🔹 Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, enflasyonun yüksek kalmayı sürdürdüğünü ve baskıların İran savaşı kaynaklı petrol fiyatı şokunun ötesine yayıldığını söyledi.

🔹 Kashkari, ABD halkının her gün hissettiği enflasyonun yalnızca petrol fiyatlarından kaynaklanmadığını, ekonominin tüm alanlarında görüldüğünü açıkladı.

🔹 Fed politika yapıcıları, 15-16 Eylül toplantısında faiz oranlarını çeyrek puan artırma kararı aldı. Bu artış, 2023’ten bu yana yapılan ilk faiz artırımı oldu.

🔹 Faiz artışı, beş yılı aşkın süredir Fed’in yüzde 2 hedefini yakalayamayan enflasyonu soğutma amacı taşıyor.

🔹 Kashkari, enflasyonun Orta Doğu’daki çatışmaların veya tarifelerin etkilediği kategorilerle sınırlı kalmadığını ve hizmet sektöründe de enflasyon görüldüğünü söyledi.

🔹 Kashkari, enflasyonu hedefe çekmenin Fed’in görevi olduğunu ve ABD merkez bankasının bunu sağlayacak araçlara sahip bulunduğunu belirtti.

🔹 Minneapolis Fed Başkanı, temmuz ayında faizlerin sabit tutulması kararına karşı çıkan ve faiz artırılmasını isteyen üç yetkiliden biri oldu.

🔹 Kashkari, faiz artırmak için fazla beklemenin enflasyonun kalıcı hale gelmesine ve Fed’in daha sert adımlar atmasını gerektirmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Kashkari, jeopolitik çatışmalara ve ticaret sorunlarına rağmen ABD ekonomisinin dayanıklı kaldığını, iş gücü piyasasının da güçlü olduğunu söyledi.

🔹 Kashkari, çatışmaların gündemden düşmesiyle ekonomik büyümenin öne çıkmasını ve enflasyonu düşürmesini umduğunu söyledi. Enflasyonun yavaşlamasının Fed’in işini kolaylaştıracağını ekledi.

🔹 Malezya Başbakanı Anwar İbrahim’in bir Bollywood klasiğini seslendirdiği video sosyal medyada yayıldı. Anwar, Kishore Kumar’ın 1965 tarihli “Khwab Ho Tum Ya Koi Haqeeqat” şarkısını ezberden söyledi.

🔹 Anwar, 12-13 Eylül’de Yeni Delhi’de düzenlenen ve Malezya’nın ortak ülke olarak katıldığı yıllık BRICS Zirvesi’ne katıldı.

🔹 Anwar, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile görüştü ve iki ülke arasında daha fazla sermaye ile ekonomik fırsat akışı için siyasi liderler ve iş dünyası temsilcileriyle temaslarda bulundu.

🔹 Malezya, ABD ile Çin arasındaki ticaret ve teknoloji rekabeti sürerken ekonomik ve stratejik seçeneklerini genişletmeye çalışıyor. İki ülkeyle yapılan karşılıklı ticaretin toplam değeri 2025’te 900 milyar ringgitin üzerine çıktı.

🔹 ABD, Malezya’nın en büyük yabancı yatırım kaynağı olurken Çin, ülkenin sanayisini destekleyen ham madde ve ekipmanı sağlıyor. İki ülke, Malezya’nın küresel çip montajı, test ve paketleme talebinin yaklaşık yüzde 13’ünü karşılayan yarı iletken sektörü için önemli alıcı ve tedarikçiler arasında yer alıyor.

🔹 Malezya ile Hindistan arasındaki ticaret 2025’te 79,3 milyar ringgit olarak gerçekleşti. Bu tutar, Malezya’nın ABD ve Çin’le yaptığı ticaretin oldukça altında kaldı.

🔹 Malezya hükümeti ve şirketleri, Hindistan’ın 1,4 milyardan fazla nüfusa sahip pazarına erişimi artırmaya çalışıyor. Hindistan, Malezya’nın ihracatını artırma potansiyeli en yüksek yakın komşusu olarak öne çıkıyor.

