🔹 İran, ABD ve Orta Doğu’daki müttefiklerine karşı baskı oluştururken Suudi Arabistan, petrol boru hattına, askeri üslerine ve enerji altyapısına yönelik saldırılarla karşı karşıya kaldı.

🔹 Irak ve Yemen’deki İran destekli grupların saldırıları, Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını tamamen durdurabilecek bir tehdit oluşturdu.

🔹 Husiler, Yemen’de Suudi öncülüğündeki koalisyona karşı yürüttükleri saldırıda Kızıldeniz kıyısında stratejik bölgeler ele geçirdi ve Babülmendep Boğazı’nın doğu kıyısında kontrol sağladı.

🔹 Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattı, Riyad’ın Irak’taki İran destekli milisleri sorumlu tuttuğu saldırının ardından büyük ölçüde kapalı kaldı.

🔹 Suudi Arabistan, Husilerin askeri üslerine ve ülke genelindeki petrol altyapısına yönelik saldırılar düzenlediğini açıkladı. Riyad, Mekke’ye ulaşmadan önlenen bir insansız hava aracını da duyurdu; Husiler kutsal kenti hedef aldıklarını reddetti.

🔹 Donald Trump, artan benzin ve motorin fiyatlarına ve azalan mühimmat stoklarına rağmen Suudi Arabistan’a askeri müdahale teklif etmedi.

🔹 Trump, Husilerin ABD’yle savaşmak istemediğini ve gemilerin çoğunun Kızıldeniz’den geçmesine izin verdiğini söyledi. Savaşın yakında sona ermesini umduğunu ve İran’ın anlaşma yapmak istediğini açıkladı.

🔹 Yemen hükümetinden iki yetkili, Washington’dan yardım taleplerinin karşılıksız kaldığını söyledi. Yetkililerden biri, Trump yönetiminin Husilere karşı devam eden savaşlara katılma konusundaki isteksizliğinden duyulan hayal kırıklığını dile getirdi.

🔹 Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili, ABD’nin Kızıldeniz’de seyrüsefer özgürlüğü dahil temel ulusal güvenlik çıkarlarını korumaya odaklandığını söyledi. Yetkili, bölgesel güvenlik sorunlarının yönetiminde ve çözümünde bölgesel ortakların liderlik üstlenmesini desteklediklerini açıkladı.

🔹 ABD, Husilerin Mayıs 2025’te kabul edilen ateşkese uymasını bekliyor. Washington, gerektiğinde ABD ticari gemilerinin seyrüsefer özgürlüğünü korumak için harekete geçeceğini açıkladı.

🔹 Trump ile Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman geçen yıl silah anlaşmalarını içeren ancak karşılıklı savunma yükümlülüğü getirmeyen stratejik savunma anlaşması imzaladı.

🔹 İran savaşı, Basra Körfezi ülkeleri açısından kötüleşen bir tablo oluşturdu. Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşımacılığının maliyeti, İran’ın ABD donanmasının koruması altındaki gemileri hedef almasıyla yükseldi.

🔹 Küresel enerji piyasalarındaki dalgalanma, ABD’de ve dünyada akaryakıt fiyatlarını artırdı. Michigan’da normal benzinin galon fiyatı bir haftada 62 sent yükselerek 4,93 dolara ulaştı; ABD’de motorinin ulusal ortalaması 6,49 dolarla rekor kırdı.

🔹 Trump yönetimi, Suudi Arabistan’la sivil nükleer anlaşma imzalamayı ve Riyad’a 48 F-35 savaş uçağı satmayı planlıyor. 15 senatör, önerilen nükleer anlaşmayla ilgili tüm bilgilerin gizliliğinin kaldırılarak yayımlanmasını istedi.

🔹 Kongre, F-35 satışına itiraz etmek için 30 güne sahip. Milletvekilleri, anlaşmaların İsrail’in bölgedeki askeri üstünlüğünü zayıflatabileceğini ve Suudi Arabistan’ın İsrail’le ilişkilerini normalleştirmesine yönelik şart içermediğini belirtti.

