🔹 Donald Trump, yapay zekânın kitlesel yok oluşa yol açabileceği yönündeki korkuları “aldatmaca” olarak nitelendirdi ve veri merkezlerine karşı çıkanları geri kalmak ve yoksullaşmak isteyen kişiler olarak tanımladı.

🔹 Trump’ın yapay zekâ konusundaki düzenleme karşıtı tutumu, yapay zekâ büyümesinin yavaşlaması halinde piyasaların çökebileceği ve resesyonun hızla başlayabileceği endişesiyle şekilleniyor.

🔹 David Sacks, Mark Zuckerberg ve Jensen Huang, Trump’a asıl riskin Çinli rakipler tarafından geride bırakılmak olduğunu söyledi. Sacks, yeni yapay zekâ modelleri için güvenlik incelemeleri öngören bir başkanlık emrinin zayıflatılmasında rol oynadı.

🔹 Beyaz Saray içinde bazı yetkililer, yapay zekâ kaynaklı altyapı saldırıları, biyolojik tehditler, nükleer komuta sistemlerine yönelik saldırılar, iş kayıpları ve küresel finansal istikrarsızlık risklerini daha olası görüyor.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’le yapacağı görüşmenin gündemini hazırlamak üzere Çinli mevkidaşıyla bir araya gelecek. Bessent, ABD ile Çin’in yapay zekâ güvenliği konusunda birlikte çalıştığını gösterecek bir anlaşma için müzakere yürütüyor.

🔹 İlk anlaşmada ortak güvenlik standartları ve ABD ile Çin’in yeni yapay zekâ modellerinin kamuya sunulmadan önce incelenmesi gibi kapsamlı önerilerin yer alması beklenmiyor.

🔹 Trump’ın gelecek hafta yapay zekâ yöneticileriyle görüşmek istediği bildirildi; ancak Beyaz Saray, perşembe günü itibarıyla bu görüşmenin takvimde bulunmadığını açıkladı.

🔹 Anthropic’in kurucusu Dario Amodei, yeni modellerin piyasaya sürülmesini yavaşlatmayı ve bağımsız güvenlik denetçileri görevlendirmeyi önerdi. Trump, Amodei’yi reddetti ve yapay zekâ tartışmasını siyasallaştıran kişileri suçladı.

🔹 OpenAI yöneticisi Sam Altman ile SpaceX yöneticisi Elon Musk, yeni modellerin yavaşlatılması, güvenlik açıkları açısından test edilmesi ve dış denetçilere izin verilmesi planını genel hatlarıyla destekledi.

🔹 Bessent ve Beyaz Saray Genel Sekreteri Susie Wiles, yapay zekânın sektörlerde büyük aksamalara ve büyük finans kuruluşlarına yönelik saldırılar yoluyla dünya ekonomisinde istikrarsızlığa yol açabileceği konusunda endişeli.

🔹 Wiles, yeni ve daha güçlü modellerin oluşturduğu riskleri ele almak için gayriresmî bir grup kurdu. Bessent bu grubun başlıca üyeleri arasında yer alıyor.

🔹 Trump yönetiminde yapay zekâ politikasını koordine eden tek bir yetkili bulunmuyor. Beyaz Saray, Biden döneminde oluşturulan siber güvenlik ve gelişmekte olan teknolojilerden sorumlu ulusal güvenlik danışmanı yardımcılığı makamını kaldırdı.

🔹 Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı yaklaşık bin kişilik iş gücü kaybının ardından yaklaşık 250 yeni çalışan alıyor. Beyaz Saray’ın yapay zekâ politikasıyla ilgili bazı üst düzey yetkilileri de son aylarda görevlerinden ayrıldı.

🔹 Trump yönetimi, yeni yapay zekâ modelleri için zorunlu hükümet incelemelerini öngören düzenlemeyi geri çekerek gönüllü inceleme sistemine geçti.

🔹 Trump, yapay zekâyı ekonomik büyümenin temel unsuru olarak görüyor ve veri merkezi yatırımlarını hızlandırmak istiyor. 2024’te OpenAI yöneticileriyle yaptığı görüşmede, veri merkezlerinin inşası için Covid-19 aşılarını hızlandıran “Warp Speed Operasyonu”na benzer bir hükümet girişimini ele aldı.