🔹 Yarı iletkenler, iki ülke arasındaki ticaret ve iş birliğini geliştirmek için öne çıkan alanlardan biri. Malezya’nın gelişmiş paketleme ve test kapasitesi, Hindistan’ın entegre devre tasarımı ve çip üretimindeki deneyimiyle tamamlanabilir.

🔹 Malezya, Hindistan’a daha fazla palm yağı satabilir ve gıda güvenliğini güçlendirmek için Hindistan’dan daha fazla pirinç alabilir.

🔹 Anwar, Modi ile görüşmesinin ardından Hindistan ve Rusya tarafından ortak geliştirilen BrahMos havadan karaya füze sistemini satın almakla ilgilendiklerini açıkladı. Bu adım, Malezya’nın savunma ihtiyaçlarında ABD’ye veya ABD’yle uyumlu ülkelere bağımlılığını azaltabilir.

🔹 BrahMos sisteminin olası alımı, Malezya’nın Güney Çin Denizi’ndeki caydırıcılık algısını etkileyebilir. Malezya’nın herhangi bir alımın belirli bir ülkeyi hedeflemekten çok ulusal savunmayı güçlendirmeyi amaçladığını açıkça anlatması gerekiyor.

🔹 Malezya’nın Hindistan’la yakınlaşması, ABD ve Çin’in ülkeyi taraf seçmeye yönelik baskısını artırabilir. Malezya, dış politikasında ilkeler temelinde bağlantısız ve tarafsız yaklaşımını sürdürmeye çalışıyor.

🔹 İngiltere, Batı Şeria’daki yerleşim ürünlerinin ithalatını yasaklamayı ve ilgili önlemleri yasayla uygulamayı planlıyor. 11 ülke benzer önlemlere katılma sözü verdi.

🔹 İsrail hükümeti, İngiltere’nin yaptırım planına sert tepki verdi. Hükümet; İngiltere’nin Doğu Kudüs konsolosluğunu kapatma, Filistin seçim merkezindeki İngiliz eğitimini sona erdirme ve 12 İngiliz milletvekilinin İsrail’e girişini yasaklama gibi adımlar açıkladı.

🔹 Doğrudan yabancı yatırım geçen yıl yüzde 78 artarak 26,2 milyar dolarla rekor kırdı ve bu yılın ilk yarısında 30,1 milyar dolara ulaştı. 2021’den bu yana İsrail’e doğrudan yabancı yatırım yüzde 37 artarken küresel yatırım yüzde 30 geriledi.

🔹 Avrupa ülkeleri, Rusya’dan gelen tehditler nedeniyle İsrail silahlarını rekor düzeyde satın alıyor. Finlandiya Güvenlik ve İstihbarat Servisi Direktörü Juha Martelius, alımlarda ürünün geldiği yerden bağımsız olarak kaliteye öncelik verdiklerini söyledi.

🔹 ABD, Çin ve İsrail’le ticari ve yatırım ilişkileri bulunan Arap ülkeleri İsrail’e aktif yaptırım uygulamıyor. Avrupa ülkelerinin açıkladığı yaptırımların çoğu ise henüz kabul edilmedi veya yavaş uygulanıyor.

🔹 Hollanda, yerleşimlerde tamamen ya da kısmen üretilen malların ithalatı ile alım satımına yönelik kısıtlamaları gelecek salı yürürlüğe koyacak. İspanya, yerleşim ürünleri ile İsrail silahlarının ithalatını ve reklamını yasakladı; Fransa ve Polonya da kendi önlemlerini hazırlıyor.

🔹 Yaptırımlar şimdilik ağırlıklı olarak yerleşimleri hedefliyor. İsrail ihracatının yaklaşık yüzde 5’i yerleşimlerden geliyor ve bu bölgeler neredeyse hiç yabancı yatırım almıyor.

🔹 Yaptırımların yasayla uygulanması, önceki tüketici boykotlarından farklı bir aşama oluşturuyor. İngiltere’nin yerleşim faaliyetlerini finanse eden İsrail bankalarına yaptırım uygulaması, İsrail ekonomisi üzerinde daha geniş etki yaratabilir.

