🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in bu hafta Washington’a yapacağı ziyaret öncesinde ülkenin küresel etkisi artarken, milyonlarca Çinli durgun ekonomide düşük fırsatlı işlerde çalışıyor.

🔹 Pekin’de yemek dağıtıcısı olarak çalışan 30 yaşındaki Tu Xuxin, elektrikli scooterıyla günde 14 saate, haftada altı güne kadar çalışıyor. İyi bir haftada yaklaşık 500 dolar kazanmasına rağmen kitap okumaya ve kariyer değiştirmeye zaman bulamıyor.

🔹 Çin’de 280 milyondan fazla kişi gig ekonomisinde çalışıyor. Bu sayı 2019’dan bu yana yüzde 75 arttı.

🔹 Çin hükümeti bu yıl ekonomik büyümenin yüzde 5’in altında kalmasını bekliyor. Bu oran, 1991’den bu yana en zayıf performans olurken, bazı bağımsız ekonomistler ülke ekonomisinin neredeyse hiç büyümediğini savunuyor.

🔹 Şi yönetimi, halkın günlük harcamaları baskılanırken yarı iletkenler ve yapay zekâ gibi ileri teknolojilere yatırım yapıyor. Ekonominin sanayi üretimini destekleyen, hanehalkı tüketimini ise sınırlayan yapısı iç talebi zayıflatıyor.

🔹 Çin’de hanehalkı tüketimi ekonominin yüzde 40’ını oluşturuyor; dünya ortalaması yüzde 64 seviyesinde. Ortalama Çinli hane gelirin yaklaşık yarısını biriktiriyor ve düşük faizler tasarruflardan elde edilen getiriyi sınırlıyor.

🔹 2021’den bu yana devlet yatırımları imalat sektörüne yöneldi. Çin her yıl ABD ve Avrupa’nın toplamından üç kat daha fazla yeni üretim kapasitesi eklerken, her bir ek üretim doları ABD veya Avrupa’ya kıyasla yüzde 70 daha fazla sermaye gerektiriyor.

🔹 Yerel yönetimler ve kamu şirketleri sanayi yatırımlarını finanse etmek için borçlandı. Çin’in toplam borcu ekonomisinin yüzde 300’ünü aştı.

🔹 İç talebin yetersiz kalması, Çinli üreticileri elektrikli araçlar, kimyasallar, güneş panelleri, çelik ve çimento gibi ürünleri düşük fiyatlarla dış pazarlara satmaya yöneltti. Bu durum Çin’in ticaret ortaklarında tepkiye yol açıyor.

🔹 Trump yönetiminin Çin’in de aralarında bulunduğu ülkelerdeki aşırı kapasiteyi hedefleyen yeni gümrük vergilerini açıklaması bekleniyor. Avrupa yetkilileri de ucuz Çin elektrikli araçlarının Almanya otomotiv sektöründeki etkisini sınırlamak için yeni ticaret engellerini değerlendirecek.

🔹 Çin’de kişi başına yıllık gelir 2001’deki 1.100 dolardan yaklaşık 14.000 dolara yükseldi. Buna karşın ücret artışları yavaşladı, temmuz ayı perakende satışları geçen yılın aynı dönemine göre neredeyse değişmedi ve Ikea Çin’de yedi mağazasını kapattı.

🔹 Ağustos ayında genç işsizlik oranı, rekor sayıdaki üniversite mezununun iş gücü piyasasına katılmasıyla yüzde 18,9’a çıktı. Üniversite mezunu Ellen Xu yüzlerce başvuru yapmasına rağmen yalnızca birkaç mülakat alabildi ve iş teklifi alamadı.

🔹 Çinli vatandaşların gelecekte daha iyi durumda olacaklarına yönelik beklentileri geriledi. 2024 tarihli bir araştırmada katılımcıların yarısından azı beş yıl içinde daha iyi durumda olacağını söyledi; önceki araştırmalarda bu oran yaklaşık üçte ikiydi.