🔹 Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Batı Yemen’de Husileri sınırlamak amacıyla hava saldırıları düzenledi. Yemenli bir yetkili, bu stratejinin maliyetli ve sürdürülemez olduğunu söyledi.

🔹 Husilere yakın yorumcu Hüseyin el-Buhayti, Suudi Arabistan’ın son günlerde Husilere karşı 500’den fazla hava saldırısı düzenlediğini ve bu saldırıların ardından Husilerin Suudi petrol altyapısına yönelik saldırılarını artırdığını söyledi.

🔹 Husiler, Suudi Arabistan’ın Yemen’deki saldırıları sona erene kadar saldırıların süreceğini ve muhtemelen genişleyeceğini açıkladı.

🔹 Google’ın yapay zekâ modeli Gemini, siber saldırı yeteneğini araştıran bir test sırasında yanlışlıkla gerçek bir şirketin sistemine izinsiz girdi.

🔹 Olayın mayıs ayında, Gemini’ye kurgusal bir şirketin sisteminden bilgi aldırılması amacıyla yapılan testte yaşandığı bildirildi.

🔹 Gerçek bir şirketin aynı ada sahip olması ve yapılandırma hatası nedeniyle Gemini dış internet ortamına bağlandı.

🔹 Gemini, gerçek şirketi test hedefi sanarak şifreleri tahmin etti ve internette bulduğu kimlik doğrulama bilgilerini kullandı.

🔹 Yapay zekâ modeli üç gerçek şirketin sistemine girdi; Gemini bu şirketlerin gerçek olduğunu fark ettikten sonra izinsiz erişimi durdurdu.

🔹 Google’ın yapay zekâ sistemlerinde bu tür bir olayın ilk kez tespit edildiği değerlendiriliyor.

🔹 OpenAI ve Anthropic’in testleri sırasında da yapay zekâ sistemlerinin dış sistemlere girdiği benzer olaylar ortaya çıktı.

🔹 Yapay zekânın yetenekleri geliştikçe, insan beklentilerini aşan davranışlara yönelik kaygılar artıyor; yapay zekâ geliştirme çalışmalarının yavaşlatılması çağrıları yapılıyor.

🔹 Nippon Life Insurance, ABD'de veri merkezi inşaatı da dahil olmak üzere altyapı finansmanına 2 trilyon yen (12,7 milyar dolar) yatırmayı planlıyor.

🔹 Şirket, sermayeyi proje finansmanı yoluyla kullandıracak; krediler, desteklenen projelerin oluşturduğu gelirlerle geri ödenecek.

🔹 Nippon Life, 2026 mali yılı sonuna kadar Japonya'daki veri merkezleri için de kredi vermeyi değerlendiriyor ancak önceliğini dünyanın en yoğun veri merkezi kapasitesine sahip ABD'ye veriyor.

🔹 Şirketin Amazon dahil ABD'li şirketlerin veri merkezi projelerine yönelik yaklaşık 1 trilyon yen tutarında kullandırılmış kredisi bulunuyor. Nippon Life, yeni projeleri geri ödemelerden daha hızlı ekleyerek bu bakiyeyi 2035 mali yılına kadar 2 trilyon yene çıkarmayı hedefliyor.

🔹 Nippon Life, gelecek yıl ABD'de özel bir ekip kurarak projeleri belirleme ve risk yönetimi kapasitesini artıracak. Şirket, istikrarlı nakit akışı sağlayabilecek mali açıdan güçlü kiracılara sahip veri merkezlerine odaklanacak.

🔹 Küresel veri merkezi yatırımlarının 2026'dan 2050'ye kadar 38 kat artarak 31,6 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Yarı iletken, sunucu ve diğer ekipman fiyatlarındaki sert yükseliş, veri merkezlerinin inşası ve işletilmesi için finansman bulmayı zorlaştırıyor.

