🔹 Temsilciler Meclisi ve Senato ödenek komitelerinin liderleri, Beyaz Saray’ın Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin milyarlarca dolarlık araştırma hibelerini dağıtma sürecine yeni kontroller getirmemesi gerektiğini söyledi.

🔹 Senato Ödenek Komitesi Başkanı Susan Collins, Başkan Donald Trump yönetiminin federal hibe sürecini daha fazla siyasallaştırma tehdidinde bulunduğunu söyledi.

🔹 Beyaz Saray yetkilileri, NIH hibelerini inceleyecek bir komisyon kurulmasını öngören başkanlık kararnamesini görüşüyor. 47 milyar dolarlık kurumun, Trump’ın gündemiyle çatıştığı belirtilen projeleri finanse etmesi yönetim içinde rahatsızlık yarattı.

🔹 Collins, Beyaz Saray Bütçe ve Yönetim Ofisi’nin hibe kararlarına müdahil olmaması gerektiğini söyledi. NIH hibelerinin Donald Trump’a değil, yeni tıbbi gelişmeleri bekleyen hastalara ve ailelere ait olduğunu belirten Senatör Patty Murray, hibe sürecinin siyasallaştırılmasına karşı çıktı.

🔹 Beyaz Saray bütçe direktörü Russell Vought ve diğer yetkililer, olası başkanlık kararnamesini görüşmek üzere cuma günü Trump ile bir araya geldi. Vought, NIH’nin “woke” girişimleri finanse eden ve Trump’ın “eşitlikle ilgili” hibe ve sözleşmeleri yasaklayan kararnamesine aykırı projelere kaynak aktardığını savundu.

🔹 NIH Direktörü Jay Bhattacharya, cuma günü kurumun hibe dağıtma sürecini Trump’a karşı savundu. NIH, Trump’ın göreve başlamasının ardından geçen yıl bazı hibeleri sonlandırmak için hızlı adımlar attı.

🔹 Sağlık alanındaki savunuculuk grupları, üniversite yöneticileri ve diğer kuruluşlar yönetimden planı uygulamamasını istedi. United for Cures İcra Direktörü Erika Sward, Amerikalıların tedavi ve ilaç araştırmalarına yatırım beklediğini söyledi.

🔹 Bütçe ve Yönetim Ofisi, federal hibeler verilmeden önce siyasi atamaların projeleri başkanın önceliklerine uygunluk açısından incelemesini gerektiren bir kural önerdi. Kongre ödenek yetkilileri, hükümetin son finansman düzenlemesiyle kuralın aralık ayına kadar uygulanmasını engelledi.

🔹 Collins, bilimsel ihtiyaç ve liyakate dayalı titiz süreçle seçilmiş hibelerin siyasi incelemeye alınmasının, hükümetin kaynakları siyasi ideoloji yerine bilimsel gereklilik ve liyakate göre dağıtması ilkesini zedeleyeceğini söyledi.

🔹 ABD Temsilciler Meclisi Çin Komitesi’nin kıdemli Demokrat üyesi Ro Khanna, ABD ve Çin’in yapay zekâ için atom çağı güvenlik önlemlerine benzer uluslararası düzenleyici standartlar üzerinde anlaşması gerektiğini söyledi.

🔹 Khanna, kendi kendini geliştiren yapay zekâ sistemlerinin yasaklanmasını, sertifikasyon ve denetim standartları oluşturulmasını istedi.

🔹 Khanna, ABD ve Çin’deki öncü yapay zekâ laboratuvarlarını izlemek için uluslararası bir denetim rejimi kurulmasını önerdi; Alibaba, Moonshot ve DeepSeek ile ABD laboratuvarlarını örnek gösterdi.

🔹 Khanna, Donald Trump ve Xi Jinping’in yapay zekâ konusunu görüşmesinin beklendiğini, ancak anlaşma için somut bir çerçeveye ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington’ın Çin’e yeni bir yapay zekâ güvenliği bildirim mekanizması önerdiğini ve ortak hedefler ile tehditlere ilişkin ortak bir vizyon istediğini açıkladı.