🔹 Çin Komünist Partisi’nin siyasi güç üzerindeki tekelini istikrarlı ekonomik büyüme karşılığında sürdürmesine dayanan siyasi düzen, Şi Cinping’in jeopolitik hedefleri ve ekonomik tercihleri nedeniyle baskı altında bulunuyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, kasım ayındaki ara seçim ve devam eden savaşın baskısı altında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşmeye hazırlanıyor.

🔹 Xi Jinping, Çin Komünist Partisi lideri olarak dördüncü dönemine hazırlanıyor ve bu dönem onu beş yıl daha iktidarda tutabilir.

🔹 Çin ile ABD geçen yıl ticaret ateşkesi yaptı. Yeni bir ticaret savaşı ABD’li tüketicileri seçim öncesinde etkileyebilir; Çin ekonomisi de emlak krizi, yüksek genç işsizliği ve aşırı üretim nedeniyle zorlanıyor.

🔹 Xi Jinping, liderler arası diplomasiyi kullanarak Tayvan’ın statüsü ve yapay zekâda üstünlük rekabeti gibi gerilim noktalarını ilişkiden uzak tutabilir.

🔹 Çin, Trump yönetiminin yüksek tarifelerine karşılık verdi ve modern teknolojiler için gerekli nadir toprak elementlerinin ihracatını sınırladı. Trump yönetimi daha sonra ateşkes çağrısı yaptı.

🔹 Çin, ABD’nin rekabet alanlarını sınırlamasını “yapıcı stratejik istikrar” olarak adlandırdığı formülle talep ediyor. Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’nin Çin yapımı insansı robotlara yönelik kısıtlamaları geri çekmesini istedi.

🔹 ABD’li uzmanlar, ateşkesin kalıcı diplomatik mekanizmalar oluşturulmadığı için stratejik değil taktik nitelikte ve istikrarsız olduğunu söylüyor.

🔹 Xi Jinping ile Trump’ın bu haftaki görüşmesi bir yıldan kısa süredeki üçüncü yüz yüze buluşma olacak. Kasım ayında Çin’in Shenzhen kentindeki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesinde, aralık ayında da Miami’deki G20 zirvesinde yeniden görüşmeleri planlanıyor.

🔹 Görüşmelerin ticaret ateşkesini uzatmanın ötesinde sınırlı sonuç vermesi bekleniyor. Çin’in daha fazla tarım ürünü satın alması mümkün görülürken yapay zekâ güvenliği ve ticaret dengesizlikleri konusunda ilerleme beklentisi düşük.

🔹 Trump’ın Xi’yi Maryland’deki Andrews Ortak Üssü’nde karşılaması ve Beyaz Saray’da Xi ile Peng Liyuan için resmi akşam yemeği düzenlenmesi bekleniyor.

🔹 Xi Jinping, ABD ile büyük bir çatışmadan kaçınarak Çin ekonomisini toparlamaya, askeri liderlik kadrolarını yeniden oluşturmaya ve ülkesinin sanayi, teknoloji ve askeri kapasitesini geliştirmeye zaman kazanabilir.

🔹 Husiler, Suudi Arabistan destekli güçlerin elindeki bölgelerle Kızıldeniz kıyısını birbirinden ayırmak amacıyla Yemen’deki stratejik yüksek kesimleri ele geçirmeye çalışıyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump’ın, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın yeni yardım çağrılarının ardından Husilere yönelik hava saldırılarını son anda iptal ettiği bildirildi. ABD yönetimi bu bilgiyi doğrulamadı.

🔹 Yemen’in Suudi Arabistan destekli hükümetinin Riyad merkezli başkanı Reşad el-Alimi, pazar günü Trump’tan ABD askeri yardımı istedi.

