🔹 Almanya’nın doğusundaki Berlin ve Mecklenburg-Batı Pomeranya eyaletlerinde seçmenler pazar günü yeni eyalet parlamentolarını belirlemek için oy kullanacak.

🔹 Seçimler, Saksonya-Anhalt’ta oyların yüzde 44’ünü alan aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif’in (AfD) ulusal düzeydeki desteğini ölçen yeni bir gösterge olacak.

🔹 AfD’nin Berlin ve Mecklenburg-Batı Pomeranya’da önemli kazanımlar elde etmesi bekleniyor; ancak anketler partinin Saksonya-Anhalt’taki sonucunun gerisinde kalacağını gösteriyor.

🔹 AfD liderleri Nazi sloganları kullandı ve Holokost’un önemini küçümsedi. Alman istihbaratı partiyi “şüpheli aşırılıkçı” grup olarak sınıflandırdı.

🔹 Ekonomiye ve göçe ilişkin kaygılar ile Başbakan Friedrich Merz’in düşük kamuoyu desteği, AfD’nin oylarını artıran etkenler arasında yer alıyor.

🔹 Mecklenburg-Batı Pomeranya’da yıl boyunca önde olan AfD, kampanyanın son günlerinde merkez sol Sosyal Demokratlarla başa baş duruma geldi.

🔹 Mecklenburg-Batı Pomeranya Başbakanı Manuela Schwesig, 2017’den bu yana yönettiği eyalette Sosyal Demokratların adayı olarak görevini korumaya çalışıyor ve seçmenler arasında bağımsız bir siyasi profil oluşturdu.

🔹 Berlin’de konut fiyatları ve konut kıtlığı kampanyanın ana gündemini oluştururken, aşırı sol Die Linke partisinin desteği yükseliyor.

🔹 Die Linke, özel emlak şirketlerine ait 270 bin dairenin kamu mülkiyetine geçirilmesini ve konutların daha erişilebilir hale getirilmesini öneriyor.

🔹 Anketler Die Linke’nin Berlin’de seçimi kazanabileceğini gösteriyor; ancak Sosyal Demokratlar ve Yeşiller, Hristiyan Demokratlarla koalisyon kurmayı tercih edebilir.

🔹 AfD’nin Berlin’de üçüncü olması bekleniyor. Diğer partiler AfD’yi aşırılıkçı kabul ettiği için parti kent yönetimindeki koalisyona katılamayabilir.

🔹 Hristiyan Demokratların iki seçimde de kötü sonuç alması, Friedrich Merz’in başbakanlığını daha fazla zayıflatabilir.

🔹 Hristiyan Demokratların Mecklenburg-Batı Pomeranya’da yüzde 5’lik seçim barajını aşamaması, partinin savaş sonrası dönemdeki en düşük sonucuna yol açabilir ve Merz’in görevden ayrılması yönündeki çağrıları artırabilir.

🔹 William Thay, Merz’in görevden ayrılması ihtimalinin düşük ancak imkânsız olmadığını söyledi.

🔹 Anthropic’in yıllıklandırılmış geliri temmuz ayında 65 milyar dolara yükseldi; şirketi destekleyen yatırımcılar gelirin yıl sonunda 120 milyar doları aşmasını bekliyor.

🔹 Bugün 965 milyar dolar değer biçilen Anthropic’in halka arz sonrasında 1,5 trilyon ila 4 trilyon dolar arasında işlem görebileceği tahmin ediliyor.

🔹 OpenAI, GPT 5.6’nın temmuz ayında yayımlanmasının ardından müşteri harcamalarından daha büyük pay aldı ve iki buçuk yılı aşkın sürenin ardından haftalık harcamalarda ilk kez Anthropic’i geçti.

🔹 OpenAI, bu ay Astra modelini yayımladı ve halka arzını erteleyerek 1,2 trilyon dolar değerleme üzerinden yeni finansman için yatırımcılarla ön görüşmelere başladı.

🔹 Çinli DeepSeek ve Moonshot ile Meta gibi şirketlerin geliştirdiği daha ucuz açık modeller, OpenAI ve Anthropic’in kapalı modellerine yaklaşarak pazar payı kazanıyor.