🔹 Mitsubishi UFJ Financial Group, Sumitomo Mitsui Financial Group ve Mizuho Financial Group, 2025'te veri merkezleri, enerji altyapısı ve diğer yapay zekâ projeleriyle bağlantılı yaklaşık 80 milyar dolarlık kredi düzenledi.

🔹 Mitsubishi UFJ Bank, BlackRock destekli altyapı yatırım girişimi kapsamında 4 trilyon yenden büyük bir yapay zekâ altyapısı fonuna sermaye taahhüt etti. Microsoft ve Nvidia ile birlikte çalışacak platform, 30 milyar dolara kadar kaynak yönetecek.

🔹 Japonya'nın Akita eyaletinde yatırım tutarı 2 trilyon yene ulaşabilecek büyük bir veri merkezi planlanıyor. Proje, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bir varlık fonunun yanı sıra Japonya'dan ve yurt dışından finans kuruluşlarından kaynak arıyor; operasyonların gelecek on yılın başında başlaması hedefleniyor.

🔹 NTT Data Group ve SoftBank Group Japonya genelinde veri merkezleri inşa ediyor. Sumitomo Mitsui Trust Bank ise Orta Doğu ve Kuzey Amerika'dan yatırımcı çekerek altyapı fonlarındaki yönettiği varlıkları 2030 mali yılına kadar 500 milyar yene çıkarmayı planlıyor.

🔹 Artan elektrik maliyetleri, su kıtlığı endişeleri ve diğer çevresel sorunlar veri merkezi projelerine yönelik kamu muhalefetini artırıyor.

🔹 New York Valisi Kathy Hochul, temmuz ayında eyalette büyük ölçekli veri merkezi inşaatına bir yıllık moratoryum getiren emri imzaladı. Virginia'da ise bu tesislerin tükettiği elektriğe yönelik vergi temmuz ayında yürürlüğe girdi.

🔹 Proje değişiklikleri veya gecikmeler veri merkezi geliştiricileri ve işletmecilerinin kârlılığını zayıflatabilir; bu durum kredi verenler ve yatırımcılar için temerrüt ve zarar riskini artırabilir.

🔹 El Kaide bağlantılı Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM), Mali’nin merkezindeki bir ordu kampına 10 Eylül’de düzenlenen saldırıda çok sayıda Mali askerini esir aldığını gösteren videolar yayımladı.

🔹 JNIM, saldırıda 150 Mali askerini etkisiz hale getirdiğini ve aralarında iki albay ile bir yüzbaşının bulunduğu 93 askeri esir aldığını açıkladı. Bu rakamlar bağımsız olarak doğrulanmadı.

🔹 Mali ordusu, Dioura bölgesindeki birliklerin askeri garnizonun ve kentin dış kesimlerinde saldırganlara yönelik hedefli operasyonlarını sürdürdüğünü açıkladı.

🔹 Mali ordusu, geniş kapsamlı hava-kara operasyonuyla garnizonu savunan iki bölüğün tahliye edildiğini duyurdu. Ordu, bazı askerlerin görev sırasında hayatını kaybettiğini açıkladı ancak ayrıntı vermedi.

🔹 Mali ordusu, geçen hafta operasyonların ilk bilançosunda çok sayıda motosiklet ve birkaç pikabın imha edildiğini, onlarca militanın etkisiz hale getirildiğini açıkladı.

🔹 JNIM’nin iddiaları doğrulanırsa 10 Eylül saldırısı, grubun tarihindeki en ölümcül saldırılardan biri olacak.

🔹 Mali’de 2021 darbesinden bu yana iktidarda bulunan cunta, 22 Eylül’de Bağımsızlık Günü kutlamalarına hazırlanırken saldırı gerçekleşti.