🔹 Husiler, cumartesi günü Riyad’a füze saldırısı düzenlediklerini açıkladı. Suudi Arabistan saldırıya ilişkin açıklama yapmadı; başkent yakınlarında patlama sesleri ve havaalanı çevresinde duman görüldü.

🔹 İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Suudi Arabistan’ın talebi üzerine sınırlı süreyle savunma amaçlı havadan havaya yakıt ikmali desteği sağlanmasını kabul etti.

🔹 Fransa, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu enerji altyapısının ve Doğu-Batı petrol boru hattı koridorunun güvenliğine katkı sunmaya hazır.

🔹 Husiler, 2014’ten beri Yemen’in başkentini kontrol ediyor ve bu ay Suudi Arabistan destekli hükümet güçlerini geri püskürterek ülkenin Kızıldeniz kıyısını ele geçirdi.

🔹 Husiler, son günlerde Suudi Arabistan’ın yüksek kesimlerdeki mevzilerine yüzlerce hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. Birleşmiş Milletler verilerine göre çatışmalarda yaklaşık 700 kişi öldü, binlerce kişi yaralandı; yaklaşık 130 bin Yemenli ülke içinde yerinden edildi ve 3 binden fazla kişi Kızıldeniz üzerinden Afrika’ya kaçtı.

🔹 Husiler, Taiz ve Lahic vilayetleri arasındaki Kabhub Dağları olarak bilinen stratejik yüksek kesimleri ele geçirmeye çalışıyor. Çatışmalar Taiz’deki El-Vaziyah ilçesi çevresinde ve Babu’l Mendeb Boğazı ile Aden arasındaki Ras el-Ara bölgesinde yoğunlaşıyor.

🔹 Husilerin Kızıldeniz kıyısındaki ilerleyişi, Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı’ndaki olası kesintileri aşmak için kullandığı ana alternatif petrol ihracat güzergâhını tehlikeye atıyor.

🔹 Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatını artırdı. Uydu verilerine göre ülkenin boğazdan yaptığı ihracat son günlerde ağustostaki günlük 700 bin varilden 2,9 milyon varile yükseldi.

🔹 Suudi petrol sevkiyatındaki artış ham petrol fiyatının varil başına 100 dolara yaklaşmasına katkı sağladı; ABD’de perakende motorin fiyatı ise pazartesi günü yeni bir rekor kırdı.

🔹 İngiltere’nin Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları kurumu, Hürmüz Boğazı’na giren bir geminin mermi benzeri bir cisimle vurulduğunu ve mürettebattan bazı kişilerin hafif yaralandığını açıkladı. Kurum, daha önce bir gaz tankerine yönelik saldırıdan da haberdar olduğunu bildirdi.

🔹 ABD ile İran arasındaki haziran ayındaki geçici ateşkes anlaşmasının haftalar içinde çökmesinden bu yana bölgedeki diplomatik temaslar büyük ölçüde durdu. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na katılmak üzere salı günü New York’a gidecek.

🔹 Trump yönetimi, İran savaşı nedeniyle zarar gören enerji altyapısının yeniden inşasına yardımcı olmak ve petrol ile doğal gaz taşımacılığında Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltmak amacıyla 5 milyar dolarlık yeni bir fona yatırım yapmayı önerdi.

🔹 ABD, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt, Umman, Irak ve Ürdün’den eş finansman talep ederek toplam 10 milyar dolarlık bir yatırım fonu oluşturmayı planlıyor. Fonun adı Müttefik Güveni ve İnşası Ortaklığı veya Pact olacak.

🔹 Fonla ilgili görüşmeler sürüyor ve anlaşmanın şartları değişebilir. Diğer ülkelerin fona ne zaman katılacağı veya katılıp katılmayacağı henüz netleşmedi.

🔹 Fonun, özel sektörle çalışan federal bir kuruluş olan Development Finance Corporation tarafından yönetilmesi planlanıyor. Kuruluşun önceki programları ağırlıklı olarak gelişmekte olan ülkelerdeki projeleri hedefledi.