🔹 Avrupa ve ABD kamuoyunda İsrail’e yönelik olumsuz tutum artıyor. İsrail’in Batı Şeria’daki ilhak politikalarını ve şiddeti sürdürmesi ya da Gazze’den “gönüllü göç” politikalarını uygulamaya koyması halinde Avrupa’daki siyasi baskı artabilir.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump’ın İngiltere’yi yaptırımları açıklamaktan vazgeçirmemesi, Washington’da İsrail’in konumunun zayıfladığına işaret ediyor. ABD askeri yardımının mevcut 10 yıllık çerçevenin çok ötesine uzatılması beklenmiyor; gelecekteki bir Demokrat ya da JD Vance yönetimi ABD yaptırımlarını değerlendirebilir.

🔹 Avrupa Birliği, İsrail’e tercihli ticaret statüsü sağlıyor, İsrail araştırmaları ve inovasyonuna yıllık 120-300 milyon avro fon aktarıyor, İsrailli şirketlere milyarlarca avro yatırım yapıyor ve geçen yıl 17 milyar dolarlık İsrail ürünü satın aldı. AB, İsrail’in en büyük ticaret ortağı konumunda.

🔹 Idaho’da aile hekimliği kliniği işleten Joshua ve Ashley Durham, primlerin aylık yaklaşık 1.600 dolara yükselmesi üzerine iki çocuklarıyla birlikte sağlık sigortalarını bıraktı.

🔹 Çift, sağlık giderlerini birkaç yılda biriktirdikleri 50.000 dolarlık sağlık tasarruf hesabından karşılıyor. Bu yıl şimdiye kadar kontakt lens, ruh sağlığı terapisi ve fizik tedavi için yaklaşık 9.000 dolar harcadı.

🔹 2024’te sağlık çalışanlarının yüzde 7’si sigortasızdı; 65 yaş altındaki yetişkinlerin genelindeki oran yüzde 11, doktorlardaki oran ise yüzde 2 oldu.

🔹 İşverenler, sağlık sigortası maliyetlerinin 2027’de yüzde 8,2 daha artmasını bekliyor. Küçük sağlık işletmeleri, prim artışlarını karşılamakta zorlanıyor.

🔹 Cumhuriyetçilerin öncülüğündeki Kongre, pandemi döneminde uygulanan bazı Uygun Fiyatlı Bakım Yasası pazar yeri kredilerini yenilemedi. Düşük gelirli kişiler için sübvansiyonlar devam ediyor.

🔹 Kongre Bütçe Ofisi, genişletilmiş ACA sübvansiyonlarının sona ermesi ve One Big Beautiful Bill Act kapsamındaki tahmini 1,1 trilyon dolarlık kesintiler nedeniyle ABD’de sigortasız kişi sayısının 10 yılda yaklaşık 15 milyon artmasını bekliyor.

🔹 Sağlıklı kişilerin sigortadan ayrılması, sigorta havuzunda daha fazla sağlık hizmetine ihtiyaç duyan kişilerin kalmasına yol açıyor; sigortacılar da kalan kişilerin maliyetlerini karşılamak için primleri artırıyor.

🔹 Boise’de hemşire pratisyen olarak çalışan Samantha LeGault’un ailesi için işveren destekli sigortanın aylık primi 700 dolardan 1.500 dolara çıktı. LeGault, tasarruf etmek için diş sigortasını bıraktı ve gelirinin yaklaşık beşte birini primlere ayırıyor.

🔹 Emekli sağlık yöneticisi Jill Kordick’in sağlık sigortası primi, ACA vergi kredilerinin sona ermesiyle aylık 75 dolardan 800 dolara yükseldi. 10.000 dolarlık muafiyet nedeniyle sinüs enfeksiyonu için doktora gitmeyi haftalarca erteledi; enfeksiyon daha sonra kulak enfeksiyonuna dönüştü.

🔹 Durham çifti, sağlık sigortası olmayan bir çocuğun babasına ait 1.160 dolarlık faturayı tahsilat şirketine göndermek yerine sildi. Kliniklerini kendileri işlettikleri için bazı hastalara ödeme kolaylığı sağlayabiliyorlar.

