🔹 Çin’in altın ithalatı ağustos sonuna kadar 1.000 tonu aştı ve 2025 yılının tamamındaki toplamı geride bıraktı.

🔹 İthalat, uluslararası altın fiyatlarındaki düşüş ve yuanın güçlenmesiyle desteklendi.

🔹 Güçlü yatırım talebi, Çin iç piyasasındaki altın fiyatlarını dünya ölçütlerinin biraz üzerinde tuttu ve ithalatı teşvik etti.

🔹 Jinrui Futures analisti Zijie Wu, yuanın yıl başından bu yana güçlü kalmasının altın ithalatı için elverişli koşullar oluşturduğunu ve düzenleyicilerin daha yüksek onay kotaları vermesini sağladığını söyledi.

🔹 Çin’de işlem gören altın borsa yatırım fonlarına ağustos sonuna kadar yaklaşık 44 ton giriş oldu. Bu miktar yıl başına göre yüzde 18 arttı; küresel ETF’lerde ise aynı dönemde büyük bir değişim yaşanmadı.

🔹 Yılın başında altın fiyatlarının ocak ayındaki rekor seviyeden gerilemesi yatırımcıları düşüşten alım yapmaya yöneltti.

🔹 Haziranda yürürlüğe giren yeni lisans sistemi, bankaları Çin Merkez Bankası tarafından dağıtılan mevcut ithalat kotalarını kullanmaya teşvik etmiş olabilir.

🔹 Ekonomik belirsizlik ve diğer ülkelere kıyasla daha sınırlı yatırım seçenekleri, dünyanın en büyük altın alıcısı Çin’deki talebi destekledi.

🔹 Çin Merkez Bankası ağustosta 2023’ten bu yana en yüksek miktarda altın aldı ve yaklaşık iki yıla ulaşan alım serisini sürdürdü.

🔹 Dışişleri Bakanı Wang Yi, Çin ile Avrupa Birliği’nin ticaret konusunda karşı karşıya gelmekten kaçınmak için çözüm bulması gerektiğini söyledi.

🔹 Çinli ve ABD’li yetkililer, yapay zekâ, yatırım ve ticaret konularını görüşmek üzere New York’taki müzakerelerin ikinci gününü tamamladı.

🔹 ABD yönetiminin Pentagon’un Çinli şirketlere yönelik 1260H kara listesini daha fazla kullanması, Donald Trump ile Şi Cinping’in bu haftaki zirvesinde gerilim yaratabilir.

🔹 Kongre’nin talimatıyla oluşturulan 1260H listesinde, Çin ordusuna yardım ettiği suçlamasıyla yaklaşık 200 şirket yer alıyor.

🔹 Listenin son güncellemesine Alibaba Group Holding, Baidu ve dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi BYD eklendi.

🔹 Çinli yetkililer haziran ayındaki güncellemenin ardından ABD şirketlerini hedef alan ihracat ve kamu alımı kısıtlamaları uyguladı.

🔹 Alibaba ve diğer bazı Çinli şirketler, listeden çıkarılmak için Pentagon’a karşı dava açtı. Liste, şirketlerin ABD hükümetiyle sözleşme yapmasını ve lobiciler tarafından temsil edilmesini kısıtlıyor.

🔹 Trump ve Şi’nin bu haftaki görüşmelerinde yapay zekânın ele alınması bekleniyor. Çin, ABD’nin Çinli şirketleri hedef alarak teknoloji alanındaki üstünlüğünü korumaya çalışmasından şikâyet edebilir.

🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin Çinli yapay zekâ şirketlerinin Silicon Valley firmalarından usulsüz biçimde veri aldığı yönündeki suçlamaları reddetti ve yaptırım uygulanması halinde misilleme uyarısında bulundu.

🔹 ABD ve Çinli üst düzey yetkililer, zirve öncesinde New York’ta yapay zekâ ve ticaret görüşmeleri yaptı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, riskler ve faydalar konusunda ortak anlayış geliştirmeyi amaçlayan bir ABD-Çin yapay zekâ diyaloğu oluşturulması için anlaşmaya varıldığını açıkladı.

🔹 Tencent Holdings, Zhongji Innolight, Alibaba, WuXi AppTec, Hesai Group ve DJI dahil bazı şirketler, 1260H listesinden çıkarılmak için lobi faaliyetleri yürütüyor veya mahkemeye başvuruyor.

🔹 Alibaba, WuXi AppTec, Hesai Group ve DJI, son aylarda ABD federal mahkemelerinde açtıkları davalarda kanıt ve usul standartlarıyla ilgili geçici hukuki kazanımlar elde etti.