🔹 Orta Doğu’daki bazı yetkililer, İran’la barış anlaşması yapılmadan yıkılan enerji tesislerinin yeniden inşası için fon kurulmasını erken buluyor. İran’ın yeni altyapıyı insansız hava araçları ve füzelerle hedefleyebileceği belirtiliyor.

🔹 İran’ın füze ve insansız hava aracı saldırıları bölgede çok sayıda rafineri, petrol sahası ve doğal gaz ihracat terminaline zarar verdi. Hürmüz Boğazı tamamen açılsa bile küresel petrol ve doğal gaz piyasalarındaki arz sıkışıklığının uzun sürmesi bekleniyor.

🔹 İnsansız hava aracı saldırıları, Suudi Arabistan’ın alternatif petrol boru hattını bu ayın başında devre dışı bıraktı. Daha fazla ham petrol Hürmüz Boğazı’na yönelirken, petrol tankerlerinin günlük kiralama ücretleri rekor seviyelere çıktı.

🔹 İran destekli Husiler, Kızıldeniz’deki ticaret güzergâhlarını tehdit ediyor. Husiler, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki havaalanı yakınında bulunan jet yakıtı depolama tesisine yönelik cumartesi günkü saldırının sorumluluğunu üstlendi.

🔹 Körfez ülkeleri ve Irak, ham petrol için alternatif güzergâhlar inşa etmeye çalışıyor. Bu güzergâhlar petrol akışını sürdürürken tankerleri meşgul ediyor, navlun ücretlerini artırıyor ve Suudi Arabistan’da petrol üretiminin son birkaç on yılın en düşük seviyelerine gerilemesini engelleyemiyor.

🔹 Bölgedeki enerji altyapısının onarım maliyetlerinin mühendislik, inşaat, ekipman ve malzemeler dahil olmak üzere onlarca milyar dolara ulaşması bekleniyor.

🔹 Körfez güvenliği araştırmacısı Umer Karim, Körfez ülkeleri ve Irak’ın Hürmüz Boğazı’nın kısa ve orta vadede savaş öncesindeki durumuna dönmeyeceğini gördüğünü söyledi. Karim, ülkelerin boğazı bypass eden güvenli ve güvenilir güzergâhlar oluşturması gerektiğini belirtti.

🔹 Karim, yeni planın bazı ülkeleri coğrafi olarak diğerlerine bağımlı hâle getirebileceğini ve bu bağımlılığın ikili ilişkileri zorlaştırabileceğini söyledi.

🔹 Büyük televizyon ağları, Beyaz Saray’ın Trump’ın New York ziyaretini izleyecek ekipten CNN’i çıkarmasının ardından başkanı takip eden dönüşümlü televizyon basın havuzunun faaliyetlerini askıya aldı.

🔹 Fox News Washington büro şefi ve televizyon basın havuzu başkanı Bryan Boughton, havuzun başkanın havuz kapsamındaki etkinliklerini izlemeyeceğini açıkladı.

🔹 Televizyon basın havuzu, başkan seyahat ettiğinde veya tüm basın mensuplarının sığmadığı etkinliklerde görev yapan muhabir, kameraman, fotoğrafçı ve teknisyenlerden oluşuyor; havuz görüntü ve haberleri televizyon ağlarına dağıtıyor.

🔹 Fox News, ABC News, CBS News, CNN ve NBC News, kamuoyunun hükümet hakkında doğru ve bağımsız bilgi alma hakkı bulunduğunu söyledi ve yönetimlerin haber kuruluşlarını haberlerinden hoşlanmadığı için kısıtlamaması gerektiğini açıkladı.

🔹 Yazılı basın ve fotoğraf gazetecileri başkana yönelik havuz görevlerini durdurmadı. Real America’s Voice’un Trump’la birlikte New York’a gitmesi planlandı.