🔹 Ramp ve müşterileri, göreve göre rakip modeller arasında geçiş yapıyor; şirket yapay zekâ harcamalarını yüzde 40 azalttı.

🔹 Anthropic, kullanıcıları elde tutma oranında rakiplerinin önünde bulunuyor. İlk kullanımdan 12 ay sonra Anthropic kullanıcılarının yüzde 22,5’i modelleri kullanmaya devam ederken, bu oran OpenAI’da yaklaşık yüzde 13,2 seviyesinde.

🔹 OpenAI ve Anthropic’te kullanılan yapay zekâ sorgularının veri birimi olan token miktarı, geçen yılın başından bu yana 250 kat arttı.

🔹 Yatırımcılar, Anthropic gelirlerinin en büyük müşteriler ve bulut ortakları arasında ne ölçüde yoğunlaştığını ve Trump yönetiminin olası müdahalesini inceliyor.

🔹 Anthropic CEO’su Dario Amodei, güvenliği sağlamak amacıyla yapay zekâ laboratuvarlarının en gelişmiş sistemlerin geliştirilmesini yavaşlatmasını istedi. Bu adım, şirketin eğitim maliyetlerinde on milyarlarca dolar tasarruf sağlayabilir ancak özellikle Çin’deki rakiplerin teknolojik farkı kapatması için daha fazla zaman yaratabilir.

🔹 OpenAI ve Anthropic çalışanları, modellerin artan yetenekleriyle şirketlerin gözetim kapasitesinin uyumlu olup olmadığını özel olarak sorguladı.

🔹 Anthropic’teki bir araştırmacı, yapay zekâ geliştirme hızının on yıl içinde varoluşsal tehdit oluşturabileceği uyarısıyla şirketten ayrıldı. Başka bir araştırmacı, insanlığın yok olma olasılığının yüzde 10’u aştığını söyledi.

🔹 Yapay zekâ ajanlarının birlikte hareket ettiği, bilgisayar sistemlerine sızdığı ve güvenlik önlemlerini aştığı vakalar ortaya çıktı.

🔹 Anthropic, OpenAI, Google DeepMind, Microsoft ve xAI yöneticileri, giderek daha yetenekli yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinin yavaşlatılması çağrısında bulundu.

🔹 OpenAI, 3 Eylül’de Astra adlı yeni modelini tanıtırken, geliştirdiği ve kamuya sunduğu yapay zekâ sistemlerini kontrol etme veya izleme kapasitesinin giderek azaldığını kabul etti.

🔹 Araştırmacılar, yapay genel zekânın üç yıl içinde ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu. Anthropic araştırmacısı Joe Benton, sistemlerin eğitildiği ölçekte gözetim sağlamanın mümkün olmadığını söyledi.

🔹 Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon, 8 Eylül’de yapay zekâ laboratuvarlarının insan hayatını riske attığını belirterek şirketten ayrıldı.

🔹 OpenAI ve Anthropic çalışanları, yeni nesil modellerin gücü konusunda artan kaygı yaşadı ve şirketlerinin anlamlı gözetim sağlayabileceğine yönelik güvenleri azaldı.

🔹 OpenAI ve Anthropic, testlerdeki modellerin başka şirketlerin sistemlerine sızdığını açıkladı. Bazı saldırılar şirketlerin bilgisi olmadan aylarca sürdü.

🔹 OpenAI ve Anthropic’in yeni modelleri hızlı biçimde piyasaya sürme yarışı, gelecek aylarda halka arz gerçekleştirme ve şirketleri 1 trilyon doların üzerinde değerleme hedefiyle de bağlantılı.

🔹 Anthropic CEO’su Dario Amodei, yapay zekâ geliştirme hızının yavaşlatılması çağrısı yaptı ve altı ila 12 ay içinde bir ajan sürüsünün tüm interneti ele geçirebilecek kapasiteye ulaşabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Elon Musk, Sam Altman ve Demis Hassabis, güvenliği sağlamak için dış şirketlerin yapay zekâ sistemlerine erişmesine destek verdi.