🔹 Khanna, yapay zekâ savaşını kazanmanın nükleer savaşı kazanmaya benzeyeceğini ve insanların yapay zekânın kontrolünü kaybetmesi veya kötü aktörlerin kimyasal ya da biyolojik saldırılar düzenlemesi halinde kimsenin kazanamayacağını söyledi.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, Xi Jinping’in Trump’ın daveti üzerine 23-25 Eylül tarihlerinde ABD’ye devlet ziyareti gerçekleştireceğini açıkladı.

🔹 Xi, eşi Peng Liyuan ile Washington’da Trump ve Melania Trump tarafından ağırlanacak; ziyaret Birleşmiş Milletler Genel Kurulu haftasında gerçekleşecek.

🔹 Araştırmacılar, yapay zekânın gelecek on yılda insanlık için varoluşsal tehdit oluşturabileceğini ve bazı yapay zekâ ajanlarının kendilerine verilen görevlerin ötesinde hareket ettiğini söyledi.

🔹 Anthropic’ten ayrılan Jacob Coxon, ABD ve Çin’in yapay zekâ geliştirme çalışmalarını yavaşlatmak ve güvenlik endişelerini ele almak için iş birliği yapması gerektiği uyarısında bulundu.

🔹 SoftBank Group, OpenAI yatırımını büyük ölçüde finanse etmek için dolar ve avro cinsinden şirket tahvilleri satarak yaklaşık 11 milyar dolar toplamayı planlıyor.

🔹 Dolar cinsinden tahviller toplam 10 milyar dolar olacak ve 3,5 yıl, 5,5 yıl ve 7,5 yıl vadeli üç dilimden oluşacak.

🔹 Avro cinsinden tahviller, dört ve altı yıl vadeli iki dilim halinde toplam 1 milyar avro (1,14 milyar dolar) tutarında ihraç edilecek.

🔹 Tahvil fiyatlamasının perşembe günü yapılması, takasın ise 29 Eylül'de tamamlanması bekleniyor. Tahvillerin S&P Global Ratings ve Fitch Ratings tarafından BB+ notu alması bekleniyor.

🔹 SoftBank, şubat ayında OpenAI'ye 30 milyar dolar ek yatırım yapacağını açıklamıştı. Yatırım, her biri 10 milyar dolarlık üç dilime bölündü ve üçüncü dilimin 1 Ekim'de yapılması planlanıyor.

🔹 SoftBank, yatırımı finanse etmek için Japon ve uluslararası bankalardan toplam 40 milyar dolara kadar köprü kredisi sağlamıştı. Şirket şu ana kadar bu kredilerden 30 milyar dolar kullandı ve bu tutarın bir bölümünü OpenAI yatırımının ilk iki turunda kullandı.

🔹 SoftBank, 15 Eylül'de köprü kredilerindeki ödenmemiş bakiyeyi marj kredileri ve diğer banka finansmanlarıyla kapatmayı planladı.

🔹 Dolar ve avro tahvillerinin ihracıyla SoftBank, köprü kredi olanağında kalan 10 milyar doları kullanmamayı planlıyor.

🔹 Pakistan ile Afganistan arasındaki aylardır süren çatışma, pazartesi gecesi yeniden tırmandı.

🔹 Pakistan Enformasyon Bakanlığı, Afganistan sınır bölgesindeki “terör örgütlerinin” saklanma ve geri çekilme alanlarına hava saldırıları düzenlendiğini açıkladı.

🔹 Pakistan makamları saldırılarda 28 “teröristin” öldürüldüğünü bildirdi.

🔹 Kabil’deki Taliban yönetimi, Pakistan ordusunun Kunar ve Paktika’daki sivil hedeflere saldırdığını açıkladı.

🔹 Taliban yönetimi saldırılarda iki erkek ile bir kadının öldüğünü duyurdu.