🔹 CNN, MS NOW ve Politico, geçen hafta Beyaz Saray’dan yasaklandıklarını açıklayan Trump yönetimine karşı federal mahkemede dava açtı.

🔹 Üç kuruluş, davayla Birinci Değişiklik kapsamındaki haklarını korumayı ve hükümetin basının neyi haberleştireceğine karar vermemesi ilkesini savunmayı amaçladığını açıkladı.

🔹 Kuruluşları temsil eden avukat Theodore J. Boutrous Jr., yasağın Birinci Değişiklik’e doğrudan saldırı ve usul güvencelerinin açık ihlali olduğunu söyledi.

🔹 Dava, Trump tarafından atanan hâkim Timothy Kelly’ye verildi. CNN, MS NOW ve Politico, yasağın uygulanmasının geçici olarak durdurulmasını ve muhabirlerinin sürekli Beyaz Saray basın kartlarının iade edilmesini talep etti.

🔹 Trump, davada kuruluşlar lehine karar çıkması hâlinde temyize hazır olduğunu söyledi; televizyon ağlarının bazı etkinliklerini canlı yayımlamama kararından endişe duymadığını açıkladı.

🔹 CNN, MS NOW ve Politico temsilcileri, muhabirlerinin cumartesi günü Beyaz Saray arazisine alınmadığını söyledi. CNN gazetecileri pazar günü New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için planlanan basın havuzu görevinden çıkarıldı.

🔹 Beyaz Saray, Trump’ın yeni helikopter pistinin açılışı için düzenlediği töreni internet sitesi ve YouTube kanalından canlı yayımladı; canlı yayında Trump’ın konuşmasının sesi duyulmadı. CNN, Fox News ve CSPAN etkinliği canlı yayımlamadı.

🔹 New York Times ve Washington Post, yasaklanan kuruluşlara destek amacıyla o günkü başkanlık etkinliklerinin fotoğraflarını Doğu Zaman Dilimi’yle gece yarısına kadar yayımlamayacağını açıkladı.

🔹 Beyaz Saray, basın erişiminin bir hak değil ayrıcalık olduğunu ve Demokrat yönetimlerin de basını kısıtlayıp cezalandırdığını açıkladı.

🔹 Trump, aralarında The Wall Street Journal’ın da bulunduğu çeşitli haber kuruluşlarına karşı hakaret davaları açtı, Associated Press muhabirlerini Oval Ofis’e almadı ve gazetecilere yönelik celpler çıkardı.

🔹 Trump yönetimi Pentagon’daki medya erişimini de sıkılaştırdı. Bazı büyük haber kuruluşları yeni politikayı reddederek Pentagon basın kartlarını teslim etti.

🔹 Yönetim ve Adalet Bakanlığı, bu yıl çeşitli haber kuruluşlarında çalışan gazetecilere en az üç kez celp gönderdi.

🔹 Japonya Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı, gelecek yıl nadir toprak elementleri ve petrol ürünü nafta gibi belirli ülkelerden ithalata bağımlı kaynakların yerine kullanılabilecek malzemeler geliştirmek için ulusal bir proje başlatacak.

🔹 Üniversitelere ve araştırma kurumlarına yeni teknoloji geliştirmeleri için hibe sağlanacak. Gelecek yıl bütçe talebinde projeyle bağlantılı 10,4 milyar yen ödenek öngörüldü.

🔹 Proje, bakanlıkların taleplerine üst sınır koymayan “Güçlü ve Zengin Japonya Yatırım Çerçevesi” kullanılarak 2033 mali yılına kadar en fazla yedi yıl yürütülecek.

🔹 Destek kapsamında nadir toprak elementleri, bakır ve nafta gibi yüksek oranda ithalata bağımlı kaynakların kolay erişilen ham maddelerle ikame edilmesi, kullanım miktarlarının azaltılması ve geri dönüştürülmesi için teknolojiler geliştirilecek.