🔹 Mahkemelerin geçmişte Pentagon’un ulusal güvenlik gerekçelerine öncelik vermesi nedeniyle şirketlerin listeden çıkarılması için yürüttüğü davaların sonucu belirsizliğini koruyor.

🔹 Kongre üyeleri geçen yıldan bu yana metninde “1260H” ifadesi bulunan 64 yasa tasarısı sundu. Tasarılar arasında listedeki şirketlerin çalışanlarının sınır dışı edilmesi ve yatırımcıların bu şirketlerin hisselerinde işlem yapmasının engellenmesi önerileri bulunuyor.

🔹 1260H listesi, yıllık savunma yetkilendirme yasasının Temsilciler Meclisi ve Senato taslaklarında da yer alıyor. İncelenen hükümler, listeye alınmayı gerektiren devlet desteği türlerini ve Çin hükümeti mülkiyetine ilişkin eşiği düzenlemeyi amaçlıyor.

🔹 Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Kuzey Kore’nin silah programlarını dondurması karşılığında Pyongyang’a yönelik yaptırımların hafifletilmesi için ABD’ye çağrı yaptı.

🔹 Lee, yaptırımlar ile Kuzey Kore’nin yeni nükleer silah ve kıtalararası balistik füze teknolojisi geliştirmesini durdurması arasında takas yapılabileceğini söyledi.

🔹 Lee, mevcut koşullarda nükleer silahlardan tamamen vazgeçme hedefinin hiçbir sonuç alınamamasını garanti edeceğini belirtti. İlk aşamada dondurma sağlandıktan sonra karşılıklı teşviklerle Kuzey Kore’nin nükleer cephaneliğini azaltmasının hedeflenebileceğini açıkladı.

🔹 Lee, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’u müzakere masasına geri getirebilecek tek lider olduğunu söyledi. Güney Koreli yetkililer, Trump’ın Kore Savaşı için barış anlaşması imzalanması ve Washington ile ilişkilerin normalleştirilmesi konusunda Kim’in en iyi fırsatı olduğunu düşünüyor.

🔹 Lee, Kuzey Kore’nin Rusya ve Çin ile ilişkilerini güçlendirdiğini, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına asker ve silah desteği verdiğini, bu gelişmelerin Pyongyang’ın nükleer caydırıcılığını genişletme kararlılığını artırdığını söyledi.

🔹 Kuzey Kore, Rusya sınırındaki bir köprüyü açtı ve Çin sınırında başka bir köprüyü hizmete sokmaya hazırlanıyor. İki Kore arasındaki iletişimin çökmesi, Güney Kore’nin Kim ile Trump arasında arabuluculuk yapma kapasitesini azalttı.

🔹 Trump, geçen ay Güney Kore ile düzenlenen büyük yıllık ortak askeri tatbikatı tek taraflı olarak küçülttü ve tatbikatı Kim’e karşı “düşmanca” olarak niteledi. Kuzey Kore ise Kim’in Trump’la önceki görüşmelerinden “iyi anılar ve duygular” taşıdığını açıkladı.

🔹 Trump’ın ilk döneminde Kuzey Kore ile müzakereleri yürüten Stephen E. Biegun, ABD’nin Kuzey Kore’nin nükleer cephaneliğinin yavaşlatılması veya dondurulması için müzakere edebileceğini söyledi.

🔹 Lee, Kuzey Kore’nin her yıl 10 ila 20 ilave nükleer silah üretebilecek kapasiteye sahip olduğunu veya bu üretimi hâlihazırda sürdürdüğünü söyledi. Kuzey Kore’nin yeterli nükleer silah ve füze biriktirdiğinde bunları para kazanmak için ihraç etmeye yönelebileceğini belirtti.

🔹 Lee, İran’a karşı ABD savaşına destek vermeyi reddetmesi nedeniyle Trump’ın eleştirileriyle karşı karşıya. Güney Kore Anayasası’nın, yabancı ülkeler arasındaki devam eden bir savaşa asker gönderilmesini engellediğini söyledi.

🔹 Güney Kore, ABD ürünlerine uygulanan tarifelerin düşürülmesi karşılığında ABD’ye 350 milyar dolar yatırım yapma anlaşmasını uygulamaya çalışıyor. Seul, Teksas’ta bir gaz santrali ve ABD genelinde sekiz nükleer santral inşa etmeyi teklif edebilir.

🔹 Lee’nin onay oranı nisandan bu yana neredeyse yarıya indi. Güney Koreliler, yükselen konut fiyatları ve son borsa çöküşü nedeniyle hükümeti sorumlu tutuyor.

🔹 Lee, New York ziyareti sırasında Birleşmiş Milletler’de Kore Yarımadası’nda barış ve birlikte yaşama vizyonunu sunacak.