🔹 Afganistan’daki Birleşmiş Milletler misyonu, saldırılarda bir erkek, bir kadın ve bir kız çocuğu olmak üzere üç sivilin öldüğünü bildirdi.

🔹 UNAMA verilerine göre Pakistan ile Afganistan arasındaki çatışmada yılın ilk üç ayında 372 Afgan sivil öldü.

🔹 Pakistan, komşu ülkedeki Taliban yönetimi üzerindeki askeri baskıyı artırıyor.

🔹 Gerilimin merkezinde Pakistan’daki terör örgütü TTP’ye yönelik tutum konusundaki anlaşmazlık bulunuyor.

🔹 Hindistan’daki rafineriler, ABD’nin Rus petrolü satın alan ülkelere yönelik yeni gümrük vergileri uygulamasına izin veren yasayı yürürlüğe koymasının ardından kasım teslimatları için Rusya’dan ham petrol alımlarını azaltabilir.

🔹 Hindistan, bazı aylarda ham petrol ithalatının yarısından fazlasını Rusya’dan gerçekleştirdi. Rusya’dan yapılan ithalatın eylülde günlük ortalama 1,9 milyon varile gerilemesi ve toplam ithalatın yüzde 35’inden fazlasını oluşturması bekleniyor.

🔹 Hindistan’daki büyük işleyiciler alternatif petrol kargoları aramaya başladı. Yeni Delhi, Rusya’nın deniz yoluyla ihraç ettiği petrolün en büyük alıcısı konumundan çıkmak için Rus petrolünün toplam ithalattaki payını kısa vadede yüzde 20 ila yüzde 30 ile sınırlayabilir.

🔹 Yeni ABD yasası, Başkan Donald Trump’a Rus ham petrolü satın alan ülkelere gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor. Vergiler, Rus enerjisinin büyük alıcılarından gelen mallara 30 gün içinde uygulanabilir ve oranlar yüzde 100’e ulaşabilir.

🔹 Rusya’dan yapılan sevkiyatların yerini doldurmak kolay olmayabilir. Rus Urals petrolünün Hindistan’a teslim fiyatı geçen haftanın sonunda varil başına yaklaşık 133 dolarken, Umman ve Murban gibi Orta Doğu petrol türleri birkaç dolar daha pahalıydı.

🔹 Basra Körfezi ihracatçıları Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışını yeniden sağlamakta zorlanırken Hindistan’ın petrol ihtiyacı artıyor. Rajasthan’daki yeni kapasite ve mevcut tesislerdeki genişlemeler, ülkenin petrol alımlarını günlük 5,4 milyon varillik rekor seviyeye taşıyabilir.

🔹 Hindistan’ın kasım teslimatı için Rus ham petrolü görüşmelerine bu ayın son haftasında başlaması bekleniyor. Yeni Delhi, Washington’ın önlemleri Çin dahil Rus enerjisinin tüm büyük alıcılarına uygulayıp uygulamayacağını izleyecek.

🔹 Hindistan, uygun fiyatlı enerji sağlama ihtiyacı nedeniyle Rus petrolü alımlarını son bir yılda ABD baskısının seviyesine göre birkaç kez değiştirdi. Global Trade Research Initiative kurucusu Ajay Srivastava, petrol rekabetçi olduğu sürece Hindistan’ın Rusya’dan ham petrol almaya devam etmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Çin Komünist Partisi liderleri, ülkenin eski en üst düzey generali Zhang Youxia’yı rüşvet ve partiye sadakatsizlik suçlamalarıyla partiden ihraç etti.

🔹 Zhang Youxia’nın eski astı General Liu Zhenli de partiden çıkarıldı. İki general hakkındaki suçlamalar askeri savcılara gönderilecek.

🔹 Soruşturmacılar, Zhang ve Liu’nun başkalarının terfi etmesine yardımcı olmak için görevlerini kötüye kullandığını, olağanüstü miktarda rüşvet aldığını ve akrabalarıyla astlarının usulsüzlüklerini engellemediğini açıkladı.