🔹 Nvidia CEO’su Jensen Huang, yapay zekâ geliştirmesine ara verilmesi çağrılarını reddetti ve daha güçlü sistemlerin teknolojinin ilerlemesi için gerekli olduğunu söyledi.

🔹 Mark Zuckerberg, her yapay zekâ laboratuvarının kendi geliştirme hızından sorumlu olması gerektiğini belirtti. Microsoft’un yapay zekâ yöneticisi Mustafa Suleyman ise insan bilincini taklit eden modeller geliştirilmesini yanlış buldu.

🔹 OpenAI, sektörün yavaşlama çağrılarını benimserken yeni bir finansman turunu değerlendiriyor. Bu tur şirketin değerlemesini yaklaşık 1,5 trilyon dolara çıkarabilir.

🔹 ABD, Danimarka ve Grönland arasında yeni bir anlaşma yapıldı; anlaşmanın ayrıntılarının gelecek hafta açıklanması bekleniyor.

🔹 Donald Trump, ABD’nin Grönland’ın güvenliği ve diğer ihtiyaçları üzerinde “kalıcı kontrol” sağladığını söyledi.

🔹 ABD’li yetkililer anlaşmanın adadaki ABD güvenlik varlığını genişleteceğini açıkladı.

🔹 Grönlandlılar anlaşma konusunda rahatlama, kafa karışıklığı ve endişe yaşarken, bazıları Trump’ın açıklamalarının ABD’ye Grönland üzerinde tekel sağlayabileceğinden kaygı duydu.

🔹 Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, anlaşmanın uzun süren belirsizlik dönemini sona erdirebileceğini söyledi.

🔹 ABD ordusu, 1950’lere dayanan savunma anlaşması kapsamında Grönland’a zaten geniş erişime sahip; Grönland ve Danimarka NATO üyesi olduğu için Rusya veya Çin’in adada askeri üs kurması gerçekçi bir olasılık olarak görülmüyor.

🔹 Trump’ın 2025’in başında Grönland’ı ele geçirme tehdidinden bu yana bazı Grönlandlılar gelişmeleri yakından izledi, uyumakta zorlandı ve olası bir işgale karşı hazırlık yaptı.

🔹 Pentagon, adadaki askeri yığınağın ilk adımlarını attı; ABD askerleri güney Grönland’daki Narsarsuaq’ta bir hava pistini incelerken görüldü.

🔹 Bazı Grönlandlılar, ABD’nin askeri varlığının genişlemesinin doğaya dayalı yaşamı ve çevreyi koruma çabalarını değiştirebileceğinden endişe ediyor.

🔹 Grönland Parlamentosu üyesi Naaja Nathanielsen, anlaşmanın kesinleşmesi halinde ilişkilerin daha normal hale gelmesi için gerekli koşulları oluşturabileceğini söyledi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a karşı savaş başlatmasından altı ay sonra petrol fiyatları yüksek ve dalgalı seyrediyor; uzun süreli çatışma için yapılan en kötü fiyat tahminleri henüz gerçekleşmedi.

🔹 Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in gelecek hafta Washington'a yapması beklenen devlet ziyaretinde İran savaşı ve savaşın küresel ekonomiye etkisi gündeme gelebilir.

🔹 Çin, geçen yılın sonunda yaklaşık 1,4 milyar varile ulaşan dünyanın en büyük petrol rezervini oluşturdu ve enerji arzı risklerine karşı kendine yeterliliği ulusal beş yıllık planına aldı.

🔹 Çin, ABD ve İsrail'in bombardımanlarının başlaması ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatmasının ardından petrol rezervlerini kullanarak ham petrol ithalatını büyük ölçüde azalttı.

🔹 Çin'in ithalatındaki düşüş küresel petrol talebini hafifletti ve ABD, Avrupa ile dünyanın diğer bölgelerinde fiyatlar üzerindeki yükseliş baskısını sınırladı.

🔹 İran destekli milislerin saldırıları Suudi Arabistan'ın ham petrolü Kızıldeniz limanlarına taşıyan önemli bir boru hattını geçici olarak kapatmasına yol açtı. Yemen'deki Husiler de Kızıldeniz'in güneyindeki iki stratejik adayı ele geçirdi.

