🔹 Ukrayna, Rusya'nın güneyindeki büyük bir petrol rafinerisini İHA saldırısıyla vurdu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, gece düzenlenen saldırılarda iki Rus petrol rafinerisinin hedef alındığını açıkladı.

🔹 Krasnodar bölgesindeki Slavyansk-na-Kubani rafinerisinde düşürülen İHA parçalarının neden olduğu yangında bir kişi hayatını kaybetti, bir kişi yaralandı.

🔹 Zelenskiy, Yaroslavl bölgesindeki bir başka petrol rafinerisinin de vurulduğunu söyledi. Rus yetkililer bu tesise ilişkin doğrudan doğrulama yapmadı ancak bölgede İHA saldırısı nedeniyle bazı yolların geçici olarak kapatıldığını açıkladı.

🔹 Vladimir Putin, Rusya'nın "belirli bir yakıt açığı" yaşadığını ilk kez kabul etti. Petrol tesislerinin korunacağını, yakıt üretiminin artırılacağını ve hasar gören tesislerin hızla onarılacağını söyledi.

🔹 Putin, Kırım'daki yakıt sıkıntısını gidermek amacıyla kara ve deniz yoluyla yakıt sevkiyatının artırılacağını açıkladı.

🔹 Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, iç piyasadaki ihtiyacı korumak amacıyla yakıt ihracat anlaşmalarının yeniden gözden geçirildiğini söyledi.

🔹 Sibirya'daki İrkutsk bölgesinde devlet şirketi Rosneft'e ait akaryakıt istasyonlarında araç başına günlük satış üst sınırı 50 litre olarak belirlendi.

🔹 Putin, Ukrayna'nın derin hedeflere yönelik saldırıların durdurulmasını ve çatışmaların Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya bölgeleriyle sınırlandırılmasını önerdiğini söyledi. Putin bu önerileri reddetti.

🔹 Putin, Ukrayna'nın petrol tesislerine yönelik saldırılarla Rus toplumunda bölünme oluşturmayı ve Moskova'yı kendi şartlarında müzakereye zorlamayı hedeflediğini savundu.

🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, gece boyunca Rusya, ilhak edilen Kırım ile Karadeniz ve Azak Denizi üzerinde toplam 213 Ukrayna İHA'sının düşürüldüğünü açıkladı.

🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri ise Rusya'nın gece boyunca Ukrayna'ya 142 uzun menzilli İHA ve 8 füze fırlattığını, bunların 125 İHA ile 7 füzenin etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

🔹 Rusya'nın Zaporijya kentine düzenlediği hava saldırısında iki kişi hayatını kaybetti, ikisi çocuk olmak üzere 16 kişi yaralandı.

🔹 Rusya'nın Belgorod bölgesinde Ukrayna İHA saldırılarında bir kişi öldü, bir kişi yaralandı.

🔹 Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında imzalanan anlaşmayı "dayatma" olarak nitelendirdi ve uygulanmayacağını söyledi.

🔹 Berri, İsrail'in Lübnan'dan çekilmesini sağlayabilecek tek gerçekçi yolun İran ile ABD arasındaki müzakereler olduğunu, Lübnan dosyasını bu süreçten ayırma girişimlerinin İsrail'in işgalini uzatacağını ifade etti.

🔹 Anlaşma, devlet dışı silahlı grupların doğrulanmış şekilde silahsızlandırılmasının ardından Lübnan ordusunun kademeli olarak bölgede kontrolü devralmasını ve İsrail ordusunun aşamalı biçimde Lübnan'dan çekilmesini öngörüyor.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, anlaşmanın Hizbullah silahsızlanmadığı sürece İsrail ordusunun Güney Lübnan'daki varlığını sürdürmesine imkân tanıdığını söyledi.

🔹 Hizbullah, anlaşmayı İsrail'e teslimiyet olarak nitelendirerek reddetti ve Beyrut yönetiminden İsrail ile yürütülen doğrudan görüşmelerden çekilmesini istedi.