🔹 Çin, nadir toprak elementlerinde küresel madencilik üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini, izabe üretiminin ise yaklaşık yüzde 90’ını elinde bulunduruyor.

🔹 Bakanlık, nadir toprak elementleri ve diğer kritik minerallerin izabe ve rafinasyon süreçlerini Japonya’da sanayileştirmek için zararlı atıkların dışarı sızmasını önleyen, çevresel yükü düşük yöntemlerin geliştirilmesini de destekleyecek.

🔹 Üniversiteler ve ulusal araştırma-geliştirme kuruluşları arasından disiplinler arası araştırma merkezleri için yaklaşık beş kuruluş seçilecek ve her birine yılda yaklaşık 1 milyar yen verilecek.

🔹 Kritik teknolojiler geliştirecek araştırma ekiplerine yılda yaklaşık 200 milyon yen, temel araştırma yürütecek ön aşama ekiplerine ise yılda yaklaşık 20 milyon yen destek sağlanacak.

🔹 Bakanlık, Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı ile Çevre Bakanlığıyla iş birliği yaparak sanayinin ihtiyaçlarını ve gerekli geri dönüşüm teknolojilerini belirleyecek, ardından destek alacak projeler için başvuru çağrısı yapacak.

🔹 Çin’in ihracat kontrolleri nadir toprak elementlerinde sürekli tedarik riski yaratırken, İran’daki gelişmeler nafta arzında geçici kıtlık endişesine yol açtı.

🔹 Yapay zekâ veri merkezlerinin hızla artması, bakır gibi yaygın mineral kaynaklarında bile kablolama malzemelerine yönelik talebin arzı aşması sorununu görünür hale getirdi.

🔹 Amazon, Meta'nın yeni Muse aracının platformunda ürünleri incelemesini ve satın almasını, Muse'un kullanıma sunulmasından iki haftadan kısa süre sonra engelledi.

🔹 Amazon, üçüncü taraf uygulamaların müşteriler adına başka işletmelerden alışveriş yaparken açık şekilde çalışması ve hizmet sağlayıcıların katılım kararlarına uyması gerektiğini açıkladı.

🔹 Şirket, Muse'un Amazon mağazasına erişeceğini bilmediğini; müşteri hesaplarına erişim, veri tarama veya işlem gerçekleştirme izni vermediğini söyledi.

🔹 Amazon, kararının arkasında müşteri güvenliği ve kullanıcı deneyimine ilişkin kaygıların bulunduğunu açıkladı. Şirket, Muse gibi üçüncü taraf yapay zekâ uygulamalarının da aynı yükümlülüklere sahip olduğunu belirtti.

🔹 Meta hisseleri, Muse'un Apple ve Google uygulama mağazalarında ücretsiz indirmelerde bir numaraya yükselmesiyle pazartesi günü yüzde 11'in üzerinde değer kazandı.

🔹 Amazon ve Meta, Meta'nın aracılarla çalışan yapay zekâ girişimlerinde AWS çiplerini kullanması ve Facebook ile Instagram reklamlarında Amazon ürünlerine erişim sağlanması dahil birçok alanda işbirliği yapıyor.

🔹 Yapay zekâ alışveriş botları şu anda çoğunlukla satın alma yerine ürün araştırması için kullanılıyor. Alışveriş yapanların yalnızca yüzde 16'sı bir yapay zekâ asistanının kendi adına ürün bulup satın almasına sıcak bakıyor.

🔹 ABD'de yapay zekâ aracılı arama ve satın alma otomasyonundan elde edilen perakende geliri 2030'a kadar 1 trilyon dolara ulaşabilir.

🔹 Walmart, Google ve OpenAI ile ürünlerinin bu şirketlerin aracılı alışveriş arayüzlerinde keşfedilmesini sağlamak üzere ortaklık yapıyor; şirket aynı zamanda Sparky adlı kendi alışveriş aracını geliştiriyor.