🔹 Ashley ve Joshua Durham, sağlık sigortası olmadan tedavi masraflarını karşılamayı sürdürüyor. Çiftin bu tercihi, şimdiye kadar aylık prim ödemelerinden daha düşük maliyet oluşturdu.

🔹 Kuzey Kore, pazar günü doğu kıyısı açıklarına yaklaşık üç saat arayla iki kısa menzilli balistik füze fırlattı.

🔹 Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, ilk füzenin yerel saatle 15.00 civarında Wonsan bölgesinden fırlatıldığını ve yaklaşık 450 kilometre uçtuğunu açıkladı.

🔹 Güney Kore ordusu, ilk füzenin Hwasong-11 serisine ait olduğunun tahmin edildiğini bildirdi.

🔹 İkinci füze, Wonsan bölgesinden yaklaşık 17.50'de fırlatıldı ve 600 kilometreden fazla yol aldı.

🔹 Japonya Savunma Bakanlığı, ilk füzenin balistik füze gibi göründüğünü açıkladı. Japonya kamu yayıncısı NHK, füzenin Japonya'nın münhasır ekonomik bölgesinin dışına düştüğünü bildirdi.

🔹 Güney Kore ve ABD istihbarat makamları, fırlatmanın ilk aşamasından itibaren gelişmeleri izledi ve Japonya ile bilgi paylaştı.

🔹 Güney Kore Ulusal Güvenlik Konseyi, füze fırlatmasını kınadı ve Pyongyang'a füze faaliyetlerini derhal durdurma çağrısı yaptı. Konsey, denemenin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarını doğrudan ihlal ettiğini açıkladı.

🔹 Japonya, Pekin'deki büyükelçilik kanalları üzerinden protesto sundu. Japonya Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi, Kuzey Kore'nin eylemlerinin Japonya'nın, bölgenin ve uluslararası toplumun barış ve güvenliğini tehdit ettiğini söyledi.

🔹 Kuzey Kore, cumartesi günü Birleşmiş Milletler nükleer denetim kuruluşunun ülkenin nükleer programına yönelik kararını reddetti.

🔹 Pyongyang, geçen hafta Güney Kore ve Japonya'nın da katıldığı, 29 Ağustos-10 Eylül tarihlerinde Guam yakınlarında düzenlenen ABD öncülüğündeki deniz tatbikatını kınadı.

🔹 Kim Jong Un'un kız kardeşi Kim Yo Jong, ABD öncülüğündeki askeri tatbikatların Kore Yarımadası'ndaki gerilimi sürekli kötüleştirdiğini söyledi ve Kuzey Kore'nin nükleer cephaneliğini güçlendirme politikasını değiştirmeyeceğini açıkladı.

🔹 Markwayne Mullin, Trump yönetiminin sınır dışı etme kampanyasının açık sözlü savunucusu olarak öne çıkarken, görevindeki yaklaşık altı ayın ardından özellikle Trump tabanındaki sertlik yanlılarının liderliğiyle ilgili şüphelerini aşmaya çalışıyor.

🔹 Mullin göç konusundaki söylemini sertleştirdi ve tutuklama ile gözaltı sayılarını artırdı; ancak etkili muhafazakârlar onu hâlâ bu konuda fazla yumuşak görüyor.

🔹 Beyaz Saray, Mullin’in müttefiki ve kıdemli danışmanı Lance Schroyer’in ICE direktörlüğü adaylığını, Donald Trump’ın seçimi açıklamasından üç aydan kısa süre sonra ve gerekçe göstermeden geri çekti.

🔹 Trump’ın sınır politikalarından sorumlu yetkilisi Tom Homan, ICE deneyimi bulunmayan Schroyer’in kuruma liderlik edecek nitelikte olmadığını düşündü ve yıllarca kurumda görev yapan vekil direktör David Venturella’yı destekledi.

🔹 Mark Morgan, Mullin’in Schroyer’e desteğinin iş için en nitelikli kişiyi değil, bir arkadaşını seçtiği izlenimi yarattığını söyledi. Schroyer, Mullin’in Oklahoma’daki güvenlik ekibinde görev yapmıştı.

