🔹 İran'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar birçok ülkede enerji, gübre ve kimyasal fiyatlarını artırarak ekonomik baskıyı büyütürken, Çin krizin etkilerini rakiplerine kıyasla daha sınırlı hissetti.
🔹 Asia Group'un analizine göre Çin, petrol ve doğal gaz rezervleri ile temiz enerji kapasitesi sayesinde küresel enerji fiyatlarındaki artışın en ağır etkilerinden kaçındı ve üretim açısından rekabet avantajını korudu.
🔹 Analiz, Pekin'in fiyat politikaları, ihracat kontrolleri, sübvansiyonlar ve yönetilen kur politikasıyla ekonomik şokları absorbe etme kapasitesini ortaya koydu.
🔹 ABD kaynaklı ticaret ve jeopolitik belirsizlikler, Çin'in diğer ülkelere istikrarlı ekonomik ortak olarak kendisini öne çıkarmasına katkı sağladı. Güneş panelleri, bataryalar ve elektrikli araçlara yönelik küresel talep de hızlandı.
🔹 Asya ülkeleri petrolünün yaklaşık %80'ini, doğal gazının ise %90'ını Hürmüz Boğazı üzerinden temin ediyor. Kriz yalnızca enerji piyasasını değil, plastik, kimya, yarı iletken, bakır ve elektrikli araç bataryalarında kullanılan kritik hammaddelerin tedarikini de olumsuz etkiledi.
🔹 Çin'deki kimya, metal ve sentetik elyaf üreticileri hâlâ kükürt, helyum ve nafta gibi ithal girdilere bağımlı olsa da ülke, stratejik rezervlerini kullanarak ve rafinerilere ihracat kotaları uygulayarak enerji arzını dengeledi. Mayıs ayında Çin'in petrol ithalatı yıllık bazda %30'dan fazla geriledi.
🔹 Hindistan'da yükselen gübre, yakıt ve gıda fiyatları hükümet üzerindeki siyasi baskıyı artırırken, zayıf muson beklentisi tarım sektörünü de olumsuz etkileyebilir.
🔹 Japonya'da artan enerji maliyetleri kamu maliyesi üzerindeki yükü büyütürken, alüminyum ve nafta sıkıntısı otomotiv üretiminde kesintilere ve gecikmelere yol açtı.
🔹 Güneydoğu Asya ülkelerinde enerji ithalatına bağımlılık nedeniyle hükümetler acil borçlanma ve sübvansiyon programlarına yöneldi. Filipinler ulusal enerji acil durumu ilan ederken, Endonezya'da nikel üretimi yavaşladı ve Bali turizmi artan uçak biletleri nedeniyle geriledi.
🔹 Bölgedeki ülkeler enerji krizine karşı Çin'den güneş paneli, batarya depolama sistemleri ve elektrikli araç tedarikini artırırken, bu ürünlerin Çin ihracatı hızla yükseldi.
🔹 Analize göre enerji krizi, şirketlerin üretimi Çin dışına taşıma eğilimini yavaşlatabilir ve Güneydoğu Asya'nın üretim merkezi olarak rekabet gücünü zayıflatabilir.
🔹 ABD'nin kendi enerji üretimi nedeniyle krizden doğrudan daha az etkilendiği, ancak Asya'daki yarı iletken, transformatör, enerji sistemleri ve bakır tedarik zincirlerindeki aksaklıkların ABD'deki yapay zekâ veri merkezi yatırımlarını olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.
🔹 Analize göre krizin uzaması halinde Japonya, Güney Kore ve diğer ülkelerin stratejik enerji rezervleri üzerindeki baskının artması ve ekonomik etkilerin daha da derinleşmesi bekleniyor.