🔹 Berri, anlaşmanın en tehlikeli yönünün siyasi içeriğinin yanı sıra Lübnanlılar arasında iç bölünmeleri tetikleme ve ülkeyi iç çatışmaya sürükleme riski taşıdığını söyledi.

🔹 Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile Başbakan Nevvaf Selam liderliğindeki Lübnan yönetimi, savaşın başında Hizbullah'ın itirazlarına rağmen İsrail ile doğrudan görüşmeleri destekledi. Hükümet, geçen yıldan bu yana Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını hedefleyen bir politika izliyor.

🔹 Cumhurbaşkanı Aoun, ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde Washington'un İsrail'e Güney Lübnan'dan çekilmesi yönünde baskı yapmasını beklediğini ifade etti.

🔹 İsrail ordusu, gece saatlerinde Güney Lübnan'da 200 metre uzunluğunda bir Hizbullah tünelini imha ettiğini ve ateşkes ihlallerine karşılık üç Hizbullah komuta merkezini vurduğunu açıkladı.

🔹 Hizbullah ise ateşkese şu ana kadar bağlı kaldığını bildirerek ülkesini ve halkını savunma hakkını saklı tuttuğunu duyurdu.

🔹 Mart ayında düzenlenen hava saldırıları, İsfahan'daki UNESCO Dünya Mirası listesindeki Nakş-ı Cihan Meydanı, Çehel Sütun Sarayı ve çevresindeki tarihi yapılarda camların kırılmasına, duvar ve tavanlarda çatlaklara, seramik kaplamaların zarar görmesine yol açtı.

🔹 Reuters, savaş sırasında 11 tarihi yapıda doğrudan hasar tespit etti. Uzmanlar ayrıca Trans-İran Demiryolu, İsfahan Ulu Camii ve 1.800 yıllık Falak-ol-Eflak Kalesi'nde de hasarı doğruladı.

🔹 UNESCO, şimdiye kadar İran'da yedi kültürel alanda hasarı doğruladı. Kurum, çatışma öncesinde koruma altındaki kültürel alanların koordinatlarını çatışmanın taraflarıyla paylaştığını açıkladı.

🔹 Hasarın büyük bölümü doğrudan isabetten değil, patlamaların oluşturduğu şok dalgalarından kaynaklandı. Şok dalgaları tarihi yapılarda camların kırılmasına, sıvaların dökülmesine, duvarların çatlamasına ve temellerin sarsılmasına neden oldu.

🔹 İsrail ordusu, İsfahan Valiliği binasını hedef aldığını ve yalnızca askeri hedeflere uluslararası hukuk çerçevesinde saldırdığını açıkladı. Valilik binası UNESCO korumasındaki saray kompleksinin hemen yanında bulunuyor.

🔹 Reuters'in görüştüğü sekiz kültürel miras uzmanı, tarihi alanların yakınındaki saldırıların, geçmişte uygulanan kültürel mirası koruma önceliklerinden farklı bir yaklaşımı yansıttığını değerlendirdi.

🔹 Ali Kapu Sarayı'nda duvarlarda çatlaklar oluştu, pencerelerin ve kapıların büyük bölümü zarar gördü, ahşap kolonlar ve tarihi bölümlerde yapısal hasar tespit edildi.

🔹 Şah Camii'nin minareleri ve kubbesi sarsıldı, mavi çinilerin bir bölümü yerinden düştü ve duvarlarda çatlaklar oluştu.

🔹 Tahran'daki UNESCO Dünya Mirası listesindeki Gülistan Sarayı'nda cam süslemeler, aynalar ve ahşap eserler zarar gördü. Saray çalışanları bazı bölümlerde tavan çökmesi riski bulunduğunu belirtti.

