindeki konumlarını güçlendirdi.

🔹 Tankerlere yönelik saldırı riski, Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını ağustosta en az dokuz yılın en düşük seviyesine indirdi. Babülmendep geçişinin kısıtlanması halinde Yanbu ihracatı boru hattı yeniden açılsa bile tamamen toparlanamayabilir; sevkiyatların Süveyş Kanalı üzerinden kuzeye yönlendirilmesi Asyalı alıcılar için daha pahalı ve uzun bir seçenek olabilir.

🔹 Suudi Arabistan, Irak başbakanının talebi üzerine Doğu-Batı boru hattına yönelik saldırının ardından şu aşamada misilleme yapmayacağını açıkladı.

🔹 Veliaht Prens Muhammed bin Selman, Husilere karşı mücadele için ABD Başkanı Donald Trump ve Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham’dan askeri yardım talep etti. İki lider de doğrudan müdahaleye hazır olduklarını söylemedi.

🔹 Rusya, Nestlé’nin ülkedeki operasyonlarını geçici dış yönetime aldı.

🔹 Kremlin, Nestlé’nin yanı sıra Fransız perakendeciler Auchan ve Leroy Merlin’in Rusya’daki varlıklarını da hedef aldı.

🔹 Devlet Başkanı Vladimir Putin’in imzaladığı kararnameyle varlıkların kontrolü L.E.V. Management adlı Rus şirketine verildi.

🔹 L.E.V. Management’ın Rusya İçişleri Bakanlığı’nda görevli bir general tarafından yönetiliyor olabileceği belirtildi.

🔹 Nestlé, Rusya’daki birimi için seçeneklerini değerlendirdiğini ve haklarını korumakla işletme faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamak için gerekli adımları atacağını açıkladı.

🔹 Nestlé, Ukrayna savaşının başlamasının ardından Rusya’daki faaliyetlerini küçülttü; evcil hayvan maması, kahve ve şekerleme üretimini askıya alarak bebek maması ile tıbbi beslenme ürünlerine odaklandı.

🔹 Nestlé’nin 2025’te Rusya’da altı fabrikası bulunuyordu. Şirketin Rusya biriminin savaş öncesinde toplam satışların yaklaşık yüzde 2’sini oluşturduğu tahmin ediliyor.

🔹 Rusya, 2023’te Danone, Carlsberg, Uniper ve Fortum’un ülkedeki varlıklarına el koymuştu.

🔹 Danone ve Carlsberg, Rusya’daki operasyonlarını 2024’te finansal kayıpları göze alarak sattı.

🔹 Reckitt Benckiser, Rusya’daki hijyen ürünleri birimini Arnest Management’a satarken tüketici sağlığı ürünlerindeki yerel mülkiyetini korudu.

🔹 Arnest, 2024’te Unilever’in Rusya’daki işletmesini de satın aldı.

🔹 Pakistan’ın kuzeyindeki bir polis merkezine düzenlenen patlama ve silahlı saldırıda en az 31 kişi öldü; ölenlerin 16’sı polis personeli, 100’den fazla kişi yaralandı.

🔹 Saldırgan, polis memurları ve aileleri camide namaz kıldığı sırada patlayıcı yüklü aracı Kohat kentindeki Eski Polis Hatları kompleksine sürdü; silahlı saldırganlar da yerleşkeye girdi.

🔹 Kohat Polis Kompleksi, Hayber Pahtunhva eyaletindeki ilçe düzeyindeki polis merkezine ev sahipliği yapıyor ve Terörle Mücadele Departmanı ile Özel Şube birimlerini barındırıyor.

🔹 Polis yetkilisi, bazı militanların kompleksin Özel Şube bölümünde saklandığını ve çatışmaların devam ettiğini söyledi. Militanların kesin sayısı bilinmiyor.