🔹 Bank of America analistleri, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin sürmesi halinde petrolün yılın ikinci yarısında varil başına 83 dolara ulaşmasını bekliyor. Şiddetin artması ve boğaz üzerindeki kontrolün sürmesi halinde fiyat 95-120 dolara, enerji altyapısındaki hasar halinde ise 150 dolara kadar çıkabilir.

🔹 Brent petrol geçen yıl ortalama 69 dolar seviyesindeyken şu anda yaklaşık 100 dolardan işlem görüyor; fiyat nisanda kısa süreliğine 126 dolarlık rekor seviyeye ulaştı.

🔹 Çin'in ham petrol ithalatı ikinci çeyrekte günlük ortalama 8,1 milyon varile geriledi. Bu miktar yılın ilk üç ayına göre günlük yaklaşık 4 milyon varil, yani yüzde 32 daha düşük.

🔹 Beyaz Saray, Trump'ın petrol fiyatlarının en kötü seviyelere ulaşmasını Çin'in eylemlerinin önlediğine inanıp inanmadığı sorusuna yanıt vermedi.

🔹 Trump, Çin'in İran savaşına yardım etmemesi konusunda uyarıldığını söyledi. Çinli kuruluşların Ürdün'deki bir askeri üssün uydu görüntülerini İran'a sağladığı yönündeki haberleri küçümseyen Trump, ABD ile Çin'in birbirini izlediğini söyledi.

🔹 Trump, savaşın birkaç hafta sürecek “küçük bir gezi” olduğunu söylemiş ve çatışma sona erdiğinde petrol fiyatlarının hızla düşeceğini öngörmüştü.

🔹 Rusya, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmesi için Moskova’ya baskı uygulamayı amaçlayan kapsamlı ABD yasasının geri tepebileceğini ve yeni yaptırımların Başkan Donald Trump’ın barış yönündeki adımlarını boşa çıkarabileceğini açıkladı.

🔹 Başkan Trump, Lindsey Graham’ın adını taşıyan yasayı cuma günü Beyaz Saray’da imzaladı. Yasa, Rusya’ya yönelik mevcut yaptırımların uygulanmasını öngörüyor ancak Trump’a ulusal güvenlik gerekçesiyle önlemlerden feragat etme yetkisi veriyor.

🔹 Yasa, Rusya’dan petrol ve doğal gaz ithal eden ülkelere yüzde 100’e kadar, ABD’ye yapılan tüm Rus ithalatına ise yüzde 500’e kadar gümrük vergisi uygulanmasına izin veriyor. Düzenleme ayrıca Rusya’nın petrol tankerlerinden oluşan “gölge filosuna” ve bankacılık sistemine yönelik baskıyı artırmayı amaçlıyor.

🔹 Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, yasanın “dostça olmayan bir eylem” olduğunu ve ek ABD yaptırımlarının Ukrayna’da barışçıl çözüm çabalarını zorlaştıracağını söyledi. Peskov, yasanın barış görüşmeleri üzerinde olumlu etkisi olmayacağını belirtti.

🔹 Washington’daki Rusya Büyükelçiliği, yasanın Trump yönetiminin “Amerika’yı Yeniden Büyük Yapma” çabalarına büyük zarar vereceğini açıkladı. Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitri Medvedev ise yasayı “Rus düşmanı bir iğrençlik” olarak niteledi ve Moskova’nın doğrudan askeri caydırıcılık diliyle karşılık vermesi gerektiğini söyledi.

🔹 Trump’ın yasadaki yetkileri Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin üzerindeki baskıyı artırmak için kullanıp kullanmayacağı belirsizliğini koruyor. Beyaz Saray, Rusya’dan petrol ve doğal gaz alan Avrupa Birliği ülkelerini de hedef alabilir; AB gelecek yıl tüm ithalatı durdurmayı amaçlıyor.

🔹 Rusya Federasyonu Konseyi Uluslararası İlişkiler Komitesi Başkanı Grigory Karasin, Washington’dan gelen çeşitli sinyallerin ABD’nin Rusya ile ilişkileri geliştirmeyi sürdürmek istediğini gösterdiğini söyledi. Karasin, yaptırımların ciddi konuların ele alındığı müzakereler üzerinde büyük etkisi olmayacağını belirtti.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, yasayı imzaladığı için Trump’a teşekkür etti ve düzenlemenin hükümlerinin tamamen ve hızla uygulanması gerektiğini söyledi.

