🔹 İsrail'in Ermeni Soykırımı'nı tanıma kararının temel nedeninin tarihi veya ahlaki bir değerlendirme olmadığı öne sürüldü.

🔹 Kararın, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye ile ilişkilerinde hazırladığı yeni adımlara karşı siyasi bir mesaj niteliği taşıdığı değerlendirildi.

🔹 İsrail'in bu kararla Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a ve Trump yönetiminin Türkiye politikasına tepki vermeyi amaçladığı ifade edildi.

🔹 Değerlendirmede, kararın Ermeni Soykırımı'nın tarihsel boyutundan ziyade İsrail, Türkiye ve ABD arasındaki güncel jeopolitik dengelerle bağlantılı olduğu savunuldu.

🔹 İsrail hükümeti, Ermeni Soykırımı'nı resmen tanıma kararı aldı.

🔹 Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, kararın Türkiye'nin İsrail'e yönelik tutumu nedeniyle alınmadığını, tarihi gerçeklerin kabul edilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 İsrail'de önceki hükümetler, Türkiye ile ilişkileri gözeterek yıllarca "soykırım" ifadesini kullanmaktan kaçınmıştı.

🔹 Karar öncesindeki değerlendirmelerde, tarihi olaylardan çok kararın Türkiye ile ilişkilere olası etkileri ele alındı.

🔹 Türkiye, Ermeni Soykırımı tanımalarını uzun süredir ülkenin meşruiyetine yönelik bir girişim olarak görüyor ve resmi söyleminde 1915 olaylarını "tehcir" ve savaş koşullarının sonucu olarak nitelendiriyor.

🔹 Türkiye geçmişte Ermeni Soykırımı'nı tanıyan ülkelere karşı büyükelçilerini geri çağırma, savunma iş birliklerini askıya alma ve ekonomik ilişkileri sınırlandırma gibi adımlar attı.

🔹 İsrail ile Türkiye arasındaki diplomatik ilişkiler son yıllarda ciddi şekilde geriledi. Büyükelçiler görevde bulunmuyor ve resmi ekonomik ilişkiler büyük ölçüde durdurulmuş durumda.

🔹 Buna rağmen iki ülke arasında özel sektör ticareti ve sınırlı düzeyde güvenlik koordinasyonu sürüyor. Taraflar ayrıca Suriye konusunda doğrudan ve dolaylı temaslarını devam ettiriyor.

🔹 İsrail'in tükettiği petrolün önemli bir bölümü Azerbaycan'dan Türkiye üzerinden geçen Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattıyla taşınıyor. Mevcut anlaşmalar, siyasi anlaşmazlıkların hattın işletilmesini etkilememesini öngörüyor.

🔹 Türkiye ile İsrail, Suriye başta olmak üzere bölgesel nüfuz konusunda birbirini stratejik rakip olarak görüyor.

🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan daha önce diplomatik ilişkilerin tamamen kesilmesinin Türkiye'nin politikası olmadığını söylemişti.

🔹 Ankara'da diplomatik ilişkilerin tamamen kesilmesi seçeneği zaman zaman değerlendirilse de, ABD ile yürütülen F-35 görüşmeleri, S-400 meselesi ve diğer stratejik başlıkların böyle bir karar üzerinde etkili olabileceği belirtiliyor.

🔹 WhatsApp, kullanıcıların telefon numaralarını paylaşmadan iletişim kurabilmesini sağlayacak kullanıcı adı (username) sistemini devreye alıyor.

🔹 Kullanıcılar pazartesi gününden itibaren kendilerine ait benzersiz kullanıcı adlarını rezerve edebilecek. Kullanıcı adlarının yılın ilerleyen dönemlerinde aktif hale gelmesi planlanıyor.

🔹 Yeni sistem, özellikle yeni kişilerle iletişim kurarken veya grup sohbetlerine katılırken telefon numarasının gizli kalmasını sağlayarak kullanıcı gizliliğini artırmayı hedefliyor.

🔹 WhatsApp, kullanıcı adlarının bir kişi dizininde listelenmeyeceğini açıkladı. Bir kullanıcıyla iletişim kurabilmek için o kişinin tam kullanıcı adının bilinmesi gerekecek.