🔹 İki general, partiye ihanet etmek, siyasi disiplin ve siyasi normları ciddi biçimde ihlal etmek, klikler oluşturmak ve partiye sadakatsiz davranmakla suçlandı.

🔹 Zhang ve Liu’nun orduda kendi etkilerini ve takipçi gruplarını oluşturmaya çalıştığı, kendi destekledikleri kişileri önemli görevlere getirerek emeklilik sonrasında da nüfuzlarını korumayı amaçladığı belirtildi.

🔹 Zhang Youxia ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping daha önce müttefikti. Xi, orduda tartışmalı bir yeniden yapılanmayı ilerletmek için Zhang’ın desteğinden yararlanmıştı.

🔹 İki generalin görevlerinden alınması, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’ndaki tasfiyeler dizisinin son aşaması oldu. Yılın başına kadar emekli subaylar da dahil olmak üzere 100’den fazla üst düzey subay soruşturma altına alındı veya gözaltına alındığı düşünülen şekilde ortadan kayboldu.

🔹 Çin Komünist Partisi’nin orduyu yönettiği Merkezi Askeri Komisyon’un üye sayısı 2022’de yediyken bugün Xi Jinping ve soruşturmaları yöneten General Zhang Shengmin olmak üzere ikiye düştü.

🔹 Xi Jinping, tasfiye edilen bazı komutanların yerine yenilerini atamakta yavaş kaldı. Askeri subaylar yıl boyunca partiye ve Xi Jinping’e disiplin ve bağlılığı güçlendirmeyi amaçlayan siyasi eğitimlere katıldı.

🔹 Yabancı uzmanlar, komutanların görevden alınması ve ordudaki aksaklıkların Çin’in Tayvan’a yönelik operasyonlar da dahil olmak üzere büyük askeri operasyonlara hazırlığını zayıflatmış olabileceğini söyledi.

🔹 Çin ordusunun ana gazetesindeki yorumda, siyasi sadakat ve güvenilirliğe yönelik çabaların Halk Kurtuluş Ordusu’nu savaş alanında daha güçlü hale getireceği savunuldu.

🔹 Veri merkezi sektörüne bağlı bazı şirketler, enerji tüketimi yüksek tesislere yönelik kamuoyu tepkisinin artması üzerine halka arz planlarını erteledi.

🔹 Yatırımcılar, veri merkezlerinin büyüme beklentileri ve yapım süreçlerine ilişkin riskler konusunda daha temkinli davranıyor. Bu durum, şirketlerin kamu piyasalarından on milyarlarca dolar toplama planlarını yeniden düzenlemesine yol açtı.

🔹 SoftBank iştiraki SB Energy, Ohio’da dünyanın en büyük veri merkezi projesini kurma planına rağmen bu ay gerçekleştirmeyi planladığı halka arzı erteledi. Şirket, 50 milyar dolar veya üzeri değerleme hedefi için yeterli yatırımcı bulmakta zorlanıyor.

🔹 Nükleer enerji şirketi Holtec, yeni halka arz planını süresiz olarak durdurdu. Şirket, ertelemenin başlıca nedeni olarak veri merkezi geliştirmelerindeki belirsizliği gösterdi; Holtec 900 milyon dolara kadar kaynak toplamayı ve 10 milyar dolara kadar değerlemeye ulaşmayı hedefliyordu.

🔹 Yapay zekâ veri merkezlerini önemli müşterileri arasında bulunduran enerji şirketi Aggreko, halka arz sürecini yavaşlattı. Şirketin önümüzdeki ay halka açılması mümkün olsa da yüksek faiz oranları ve genel ekonomik belirsizlik süreci etkiliyor.

🔹 Veri merkezlerine yönelik kamuoyu muhalefeti, özellikle kırsal bölgelerdeki toplulukların enerji tüketimi yüksek tesislere karşı çıkmasıyla aylardır büyüyor. Tesisler, yaklaşan ara seçimler öncesinde her iki partiden birçok seçmenin karşı çıktığı bir konu hâline geldi.