🔹 ICE, Maine’de ICE görevlilerinin Kolombiyalı bir erkeği vurmasının ardından trafik durdurmalarının neredeyse tamamını durdurdu; Trump kısa süre sonra durdurmaların devam edeceğini duyurdu ve Mullin’in Beyaz Saray’ın önüne geçmesine tepki gösterdi.

🔹 Mullin, haziranda sınır dışı edilme korumalarını yeni kaybeden Haitililerin yasal statü başvurusunda bulunmaları hâlinde ABD’de kalabileceğini söyledi. Bu açıklama, Haitililerin derhâl ve agresif biçimde sınır dışı edilmesini bekleyen Trump destekçilerinin tepkisini çekti.

🔹 Mullin, ağustosta Ulusal Valiler Birliği konferansında Trump yönetimi döneminde yaklaşık bir milyon kişinin ABD vatandaşlığı aldığını söyledi; ICE’nin valilerin hapishanelerindeki göçmenlere erişmesi hâlinde yerel topluluklardan uzak duracağını açıkladı ve göç reformuna destek verdiği izlenimini yarattı.

🔹 Sağ kanattan gelen eleştirilerin ardından Mullin, X’te “Kaçaklar için hiçbir zaman af yok. Yasa devletiyiz. ABD’de yasa dışı bulunuyorsanız gözaltına alınacak ve sınır dışı edileceksiniz” dedi.

🔹 Trump yanlısı influencer Nick Sortor, Mullin’in ICE’nin “en kötüler” teslim edildiği sürece kentlerde görünmeyeceği yönündeki mesajını eleştirdi. Sortor’un X’te 1,5 milyondan fazla takipçisi bulunuyor.

🔹 İç Güvenlik Bakanı, Trump’ın kitlesel sınır dışı etme hedefini iyi basın ve anket sonuçları talebiyle dengelemek zorunda; süreç yüksek sayıda personel, gözaltı kapasitesi, uçak, otobüs ve hızlı geri gönderme anlaşmaları gerektiriyor.

🔹 Mullin ayrıca, Kristi Noem döneminde Minnesota’da yürütülen ve iki ABD vatandaşının federal ajanların müdahalesiyle hayatını kaybettiği göçmenlik operasyonlarının ardından İç Güvenlik Bakanlığı’nın imajını düzeltmeye çalışıyor. Mullin daha düşük profilli bir yönetim sözü verdi, ancak daha yumuşak üslubu Trump tabanında ters tepki yarattı.

🔹 ABD Merkez Bankası, gösterge faizini çarşamba günü yüzde 3,9’a yükseltti.

🔹 Başkan Donald Trump, faiz artışının ardından Merkez Bankası’na yönelik eleştirilerini yineledi ve ABD faizlerinin yüzde 1 olması gerektiğini söyledi.

🔹 Ekonomistler, uzun vadeli borçlanma maliyetlerinde Merkez Bankası kararlarından çok daha geniş ekonomik eğilimlerin belirleyici olduğunu belirtiyor.

🔹 ABD ekonomisi tekrarlanan şoklara rağmen istikrarlı büyüyor; büyüme hızlanabilirken enflasyon yüksek kalmayı sürdürüyor.

🔹 Büyük teknoloji şirketleri yapay zekâ veri merkezleri kurmak için yüksek miktarda borçlanıyor, federal hükümet ise büyük yıllık bütçe açıkları vermeye devam ediyor.

🔹 Bu eğilimler, Merkez Bankası’nın kararlarından bağımsız olarak faizlerin daha yüksek kalabileceğine işaret ediyor.

🔹 Büyük Durgunluk sonrasındaki yaklaşık 15 yıllık düşük faiz ve düşük enflasyon dönemi sona ererken, daha yüksek fiyat ve faizlerin olduğu bir dönem başladı.

🔹 Ortalama 30 yıllık mortgage faizi geçen hafta yüzde 6,95’e çıkarak bir buçuk yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaştı.

🔹 RSM başekonomisti Joe Brusuelas, ekonominin pandemi öncesindeki zayıf tüketici ve şirket talebinden, güçlü harcamaların arz şokları ve darboğazlarla çakıştığı yeni bir yapıya geçtiğini söyledi.