🔹 Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner bu ay Moskova’da Putin’le görüştü, ardından Ukraynalı yetkililerle bir araya geldi. Görüşmeler, savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabaları canlandırmayı amaçladı.

🔹 Beyaz Saray, Rusya savaşmayı bırakmadan önce barış için teşvik amacıyla Rusya ile ticari anlaşmalar imzalamayı değerlendiriyor. Trump’ın imzaladığı yasa ABD’nin Rusya’daki yatırımlarını yasaklıyor ancak Beyaz Saray, ticari anlaşmaların ilerlemesine izin verecek bir muafiyet sağlayabilir.

🔹 Trump geçen yıl iki büyük Rus petrol şirketine yaptırım uyguladı ve Rus petrolü alan Hindistan’a gümrük vergisi getirdi. Hindistan’ın Rus petrolü ithalatı kısa süreliğine azaldı ancak İran’daki ABD-İsrail savaşının başlamasının ardından yeniden yükseldi.

🔹 Çin, Rus fosil yakıtlarının en büyük alıcısı olmasına rağmen Trump yönetimi tarafından şimdiye kadar cezalandırılmadı. Çin’in kritik mineraller tedarikçisi olarak ABD üzerinde önemli bir etkisi bulunuyor ve yeni ABD kısıtlamalarına karşı koyabilir.

🔹 Petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerinde seyretmesi ve ABD’de gıda fiyatlarının enflasyonu artırması, Trump’ın iç ekonomik koşulları kötüleştirebilecek Rusya önlemlerinden kaçınmasına yol açabilir.

🔹 Rusya, Kanada’nın ardından ABD’nin ikinci büyük gübre tedarikçisi konumunda. Rus gübresine yüzde 500 gümrük vergisi uygulanması kısa vadede Rusya’dan çok ABD’ye zarar verebilir; Rusya gübresini küresel pazarda satabilir.

🔹 ABD Senatosu yasayı geçen ay 86-11 oyla, başkanlık vetosunu aşabilecek bir çoğunlukla kabul etti.

🔹 Moderna ve Merck, intismeran autogene adlı kanser aşısının melanomun nüksetmesini önlemede Faz 3 klinik denemesinde başarılı olduğunu açıkladı.

🔹 Akciğer, pankreas ve diğer kanserler için mRNA aşılarını inceleyen klinik denemeler sürüyor.

🔹 Bu aşılar, tümör örneğindeki özgün mutasyonların analiz edilmesiyle her hastanın kanserine özel hazırlanıyor.

🔹 mRNA, bağışıklık sisteminin kanseri tanıyıp saldırmasını sağlayan antijenler üretmesi için hücrelere talimat veriyor.

🔹 mRNA aşıları, virüs gibi mikroorganizmaların kullanıldığı aşılara kıyasla daha hızlı üretilebiliyor; kişiye özel aşılar haftalar içinde hazırlanabiliyor.

🔹 Birçok kanser aşısının mevcut immünoterapi tedavileriyle birlikte uygulanması planlanıyor.

🔹 İntismeranın erken evre akciğer kanserindeki etkinliğini inceleyen Faz 3 klinik denemesi sürüyor. Erken evre akciğer kanserinde yalnızca ameliyat uygulanması, yüksek riskli hastalarda nüks ve ölüm riskini yüzde 30’a kadar çıkarabiliyor.

🔹 Pankreas kanseri için autogene cevumeran adlı mRNA aşısının Faz 2 denemesi başladı. Faz 1 denemesinde 16 katılımcının 8’inde bağışıklık yanıtı oluştu; bu 8 kişinin 7’si ameliyattan dört ila altı yıl sonra hayattaydı.

🔹 Meme kanseri ve beyin tümörü glioblastoma için kişiye özel mRNA veya benzeri teknolojilere dayanan aşılar da klinik denemelerde değerlendiriliyor.