🔹 Trump, yapay zekâ sistemlerinin dünyayı ele geçirmeyeceğini söyledi.

🔹 Yapay zekânın güvenilir biçimde düzenlenmesi için şirketler, politika uzmanları ve işletmeler farklı denetim yöntemlerini değerlendiriyor.

🔹 Beyaz Saray, yapay zekâ sektörünün kendi kendini denetlemesine dayanan bir çözümü destekliyor. Şirketler ise gönüllü sürecin ötesinde bir yasa veya Beyaz Saray adımı bekliyor.

🔹 Yapay zekâ sistemleri ve denetim mekanizmaları için üçüncü taraf değerlendiricilerin kim olacağı konusunda yarış sürüyor.

🔹 Mevcut güvenlik ve kıyaslama kuruluşları, önde gelen yapay zekâ şirketleriyle yakın ilişkileri nedeniyle bazı Beyaz Saray yetkilileri ve sektör yöneticileri tarafından eleştiriliyor. Değerlendirme yapan şirketler, girişimler ve daha alışılmadık seçenekler de gündemde.

🔹 Bir Beyaz Saray yetkilisi, yapay zekâ konusunda en fazla uzmanlığın şirketlerde bulunduğunu ve şirketlerin gönüllü çerçevenin gerekliliklerini anladığını söyledi. Yetkili, önde gelen şirketlerin ortak bir yaklaşım belirlemesi gerektiğini, ciddi bir risk gördükleri takdirde modellerini yavaşlatma imkânına sahip olduklarını belirtti.

🔹 METR’deki bazı üçüncü taraf değerlendiriciler, etkili özgecilik hareketiyle ve denetlemeleri gereken şirketlerle yakın bağları nedeniyle eleştiriliyor.

🔹 Hugging Face olayını inceleyen dış araştırmacılardan birinin, kısa süre önce OpenAI’nin kâr amacı gütmeyen vakfının yönetim kuruluna katılan Paul Christiano ile evli olduğu belirtildi. Anthropic’te çalışan bir kişi de METR’de çalışmak üzere şirketten ayrıldı.

🔹 METR, önde gelen yapay zekâ laboratuvarlarından finansman almadığını açıkladı. Kurum sözcüsü, Christiano’nun OpenAI yönetim kuruluna soruşturma tamamlandıktan sonra katıldığını söyledi.

🔹 Booz Allen gibi savunma ve teknoloji şirketleri müşterileri için yapay zekâ sistemlerini değerlendiriyor. Ancak değerlendirmelerin birçoğu, modellerin yazılım güvenlik açıkları oluşturma sıklığı ve istemlere verdikleri yanıtların değişkenliği gibi unsurları kapsamıyor.

🔹 Elon Musk, ABD ve Çin’deki laboratuvarların birbirlerinin modellerini incelemesini önerdi. Önde gelen şirketler arasındaki yoğun rekabet nedeniyle bu yaklaşımın uygulanabilirliği tartışılıyor.

🔹 OpenAI, altı yeni olayı belirlemesinin ardından kamuya açık olay bildirimine ilişkin bir kılavuz sundu. Daha karmaşık vakalarda üçüncü taraf denetçilerin kullanılmasını öngören yaklaşım gönüllü niteliğini koruyor.

🔹 SaferAI İcra Direktörü Henry Papadatos, kamuya açıklığın önemli olduğunu ancak şirketlerin gönüllü iradesine dayanan uygulamaların yeterli olmadığını söyledi.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile hafta sonu yapacağı görüşmeler öncesinde Pekin ile yapay zekâ güvenliği konusunda görüşmeler için fırsat bulunduğunu açıkladı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Rusya'nın en büyük enerji alıcılarına yönelik gümrük vergilerini artırma yetkisi veren yaptırım tasarısını imzaladı.

🔹 Lindsey Graham'ın adını taşıyan yasa, Rusya'nın savunma ve enerji sektörlerine yaptırım uygulanmasını öngörüyor ve Rus petrolü ile doğal gazının en büyük beş alıcısına yüzde 100'e kadar gümrük vergisi getirilmesine izin veriyor.