🔹 Bazı eyaletler veri merkezi yatırımlarını sınırlamak için adımlar attı. Bu düzenlemeler, kamu yatırımcılarından kaynak toplamaya hazırlanan şirketler için engel oluşturuyor.

🔹 Veri merkezlerinin sağladığı işlem gücüne yönelik talep yüksek kalmayı sürdürüyor. PIMCO’nun da aralarında bulunduğu şirketler, yapay zekâ altyapısının kurulması için 2030’a kadar 5 trilyon dolardan fazla harcama gerekebileceğini tahmin ediyor.

🔹 Anthropic’in bu sonbaharda gerçekleştirmesi beklenen halka arz planı devam ediyor. Veri merkezi inşasına odaklanan halka açık iki şirket Equinix ve Digital Realty Trust’ın hisseleri ise bu ay yüzde 1 ila 2 arasında geriledi.

🔹 Meta, Alphabet, Amazon, Microsoft ve Oracle, kendi altyapı planları için toplamda 1 trilyon dolardan fazla harcama taahhüdünde bulundu. Veri merkezi geliştiricilerinin yatırımları tamamlamak için hisse senedi piyasalarına ihtiyaç duyabileceği belirtiliyor.

🔹 SB Energy, Ohio’da OpenAI’ye kiralanacak ve Nvidia’nın desteklediği bir veri merkezi kurup işletmeyi planlıyor. Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang, şirketin OpenAI kiralamalarını güvence altına alacağını ve bunun için 105 milyar dolara kadar harcama yapabileceğini söyledi.

🔹 SB Energy henüz hiçbir veri merkezini işletmeye almadı ancak 2028’den başlayarak yaklaşık 20 yıl içinde, çoğunluğu Ohio projesinden olmak üzere 439 milyar dolarlık gelir birikimi öngörüyor. Şirket, finansal sonuçlarını 1 Eylül’de açıkladı ve halka arzın ekim ayının ortası ile sonu arasında gerçekleşmesi bekleniyor.

🔹 Sonbaharda halka açılmayı planlayan Vantage Data Centers 25’ten fazla, CyrusOne ise 55’ten fazla veri merkezi inşa etti. Anthropic ve Microsoft’un müşterileri arasında bulunduğu Nscale, ekimdeki halka arz hazırlıkları kapsamında finansal bilgilerini açıkladı.

🔹 Senatör Jeanne Shaheen, Donald Trump’tan Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile bu hafta yapacağı görüşmede Tayvan’a desteğin azaldığı izlenimi verecek açıklamalardan kaçınmasını istedi.

🔹 Shaheen, ABD Kongresi’nde Tayvan’a yönelik tarihi tutuma ilişkin iki partili güçlü destek bulunduğunu söyledi. Tayvan’ın ABD için kritik yarı iletkenlerin önemli üreticisi olduğunu belirtti.

🔹 Çin, Tayvan’ı gerektiğinde güç kullanarak ana karayla birleşmesi gereken kendi toprağı olarak görüyor. ABD ise statükonun güç yoluyla değiştirilmesine karşı çıkıyor ve Tayvan’a savunma silahları sağlıyor.

🔹 Shaheen, mart ayında Cumhuriyetçi Senatör John Curtis ile Tayvan’a iki partili bir senato heyetine eş başkanlık etti. Heyet, Tayvan lideri William Lai Ching-te ile görüştü ve özel savunma bütçesinin onaylanması için yasama organına çağrı yaptı.

🔹 Shaheen’in komitesi, Washington’ın Taipei’ye verdiği “Altı Güvence”yi yasalaştıracak ve Çin saldırısı ihtimaline karşı yaptırımlar hazırlayacak tasarıları ilerletti. Tayvan’a yönelik 14 milyar dolarlık silah paketi ise nihai onay bekliyor.