🔹 İran savaşı petrol ve doğal gaz fiyatlarını artırırken, yapay zekâ yatırımları bilgisayar çipleri, elektronik ekipman ve iş gücü arzındaki yetersizliklerle karşılaşıyor.

🔹 Alphabet’in Google’ı ve Meta’nın Facebook’u gibi teknoloji şirketleri, biriktirdikleri nakdi yapay zekâ veri merkezlerine yönlendiriyor ve bu yatırımlar için daha fazla borçlanıyor.

🔹 ABD’li tüketiciler ekonomiye ilişkin kötümser anket sonuçlarına rağmen harcamalarını güçlü biçimde sürdürüyor. Temmuz-eylül döneminde ekonomik büyümenin yıllıklandırılmış yüzde 3’e ulaşması bekleniyor.

🔹 Yapay zekâ yatırımları ve hükümet tahvillerinin borç verenler için rekabet etmesi, uzun vadeli faizleri yükseltiyor. 10 yıllık Hazine tahvilinin getirisi bu yıl yüzde 5’i aşarak 2023’ten bu yana ilk kez bu seviyeye çıktı.

🔹 Enflasyon son beş ayda ortalama ücretlerdeki yıllık artışı geride bıraktı; fiyat artışları ve satın alınabilirlik, ara seçimler öncesinde ABD’lilerin başlıca endişeleri arasında yer alıyor.

🔹 Brusuelas, ekonomik büyümenin yapay zekâ yatırımlarına ve yükselen hisse fiyatlarından yararlanan varlıklı tüketicilerin harcamalarına aşırı derecede bağlı olduğunu söyledi.

🔹 Enflasyon kalıcı olduğunda yatırımcılar, mortgage faizlerini güçlü biçimde etkileyen 10 yıllık Hazine tahvili gibi uzun vadeli tahviller için daha yüksek faiz talep ediyor.

🔹 Ukraynalılar, Rusya’nın saldırıları ve geçen kış yaşanan uzun süreli ısınma, su ve kanalizasyon kesintilerinin ardından yaklaşan kış için acil durum planları hazırlıyor.

🔹 Geçen kış Kiev’de sıcaklıkların -20 dereceye düşmesiyle Troeşçina bölgesinde yüz binlerce kişi ısınma, elektrik ve su kesintileriyle karşılaştı.

🔹 Rusya’nın gelişmiş insansız hava araçları kullanması ve hava savunma füzesi önleyicilerindeki kritik eksiklik, Ukraynalıları taşınmayı, yurtdışına çıkmayı, odun depolamayı ve kışlık ekipman almayı düşünmeye yöneltiyor.

🔹 Polonya Başbakanı Donald Tusk, önümüzdeki dönemi savaşın bugüne kadarki en kritik anı olarak nitelendirdi. Ukrayna Başbakanı Sergii Koretskyi, hükümetin planlarını mümkün olan en kötü koşullara göre yaptığını söyledi.

🔹 Ukrayna şehirlerindeki merkezi ısıtma sistemleri, sabit altyapıya ve sıcak su boru ağlarına dayanıyor. Büyük bir tesisin hasar görmesi geniş bölgeleri ısınmasız bırakabilir; boruların donmasını önlemek için sistemlerin boşaltılması kesintileri uzatabilir.

🔹 Kiev’de yaşayan Anna Storozh, eşi ve kızıyla birlikte başkentteki dairesinden, odun sobası bulunan Vita-Lytovska’daki bir eve taşındı. Storozh, elektrik olmadan yaşayabileceğini ancak ısınmanın sona erdiği noktayı kendi dayanma sınırı olarak gördüğünü söyledi.

🔹 Ukrayna’da odun fiyatları, artan talep nedeniyle geçen yıla kıyasla yaklaşık yüzde 70 ila 80 yükseldi.

🔹 Başbakan Koretskyi, ülke genelindeki dizel jeneratörlerle çalışan geçici “yenilmezlik noktaları” ağının genişletileceğini açıkladı. Bu merkezlerde insanların ısınması, cihazlarını şarj etmesi ve sıcak yemek alması planlanıyor.