🔹 Çin, Hindistan ve Türkiye, Rus fosil yakıtlarının en büyük üç ithalatçısı konumunda bulunuyor. Avrupa Birliği ise Rusya'nın en büyük doğal gaz alıcısı olmaya devam ediyor.

🔹 Çin, Rusya'nın petrol ihracatının yaklaşık yarısını satın alıyor; ülkenin deniz yoluyla ham petrol ithalatı ağustosta yıllık bazda yüzde 62 arttı.

🔹 Hindistan ham petrol ihtiyacının yüzde 90'ından fazlasını ithalatla karşılıyor. Rus petrolünün ülkenin ham petrol ithalatındaki payı temmuzda rekor seviyeye çıkarak yüzde 50'yi aştı.

🔹 Cato Enstitüsü araştırmacısı Clark Packard, yasanın Rus enerji ithalatçılarının sıralanmasında hangi verilerin kullanılacağını belirtmemesi nedeniyle gümrük vergilerinin tutarsız uygulanabileceğini söyledi.

🔹 Çin ve Hindistan, ABD Temsilciler Meclisinin tasarıyı 262'ye karşı 159 oyla kabul etmesinin ardından yasaya tepki gösterdi.

🔹 Hindistan Dışişleri Bakanlığı, ülkenin ticari ve ekonomik çıkarlarını korumak için gerekli tüm önlemleri alacağını açıkladı.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, ülkelerin ticari ve ekonomik işbirliğinin üçüncü taraflarca kesintiye uğratılmaması veya zorlanmaması gerektiğini söyledi; uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yetkisi bulunmayan geniş kapsamlı yargı uygulamalarına karşı olduğunu belirtti.

🔹 Yasa, yürürlüğe girdikten 30 gün sonra gümrük vergilerinin uygulanmasını öngörüyor. Bu takvimin ABD, Çin ve Hindistan arasındaki ticaret görüşmelerini zorlaştırması bekleniyor.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Trump ile yapılacak zirve için perşembe günü Washington'ı ziyaret edecek. Şi'nin bu ziyareti, Kasım 2023'teki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesinden bu yana ABD'ye ilk ziyareti olacak.

🔹 Yönetimin zirve sona erene kadar gümrük vergileri konusunda adım atmaması bekleniyor; Çin'in de dahil olduğu ülkelerin imalat sektörlerindeki kapasite fazlasına ilişkin soruşturmanın sonucunda uygulanabilecek yeni vergiler Şi'nin ziyaretinden sonraya bırakılabilir.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, ABD’ye Grönland’ın güvenliği üzerinde “kalıcı kontrol” sağlayacağını söylediği bir anlaşma duyurdu.

🔹 Anlaşma, Grönland’ın mülkiyetinin veya egemenliğinin ABD’ye devredilmesini öngörmüyor ve Trump’ın bölgeyi ele geçirme hedefinin gerisinde kalıyor.

🔹 Trump, ABD’nin Grönland’ı güvence altına almak ve savunmak için gerekli tüm yetkilere kalıcı olarak sahip olacağını söyledi; anlaşmanın ABD’ye maliyet getirmeyeceğini açıkladı.

🔹 Trump’ın gelecek hafta New York’ta Danimarka ve Grönland liderleriyle görüşerek anlaşmayı imzalaması bekleniyor. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Danimarka ve Grönland parlamentolarının onayı gerekecek; ABD Kongresi’nin onayının gerekip gerekmediği netleşmedi.

🔹 Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Arktik ve Kuzey Atlantik’te ortak güvenliği güçlendireceğini, Danimarka Krallığı’nın egemenliği ile toprak bütünlüğünü ve Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını tanıyacağını söyledi.

🔹 Anlaşma, Grönland’da yalnızca NATO üyelerinin askeri üs kurmasına ve yalnızca NATO ile Avrupa Birliği üyelerinin hassas yatırımlar yapmasına izin veriyor.

🔹 Grönland Danimarka’dan bağımsızlığını ilan etse bile anlaşmanın geçerli kalması planlanıyor; ancak anlaşma ABD’ye Grönland’ın kararları üzerinde veto yetkisi vermiyor.