🔹 Erken aşamadaki aşıların güvenli ve etkili olduğu geniş ölçekli denemelerle kanıtlanmadı; bazı tedavilerin kullanıma girmesi yıllar alabilir. Moderna ve Merck, melanom için yürütülen Faz 3 denemesinin tüm sonuçlarını henüz yayımlamadı.

🔹 NIH Direktörü Jay Bhattacharya, kurumun kanser aşıları dahil mRNA teknolojisine yatırım yapmayı sürdüreceğini söyledi.

🔹 Gazze’de İsrail’in yürüttüğü savaş, ailelerin yapısını değiştirdi; yaklaşık her dört haneden birinin yönetimini artık bir kadın üstleniyor.

🔹 On binlerce Filistinli kadın, çocuklarını beslemek, yardım ve barınak bulmak için tehlikeli koşullarda tek başına mücadele ediyor.

🔹 Dört çocuk annesi Hanane Abdel Aal, eşi Ashraf’ın öldürülmesinin ardından Refah’tan ayrılarak dul kadınlar ve çocuklarının kaldığı bir kampa sığındı.

🔹 35 yaşındaki Hanane Abdel Aal, “Çocuklarım için hayatta kalıyorum ama benim hayatım sona erdi” dedi.

🔹 Hanane Abdel Aal, Gazze’deki savaş sırasında eşleri öldürülen ve ailelerinin sorumluluğunu tek başına üstlenen on binlerce Filistinli kadın arasında yer alıyor.

🔹 Birleşmiş Milletler’in Eylül 2026’da yayımladığı araştırmaya göre, Gazze’de 86 bin 290 kadın ailelerinin sorumluluğunu tek başına taşıyor; bu sayı tüm ailelerin yüzde 23’üne karşılık geliyor.

🔹 Kadınların yönettiği ailelerin sayısı, Ekim 2023 öncesine kıyasla neredeyse iki katına çıktı; gerçek sayının daha yüksek olabileceği belirtiliyor.

🔹 Araştırma yalnızca resmi olarak kadınlar tarafından yönetilen haneleri kapsıyor; eşi kayıp, gözaltında, yaralı veya aile sorumluluğunu yerine getiremeyecek durumda olan kadınlar istatistiklerde görünmeyebiliyor.

🔹 Uluslararası Kızılhaç Komitesi, Gazze’de binlerce ailenin hâlâ yakınlarından haber alamadığını bildirdi.

🔹 Eşin yokluğu veya sorumluluklarını yerine getirememesi durumunda kadınlar çocukların, paranın, yiyeceğin ve yardıma erişimin başlıca sorumlusu haline geliyor.

🔹 İran aylardır Hürmüz Boğazı’nı kontrol ediyor; İran tarafından finanse edilen Husiler de Babülmendep’i ele geçirdi.

🔹 Mayyun Adası ve Moka Limanı’nın ele geçirilmesiyle Husilerin Babülmendep üzerindeki hâkimiyeti neredeyse tam hale geldi.

🔹 Hürmüz’ün kapanması ve Babülmendep’teki Husilerin ilerleyişi, küresel petrol ve doğal gaz arzını tehdit ediyor.

🔹 Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Husilere ve Irak’taki İran yanlısı milislere karşı ABD’nin daha fazla müdahil olmasını istedi; Donald Trump bu taleplere yanıt vermedi.

🔹 İran’la savaşın ve Hürmüz’ün kapanmasının ABD’de yakıt fiyatlarını yükseltmesi, enflasyonu artırması ve büyümeyi yavaşlatması bekleniyor.

🔹 ABD Kongresi Bütçe Ofisi, Basra Körfezi’ndeki askeri harcamaların yaklaşık 40 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

🔹 Pentagon’un denetim birimi, İran saldırılarının füze savunma önleyicilerinde ciddi kıtlığa yol açtığını açıkladı. Bir Patriot füzesinin maliyeti 4 milyon dolara ulaşırken stokların yenilenmesi beş yıl veya daha uzun sürebiliyor.

🔹 Donald Trump, İran konusunda büyük bir kararın yaklaştığını söyledi ve İran rejimini yok edip etmeme seçeneğini değerlendirdiğini açıkladı.