🔹 Çinli yetkililer, Xi’nin ziyareti öncesinde yeni silah satışlarının duyurulmamasını istedi. Xi, 2015’ten bu yana ilk kez Washington’ı ziyaret edecek ve Trump ile perşembe günü Beyaz Saray’da görüşecek.

🔹 Shaheen, Trump ile Xi’nin yapay zekânın geleceği ve Amerikalıların yapay zekâ tehdidine ilişkin kaygılarını da görüşmesini umduğunu söyledi.

🔹 Trump’ın cuma günü imzaladığı yaptırım yasası, Rusya’dan yapılan ithalata yüzde 500’e kadar gümrük vergisi ve Rus petrolü ile gazının en büyük beş alıcısından gelen ürünlere yüzde 100’e kadar ek vergi uygulanmasına izin veriyor. Çin ve Hindistan, bu alıcılar arasında yer alıyor.

🔹 Lindsey Graham’ın adını taşıyan Rusya ve İran’a Yaptırım Yasası, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i, üst düzey Rus yetkilileri, bankaları ve Rus petrolünü Batı yaptırımlarını aşarak taşıyan “gölge filo” tankerlerini hedef alıyor.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, uluslararası hukuk veya Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yetkilendirmesi bulunmadan uygulanan “uzun kol yargı yetkisine” karşı çıktıklarını söyledi.

🔹 Moskova, yasayı “dostça olmayan” bir önlem olarak niteledi ve Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmeleri etkileyebileceği uyarısında bulundu. Hindistan ise 1,4 milyar kişilik nüfusu için enerji tedarikini çeşitlendirmeyi sürdüreceğini açıkladı.

🔹 Shaheen, İran’la savaş sırasında ABD yönetimini Çin ve Rusya ile yakınlaşmakla suçladı. Rusya’nın ABD askeri mevzilerine ilişkin istihbaratı İran’la paylaştığı ve Tahran’ın ABD üslerini izlemek için Çin yapımı bir uydu edindiği yönündeki suçlamalar Çin tarafından reddedildi.

🔹 Başkan Donald Trump ve yönetimi, gazetecilere yönelik Beyaz Saray yasağını, başkent yakınlarında planlanan 250 fit yüksekliğindeki takı ve Grönland politikasını ulusal güvenlik gerekçesiyle savundu.

🔹 CNN, MS NOW ve Politico’nun yönetime karşı dava açtığı gün Trump, “SAHTE HABER”in ABD ulusal güvenliği için tehdit oluşturduğunu söyledi.

🔹 Yönetim, Pentagon muhabirlerine yönelik yeni kuralları, sızıntılara karşı yürütülen soruşturmaları ve gazetecilere gönderilen celpleri de ulusal güvenlik gerekçesiyle savundu.

🔹 Trump, Washington’da planlanan zafer takının keskin nişancılar, insansız hava araçları ve mühimmat depolama alanı içeren çift kullanımlı bir tesis olacağını ve projenin ulusal güvenlik amacı taşıdığını söyledi.

🔹 Trump, Doğu Kanadı’nı yıktıktan sonra Beyaz Saray balo salonu projesinin sürdürülmesini de ulusal güvenlik gerekçesiyle savundu.

🔹 Adalet Bakanlığı avukatları, yapay zekâ sektörünün büyümesini engelleyen yasaların ulusal güvenliği tehdit ettiğini savunarak The New York Times’ın telif hakkı davasında yapay zekâ şirketlerini destekledi.

🔹 Baltimore Üniversitesi hukuk profesörü Kimberly Wehle, ulusal güvenlik gerekçesinin mahkemelerde yürütme organına aşırı düzeyde saygı gösterilmesini tetikleyebileceğini söyledi.

🔹 Bir temyiz mahkemesi, Beyaz Saray balo salonu projesiyle ilgili kararında ulusal güvenlik ve başkanın güvenliğine ilişkin gerekçelerin yasalardan otomatik olarak muafiyet sağlamadığını açıkladı.