🔹 Trump, Grönland’da büyük bir ABD askeri varlığı oluşturma planlarının hemen hazırlanacağını söyledi. ABD, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana bölgede sürekli askeri varlık bulunduruyor ve 1951 tarihli anlaşma Washington’a üslerini sürdürme konusunda geniş yetki veriyor.

🔹 Danimarka ve Grönland liderleri, anlaşmanın imzalanmasının ardından gerekli parlamento süreçlerinden geçmesi gerektiğini belirterek metnin kesinleşmediğini açıkladı.

🔹 Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Grönland’ın Kuzey Amerika’nın stratejik savunma alanının parçası olarak kalacağını ve hiçbir rakibin bölgeye yerleşmesine izin verilmeyeceğini söyledi.

🔹 Trump’ın Grönland’ı ABD kontrolüne alma girişimleri, Avrupa’da NATO üyesi bir ülkenin başka bir NATO üyesinin topraklarını zorla ele geçirme ihtimali konusunda kriz yaratmıştı.

🔹 İngiltere, Danimarka, Fransa, Finlandiya, Almanya, Hollanda, Norveç ve İsveç, ocak ayındaki gerilimin ardından Grönland’da askeri tatbikatlar için asker konuşlandırdı.

🔹 Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, anlaşmanın Grönland’ın çıkarlarını ve uluslararası işbirliğindeki yerini tanıdığını söyledi.

🔹 ABD-Danimarka ve ABD-NATO ilişkilerindeki gerilimin anlaşmayla ilerleyebileceği, ancak ilişkilerin mutlaka onarılmayacağı belirtildi.

🔹 Başkan Donald Trump, oğlu Donald Trump Jr.’ın, bu yılın başlarında Bahamalar’da düzenlenen iki günlük düğün sonrası partisinin masraflarını karşılayan Rus iş insanı Umar Kremlev’e parasını geri ödediğini söyledi.

🔹 Kremlev, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le yakın ilişkileri bulunan bir iş insanı olarak tanımlandı.

🔹 Donald Trump Jr.’a yakın bir kişi, Kremlev’e geri ödeme yapıldığını doğruladı.

🔹 Rusya tarafından finanse edilen parti, Kongre üyaları ve başkanın bazı müttefikleri dahil olmak üzere iki partiden tepki aldı.

🔹 Utah Senatörü John Curtis, ödemenin “yozlaşma” olduğunu söyledi ve düzenlemeyi eleştirdi.

🔹 Donald Trump Jr. ve eşi Bettina, ödemeleri cömert bir arkadaşın hediyesi olarak savundu. Çift, bu durumdan dolayı minnettar olduklarını ve cömertliğin otomatik olarak bir gündem anlamına gelmediğini söyledi.

🔹 Başkan Trump, oğluyla parti hakkında konuştuğunu ve Donald Trump Jr.’ın “Parasını geri ödüyorum baba” dediğini aktardı. Trump, düzenlemenin tamamen yasal olduğunu ve çiftlerin düğün partilerinin masraflarının başkaları tarafından karşılanmasının yaygın olduğunu söyledi.

🔹 Başkan Trump ve first lady Melania Trump, düğüne veya düğün sonrası partiye katılmadı.

🔹 Ukrayna, Kremlev’i Putin’le bağlantıları nedeniyle yaptırım listesine aldı ve onu Rus nüfuzunun aktarılmasında aracı olmakla suçladı.

🔹 Kremlev, Batı’nın 2014’te Kırım’ın ilhakının ardından Moskova’ya uyguladığı ilk yaptırım dalgasından sonra Putin’e yönelik milliyetçiliği ve halk desteğini artırmaya çalışan Night Wolves motosiklet kulübüne katıldı.

🔹 Kremlev, işgal altındaki bölgelerdeki Ukraynalı çocukların toplu olarak kaçırılması ve Rusya’ya götürülmesindeki rolü nedeniyle Ukrayna’nın yaptırım uyguladığı Healthy Fatherland kuruluşuyla da ilişkilendiriliyor.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile hafta sonunda New York'ta yapay zekâ, ticaret, nadir toprak elementleri ve ekonomik konuları görüşecek.