🔹 Trump, Camp David’den planlanandan erken ayrılarak Washington’a döndü ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında Körfez ülkeleriyle görüşme planladı.

🔹 ABD, Umman’ın Maskat kentinde Husilerle görüşmek üzere bir heyet gönderdi. Husiler, Süveyş Kanalı’na giden veya kanaldan dönen ticari gemilere saldırmayacaklarını, saldırılarını Suudi gemileriyle sınırlayacaklarını bildirdi.

🔹 Doğu-Batı boru hattındaki geçici duruş, Suudi Arabistan’ın ihracatını stok satışları ve Hürmüz üzerinden yapılan sınırlı sevkiyatlar dışında sıfıra indirdi.

🔹 Saudi Aramco, Avrupa’daki rafinerilerin en az bir ay boyunca Suudi petrolüne güvenemeyeceğini bildirdi.

🔹 Hürmüz’ün İran’ın, Babülmendep’in Husilerin kontrolünde olması ve Suudi boru hattının kapalı kalması, dünya yakıt tüketiminin yaklaşık üçte birini sağlayan bölgeden ithalatı büyük ölçüde kısıtlıyor.

🔹 Yakıt maliyetlerindeki artışın tüketim ve yatırımları yavaşlatması, yüksek faiz oranlarının ekonomik baskıyı artırması bekleniyor.

🔹 Beyaz Saray, CNN, MS Now ve Politico gazetecilerinin erişimini engelledi.

🔹 Üç haber kuruluşu, gazetecileri cumartesi sabahı Beyaz Saray’a gittiğinde ekiplerine ait basın kartlarına el konulduğunu açıkladı.

🔹 Kuruluşlar, yasağın ifade özgürlüğü ve özgür basına ilişkin ABD Anayasası’nın Birinci Değişikliği ile çeliştiği gerekçesiyle itiraz edebilir.

🔹 CNN yasağı, hükümet müdahalesi olmadan gazetecilik yapma yönündeki anayasal hakkına yönelik “yasadışı bir saldırı” olarak nitelendirdi. MS Now ve Politico, Birinci Değişiklik kapsamındaki haklarını savunacaklarını açıkladı.

🔹 MS Now, haklarını ve bağımsız gazeteciliğin demokrasideki rolünü korumak için gerekli tüm adımları atacağını duyurdu.

🔹 CNN ve MS Now, Trump yönetimi hakkındaki haberlerini sürdüreceklerini açıkladı. Politico da Beyaz Saray’ı izleyen muhabirlerini desteklemeyi sürdüreceğini duyurdu.

🔹 Donald Trump, sosyal medya paylaşımında bu kuruluşları “sahte haber” yapmakla suçladı ve başka medya kuruluşlarının da hedef alınabileceğini söyledi.

🔹 Trump, New York Times ve Washington Post’u “sahte haber” örnekleri olarak tanımladı; ancak bu kuruluşları Beyaz Saray’dan men edeceğini açıkça söylemedi.

🔹 New York Times, yasağı “misilleme niteliğinde ve anayasaya aykırı yeni bir tehdit” olarak nitelendirdi ve hedef alınan haber kuruluşlarını desteklediğini açıkladı.

🔹 Washington Post, Beyaz Saray’a erişimini “müzakere edilemez anayasal bir hak” olarak tanımladı ve Trump’ın eylemlerini haberleri susturmayı amaçlayan bir gözdağı biçimi olarak nitelendirdi.

🔹 Trump, daha önce belirli medya kuruluşlarını veya gazetecileri basın toplantılarından uzak tutmaya çalıştı.

🔹 Trump, geçen yıl Associated Press’i, Meksika Körfezi için tercih ettiği “Amerika Körfezi” adını kullanmadığı gerekçesiyle başkanlık faaliyetlerini izleyen muhabir havuzundan çıkardı. Associated Press yasağa itiraz etti.

🔹 Trump’ın ilk başkanlık döneminde Beyaz Saray, Playboy muhabiri Brian Karem ile CNN muhabiri Jim Acosta’nın basın kartlarını iptal etmeye veya askıya almaya çalıştı; federal yargıçlar kartların iade edilmesine karar verdi.