🔹 Mali, Nijer ve Burkina Faso’daki cuntalar, askeri darbelerin ardından İslami militanlarla mücadelede Batılı müttefiklerden Rusya’ya yöneldi.

🔹 Güvenlik durumu kötüleşirken militan saldırıları rekor seviyeye ulaştı. Hükümet güçleri ve Rus savaşçıları, militanlarla iş birliği yaptığından şüphelendikleri sivilleri öldürmekle suçlandı.

🔹 JNIM, 2017’de Mali’deki dört El Kaide bağlantılı grubun birleşmesiyle kuruldu ve Sahel bölgesinde faaliyet gösteriyor. Grup, geçen yıl Mali’ye yakıt ithalatını engelleyen bir abluka uygulayarak başkent Bamako’daki yakıt tedarikini aksattı.

🔹 Tennet Germany Chief Transformation Officer’ı Kathrin Günther, Almanya’daki elektrik şebekesine yönelik güvenlik olaylarının son aylarda belirgin biçimde arttığını söyledi.

🔹 Olaylar vandalizm, keşif girişimleri, sabotaj, hedefli siber saldırılar ve tesislerin üzerinde görülen tanımlanamayan dronları kapsıyor.

🔹 Hibrit saldırılar aynı anda veya kısa aralıklarla fiziksel ve dijital yöntemlerle gerçekleşebiliyor; Tennet vakaları birlikte analiz ediyor ve güvenlik makamlarıyla bilgi alışverişi yapıyor.

🔹 Tennet Germany’nin 14.700 kilometrelik şebekesinde yüzde 100 koruma mümkün görülmüyor. Şirket, güvenlik olaylarının ardından mümkün olan en kısa sürede normal işletmeye dönmeyi hedefliyor.

🔹 Almanya’nın yedekli elektrik şebekesi yapısı, saldırıya uğrayan hat veya tesisin yerine başka hatların devreye girmesine olanak sağlıyor. Alman ve Avrupa elektrik şebekelerinin birbirine bağlı olması dayanıklılığı artırıyor.

🔹 Tennet’in acil durum planları çalışıyor ve elektrik arzı bugüne kadar kesintisiz güvence altında kaldı. Şirket, diğer üç iletim şebekesi işletmecisi ve devlet kurumlarıyla düzenli tatbikatlar yapıyor.

🔹 Tennet, farklı tesislerde daha sık drone uçuşları gözlemliyor ve uçuş nesnelerini tespit etmek için çeşitli sensörler kullanan drone izleme sistemlerinden yararlanıyor.

🔹 Tespit edilen dronlar derhal polise bildiriliyor; ancak tespit ile müdahale arasındaki süreçte zaman kaybedilebiliyor ve ekipler geldiğinde drone bölgeden ayrılmış olabiliyor.

🔹 Günther, tesislerin üzerindeki dronların şirket tarafından düşürülmesini hedeflemediklerini söyledi. Tennet, net sorumluluklar, uyumlu bildirim zincirleri ve sistemlerin resmi drone savunma merkezlerine teknik olarak bağlanmasını istiyor.

🔹 Günther, drone savunması konusunda eyaletlerin farklı kurallar oluşturmasını istemediklerini söyledi. Tennet, eyalet sınırlarını aşan şebeke için ülke çapında ortak düzenleme talep ediyor.

🔹 Mevcut kamera kuralları Tennet’in yalnızca tesis çitlerinin içini görüntülemesine izin veriyor. Şirket, çevredeki alanları izleyemediği için tehlikeleri ancak tesis sınırlarına ulaştıklarında görebiliyor.

🔹 Tennet güvenlik yatırımlarını ve personel ihtiyacını artıracak. Bu maliyetlerin düzenleyici kurumlar tarafından nasıl tanınacağı ve hangi mekanizmayla finanse edileceği siyasi bir karar olacak.