🔹 Brennan Center’ın Özgürlük ve Ulusal Güvenlik Programı yöneticisi Elizabeth Goitein, “ulusal güvenlik” ifadesinin mahkemelerde sınırsız bir yetki aracına dönüşebileceğini söyledi. Goitein, Trump’ın ulusal güvenlikle açıkça ilgisi olmayan konuları da bu gerekçeyle savunma isteğinin yeni bir düzeye ulaştığını belirtti.

🔹 Trump, aylarca Grönland’ın ABD mülkiyetine geçmesinin ulusal güvenlik gereği olduğunu savunduktan sonra, ABD’nin Danimarka ve Grönland’la ada üzerinde “güvenlik konusunda kalıcı kontrol” sağlayacak bir anlaşma yaptığını açıkladı.

🔹 ABD yönetimi, uyuşturucu teröristleri olduğu öne sürülen gruplara karşı bir yıldır sürdürdüğü operasyonlarda tekne saldırılarıyla yaklaşık 230 kişinin ölümüne yol açtı; operasyonlar uluslararası hukukla ilgili geniş kapsamlı endişelere neden oldu.

🔹 Trump’ın göçmenlik politikası; uluslararası öğrencileri, Geçici Koruma Statüsü sahiplerini ve belirli ülkelerden gelen yolcuları ulusal güvenlik tehditleri gerekçesiyle aynı kapsamda ele aldı.

🔹 Ulusal güvenlik gerekçeleri uzun süredir başkanlık yetkisinin genişletilmesinde kullanılıyor. Trump bu gerekçeyi başkomutanlığın yanı sıra baş inşaatçı ve baş editör gibi hareket etmesini savunmak için de kullandı.

🔹 Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında yayımlanan ortak bildiride 20’den fazla ülkenin lideri, yapay zekânın insan yönlendirmesi, denetimi ve kontrolü altında kalması çağrısı yaptı.

🔹 Bildiriye Norveç, Finlandiya, Avustralya, Kanada, Almanya, İspanya, İrlanda, Hollanda, Singapur, Güney Afrika ve Kenya liderleri ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen imza attı.

🔹 Bildiri imzacıları, yapay zekâ modellerinin kötü yönetim halinde güvenlik açısından ciddi riskler taşıdığını ve insan kontrol kapasitesini aşabileceğini söyledi.

🔹 İmzacı ülkeler, şeffaf güvenlik protokolleri, zorunlu testler ve bağımsız incelemeler uygulanmasını istedi.

🔹 BM üyesi ülkelerin, yapay zekâ düzenlemelerini belirleyecek ve uygulanmasını sağlayacak uluslararası bir kurum oluşturmayı değerlendirmesi istendi.

🔹 ABD, Çin, Fransa, Birleşik Krallık, Japonya ve Hindistan ortak bildiriyi imzalamadı; bildiri yeni imzalara açık bırakıldı.

🔹 Yapay zekâ, istihdam tehdidi ve siber güvenlik konuları bu hafta New York’ta yapılacak BM Genel Kurulu gündeminde yer alacak.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekânın düzenlenmesine karşı çıktı. ABD ve Çin, iki ülke liderlerinin zirvesinden önce ticari, teknolojik ve stratejik gerilimleri azaltmayı amaçlayan bir diyalog mekanizmasını görüştü.

🔹 BM’nin yapay zekâ komitesinde yer alan Google DeepMind yöneticisi Joëlle Barral, korkuya yatırım yapmanın etkili olmadığını söyledi.

🔹 Komite eşbaşkanı Maria Ressa, yapay zekâ riskleri hakkında konuşma biçiminin değiştirilmesi gerektiğini söyledi ve tartışmanın ideolojik bir çerçeveye dönüştürülmemesi gerektiğini belirtti.

🔹 Komite eşbaşkanı Yoshua Bengio, bilinenlerle geleceğe yönelik varsayımların birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.

🔹 Yapay zekâ konusunda bağımsız uluslararası bilimsel komite 2025’te kuruldu; üyeleri Şubat 2026’da seçildi ve komite BM görüşmelerine bilimsel katkı sunuyor.