🔹 1954 Lahey Sözleşmesi, silahlı çatışmalarda kültürel mirasın korunmasını öngörüyor. Uzmanlar, kültürel alanların yakınındaki askeri hedeflere yönelik saldırılarda oluşabilecek zararların uluslararası hukuk kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

🔹 İran, savaşta zarar gören 134 kültürel miras alanının listesini UNESCO'ya sundu. Bu alanların önemli bölümü ülkenin en çok ziyaret edilen turistik merkezleri arasında yer alıyor.

🔹 İsfahan Çarşısı'ndaki esnaf, savaşın turizmi durma noktasına getirdiğini ve ziyaretçi kaybının tarihi yapıların gördüğü fiziksel hasar kadar ağır ekonomik sonuçlar doğurduğunu söyledi.

🔹 Yapay zekâ kullanan çalışanlar daha az değil, daha yoğun çalışıyor. E-posta, mesajlaşma ve iş yazılımlarına ayırdıkları süre artarken, boşalan zamanı yeni görevler üstlenmek için kullanıyor.

🔹 Yapay zekâ, çalışanların daha önce başkalarına yaptırdığı işleri kendilerinin üstlenmesini kolaylaştırıyor ve aynı anda birden fazla görevi yönetmelerini sağlıyor.

🔹 Buna karşılık kesintisiz odaklanma süresi azalıyor ve sürekli görev değiştirmeye bağlı zihinsel yorgunluk artıyor.

🔹 Yapay zekâyı düşünmek yerine düşünmeyi devretmek için kullanan kişiler kısa vadede verimlilik kazanırken, uzun vadede hafıza, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerinde gerileme yaşayabiliyor.

🔹 Araştırmalar, yapay zekâ kullanımının beyin aktivitesini azaltabildiğini, eleştirel düşünmeyle ters ilişki gösterebildiğini ve yapay zekâ desteği kaldırıldığında performansın düşebildiğini ortaya koyuyor.

🔹 Yapay zekâya aşırı güvenen kişiler zamanla kendi bilgi ve muhakemelerine daha az başvuruyor, hatalı yanıtları sorgulamadan kabul etme eğilimi gösterebiliyor.

🔹 Düşünmeye isteksiz kişiler, yapay zekâyı zihinsel çabayı azaltmak için kullanırken üretkenlik kazansa da bilişsel yetilerini zayıflatma riski taşıyor.

🔹 Orta düzeyde zihinsel çabayı tercih eden kişiler, başlangıçta yapay zekâya mesafeli yaklaşsalar bile zamanla kolaylığa alışarak giderek daha fazla bağımlı hale gelebiliyor.

🔹 Zor problemlere çözüm üretmekten hoşlanan ve yüksek zihinsel çaba gösteren kişiler ise yapay zekâyı kendi düşünme kapasitesini geliştiren bir araç olarak kullanma eğiliminde bulunuyor.

🔹 Yapay zekâ çağında insanları birbirinden ayıracak temel unsur bilgi miktarı değil, zihinsel zorluklarla mücadele etme isteği ve sürekli öğrenme motivasyonu olacak.

🔹 Eğitim kurumlarının yalnızca bilgi aktarmaya değil, öğrencilerin merakını, azmini ve zihinsel dayanıklılığını geliştirmeye odaklanması gerektiği belirtiliyor.

🔹 Yapay zekânın hesaplama ve sentezleme görevlerini üstlenmesiyle birlikte insanların temel rolü; neyin önemli olduğuna karar vermek, amaç belirlemek ve yaratıcı yönelimlerini korumak olacak.

🔹 ABD'de yapay zekâ yanlısı çevreler, ulusal güvenlik kaygılarının mı yoksa ABD'li şirketlerin Çin karşısındaki rekabet üstünlüğünün mü öncelikli olması gerektiği konusunda ayrışıyor.

🔹 Tartışmalar, ABD yönetiminin en gelişmiş yapay zekâ modellerine yönelik düzenleme yaklaşımını etkileyebilecek bir noktaya ulaştı.