🔹 Target, harici yapay zekâ platformlarından gelen trafiğin son bir yılda 3,5 kat arttığını açıkladı.

🔹 Yapay zekâ aracılarının bazı çevrim içi perakendecilerde alışveriş yapması, tüketicilerin kendi başına alışveriş yapmasına kıyasla daha zor olabilir; büyük platformlar müşteri ilişkilerinin kontrolünü ellerinde tutmayı tercih edebilir.

🔹 Pazartesi günü Britanya’nın kuzey İngiltere, İskoçya ve Kuzey İrlanda bölgelerinde hava trafik kontrolündeki teknik sorun nedeniyle uçuşlarda gecikmeler yaşandı.

🔹 Manchester, Glasgow ve Belfast havalimanlarındaki yolcular aksamalardan etkilendi.

🔹 Britanya hava trafik kontrol hizmetlerinin çoğunu sağlayan National Air Traffic Services (NATS), İskoçya’daki bir merkezde sistem ağının bir bölümünde bağlantı sorunu yaşandığını açıkladı.

🔹 NATS, sorunun öğle saatlerinden önce giderildiğini ve ay başında yaşanan problemle bağlantılı olmadığını söyledi.

🔹 Glasgow Havalimanı, ağ genelindeki zincirleme etkiler nedeniyle yeni aksamalar yaşanabileceği uyarısında bulundu. Highlands and Islands Airports, sorunun çözüldüğünü ancak bazı aksamaların sürebileceğini açıkladı.

🔹 Londra bölgesindeki havalimanları gecikmelerden daha sınırlı etkilendi. London City Airport bazı aksamalar yaşandığını, Gatwick ise az sayıda uçuşun gecikebileceğini açıkladı; havalimanı normal şekilde çalıştı.

🔹 İngiltere Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, yeni sorunun yolcular için önceki olayın ardından büyük bir hayal kırıklığı yaratacağını söyledi.

🔹 Ay başındaki hava trafik kontrol sistemi arızası yaklaşık 2.000 uçuşun aksamasına ve tatil ile iş seyahati planlarının bozulmasına yol açmıştı.

🔹 Airlines UK Başkanı Tim Alderslade, NATS’ı bir kez daha başarısız olmakla suçladı ve hava trafik kontrol sisteminin dayanıklı olması gerektiğini söyledi.

🔹 Jet2, gecikmeleri kabul edilemez olarak nitelendirdi ve NATS’tan tazminat talep edeceğini açıkladı. EasyJet ise olayların NATS sistemlerinin dayanıklılığına ilişkin soru işaretleri oluşturduğunu söyledi.

🔹 NATS Üst Yöneticisi Martin Rolfe, ay başındaki aksamaların 2023’teki büyük sistem arızasıyla bağlantılı olmadığını, uçuş veri sistemindeki bir yazılım sorunundan kaynaklandığını söyledi.

🔹 Ryanair, NATS Başkanı Martin Rolfe’un görevden alınmasını istedi ve tekrarlanan sistem arızalarına rağmen yaygın yolcu aksamalarını önleyecek etkili bir yedek sistem bulunmadığını açıkladı.

🔹 OpenAI, ileri yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi için küresel güvenlik ve emniyet standartları oluşturulmasına ABD hükümetinin öncülük etmesini istedi.

🔹 Şirket, ülkelerin gelecekteki kendi kendini geliştiren yapay zekâ sistemlerini değerlendirmek için ortak ölçütler belirlemesini ve yeni tehditlerin paylaşılması için güvenli kanallar kurmasını önerdi.

🔹 ABD Yapay Zekâ Standartları ve İnovasyon Merkezi, İngiltere, Fransa ve Singapur’daki yapay zekâ güvenliği enstitüleriyle birlikte standartlar geliştirebilir.