🔹 Patlamada polis ofislerinin dış duvarı çöktü, cami ağır hasar gördü; olay yerinden yükselen dumanın ardından silah sesleri duyuldu.

🔹 Başbakan Şehbaz Şerif saldırıyı kınadı, hayatını kaybedenler için üzüntüsünü dile getirdi ve kurtarma çalışmalarının hızlandırılması talimatını verdi.

🔹 Saldırıdan bir gün önce Hangu bölgesinde güvenlik güçleri konvoyuna düzenlenen yol kenarı bombalı saldırıda altı asker öldü.

🔹 Hükümet güçleri perşembe günü çeşitli bölgelerde düzenlediği operasyonlarda Pakistan Talibanı üyesi olduğuna inanılan 10 militanı öldürdü.

🔹 Pakistan, Hayber Pahtunhva ve Belucistan’daki saldırı artışını Afganistan kaynaklı militanlığa bağlıyor; Kabil’deki Taliban yönetimi Afganistan’ın dahil olduğu suçlamasını reddediyor.

🔹 Pakistan’ın Afgan topraklarında militanları hedef aldığını söylediği hava saldırıları iki ülke arasında silahlı çatışmaya yol açtı. Kabil’deki Taliban yönetimi ve Birleşmiş Milletler, hazirandaki saldırılarda doğu Afganistan’da onlarca sivilin öldüğünü açıkladı.

🔹 ABD'li yatırım şirketi Berkshire Hathaway, 18 Eylül'de ünlü yatırımcı Warren Buffett'ın aynı gün itibarıyla yönetim kurulu başkanlığından ayrıldığını açıkladı.

🔹 96 yaşındaki Buffett, fahri başkan olarak yönetim kurulunda kalacak ve yönetime danışmanlık yapmayı sürdürecek.

🔹 Buffett'ın oğlu ve yönetim kurulu üyesi Howard, Berkshire Hathaway'in yeni başkanı oldu.

🔹 Buffett, hissedarlara gönderdiği mektupta “Yaşlılığa kimse karşı koyamaz” ifadesini kullandı.

🔹 Buffett, geçen yılın sonunda şirketin üst yöneticiliğinden ayrılmış, görevini Greg Abel devralmıştı.

🔹 Abel şirketin yönetimini sürdürecek; Howard ise Buffett'ın oluşturduğu şirket kültürünü ve değerlerini koruma görevini üstlenecek.

🔹 ABD’li yetkililer, İran’la savaşın Şubat ayında başlamasından bu yana Orta Doğu’da 22 ABD askerinin öldüğünü söyledi. Bu sayı, Pentagon’un kamuya açıkladığı toplamdan dört fazla.

🔹 Pentagon’un Savunma Kayıpları Analiz Sistemi, çatışmanın başlangıcından bu yana düşmanca ve düşmanca olmayan eylemler sonucu hayatını kaybeden 18 ABD askerini listeliyor.

🔹 Beş ABD’li yetkili en az 22 ölüm bulunduğunu, altıncı yetkili ise 28 Şubat’tan bu yana 23 askerin öldüğünü söyledi.

🔹 Açıklanmayan ölümlerin tümü doğrudan savaşla bağlantılı değil; ancak ölümler devam eden çatışmalar sırasında Orta Doğu’da görev yapan ABD personelini kapsıyor.

🔹 Pentagon’un listesinde yer alan 18 ölümün 14’ü Trump yönetiminin İran Savaşı için kullandığı “Epic Fury Operasyonu” sırasında gerçekleşti. Dört ölüm ise daha sonra çöken temmuz ayındaki Washington-Tahran ateşkesi dönemine ait.

🔹 İran Savaşı’yla bağlantılı olmayan görevlerde Orta Doğu’da iki ABD askeri daha öldü. Çavuş Devin Seibel, 31 Mayıs’ta Irak’ın Erbil kentinde eğitim kazasında; Binbaşı Sorffly Davius ise 6 Mart’ta Kuveyt’te nedeni açıklanmayan tıbbi acil durumun ardından hayatını kaybetti.