🔹 Meta, sahte hesap ve kimlik taklidini önlemek amacıyla mevcut Facebook ve Instagram kullanıcı adlarını rezervasyon sürecinde aynı hesap sahipleri için ayırdı.

🔹 Şirket ayrıca kamu kurumları, tanınmış kişiler ve ünlülere ait belirli kullanıcı adlarını kalıcı olarak koruma altına alacak.

🔹 WhatsApp, yeni özelliğin temel amacının sosyal ağ profili oluşturmak değil, kullanıcıların telefon numaralarını gizli tutarak platformda daha güvenli şekilde iletişim kurmalarını sağlamak olduğunu belirtti.

🔹 Paris'te 27 yaşındaki bir yolcu, metroda kutulu televizyon taşıdığı gerekçesiyle 150 avro para cezasına çarptırıldı.

🔹 Yolcu, internetten sipariş ettiği düz ekran televizyonu Fnac mağazasından aldıktan sonra arkadaşıyla birlikte Charles de Gaulle–Étoile istasyonundan metroya bindi. Olay sırasında metroda yoğunluk bulunmadığı belirtildi.

🔹 Concorde istasyonunda aktarma yaptığı sırada RATP görevlileri tarafından durdurulan yolcuya "vagonda tehlikeli veya rahatsız edici eşya bulundurmak" gerekçesiyle ceza kesildi.

🔹 Yolcu, cezayı olay yerinde ödemeyi reddedince ceza tutarı 200 avroya yükseldi. İstasyondan çıkarılan iki kişi yolculuklarına özel araç çağırarak devam etti.

🔹 Taşınan televizyon kutusunun 150 santimetre uzunluğunda, 90 santimetre genişliğinde ve 15 santimetre kalınlığında olduğu belirtildi.

🔹 RATP'nin güncel kurallarına göre yolcular, tek başına taşıyabilecekleri ve diğer yolcuları rahatsız etmeyen eşyaları toplu taşımaya getirebiliyor. Mobilya, beyaz eşya ve hacimli valiz gibi diğer yolcuları engelleyebilecek eşyaların taşınmasına ise izin verilmiyor.

🔹 RATP, "tehlikeli veya rahatsız edici eşya" ihlalinin hem tehlikeli hem de hacimli eşyaları kapsadığını, yolcuların kesilen cezalara üç ay içinde itiraz edebileceğini açıkladı.

🔹 Yolcu cezaya itiraz edeceğini duyurdu. 2025 yılında büyük bir saksı bitkisi taşıdığı için ceza alan başka bir yolcunun cezası ise daha sonra RATP tarafından iptal edilmişti.

🔹 Çin, CRAFT (Comprehensive Research Facility for Fusion Technology) "yapay güneş" projesi kapsamında geliştirilen dünyanın en büyük süperiletken füzyon mıknatısının son testlerini başarıyla tamamladı.

🔹 Sistem, plazmayı manyetik alan içinde hapseden toroidal alan mıknatısı ile füzyon reaksiyonunu başlatan merkezi solenoid olmak üzere iki ana bileşenden oluşuyor.

🔹 CRAFT projesi, 100 milyon santigrat derecenin üzerindeki plazmayı simit şeklindeki bir reaktörde hapsederek füzyon yoluyla elektrik üretmeyi hedefliyor.

🔹 Toroidal alan mıknatısı 21 metre uzunluğunda, 12 metre genişliğinde, 3,3 metre yüksekliğinde ve 582 ton ağırlığında bulunuyor.

🔹 Mıknatısın hacmi Fransa'daki Uluslararası Termonükleer Deneysel Reaktör (ITER) benzerinden 1,3 kat büyük, enerji depolama kapasitesi ise üç kat daha yüksek.

🔹 Nihai reaktörde bu mıknatıslardan 16 adet kullanılacak. Her biri 100 kiloamper akım taşıyacak ve reaktör merkezinde 6,5 teslalık manyetik alan oluşturacak.

🔹 Aynı anda test edilen yüksek sıcaklıklı süperiletken merkezi solenoid bobin, plazma akımını oluşturma ve plazmanın kararlılığını sağlama görevini üstleniyor.

