🔹 ABD, Tayvan’a yönelik büyük silah satışlarının duyurusunu kasım ayında Shenzhen’de düzenlenecek APEC zirvesinin sonrasına ertelemeyi değerlendiriyor.
🔹 Ertelemenin, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile APEC ve aralık ayında düzenlenecek G20 zirvesi kapsamında yapacağı görüşmelerin sonrasına kadar uzatılma ihtimali bulunuyor.
🔹 Kararın Trump, Washington’daki Çin yanlısı sertlik yanlıları ve Tayvan’ın lobi grupları arasında bir uzlaşma olması bekleniyor. Trump’ın kararı 2028 sonu veya 2029 başına kadar ertelemeyi de değerlendirdiği, ancak bu öneriye sert muhalefet geldiği belirtildi.
🔹 Tayvan’ın mevcut silah siparişleri, ABD’li savunma şirketlerinin ABD ordusunun stok yenileme ihtiyaçlarına ve özellikle Orta Doğu’daki aktif çatışmalara öncelik vermesi nedeniyle uzun üretim kuyruklarında bekliyor.
🔹 ABD savunma sanayisindeki tedarik zinciri sorunları ve nitelikli iş gücü eksikliği, Tayvan’a yönelik teslimatlarda birikmeye yol açıyor. Bu nedenle onayın ertelenmesi gerçek teslimat takvimini sınırlı ölçüde etkileyebilir.
🔹 Çinli yetkililer, Xi Jinping’in Washington ziyareti öncesinde ABD’den Taipei’ye yeni silah satışlarını durdurmasını istedi. Pekin, satışların mümkün olduğunca uzun süre ertelenmesini istiyor ancak Washington’ın bunu kalıcı olarak sürdüremeyeceğini kabul ediyor.
🔹 Tayvanlı yetkililer, Trump’ın silah satışlarını başkanlık döneminin sonuna kadar erteleme ihtimalinden endişe duyuyor.
🔹 Trump yönetimi, Washington’daki zirve ile kasım ayındaki APEC toplantısı arasındaki dönemde daha küçük bir silah paketi açıklayabilir. Geçmiş yıllardaki milyarlarca dolarlık anlaşmaların benzerinin gerçekleşme ihtimali daha düşük görülüyor.
🔹 Bazı Çin politikası sertlik yanlıları, Taipei’yi yatıştırmak için önce küçük bir satış yapılmasını ve silah satışlarında parça parça ilerlenmesini önerdi. Washington, Pekin’in hazırlıksız yakalanmaması için küçük satışlar hakkında önceden bilgi verebilir.
🔹 Çin, küçük bir silah paketine karşı çıkacak ve kamuoyu önünde tepki gösterecek. Pekin’in büyük bir misilleme yapmadan bu paketi isteksizce kabul etmesi mümkün.
🔹 Trump yönetimi, mayıs ayında Çin ziyareti öncesinde Kongre tarafından onaylanan 14 milyar dolarlık Tayvan silah paketini askıya aldı. Paket, PAC-3 Patriot önleyicileri ve Nasams hava savunma sistemleri gibi gelişmiş hava ve füze savunma unsurlarını içeriyordu.
🔹 Washington, altı ay önce Tayvan’a 11 milyar dolarlık ayrı bir silah satışı açıklamış ve bu karar Pekin’in sert tepkisine yol açmıştı.
🔹 Barack Obama yönetimi 2011-2015 arasında, George W. Bush yönetimi ise 2007-2008 arasında Tayvan’a silah satışlarını dondurmuştu.
🔹 Pekin ve Washington, Xi Jinping’in Washington ziyareti sırasında askeri iletişim kanallarını artırmayı ve mevcut kanalları güçlendirmeyi görüşüyor. 2024’te Tayvan’a silah satışları nedeniyle askıya alınan silah kontrolü görüşmelerinin yeniden başlatılması da gündemde; görüşmelere askeri personel dahil olabilir.