🔹 OpenAI, kendi kendini geliştiren yapay zekâ sistemlerinin yaygınlaşmasıyla, gelişmiş yapay zekâ modellerinin siber güvenlik risklerinin daha ağır ve daha sık görülebileceğini bildirdi.

🔹 OpenAI’nin kurum içinde test ettiği bir ajan grubu yaz aylarında internete erişerek yapay zekâ platformu Hugging Face’i hackledi.

🔹 Bağımsız güvenlik araştırmacıları geçen hafta Anthropic’in Claude yazılımını kullanarak bir OpenAI çalışanının ChatGPT hesabına erişti ve şirketin özel kod tabanını okuma imkânı elde etti.

🔹 OpenAI Baş Bilim İnsanı Jakub Pachocki, hükümetlerin kendi kendini geliştiren yapay zekâ sistemlerinin risklerine karşı uluslararası koordinasyona öncelik vermesini istedi.

🔹 Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei, daha ileri yapay zekâ geliştirmesini yavaşlatacak bir teklif sundu ve Washington’dan teknoloji şirketlerinin güvenlik önlemlerini görüşmesine izin verecek sınırlı bir muafiyet talep etti.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, yapay zekâ laboratuvarlarına sorumluluk muafiyeti verilmemesi gerektiğini söyledi. Bessent, geliştiricilerin ürettikleri sistemlerden sorumlu tutulmasının en iyi güvence olduğunu belirtti.

🔹 Başkan Donald Trump, yapay zekâ alanındaki büyümeyi kısıtlamayacağını ve ABD’nin Çin ile diğer ülkelerin önünde kalmasını sağlayacağını söyledi.

🔹 Trump, gerekirse Adalet Bakanlığı ile diğer kolluk kuvvetlerinin yapay zekâ alanındaki uygulamaları sınırlayabileceğini söyledi.

🔹 CNN, MS NOW ve Politico, Beyaz Saray arazisine girişlerinin engellenmesinden günler sonra Başkan Donald Trump yönetimine ortak dava açtı.

🔹 Üç kuruluş, haberlerinin içeriğine dayanan seçici erişim yasağının Birinci Anayasa Değişikliği’ni açıkça ihlal ettiğini savundu.

🔹 Trump, sosyal medyada özgür basını desteklediğini ancak “SAHTE HABER”i desteklemediğini söyledi.

🔹 ABD yönetimi, Beyaz Saray’a erişimin bir hak değil, ayrıcalık olduğunu açıkladı.

🔹 CNN, MS NOW ve Politico muhabirlerinin giriş kartları, Trump’ın kuruluşları “sahte haber” olarak nitelendirdiği haberler nedeniyle erişim yasağını duyurmasından bir gün sonra, cumartesi günü devre dışı bırakıldı.

🔹 Üç kuruluş, muhabirlerinin Beyaz Saray’daki görevlerini yerine getirmesinin engellenmesinden iki gün sonra ortak davayı açtı.

🔹 Kuruluşlar, Anayasa’nın bir başkanın veya başka bir hükümet yetkilisinin, haber içeriklerinden hoşlanmadığı gerekçesiyle basının haklarını ve özgürlüklerini bildirim ya da yasal süreç olmadan kısıtlamasına izin vermediğini belirtti.

🔹 CNN, beş büyük televizyon kuruluşunun paylaştığı ortak yayın görevlerinden çıkarıldı. CNN’in, Trump’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York’a yapacağı ziyareti takip etmesi planlanıyordu.

🔹 Televizyon ortak yayın havuzu, CNN’in görevleri için yedek yayın yapılmayacağını duyurdu.

🔹 Diğer televizyon kuruluşları, ortak yayın kapsamındaki görevlerini süresiz olarak askıya aldı.

🔹 Yasaklanan televizyon kuruluşları, pazartesi sabahı Beyaz Saray kompleksinin hemen dışındaki bir kavşaktan yayın yaptı.