🔹 Merkezi solenoid, tasarım akımı 46,5 kiloamper olmasına rağmen 60 kiloamperlik testten başarıyla geçti. Bu değer, Çin'in EAST füzyon reaktöründeki kapasitenin yaklaşık altı katına ulaştı.

🔹 Araştırmacılar, toroidal alan mıknatısının üretiminin altı yıl sürdüğünü ve kullanılan özel çelik, yalıtım malzemeleri ile süperiletken tellerin tamamının Çin'de geliştirildiğini açıkladı.

🔹 Çin, füzyon enerjisini mevcut beş yıllık kalkınma planındaki öncelikli stratejik teknolojiler arasında konumlandırıyor.

🔹 Çinli araştırmacılar, yalnızca güneş enerjisiyle çalışan ve harici elektrik tüketmeyen yeni bir deniz suyu arıtma sistemi geliştirdi.

🔹 Çin Bilimler Akademisi Süreç Mühendisliği Enstitüsü ile Shenzhen Üniversitesi tarafından geliştirilen sistem, yeni bir fototermal malzeme kullanarak güneş enerjisini deniz suyunun buharlaştırılmasında daha verimli kullanıyor.

🔹 Yeni yapı, güneş ışığını %90,2 oranında soğururken aynı miktardaki deniz suyunun buharlaştırılması için gereken enerjiyi %45,7 azaltıyor.

🔹 Yaklaşık 0,75 metrekarelik deneme sisteminde cihaz, yalnızca doğal güneş ışığıyla günde 20 litreden fazla içme suyu üretti. Üretilen su, Dünya Sağlık Örgütü'nün içme suyu standartlarını karşıladı.

🔹 Elde edilen tatlı su, 5 metrekarelik deneme alanında ıspanak, mısır ve Çin lahanasının tüm yetişme döngüsü boyunca sulanmasında kullanıldı.

🔹 Fototermal malzeme, bir yıl boyunca yapılan açık hava testlerinde performansını korudu ve harici şebeke elektriğine ihtiyaç duymadan çalıştı.

🔹 Araştırmacılar, sistemin iki yıl boyunca kullanılması halinde üretilen suyun maliyetinin şişe sudan daha düşük olacağını, daha büyük ölçeklerde ise ekonomik avantajın daha da artacağını belirtti.

🔹 Geleneksel ters ozmoz sistemleri yüksek miktarda elektrik ve büyük altyapı gerektirirken, geliştirilen sistem güneş enerjisiyle çalışan alternatif bir çözüm sunuyor.

🔹 Araştırma ekibi, yoğun deniz koşullarını simüle eden 30 günlük testlerde malzemenin dayanıklılığını doğruladı ve nanoparçacıkların neredeyse hiç ayrılmadığını tespit etti.

🔹 Araştırmacılar, teknolojiyi su kıtlığı yaşayan kıyı bölgeleri, adalar ve uzak yerleşimlerde kullanabilmek için yoğuşma verimini artırmaya ve sistem maliyetini daha da düşürmeye yönelik çalışmalarını sürdürüyor.

🔹 Çin'in ilk yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş tümör aşısı üretim hattının Pekin'de inşasına başlandı.

🔹 Pekin merkezli Likang Life Sciences'ın yaklaşık 110 milyon yuan (16,1 milyon ABD doları) yatırımla kurduğu yeni ilaç araştırma ve üretim merkezinin ekim ayında tamamlanması planlanıyor.

🔹 Tesiste hücre tedavisi araştırma laboratuvarları ile şirketin kişiselleştirilmiş kanser aşısı adayı LK101'in üretim hattı yer alacak.

🔹 LK101, hastaların tümör DNA'sını analiz ederek kansere neden olan genetik mutasyonları belirliyor. Şirket, yapay zekâ desteğiyle bu analiz süresinin bir güne indirilebildiğini açıkladı.

🔹 İlaç sektöründe yapay zekâ; ilaç keşfi, klinik çalışmalar, veri analizi, veri izleme ve tıbbi raporlama gibi alanlarda giderek daha yaygın kullanılıyor.

🔹 Bank of America, küresel yapay zekâ sağlık pazarının 2035 yılına kadar 1 trilyon ABD dolarını aşabileceğini öngörüyor.