🔹 Koretskyi, yabancı ortaklardan elektrik, ısıtma ve su hizmetlerinin onarımı için ekip göndermelerini istedi. Avrupa ülkeleri enerji santralleri ve ısıtma ekipmanları için yedek parça desteği sağlıyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, kış için en az 300 Patriot önleme füzesine ihtiyaç duyulduğunu söyledi ve ABD’nin rezervlerinin yüzde 5 ila 10’unu Ukrayna’ya satmasını önerdi.

🔹 Avrupa liderleri, Birleşmiş Milletler toplantıları sırasında ABD Başkanı Donald Trump’tan Ukrayna’ya daha fazla Patriot sistemi sağlamasını istemeyi planlıyor. Almanya ve bazı Avrupa ülkeleri kendi stoklarından füze göndermeyi ve daha fazla Patriot sistemi satın almayı planlıyor.

🔹 Rusya, ağustos ayından bu yana balistik füze kullanımını azaltarak jet motorlu insansız hava araçlarına yöneldi. Bu durum, füzelerin ekim sonu veya kasım başında başlayabilecek soğuk dönemde Ukrayna’nın elektrik ve ısıtma altyapısına yönelik saldırılar için biriktirilebileceği ihtimalini gündeme getiriyor.

🔹 ABD Savunma Bakan Yardımcısı Elbridge Colby, müttefiklerin savaşın gidişatı konusunda gerçekçi olması gerektiğini söyledi ve savaşın ne zaman sona ereceğinin öngörülemeyeceğini belirtti.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in enerji ateşkesini kabul etmesi halinde Ukrayna rahatlayabilir; ancak Moskova’nın böyle bir anlaşmayı kabul etmeye hazır olduğuna dair işaret bulunmuyor.

🔹 Tusk, Rusya’nın Ukrayna’nın fiilen teslim olması olmadan ateşkes veya barış konusunda ciddi görüşmelere hazır olmadığını söyledi. Koretskyi de Rusya’nın barış istediğine dair işaret görmediğini açıkladı.

🔹 Bazı Avrupalı yetkililer, Ukrayna’nın kışı atlatamaması halinde savaşı sonunda kaybedebileceğinden endişe ediyor. Diğer müttefikler ise önleyici füze eksikliğine rağmen Ukrayna’nın zorluklarla başa çıkabileceğine inanıyor.

🔹 Anna Storozh, Ukraynalıların beş yıldır koşulların daha da zorlaşmasına hazırlandığını ve toplumda tamamen umutsuzluk bulunmadığını söyledi.

🔹 Husiler, Yemen’in batı kıyısını, El-Muha liman kentini, Perim Adası’nı ve Bab el-Mendeb Boğazı’nı kontrol altına aldı.

🔹 Husiler 2014’ten bu yana Yemen topraklarının yaklaşık üçte birini ve nüfusun yüzde 60’tan fazlasını kontrol ediyor.

🔹 Suudi Arabistan, Husilerle yaklaşık yedi yıl savaştıktan sonra 2022’de ateşkes imzaladı.

🔹 Donald Trump yönetimi, Husilerle Mayıs 2025’te ateşkes anlaşması imzaladı; bu ay Umman’da Husilerle doğrudan görüşmeler yapıldı.

🔹 Görüşmelerin ardından Husilerin ABD gemilerine saldırmama taahhüdü verdiği bildirildi; bazı iddialarda İsrail gemilerinin de kapsam dışında tutulduğu belirtildi.

🔹 Husiler İran’ın silahlarına ve teknolojik yardımına dayanıyor, ancak ekonomik açıdan İran’a bağımlı değil ve kullandıkları silahların önemli bölümünü kendileri üretiyor.

🔹 Husiler, İran’ın emirlerini uygulayan bir uzantıdan çok, çıkarları zaman zaman İran’la örtüşmeyen bir ortak olarak hareket ediyor.

🔹 Husiler, ABD ile önceki ve mevcut müzakereler için İran’dan izin almadı; Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların durdurulması talebine İran’ın olumlu yanıt verip veremeyeceği kesin değil.

🔹 Husiler, Yemen’in resmi ve uluslararası alanda tanınan hükümetini Batı’nın kuklası ve gayrimeşru bir yönetim olarak görüyor.