🔹 Çinli elektrikli araç girişimi Leapmotor, nisan-haziran çeyreğinde küresel araç satışlarında ilk kez Subaru ve Mitsubishi Motors'u geride bıraktı.

🔹 Leapmotor'ın üç aylık satışları yıllık bazda yüzde 84 artarak 240 bin araçla rekor seviyeye ulaştı. Subaru 230 bin, Mitsubishi Motors ise 170 bin araç sattı.

🔹 Toyota 2,71 milyon araçla küresel satışlarda ilk sırayı korudu; Volkswagen 2,07 milyon araçla ikinci oldu. Toyota'nın satışları yüzde 4, Volkswagen'in satışları yüzde 9 geriledi.

🔹 2015'te kurulan Leapmotor, batarya, güç aktarma sistemleri ve sürüş destek yazılımları dahil temel teknolojilerini kendi bünyesinde geliştiriyor. Şirket uygun fiyatlı elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçlara odaklanıyor.

🔹 Leapmotor, 2026 için 1 milyon araçlık satış hedefi belirledi. Bu hedef Subaru'nun 2026 mali yılı için 940 bin araçlık tahminini ve Mitsubishi'nin 857 bin araçlık hedefini aşıyor.

🔹 Avrupa, şirketin büyümesinde önemli bir rol oynuyor. Yurt dışı pazarları nisan-haziran çeyreğinde Leapmotor satışlarının yaklaşık yüzde 20'sini oluşturdu; bu oran bir yıl önce yüzde 6'ydı ve yurt dışı satışlarının yüzde 80'inden fazlası Avrupa'da gerçekleşti.

🔹 Leapmotor'ın İtalya'daki elektrikli araç satışları ocak-ağustos döneminde yıllık bazda 13 kat artarak 24.450 araca ulaştı. Şirket, İtalya elektrikli araç pazarının yüzde 27'sini alarak yüzde 9 paya sahip Tesla'nın önünde en çok satan elektrikli araç markası oldu.

🔹 Stellantis, Leapmotor'a yatırım yaptı ve şirketle İspanya'daki bir fabrikayı ortak girişime devretti. Fabrikada Leapmotor markalı elektrikli araçların üretilmesi planlanıyor.

🔹 Nissan'ın nisan-haziran çeyreğindeki satışları yüzde 15, Mitsubishi'nin satışları yaklaşık yüzde 40 düştü. Tüketicilerin yüksek yakıt fiyatları ve devlet teşvikleriyle elektrikli araçlara yönelmesine karşın Japon üreticiler rekabetçi elektrikli araç seçenekleri sunmakta zorlanıyor.

🔹 Çinli elektrikli araç girişimleri Japonya'nın orta ölçekli otomobil üreticilerini üretim hacminde geçirmeyi sürdürürse elektrikli araç pazarındaki maliyet rekabeti farkı daha da açılabilir.

🔹 Rusya'da parlamento seçimleri üçüncü ve son gününe girerken iktidardaki Birleşik Rusya partisinin Devlet Duması'ndaki hâkimiyetini koruması bekleniyor.

🔹 Devlet Duması seçimleri, Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'da başlattığı geniş çaplı savaşın ardından yapılan ilk parlamento seçimi olma özelliğini taşıyor.

🔹 Kremlin'in seçim sonuçlarını Devlet Başkanı Vladimir Putin'in politikalarına ve Ukrayna'daki savaşa halk desteğinin göstergesi olarak sunması bekleniyor.

🔹 Savaş karşıtı adayların çoğu seçimlere katılmaktan men edildi. Liberal Yabloko partisinden yarışan adaylar, iki üst düzey parti yöneticisine seçim öncesinde uzun hapis cezaları verilmesinin ardından özgürlüklerinden endişe duyduklarını söyledi.

🔹 Rusya'da orduyu itibarsızlaştırmak veya yetkililerin sahte haber olarak değerlendirdiği bilgileri yaymak uzun hapis cezalarıyla cezalandırılıyor.