🔹 Çin Ulusal Kanser Merkezi verilerine göre ülkede 2024 yılında yaklaşık 5,15 milyon yeni kötü huylu tümör vakası görüldü. Kanser, kardiyovasküler hastalıkların ardından ülkedeki ikinci önde gelen ölüm nedeni olmayı sürdürüyor.

🔹 Yapay zekânın tıpta kullanımının yaygınlaşması sektörde yeni iş birliklerini de hızlandırıyor. ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Insilico Medicine, Güney Koreli SK Biopharmaceuticals ile yapay zekâ tabanlı ilaç geliştirme alanında değeri 2,5 milyar ABD dolarına ulaşabilecek bir anlaşma imzaladı.

🔹 ABD'nin Maine eyaletinde yaşayan amatör doğa fotoğrafçısı Tanya Decatur, ön bahçesinde üç bacaklı bir dişi geyiği ve baktığı üç yavruyu görüntüledi.

🔹 Decatur'ın Facebook'ta paylaştığı fotoğraf kısa sürede yüz binlerce beğeni aldı ve on binlerce kez paylaşıldı.

🔹 "Tripod" adı verilen geyik, ön sağ bacağını 2024 av sezonunda meydana gelen bir kazada kaybetti. Yaralanmasına rağmen yaşamını sürdürdü ve koşmaya devam etti.

🔹 Geyik bu ilkbaharda kendi yavrusunu doğurdu. Son günlerde ise Decatur'ın, haziran ayında aracın çarpması sonucu ölen başka bir dişi geyiğin iki yavrusunu da sahiplenerek bakmaya başladığını düşündüğü belirtildi.

🔹 Decatur, Tripod'un yırtıcılardan korunmak için çoğunlukla evlerin bulunduğu bölgelerde dolaştığını ve zaman zaman bahçesindeki at ile eşeğin bulunduğu alanın yakınında dinlendiğini söyledi.

🔹 Yaz boyunca geyik ailesini görüntülemeye devam etmeyi planlayan Decatur, yaşadığı bölgede geyikleri korumak amacıyla "geyik geçidi" trafik levhası yerleştirilmesi için girişimde bulunacağını açıkladı. Özellikle üç bacaklı bir geyiğin yer aldığı bir levhanın farkındalığı artırabileceğini ifade etti.

🔹 Geyik keneleriyle bulaşan Powassan virüsü ABD'de nadir görülmeye devam etse de son yıllarda vaka sayısı belirgin şekilde arttı. Hastalık 2015'te 7 vakayla kaydedilirken 2025'te bu sayı 76'ya yükseldi.

🔹 Virüs merkezi sinir sistemine ulaşarak beyin iltihabı (ensefalit) veya beyin zarlarının iltihabına (menenjit) neden olabiliyor.

🔹 Belirti gösteren hastalarda ölüm oranı %15'e kadar çıkabiliyor. Hayatta kalanların yaklaşık yarısında hafıza kaybı, konuşma bozukluğu, yürüme güçlüğü, nöbet veya felç gibi kalıcı nörolojik sorunlar gelişebiliyor.

🔹 Powassan virüsü en sık Lyme hastalığını da taşıyan geyik keneleri aracılığıyla bulaşıyor.

🔹 Virüsün bulaşması için kenenin yaklaşık 15 dakika tutunması yeterli olabiliyor. Lyme hastalığında ise bulaşma genellikle 16-24 saatlik tutunma sonrasında gerçekleşiyor.

🔹 Hastalık ilk aşamada ateş, kas ağrısı, halsizlik ve grip benzeri belirtilerle başlayabiliyor. Bazı hastalarda ilerleyen haftalarda konuşma bozukluğu, bilinç bulanıklığı, denge kaybı, nöbet ve felç gibi nörolojik belirtiler ortaya çıkabiliyor.

🔹 Powassan virüsüne karşı onaylanmış bir tedavi veya aşı bulunmuyor. Ağır vakalarda destekleyici tedavi uygulanıyor.

🔹 Uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle sıcak ve nemli dönemlerin uzamasının kenelerin daha uzun süre aktif kalmasına yol açtığını belirtiyor.

🔹 Daha ılıman kışlar geyik ve kemirgen popülasyonlarını artırırken, kenelerin yeni bölgelere yayılmasını da kolaylaştırıyor.