🔹 Donald Trump'ın eski yapay zekâ ve kripto danışmanı David Sacks, ABD'nin en gelişmiş yapay zekâ modellerine erişimin kısıtlanmasının, ülkenin yapay zekâ alanındaki rekabet stratejisini zayıflatabileceğini söyledi.

🔹 Yapay zekâ yönetişimi alanında çalışan Kevin Bankston, bu tür kısıtlamaların ABD yapay zekâ pazarına zarar verebileceğini ifade etti.

🔹 Sektörde, ABD'li yapay zekâ şirketlerinin devlet tarafından yavaşlatılırken Çinli rakiplerin benzer sınırlamalarla karşılaşmayabileceği yönünde endişeler bulunuyor.

🔹 Girişim sermayesi yatırımcısı Paul Kedrosky, belirsiz erişim kısıtlamalarının yatırımcılar açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

🔹 Bazı yapay zekâ şirketleri ise bireysel ve geçici kararlar yerine federal düzeyde açık ve öngörülebilir kurallar oluşturulmasını talep ediyor.

🔹 Yatırımcılar ve sektör yöneticileri, en gelişmiş yapay zekâ modellerine erişimin hükümetin duruma göre verdiği kararlarla değil, önceden belirlenmiş şeffaf düzenlemelerle yönetilmesini istiyor.

🔹 Türkiye ile İran arasındaki 25 yıllık doğal gaz anlaşması temmuz ayında sona eriyor.

🔹 Türkiye, son yıllarda LNG anlaşmaları ve Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası üretimi sayesinde İran gazına olan ulusal bağımlılığını önemli ölçüde azalttı.

🔹 İran, 2025 yılında Türkiye'ye yaklaşık 7,8 milyar metreküp doğal gaz tedarik etti. Bu miktar Türkiye'nin toplam gaz ithalatının yaklaşık yüzde 13'ünü oluşturdu.

🔹 Doğu Anadolu'daki mevcut doğal gaz altyapısı büyük ölçüde İran'dan gelen gaz akışına göre inşa edildiği için İran gazı bölgesel arz açısından önemini koruyor.

🔹 Eylül 2025'te JCPOA yaptırımlarının yeniden yürürlüğe girmesiyle Birleşmiş Milletler'in İran yaptırımları tekrar uygulanmaya başladı.

🔹 Haziran 2026'da Halkbank ile ABD makamları arasında varılan anlaşma kapsamında banka, İran'a fayda sağlayacak işlemleri gerçekleştiremeyecek ve bağımsız yaptırım denetimi altında faaliyet gösterecek.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı'nın İran'a yönelik geçici yaptırım muafiyeti petrol ve petrokimya ürünlerini kapsarken doğal gazı kapsam dışında bıraktı.

🔹 Bu gelişmeler nedeniyle Türk bankalarının İran Ulusal Gaz Şirketi'ne yapılacak ödemeleri gerçekleştirme konusunda daha temkinli hareket etmesi bekleniyor.

🔹 Yeni bir Türkiye-İran doğal gaz anlaşmasının daha düşük hacimli, daha kısa süreli ve yaptırımlar ile ödeme kesintilerine ilişkin açık hükümler içermesi bekleniyor.

🔹 Temmuz ayından sonra Tebriz-Ankara doğal gaz hattındaki gaz akışının devam edip etmeyeceği, yeni yaptırım düzenlemelerinin enerji ticaretini nasıl etkileyeceğini gösterecek.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile yapılacak nihai bir anlaşmanın Tahran'ın yalnızca nükleer programını sınırlamasını değil, Hamas, Hizbullah, Irak'taki Şii milisler ve Yemen'deki Husilere verdiği desteği de sona erdirmesini gerektirdiğini söyledi.

🔹 Güvenlik uzmanları, son çatışmaların ardından İran'ın bölgedeki müttefik silahlı gruplara desteğini artırabileceğini değerlendiriyor.

