🔹 İran savaşı, petrol piyasalarının yanı sıra birden fazla emtia piyasasını etkileyen bir krize yol açtı.
🔹 Küresel petrol piyasasındaki kümülatif kayıplar haziran itibarıyla 1,3 milyar varili aştı. Uluslararası acil petrol rezervi kullanımı, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından gerçekleştirilen salımın iki katından fazla oldu.
🔹 Suudi Arabistan’daki önemli bir petrol boru hattına yönelik saldırıların ardından petrol ve motorin fiyatları yükseldi.
🔹 Mart ayında İran füzeleri Katar’ın Ras Laffan tesisindeki iki sıvılaştırılmış doğal gaz üretim hattına zarar verdi. QatarEnergy, kondensat ihracatının yüzde 24, helyumun yüzde 14, sıvılaştırılmış petrol gazının yüzde 13, nafta ve kükürdün ise yüzde 6 azalacağını açıkladı.
🔹 Ras Laffan saldırısı LNG kapasitesinin yüzde 17’sini etkiledi. Tesisin onarımının üç ila beş yıl sürmesi bekleniyor; Katar Enerji Bakanı yıllık gelir kaybını 20 milyar dolar olarak açıkladı.
🔹 Dünya Bankası, 2026 küresel büyüme tahminini Covid-19 salgınından bu yana en düşük seviyeye indirdi. Uluslararası Para Fonu’nun temmuz ayında yaptığı tahmin, yıl sonu küresel enflasyonunu yüzde 4,7 olarak belirledi.
🔹 Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve Ras Laffan saldırısı, dünya LNG arzının yaklaşık beşte birini devre dışı bıraktı. LNG’nin kapalı bir deniz güzergâhını aşmak için petrol gibi boru hatlarına yönlendirilmesi mümkün olmadığı için Asya’daki spot fiyatlar yükseldi.
🔹 Güney Kore ve Japonya, kömürden elektrik üretimine yönelik sınırlamaları gevşetti. Güney Kore’nin kömürden elektrik üretimi nisanda yıllık bazda yaklaşık yüzde 40, Japonya’nınki yüzde 11 arttı.
🔹 Tayland yenilenebilir enerji hedefini iki katına çıkarıyor ve ilk kez nükleer enerjiyi benimsiyor. Ülkenin enerji bakanı bu kararı savaşla doğrudan ilişkilendirdi.
🔹 Helyum üretimindeki kesintiler MRI cihazları, yarı iletken fabrikaları ve havacılık üreticileri için kıtlık yaratabilir. Kükürt fiyatları hızla yükselirken alüminyum fiyatları Körfez’deki iki büyük izabe tesisine yönelik saldırıların ardından dört yılın en yüksek seviyesine çıktı.
🔹 Asya’daki gösterge propan fiyatı çatışmanın ilk üç haftasında yarıdan fazla arttı. Güney Asya ve Afrika’daki bazı aileler gaz sobalarından kömür ve açık ateşe döndü.
🔹 Üre fiyatı metrik ton başına yaklaşık 450 dolardan 700 dolara yükseldi. Hindistan, Bangladeş ve Pakistan’daki gübre tesisleri üretimi kısmak veya durdurmak zorunda kaldı.
🔹 Çin, savaş başlamadan önce yaklaşık 1,4 milyar varil ham petrol rezervi bulunduruyordu ve bu rezervleri enerji arzındaki etkilenmeyi azaltmak için kullandı. Pakistan, Ağustos 2025’e kadar yaklaşık 50 gigavatlık Çin güneş enerjisi ekipmanı ithal etti.
🔹 Hürmüz Boğazı’nın gaz, kimyasallar ve yakıtı öngörülebilir biçimde taşıyacağı varsayımı sona erdi. İran savaşı sona erse bile küresel ekonomi üzerindeki etkilerin daha uzun sürmesi bekleniyor.