🔹 Kremlin, Ukrayna'daki operasyon sürecinde ulusal birlik ve belirli sansür uygulamalarının gerekli olduğunu açıkladı; çatışmayı Batı ile varoluşsal bir mücadele olarak tanımladı.

🔹 Vladimir Putin, Ukrayna'nın seçimlere müdahale etmeye çalıştığını suçladı ve Rusya'nın kontrolündeki Zaporijya bölgesinde bir seçim yetkilisinin evine düzenlendiğini söylediği saldırıda yetkili Elena Astanina'nın öldüğünü açıkladı. Saldırının ayrıntıları bağımsız olarak doğrulanamadı ve Kiev'den hemen açıklama gelmedi.

🔹 Rus seçim yetkilileri, Moskova'daki çevrim içi oy verme sisteminin siber saldırıya uğradığını açıkladı. Sıkıyönetim nedeniyle seçimleri askıya alan Kiev yönetimi, Rusya'daki oylamayı "sözde seçim" olarak nitelendirdi.

🔹 Berlin merkezli NEST düşünce kuruluşu, savaşın sonuçlarının Rusya içinde daha fazla hissedilmesinin seçmenleri Komünist Parti ve Yeni İnsanlar Partisi gibi sistem içi muhalefet partilerine yöneltebileceğini açıkladı.

🔹 Komünist Parti ile Yeni İnsanlar Partisi, büyük meselelerde Birleşik Rusya ile uyumlu oy kullanmalarına rağmen iktidar partisinin tercih edeceği oyların bir bölümünü çekebilir.

🔹 Putin, televizyonda yayımlanan seçim öncesi konuşmasında oylamanın Ukrayna'da savaşan Rus askerlerine desteği göstereceğini söyledi ve milyonlarca kişinin askerlerin arkasında durduğunu açıkladı.

🔹 İlk sonuçların pazar günü saat 18.00 GMT civarında açıklanmaya başlaması, daha kapsamlı sonuçların ise pazartesi günü yayımlanması bekleniyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yapacağı zirveden iki gün önce, salı günü New York’ta Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ile görüşecek.

🔹 ABD’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, görüşme takvimini açıkladı. Üst düzey bir ABD yetkilisi, Japonya’nın önemli bir müttefik ve bölgesel ortak olduğunu söyledi.

🔹 Trump ile Takaichi arasındaki görüşme, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında yapılacak. İki lider, haziran ayında Fransa’daki G7 zirvesi sırasında kısa bir ikili görüşme gerçekleştirmişti.

🔹 Trump yönetimi, Xi’nin 25 Eylül’e kadar Washington’a üç günlük devlet ziyareti yapacağını açıkladı. Bu görüşme, Trump’ın Ocak 2025’te göreve dönmesinden bu yana Xi ile üçüncü yüz yüze buluşması olacak.

🔹 Trump, mayıs ortasında Pekin’de Xi ile yaptığı ikinci görüşmenin ardından müzakerelerin bir bölümünü Takaichi’ye telefonla aktardı. Takaichi, Trump’ın Xi ile görüşmesinde Japonya’dan söz etmesinden memnuniyet duyduğunu söyledi.

🔹 Japonya ile Çin arasındaki ilişkiler, Takaichi’nin geçen kasım ayında Çin’in Tayvan’a yönelik saldırısının Japonya’nın savunma güçlerinin karşılık vermesine yol açabileceğini söylemesinin ardından son yılların en düşük seviyelerinden birine geriledi.

🔹 Japon yetkililer, Takaichi’nin Trump ile görüşmesinde Tokyo ve Washington’ın Çin politikasını koordine etmeye hazır olduğunu söyledi. Asya’daki ABD müttefikleri ve ortakları, Trump’ın ekonomik anlaşmalar karşılığında Pekin’e taviz vermesinden endişe ediyor.