🔹 Hastalığın daha fazla test edilmesi vaka sayılarının artmasına katkı sağlasa da uzmanlar birçok hafif veya belirtisiz vakanın hâlâ teşhis edilemediğini değerlendiriyor.

🔹 Ormanlık ve çalılık alanlarda uzun pantolon giyilmesi, paçaların çorap içine sokulması, permetrin işlemli kıyafetler ve kene kovucu ürünlerin kullanılması öneriliyor.

🔹 Dış ortamdan dönüldüğünde kıyafetlerin en az 10 dakika yüksek ısıda kurutucuda tutulması ve vücudun her dış mekân etkinliğinin ardından kene açısından kontrol edilmesi tavsiye ediliyor.

🔹 Kene tespit edilmesi halinde cımbızla dikkatlice çıkarılması ve sonraki 30 gün boyunca ateş veya enfeksiyon belirtileri açısından sağlık durumunun izlenmesi öneriliyor.

🔹 ABD'de uluslararası öğrenci vizelerinin reddedilmesi, iptalleri, sınır dışı uygulamaları ve seyahat yasaklarının ardından birçok yabancı öğrenci üniversitelere kayıt yaptırmadı. Bu durum üniversitelerin bütçelerinde ciddi gelir kayıplarına yol açtı.

🔹 Kuzey Teksas Üniversitesi, beklenen 2.800 uluslararası öğrencinin gelmemesi nedeniyle 45 milyon dolar bütçe açığı verdi. Üniversite 71 akademik programı kapattı ve gelecek akademik yılda uluslararası öğrenci sayısındaki düşüş nedeniyle milyonlarca dolarlık ek gelir kaybı bekliyor.

🔹 Yeni federal verilere göre ABD'ye gelen öğrenci sayısı mart ayında geçen yılın aynı dönemine göre %5, nisan ayında yaklaşık %8, mayıs ayında ise %1 azaldı. Geçen yaz gelen uluslararası öğrenci sayısı da bir önceki yaza göre yaklaşık %22 düştü.

🔹 Tam öğrenim ücreti ödeyen uluslararası öğrenciler, özellikle lisansüstü düzeyde, birçok üniversitenin bütçesinde önemli gelir kaynağı oluşturuyor ve yerli öğrenciler için eğitim maliyetlerinin daha düşük tutulmasına katkı sağlıyor.

🔹 Princeton Üniversitesi'nin araştırmasına göre uluslararası öğrenciler toplam öğrenci sayısının yaklaşık %6'sını oluşturmasına rağmen üniversite gelirlerinin yaklaşık %12'sini sağlıyor. Uluslararası öğrencilere daha bağımlı bazı kurumlarda bu oran %30'un üzerine çıkıyor.

🔹 Araştırmalar, uluslararası öğrencilerin ABD'li öğrencilerin yerini almadığını, aksine son yıllarda azalan yerli öğrenci sayısı nedeniyle boş kalan kontenjanların doldurulmasına katkı sağladığını gösteriyor.

🔹 2024 başından bu yana ABD'de 300'den fazla üniversite ve yükseköğretim kurumu program kapatma, bölüm küçültme veya personel işten çıkarma kararı aldı.

🔹 Northwestern University, University of Southern California, DePaul University, Boston University, Syracuse University, University of Texas at Arlington, New School ve Kent State University gibi çok sayıda kurum, bütçe sorunlarının nedenleri arasında uluslararası öğrenci sayısındaki düşüşü gösterdi.

🔹 Kanada'da 2024 yılında getirilen uluslararası öğrenci kontenjanı sonrası yabancı öğrenci sayısı yaklaşık %73 azaldı.

🔹 Ontario eyaletindeki üniversitelerin uluslararası öğrencilerden elde ettiği gelirde büyük düşüş yaşanırken, yıl sonuna kadar yaklaşık 1,5 milyar dolarlık gelir kaybı bekleniyor.

🔹 Kanada'da birçok üniversite bütçe kesintilerine giderken bazı kurumlar programlarını kapattı. Eğitim ücretleri artmasa da öğrencilere sunulan hizmetlerin önemli ölçüde azaltıldığı belirtiliyor.