🔹 Bessent, ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ve He Lifeng, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 24 Eylül'deki zirvesi öncesinde pazar günü bir araya gelecek.

🔹 Görüşmelerin teknik veya çalışma düzeyinde pazartesi gününe uzaması mümkün; gündemin geniş kapsamlı görüşmelere açık tutulması planlanıyor.

🔹 Bessent, görüşmelerde açık ağırlıklı ve kapalı ağırlıklı yapay zekâ modellerinin ele alınmasını bekliyor. Açık ağırlıklı modellerin temel unsurları kamuya açık bulunuyor ve kullanıcılar bu modelleri indirerek belirli görevler için geliştirebiliyor.

🔹 Çin yapımı açık ağırlıklı yapay zekâ modelleri, ABD şirketleri arasında Anthropic ve OpenAI tarafından geliştirilen kapalı ağırlıklı araçlardan daha ucuz olabildikleri için daha fazla kullanılıyor.

🔹 Bessent, ABD ile Çin'in ortak riskleri önleme ve iki yapay zekâ sisteminin birbirinden ayrışmasını engelleme konularını görüşmeye açık olduğunu söyledi.

🔹 Bessent, güçlü yapay zekâ modellerinin kötü niyetli devlet dışı aktörlerin eline geçmesini önleyecek koruyucu kurallar üzerinde ABD ile Çin'in anlaşmasını istiyor.

🔹 Görüşmelerde 10 Kasım'da sona erecek gümrük vergisi ateşkesinin uzatılması ve Çin'in üretimi nadir toprak mıknatısları ile kritik minerallerin akışının iyileştirilmesi bekleniyor.

🔹 Çin, ateşkes kapsamında kritik minerallerin ABD'ye ve küresel kullanıcılara akışını yeniden sağlamayı taahhüt etti. Üst düzey bir ABD yetkilisi, Çin'in bu alandaki performansının yeterli olmadığını söyledi.

🔹 Trump yönetimi, Çin'in fentanil öncülü kimyasallarının ABD'ye akışını sınırlamak için daha güçlü adımlar atmasını istiyor.

🔹 ABD, zorla çalıştırma suçlamaları nedeniyle Çin ürünlerine yüzde 12,5 gümrük vergisini yeniden uyguladı ve Çin'deki aşırı sanayi kapasitesini sınırlamaya yönelik ayrı bir tarife soruşturmasını tamamlıyor.

🔹 Çin, mayıs ayındaki Trump-Şi görüşmesinde ABD tarım ürünleri ile en az 200 Boeing uçağı alımını artırma sözü verdi; bu işlemlerin ayrıntıları henüz açıklanmadı.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, He Lifeng'in zirve öncesinde ekonomik ve ticari görüşmeler yapmak üzere Çinli şirketlerden oluşan bir heyete liderlik edeceğini açıkladı.

🔹 ABD'li otomotiv sektörü grupları, ulusal güvenlik gerekçesiyle Çin araçlarının ABD'de satışına yönelik fiili yasağın sürdürülmesini talep etti.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Orta ve Doğu Avrupa’daki Karpatlar bölgesinden sekiz ülkeyle yeni bir ticaret ve güvenlik girişimi başlattı.

🔹 Zelenskiy, toplam değeri 1 milyar avroyu aşan 50 anlaşmanın imzalandığını açıkladı. Anlaşmaların yarısından fazlası enerji, özellikle güneş ve rüzgâr enerjisi alanında yapıldı.

🔹 Girişimde Romanya, Sırbistan, Polonya, Slovakya, Çekya, Avusturya, Macaristan ve Avrupa Birliği yer alıyor. Zelenskiy, girişimin ülkeleri birbirine yaklaştıracağını ve Avrupa Birliği düzeyinde yeni bir iş birliği çerçevesi oluşturacağını söyledi.