🔹 Trump, Birleşmiş Milletler toplantısında yapacağı konuşmanın ardından Venezuela’nın geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez ve İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile de görüşecek. Trump ayrıca Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin liderleriyle çok taraflı toplantıya katılacak.

🔹 Rodriguez ve Burnham ile yapılacak görüşmeler, Trump’ın bu liderlerle ilk temasları olacak.

🔹 Yemen’deki Husiler, Kızıldeniz’in stratejik Babülmendep Boğazı yakınındaki toprakları ele geçirerek Suudi Arabistan’ın petrol sevkiyatı için kullandığı güzergâhı tehdit etti.

🔹 Husiler, Kızıldeniz kıyısındaki önemli liman kenti Mokha’yı ve suyolunun güney girişindeki Perim Adası’nı ele geçirdi. Bu bölgeler, dar boğazdan geçen gemilerin ateş menziline giriyor ve Husiler Yemen’in Kızıldeniz kıyısının tamamını kontrol ediyor.

🔹 Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından eğitilen, donatılan ve desteklenen güçler saldırı sırasında geri çekildi. Yemenli yetkililer, karşıt güçler arasındaki koordinasyon eksikliğinin ve iletişim sistemlerine yönelik müdahalelerin çekilmeyi hızlandırdığını söyledi.

🔹 Suudi Arabistan, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ablukaya almasının ardından mart ayında petrolünü doğudaki bölgelerden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na uzanan boru hattıyla taşımaya başladı. Boru hattına yönelik bir insansız hava aracı saldırısı Brent petrolünün fiyatını yükseltti.

🔹 Husilerin Kızıldeniz ve Babülmendep üzerindeki etkisi, İran ile birlikte dünyanın önemli deniz geçiş noktalarından ikisini kontrol edebilecekleri endişesini artırdı.

🔹 Husi sözcüsü Muhammed Abdusselam, 10 Eylül’de Kızıldeniz’de geçişlerin güvenli ve düzenli kaldığını, boğaz ile Kızıldeniz’in Yemen tarafından tehdit edilmediğini söyledi.

🔹 ABD’li yetkililer, Umman’da Husi temsilcileriyle görüştü. Husiler, Kızıldeniz’deki ABD gemilerine saldırmayacaklarını bildirdi; Donald Trump da Husilerin ABD ile savaşmak istemediğini söyledi.

🔹 Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Husilere karşı ABD hava saldırısı düzenlenmesini talep etti. Trump bu talebi kabul etmedi ve ABD’nin Suudi Arabistan’a doğrudan askeri destek verip vermeyeceği belirsiz kaldı.

🔹 Suudi Arabistan, Yemen genelinde müttefiklerini desteklemek için hava saldırıları düzenlemeye devam etti. Husi medyası, yerel üretim bir füzeyle Suudi savaş uçağının düşürüldüğünü gösteren bir video yayımladı.

🔹 Yemen’in Taiz ve petrol zengini Marib vilayetlerinde çatışmalar yeniden başladı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, birkaç gün içinde en az 100 bin kişinin yerinden edildiğini; 2.400’den fazla Yemenlinin Kızıldeniz’i geçerek Cibuti’ye kaçtığını bildirdi.

🔹 Husilerin 2014’te Sana’yı ele geçirmesi, ABD’nin istihbarat, lojistik ve mühimmat desteği sağladığı Suudi liderliğindeki askeri müdahaleyi başlattı. Suudi koalisyonunun yıllarca süren hava harekâtı Husileri yenemedi ve Yemen’de ağır insani sonuçlara yol açtı.

🔹 Husiler, Gazze savaşının başlamasının ardından 2023’te Filistinlilerle dayanışma gerekçesiyle Kızıldeniz’deki gemilere saldırmaya başladı. ABD, 2025’te Husilere karşı yaklaşık iki ay süren operasyonda yüzlerce hedefi vurdu; Airwars, operasyonda en az 224 sivilin öldüğünü hesapladı.