🔹 İran, 2024 ve 2025'te ağır kayıplar vermesine rağmen Hizbullah'ı bölgedeki en önemli müttefiklerinden biri olarak görmeye devam ediyor.

🔹 Yemen'deki Husiler son çatışmanın son günlerinde İsrail'i hedef alan saldırılar düzenledi ve Kızıldeniz'deki uluslararası deniz taşımacılığını tehdit etmeyi sürdürdü.

🔹 Irak'taki İran destekli Şii milis grupları ABD hedeflerine yönelik çok sayıda roket ve İHA saldırısı üstlendi ancak geniş çaplı bir harekât başlatmadı.

🔹 ABD ve İsrail, çatışmanın başlangıcında İran'daki Arap ve Beluç toplulukları ile Kuzey Irak'taki Kürt grupları harekete geçirmeye çalıştı ancak bu girişimler sonuç vermedi.

🔹 Daha önce hazırlanan bir ABD planı, özel kuvvetlerin desteğiyle binlerce Kürt savaşçının kuzeybatı İran'a ilerlemesini öngörüyordu. Plan uygulanmadı.

🔹 Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın plana karşı çıkması ve Kürt grupların hazırlıksız olması nedeniyle girişim hayata geçirilmedi.

🔹 İsrail'in Suriye'deki Dürzi topluluklarını korumak amacıyla kurulan yeni bir silahlı gruba mali destek, silah ve istihbarat sağladığı bildirildi.

🔹 İsrail'in Gazze'de Hamas'a karşı bazı Filistinli silahlı grupları desteklediği, ancak bu grupların sınırlı faaliyet gösterdiği ve Hamas'a alternatif oluşturamadığı ifade edildi.

🔹 Orta Doğu genelinde milis güçlerin silahsızlandırılması ve devlet otoritesinin güçlendirilmesine yönelik çabalar sürüyor.

🔹 Buna rağmen Suriye, Libya, Sudan ve diğer çatışma bölgelerinde vekil güçlerin kullanılmaya devam ettiği belirtiliyor.

🔹 İsrail ordusu, güney Suriye'de kontrolü altında bulunan bir bölgede silahlı kişileri öldürdüğünü açıkladı.

🔹 Suriye kaynakları, İsrail birliklerinin konuşlandığı bölgede İran bağlantılı milis unsurlarının faaliyet gösterdiğini bildirdi.

🔹 Bölgedeki kaynaklar, iki kişinin öldürüldüğünü ve cenazelerinin İsrail ordusunun elinde tutulduğunu belirtti.

🔹 İsrail birliklerinin Dera ilinde görüldüğü, Suriye Golanı'ndaki Tel el-Ahmar Tepesi'ne ilerleyerek burada çadırlar kurduğu bildirildi.

🔹 Suriye devlet haber ajansı, İsrail askerlerinin Kuneytra'daki tarım arazilerine kimyasal ilaç püskürttüğünü açıkladı.

🔹 Suriye devlet haber ajansına göre İsrail, 2024 yılında Esad yönetiminin çöküşünden bu yana güney Suriye'de dokuz askeri nokta kurdu ve 47 sivili gözaltına aldı. Gözaltına alınan kişilerin akıbeti bilinmiyor.

🔹 Haberde, İsrail güçlerinin Kuneytra bölgesinde bazı sivilleri evlerinden çıkardığı, binaları yıktığı ve tarım arazilerine el koyduğu belirtildi.

🔹 Gözaltındaki kişilerden birinin babası, oğlunun durumu ve bulunduğu yer hakkında bilgiye ulaşılamadığını söyledi. Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin de İsrail'in çok sayıda kişiyi gözaltında tuttuğunu kabul etmediğini ifade etti.

🔹 Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, İsrail ile Suriye arasındaki 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması kapsamında görev yapan BM Gözlem Gücü'nün yetkisini altı ay daha uzattı. Suriye'nin BM Daimi Temsilcisi, İsrail'e anlaşmaya uyması, gözaltındaki kişileri serbest bırakması ve Suriye'nin egemenliğine saygı göstermesi çağrısında bulundu.