🔹 Polonya Başbakanı Donald Tusk, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ve Romanya Cumhurbaşkanı Nicuşor Dan, Ukrayna’nın batısındaki ilk Karpatlar 8 Zirvesi’ne katıldı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’yı savaşı sona erdirmeye zorlamayı amaçlayan kapsamlı yaptırımları mümkün kılan yasayı imzaladı. Yasa, ambargoyu ihlal eden ülkelere ek gümrük vergileri uygulanmasına da izin veriyor.

🔹 Yasa, Rusya’nın doğal gaz ve petrol gelirlerini, Rus enerjisi almaya devam eden ülkeleri, Rus siyasi ve askeri yetkililerini ve yaptırımlardan kaçınmaya yardım eden yabancı ağları hedef alıyor.

🔹 Rusya’da yeni Devlet Duması’nı belirlemek için üç günlük seçim başladı. Oy verme işlemi pazar günü sona erecek ve sonuçların ardından açıklanması bekleniyor.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna’nın savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmeleri kasıtlı olarak engellediğini ve Rus parlamento seçimlerine müdahale ettiğini söyledi. Putin ayrıca Rusya’nın nükleer silah üçlüsüne dayalı savunma politikasını sürdürmesi ve füze savunmasını geliştirmesi gerektiğini açıkladı.

🔹 Letonya Cumhurbaşkanı Edgars Rinkevics, Avrupa’nın Ukrayna’daki insansız hava aracı ve hava savaşı teknolojilerindeki gelişmelere ayak uyduramadığını söyledi. Rinkevics, çatışmanın genişlemesi halinde NATO ülkelerinin çoğunun Rus füze saldırılarını püskürtemeyebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Rusya’nın süzülen bombası, Ukrayna’nın kuzeyindeki Sumy kentinde bir apartmana isabet etti. Saldırıda iki kişi öldü, yedi kişi yaralandı; yaralılardan üçü ağır durumda.

🔹 Sumy yetkilileri, hayatını kaybeden iki kişinin belediye çalışanı olduğunu açıkladı. Yaralılar arasında 13 yaşında bir kız çocuğu bulunuyor; acil durum ekipleri dört kişiyi enkazdan kurtardı.

🔹 Almanya’nın hızla silahlanması Avrupa’da, Berlin’in sahip olması gereken askeri gücün düzeyine ilişkin yüzyıllık tartışmayı yeniden gündeme getirdi.

🔹 Şansölye Friedrich Merz, gelecek 10 yılda silahlı kuvvetler için 500 milyar dolardan fazla kaynak ayırdı.

🔹 Avrupa’daki bazı yetkililer, yeniden silahlanan Almanya ile Rusya’nın kıtanın en büyük iki gücü haline gelmesinden ve Berlin’in çatışmayı önlemek için yeniden Kremlin’e yaklaşmasından endişe ediyor.

🔹 Almanya’nın savunma tedariki ağırlıklı olarak Alman silah üreticilerine yöneldi. 2025’teki askeri harcamaların yaklaşık üçte ikisi Alman şirketlerine, yüzde 30’u çoğunlukla ABD sistemlerinin Almanya’da üretimine ve yaklaşık yüzde 10’u Avrupa dışına gitti.

🔹 Rusya’nın Ukrayna’yı tam kapsamlı işgali, Berlin Duvarı’nın yıkılmasından bu yana Avrupa’daki en büyük yeniden silahlanma çabasını başlattı. Almanya hükümeti geçen yıl İngiltere’nin üç katından fazla savunma sözleşmesi yaptı.

🔹 Almanya için Alternatif (AfD) kamuoyu yoklamalarında ilk sıraya yükseldi. Parti, Moskova’yla yakınlaşmayı, Almanya’nın Nazi dönemi suçları etrafındaki “suçluluk kültürünün” sona erdirilmesini, Rusya’ya yönelik yaptırımların kaldırılmasını ve Rus enerji alımlarının yeniden başlatılmasını istiyor.

🔹 AfD, Almanya’nın Avrupa Birliği’nden ayrılmasını savunuyor; parti liderlerinden bazıları NATO’nun gerekliliğini sorguluyor.

🔹 Polonya’da, aşırı sağcı bir Alman hükümetinin eski toprak taleplerini yeniden gündeme getirebileceği yönünde endişe bulunuyor. AfD Eş Başkanı Tino Chrupalla, Rusya’dan Almanya’ya yönelik bir tehdit görmediğini ve Polonya’nın tehdit oluşturabileceğini söyledi.