🔹 İran çatışmasının başlamasından bu yana 820’den fazla ABD askeri çatışmalarda yaralandı. İran’ın Orta Doğu’daki ABD üslerine düzenlediği karşı saldırılarda birçok asker travmatik beyin hasarı yaşadı.

🔹 Federal Rezerv'in Silicon Valley Bank'ın 2023'teki çöküşüne ilişkin yeni soruşturması, Biden dönemindeki banka denetim personelinin bankanın başarısızlığını öngörebileceği ve önleyebileceği sonucuna vardı.

🔹 Fed'in banka denetiminden sorumlu yöneticisi Michelle Bowman, Londra'daki bir toplantıda raporun ilk bulgularını açıkladı.

🔹 Fed denetçileri, SVB'nin iflasından en az bir yıl önce bankada oluşan riskleri biliyor veya bilmeleri gerekiyor olmasına rağmen zamanında müdahale etmedi.

🔹 Fed içindeki bazı yetkililer, raporun eski banka denetim yöneticisi ve Biden tarafından atanan Michael Barr'ın görevden alınması için Beyaz Saray tarafından kullanılmasından endişe ediyor. Barr, görevden ayrılmış olsa da Fed'in yedi üyeli Guvernörler Kurulu'ndaki görevini sürdürüyor.

🔹 Beyaz Saray sözcüsü Kush Desai, Barr'ın SVB krizinin tamamında görevini yerine getirmediğini söyledi.

🔹 Senato'nun Fed'i denetleyen komitesindeki en kıdemli Demokrat Elizabeth Warren, Bowman'ın rapor için vergi mükelleflerinin kaynaklarını boşa harcadığını söyledi.

🔹 Bowman, 2019'da SVB büyüklüğündeki bankalar için sermaye ve likidite şartlarını gevşeten düzenlemeye oy verdi. Düzenleme, Trump'ın imzaladığı 2018 tarihli yasayla Dodd-Frank Yasası'nın kriz sonrası bazı hükümlerinin geri alınmasını uygulamaya koydu.

🔹 Barr'ın 2023 tarihli incelemesi, Fed'in denetimindeki eksikliklerin nedenleri arasında 2019'da düzenleyici şartların gevşetilmesini gösterdi ve sorumluluğun önemli bölümünü banka yöneticileriyle daha esnek düzenleme politikasına bağladı.

🔹 Bowman, görevlendirdiği üçüncü taraf incelemesinin Barr'ın bu bulgusunu reddettiğini söyledi. Beyaz Saray, Barr'ın 2023 raporunu siyasallaşmış ve çıkar odaklı olarak niteledi.

🔹 Bowman, Fed'in denetim kadrosundaki temkinli kültürün daha hızlı hareket edilmesini engellediğini söyledi. Denetim personeli, bir adımın kesinlikle doğru olduğundan emin olmadıkça harekete geçmeyi kişisel açıdan daha güvenli gördü.

🔹 Her iki inceleme de SVB'nin menkul kıymet portföyündeki gerçekleşmemiş zararların bankada mali sıkıntı yarattığı ve yöneticilerin bu durumla başa çıkmaya hazırlıklı olmadığı konusunda birleşti.

🔹 Barr, 2025'te Trump'ın göreve dönmesinden hemen önce Fed'in baş banka denetçisi görevinden istifa etti. Trump, geçen yıl Bowman'ı Fed'in en üst düzey banka denetçisi olarak atadı.

🔹 Bowman, 2008 mali krizinden sonra getirilen ve Trump yönetimindeki birçok kişinin aşırı yük olarak gördüğü banka düzenlemelerinin bir bölümünün azaltılmasını savundu. Fed Guvernörler Kurulu'nun banka denetçileri kadrosunu yaklaşık yüzde 30 küçülttü.