🔹 İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail ordusunun Lübnan, Suriye ve Gazze'deki güvenlik bölgelerinde sınırların ve İsrail yerleşimlerinin korunması amacıyla süresiz olarak kalacağını söyledi.

🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in Suriye ve Lübnan'daki saldırılarının Türkiye'yi de tehdit edecek boyuta ulaştığını, Türkiye'nin vatandaşlarının haklarına yönelik ihlallere karşılık vereceğini açıkladı.

🔹 Başbakan Binyamin Netanyahu ise İsrail'in İran ve bölgedeki müttefiklerine karşı güçlü şekilde hareket etmeyi sürdüreceğini söyledi.

🔹 İsrail Bakanlar Kurulu, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Birinci Dünya Savaşı sırasında Ermenilere yönelik şiddet olaylarını soykırım olarak tanımlayan teklifi oy birliğiyle kabul etti.

🔹 Teklifin yürürlüğe girmesi için İsrail Parlamentosu'nun onayı gerekiyor.

🔹 İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Ermeni Soykırımı'nın tarihsel belgelerle açık biçimde kayıt altına alındığını, inkâr ve küçümseme çabalarının sürdüğünü söyledi.

🔹 Saar, İsrail'in bu kararı almasının ahlaki ve tarihsel bir sorumluluk olduğunu belirterek, doğru olanı yapmak için hiçbir zaman geç olmadığını ifade etti.

🔹 Tarihçiler, Birinci Dünya Savaşı döneminde yaklaşık 1,5 milyon Ermeni'nin hayatını kaybettiğini ve bu olayların 20. yüzyılın ilk soykırımı olarak kabul edildiğini değerlendiriyor.

🔹 Türkiye, yaşanan ölümlerin soykırım olarak nitelendirilemeyeceğini, hayatını kaybedenlerin iç savaş ve kargaşa ortamının mağdurları olduğunu savunuyor.

🔹 İsrail, Türkiye ile ilişkilerini uzun yıllar gözeterek bu konuda resmî adım atmaktan kaçınmıştı. Son yıllarda Gazze, Lübnan ve İran'daki çatışmalarla birlikte iki ülke arasındaki ilişkiler daha da kötüleşti.

🔹 Saar, ABD, Suriye ve Lübnan'ın da aralarında bulunduğu 32 ülkenin olayları soykırım olarak tanıdığını söyledi.

🔹 Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in kararını siyasi saiklerle atılmış bir adım olarak nitelendirdi ve bunun Filistinlilere yönelik eylemlerden dikkati uzaklaştırmayı amaçladığını açıkladı.

🔹 Türkiye, İsrail yönetiminin uluslararası hukuk ve tarihî gerçekleri göz ardı ettiğini, Gazze'de işlenen suçlarla ilgili süreçlerden kaçamayacağını belirtti.

🔹 Suudi Arabistan'ın doğusundaki Ras Tanura'da, Saudi Aramco'ya ait bir helikopterin düşmesi sonucu 14 kişi hayatını kaybetti.

🔹 Kaza, yerel saatle 06.00'da meydana geldi. Kazanın nedeni henüz belirlenemedi.

🔹 Suudi yetkililer, kazanın nedenini belirlemek için kapsamlı soruşturma başlattı.

🔹 Aramco, Ras Tanura ham petrol yükleme terminalindeki sevkiyatları yaklaşık dört aylık aranın ardından cuma günü yeniden başlatmıştı.

🔹 Ras Tanura terminali, Basra Körfezi kıyısında ve Hürmüz Boğazı'nın batısında yer alıyor.

🔹 ABD ile İran arasında savaşı durdurmaya yönelik geçici anlaşmanın ardından Orta Doğu'daki üreticiler petrol ve doğal gaz üretim ve ihracatını artırırken, Suudi Arabistan da sevkiyatlarını hızlandırıyor.