🔹 Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, aşırı sağcı ve Rusya yanlısı bir partinin kontrolündeki yeniden silahlanmış Almanya’nın nereye varabileceğini çok iyi hatırladıklarını söyledi.

🔹 Fransa’da Almanya’nın önde gelen askeri-sanayi gücü olarak ülkesinin yerini alabileceği endişesi bulunuyor. Fransa’daki siyasi, diplomatik ve askeri çevrelerde Almanya’nın kendisine biçtiği rol konusunda yaygın tedirginlik yaşanıyor.

🔹 Almanya’nın yeniden silahlanmasını Avrupa’ya daha sıkı bağlamak için ortak Avrupa tedariki, savunma sanayilerinin entegrasyonu, NATO içinde ortak komuta yapıları ve savunma harcamaları için ortak Avrupa Birliği borçlanması öneriliyor.

🔹 Almanya, Fransa ve Hollanda’yla milyarlarca avroluk projelerden çıktı. ABD’nin Avrupa’daki varlığını azaltmayı planladığı dönemde Berlin’in askeri gücünün artması, Avrupa ülkeleri arasındaki çıkar ve tarih kaynaklı anlaşmazlıkları daha görünür hale getiriyor.

🔹 Eski NATO Genel Sekreter Yardımcısı Camille Grand, Almanya’nın savunma kapasitesini gerekli biçimde tamamladığını ve NATO’nun yüzde 2’lik harcama hedefini 1990’dan beri karşılamış olsaydı savunmaya 400 milyar dolar daha fazla harcaması gerekeceğini söyledi.

🔹 Almanya’nın müttefiklerine yeniden silahlanmanın yalnızca NATO ve Avrupa taahhütlerini yerine getirmeyi amaçladığı güvencesini vermesi gerekiyor.

🔹 İran savaşı, kamyonlarda kullanılan dizele benzeyen ve özellikle ABD’nin kuzeydoğu eyaletlerinde yaygın olan kalorifer yakıtının fiyatını keskin biçimde artırdı.

🔹 Kalorifer yakıtının fiyatı, İsrail ve ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a saldırmaya başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 60 yükseldi.

🔹 ABD’de hanelerin yaklaşık yüzde 3’ü kalorifer yakıtı kullanıyor; bu hanelerin çoğu Kuzeydoğu’da veya Alaska’da bulunuyor.

🔹 Ulusal ortalama fiyat, savaşın başlamasından önce galon başına 4,10 dolardan bir ay sonra yüzde 35 artışla 5,54 dolara çıktı. New York’ta fiyat, 14 Eylül haftasında 6,14 dolara yükseldi; bir yıl önce 3,70 dolardı.

🔹 ABD’de kullanılan kalorifer yakıtının yüzde 80’den fazlası Kuzeydoğu’da tüketiliyor. 2023-2024 kışında 4,79 milyon hane, ana ısınma yakıtı olarak kalorifer yakıtı kullandı.

🔹 Aralık teslimatlı kalorifer yakıtı vadeli sözleşmeleri galon başına 4,61 dolardan işlem gördü; Ekim teslimatlı sözleşmelerin fiyatı 5,10 dolardı. Perakende fiyatlar vadeli sözleşme fiyatlarının üzerinde seyrediyor.

🔹 Bazı haneler fiyatların düşmesini bekleyerek yakıt alımını erteliyor veya yalnızca kısa süre yetecek miktarda yakıt sipariş ediyor.

🔹 Doğal gazın bulunmadığı kırsal ve banliyö bölgelerinde ısı kaynağını değiştirmek zorlaşabiliyor. Isı pompalarının kurulumu binlerce dolara mal olabiliyor.

🔹 Vermont’taki evlerin yüzde 35’i kalorifer yakıtı kullanıyor. Eyaletteki 285 bin evin yaklaşık 80 bininde ısı pompası bulunuyor ve her yıl 8 bin ila 10 bin yeni ısı pompası kuruluyor.