🔹 Husiler, askeri kazanımlarını Yemen içinde siyasi ve diplomatik kazanımlara dönüştürmek istiyor.

🔹 Talepler arasında kontrol ettikleri bölgelerde meşru hükümet olarak tanınmak, Yemen hava sahasının tamamen açılması, İran uçaklarının inişine izin verilmesi, Suudi Arabistan tarafından finanse edilen geniş bir bütçe ve yeni bir yönetim yapısı bulunuyor.

🔹 Körfez ülkeleri, özellikle Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’deki gelişmeler nedeniyle çifte deniz kuşatması altında bulunuyor.

🔹 Körfez ülkeleri ve Irak dışişleri bakanlarının İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile yapması planlanan görüşme, Husi saldırıları ve Körfez ülkeleri arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle gerçekleşmedi.

🔹 Körfez ülkeleri, Avrupa savaş gemileri, ABD F-35’leri veya Pakistan savaş uçaklarının yer alacağı geniş kapsamlı bir askeri operasyon şu anda gerçekçi görünmüyor.

🔹 Suudi Arabistan’ın Yemen’de yedi yıl süren savaş deneyimi ve İran’la yürüttüğü savaşın siyasi sonuç üretmemesi, yeni bir savaş seçeneğine yönelik isteği azalttı.

🔹 Nammo Üst Yöneticisi Morten Brandtzæg, Avrupa’nın artan silah talebini tek başına karşılayamayacağını ve üretim artışının tüm NATO ülkelerini kapsayan müttefik çabası olması gerektiğini söyledi.

🔹 Brandtzæg, Avrupa savunma sanayisinin ABD ile endüstriyel bağlarını koparmaması gerektiğini belirtti.

🔹 Norveç ve Finlandiya hükümetlerinin ortak olduğu Nammo, F-35 savaş uçaklarında kullanılan AMRAAM füzeleri için roket motorları üretiyor.

🔹 Nammo’nun Norveç’in Raufoss kentinde ürettiği roket motorları ABD’ye gönderiliyor ve Raytheon tarafından füzelere monte ediliyor. Füzeler daha sonra F-35 kullanan Avrupa ülkelerine teslim ediliyor.

🔹 Avrupa ile ABD arasındaki savunma tedarik zincirlerinin birçok alanda entegre olduğunu belirten Brandtzæg, üretimin tamamen Avrupa’ya taşınması için yeterli zaman bulunmadığını söyledi.

🔹 Avrupa hükümetleri, Donald Trump yönetimiyle gerilen ilişkiler ve bazı ABD silahlarının teslimatlarındaki gecikmeler nedeniyle savunma sanayilerini güçlendirmeye ve ABD silahlarına bağımlılığı azaltmaya yönelik planlarını artırdı.

🔹 ABD, kendi stoklarını yenilemeye öncelik verdiği için Avrupalı müttefiklerini füze sistemleri de dahil bazı silahların teslimatında uzun gecikmeler yaşanabileceği konusunda uyardı.

🔹 Nammo, ABD’de üretimi artırarak Avrupa’daki tesislerinde daha fazla üretim kapasitesi oluşturuyor.

🔹 ABD yapımı Patriot hava savunma sistemindeki ciddi gecikmeler, hükümet müşterilerinin bekleme sürelerini gelecek on yıla kadar uzattı.

🔹 Danimarka, Franco-İtalyan SAMP-T NG hava savunma sistemini satın almak için sözleşme imzalayan ilk ülke oldu; ilk teslimatların 2028’de yapılması bekleniyor.

🔹 Thales Üst Yöneticisi Patrice Caine, Avrupa ve Orta Doğu’da yaklaşık 12 ülkenin SAMP-T NG sistemiyle ilgilendiğini söyledi. Caine, ilgiyi sistemin performansına ve Patriot sisteminin sınırlı bulunabilirliğine bağladı.

🔹 Thales, ABD yapımı Hydra-70 roketlerindeki mevcut eksikliği gidermek için Belçika’da üretilen lazer güdümlü roketini Birleşik Krallık’a sunmak üzere hükümetle görüşüyor.