🔹 Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki ortaklık, Yemen’de desteklenen güçlerin doğu vilayetlerinde toprak ele geçirmesinin ardından zayıfladı. Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan’ın Yemen’e gönderilen Emirlikler’e ait silah sevkiyatını bombalamasından sonra ülkedeki kalan askerlerini çekti.

🔹 Husilerin Babülmendep üzerindeki kontrolü geçici olabilir; ancak örgüt, Kızıldeniz’de elde ettiği avantajı Suudi Arabistan ve müttefikleriyle yapılacak barış görüşmelerinde daha yüksek talepler için kullanabilir.

resim_caption alanı: Yemen kıyısı açıklarında Babülmendep Boğazı’nda iki tekne. Fotoğraf: Reuters

🔹 Suudi Arabistan makamları, başkent Riyad’da cumartesi sabahı iki hava saldırısı uyarısı yayımladı. Bu, mart ve nisan aylarındaki ABD-İran savaşının zirvesinden bu yana Riyad’daki ilk uyarı oldu.

🔹 Krallığın erken uyarı sistemi, Riyad sakinlerine yerel saatle 04.00 ve 06.00’da acil durum bildirimi gönderdi. Suudi sivil savunması, her iki durumda da tehlikenin kısa süre sonra sona erdiğini açıkladı.

🔹 Cidde, Yanbu ve Kızıldeniz’deki Farasan Adası da gece boyunca benzer uyarılar aldı.

🔹 Yemen merkezli, İran destekli Husiler bu ay Suudi Arabistan’ın batısındaki kentleri ve enerji altyapısını hedef aldı. Suudi hükümeti, geçen hafta Irak’tan düzenlenen bir insansız hava aracı saldırısının Doğu-Batı petrol boru hattını kapattığını açıkladı.

🔹 Husiler son bir ayda Suudi Arabistan’a neredeyse her gün saldırı düzenledi. Perşembe günü Taif’e yönelik saldırıda bir kişi öldü, birkaç kişi yaralandı.

🔹 Husiler, Kızıldeniz’deki Babülmendep üzerindeki kontrolünü artırmak için operasyonlarını genişletti; Yemen’in batı kıyısındaki Muha limanını ve boğaz yakınındaki bazı adaları ele geçirdi.

🔹 İran destekli grup, Kızıldeniz’de Suudi gemilerine abluka uyguladığını açıkladı ve su yolunda birçok gemiyi vurdu. Kızıldeniz, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin ABD-İran savaşı nedeniyle neredeyse durmasının ardından Suudi Arabistan için önemli bir petrol ihracat güzergâhına dönüştü.

🔹 Hürmüz Boğazı’nı bypass eden boru hattının geçen hafta kapanması, arz sıkıntısı yaşayan enerji piyasasını daha da sıkıştırdı ve petrol fiyatlarını yükseltti. Saudi Aramco, boru hattını birkaç gün içinde yaklaşık yarı kapasiteyle, altı hafta içinde ise tam kapasiteyle yeniden işletmeyi planlıyor; petrol fiyatları kazanımlarının bir bölümünü geri verse de varil başına yaklaşık 100 dolar seviyesinde kalıyor.

🔹 Boru hattına yönelik saldırı ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması, Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını sert biçimde düşürdü. Yeni çatışmalar, krallığın ekonomiyi çeşitlendirmek için yatırımcı ve turist çekme girişimlerini etkileyebilir.

🔹 Riyad, gelecek ay Suudi Arabistan’ın başlıca yatırım konferansı Future Investment Initiative’e ev sahipliği yapacak. Konferansa JPMorgan Chase CEO’su Jamie Dimon ve Goldman Sachs yöneticisi David Solomon’un da aralarında bulunduğu üst düzey Wall Street yöneticilerinin katılması bekleniyor.