🔹 Kalorifer yakıtı kullanımı ABD’de azalıyor. Maine’de bu yakıta birincil ısınma kaynağı olarak bağlı evlerin oranı 2018’deki yüzde 62’den 2025’te yaklaşık yüzde 50’ye indi.

🔹 Isı pompaları, elektrik fiyatlarının yüksek ve evlerin daha eski olduğu Kuzeydoğu’da yalıtım ve sızdırmazlık gibi ek iyileştirmeler yapılmadığında ısınma maliyetlerini düşürmeyebilir.

🔹 ABD hanelerinin yaklaşık yüzde 47’si 2024 itibarıyla doğal gazla ısınıyordu. Doğal gazın toptan fiyatı eylülde bir önceki yılın aynı dönemine göre daha düşük kaldı; konutlara ulaştırılan doğal gazın ortalama perakende fiyatı ise haziranda yüzde 3,6 artarak bin fit küp başına 24,09 dolara çıktı.

🔹 Isı pompası veya diğer elektrikli ısıtıcıları kullanan ABD hanelerinin oranı 2024’te yaklaşık yüzde 42 oldu. Konut elektriğinin ulusal ortalama fiyatı haziranda yıllık yüzde 5 artarak kilovatsaat başına 18,34 sente yükseldi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump'ın cuma günü imzaladığı Rusya yaptırımları yasası, başkanlık görev süresini aşabilecek gümrük vergileri uygulama yetkisi veriyor.

🔹 Yasa, Rus ham petrolü veya gazının en büyük beş ithalatçısından gelen tüm ürünlere ve Rusya'nın yaptırımlardan kaçınmasına yardımcı olan ilk beş ülkeye 30 gün içinde yüzde 100'e kadar gümrük vergisi uygulanmasını öngörüyor.

🔹 Rus petrolünün en büyük alıcıları arasında Çin ve Hindistan bulunuyor; ancak yasa hedef ülkeleri ve ilk beş ülke listelerinin nasıl hesaplanacağını açıkça belirtmiyor.

🔹 Yasa, Rusya'nın enerji ve savunma sektörleri ile yaptırımları aşmak için kullanılan tankerlerden oluşan “gölge filosuna” yaptırım uygulanmasına izin veriyor.

🔹 Çin, uluslararası hukuk temeli bulunmayan geniş yetkili uygulamalara karşı çıktığını açıkladı. Hindistan, yeni gümrük vergilerinin ikili ilişkilere zarar verebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Brezilya, Hindistan, Japonya ve Avrupa Birliği ülkeleri olası hedefler arasında bulunabilir. Yeni vergilerin Rus petrolü ve gazının Avrupa'daki rafineri ürünlerine erişimini kesmesi halinde Ukrayna'nın da dizel tedariki nedeniyle etkilenebileceği belirtildi.

🔹 Yeni vergilerin kasım ayındaki ara seçimlerden birkaç gün önce açıklanması, petrol fiyatlarını yükseltebilir. Trump, tüketici fiyatlarını artırabilecek adımlar konusunda isteksiz davranabilir.

🔹 Trump, Ocak 2025'te göreve dönmesinden bu yana 80'den fazla ülkeye yüzde 50'ye kadar gümrük vergisi uyguladı; Yüksek Mahkeme bu vergilerin bir bölümünü yetki aşımı gerekçesiyle iptal etti.

🔹 Virginia Demokratı Temsilci Don Beyer, Trump'ın yeni yasayı da daha önceki ticaret yasalarını kullandığı biçimde uygulamasının muhtemel olduğunu söyledi. Beyaz Saray, ticaret yasalarının kötüye kullanıldığını reddetti.

🔹 Beyaz Saray Yasama İşleri Direktörü James Braid, Kongre'nin yaklaşık 40 yıl sonra ilk kez yürütme organına yeni gümrük vergisi yetkileri verdiğini açıkladı.

🔹 Rusya, ABD'nin yeni yaptırımlarının Ukrayna'da barış anlaşmasına ulaşmayı zorlaştıracağını söyledi.

🔹 Yasa, Trump'a ulusal güvenlik gerekçeleriyle gümrük vergilerinden veya yaptırımlardan feragat etme yetkisi de veriyor.