🔹 OpenAI Başkanı Greg Brockman’ın, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta Beyaz Saray’da Çin Devlet Başkanı Şi Cinping onuruna vereceği devlet yemeğine katılması bekleniyor.

🔹 Brockman, cuma günü üst düzey bir ABD yetkilisinin gazetecilere sunduğu teknoloji ve iş dünyası liderlerinden oluşan ilk kısmi listede yer almadı. Beklenen katılımcılar arasında Jeff Bezos, Elon Musk, Sundar Pichai, Michael Dell, Jensen Huang, Sam Altman, Jane Fraser ve Tim Cook bulunuyor.

🔹 Devlet yemeği perşembe günü düzenlenecek. Etkinlikte üst düzey yönetim yetkilileri, şirket yöneticileri ve büyük siyasi bağışçılar bir araya gelecek.

🔹 Brockman ve eşi Anna, 2025’te Trump yanlısı süper PAC kuruluşu MAGA Inc.’ye toplam 25 milyon dolar bağışladı. Bağışlar kişisel olarak yapıldı ve OpenAI adına gerçekleştirilmedi.

🔹 Brockman, siyasi bağışlarının Amerikan inovasyonunu ve yapay zekâ geliştirmesini destekleyen politikaları amaçladığını söyledi. Desteğinin OpenAI’nin daha geniş misyonuna dayandığını belirtti.

🔹 Beyaz Saray, yapay zekâ sektörüne ilişkin ulusal güvenlik kaygılarıyla ve ABD’nin Çin karşısındaki rekabet gücünü korumakla ilgileniyor. Yönetim, güçlü yapay zekâ sistemlerinin yol açabileceği güvenlik risklerini yönetirken ABD liderliğini korumayı hedefliyor.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ve Çinli yetkililer, büyük yapay zekâ olayları hakkında karşılıklı bildirim mekanizması üzerinde görüşüyor.

🔹 Yapay zekâ sektöründeki birçok isim, görüşmeler öncesinde yönetimin yapay zekâ yönetişiminde daha etkin rol almasını istiyor. Anthropic CEO’su Dario Amodei’nin öncü yapay zekâ şirketlerinin geliştirme hızını sınırlaması yönündeki çağrısını Sam Altman ve OpenAI destekledi.

🔹 Sam Altman, yapay zekâ güvenliği için uluslararası teknik standartların oluşturulmasında ABD’nin öncülük etmesini istedi. Altman bu öneriyi hafta içinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne sunacak.

🔹 Malezya’nın eski başbakanı Necip Razak’ın yolsuzluk cezasının kalan bölümünü ev hapsinde geçirmesine izin verildi; ancak 50 milyon ringgitlik (12,3 milyon ABD doları) para cezası ve ikinci hapis cezası tahliye sürecinin önünde duruyor.

🔹 Federal Bölgeler Af Kurulu, Kral Sultan İbrahim başkanlığında, Necip’in SRC davasındaki altı yıllık cezasının kalanını 23 Ağustos 2028’e kadar evinde çekmesine karar verdi.

🔹 Necip’in ev hapsine geçebilmesi için para cezasını ödemesi ve aftaki diğer koşullara uyması gerekiyor. Koşullardan herhangi birinin ihlali düzenlemeyi geçersiz kılacak ve Necip’in cezaevine dönmesine yol açacak.

🔹 Başsavcı Mohd Dusuki Mokhtar, Necip’in ailesinin para cezasını henüz ödemediğini ve ödemenin Kuala Lumpur Yüksek Mahkemesi kayıt memuruna yapılması gerektiğini söyledi. Dusuki, ödeme sonrasında sürecin de zaman alabileceğini belirtti.

🔹 Umno tarafından başlatılan dayanışma fonu bir günde 1 milyon ringgit topladı. Necip’in avukatları, mal varlıklarının, banka hesaplarının ve taşınmazlarının önemli bölümünün dondurulmuş veya devletin icra işlemlerine tabi olduğunu açıkladı.

🔹 Malezya’da ev hapsini düzenleyen özel bir yasa bulunmuyor. Yetkililer, ayrı bir evde gözaltı yasası hazırlanırken mevcut cezaevi kurallarını kullanmayı değerlendiriyor.

🔹 Polis ve cezaevi yetkilileri, Necip’in Kuala Lumpur’daki Langgak Duta semtindeki konutunu inceledi; yakına mobil polis karakolu yerleştirildi. Konut henüz resmen gözaltı yeri olarak onaylanmadı.

🔹 Malezyalı anayasa hukukçusu Lim Wei Jiet, ev hapsinin uygulanması için Necip’in evinin cezaevi olarak belirlenebileceğini söyledi. Böyle bir düzenleme elektronik cihazlar, yiyecekler ve görüşebileceği kişiler üzerinde cezaevi tipi kısıtlamalar getirebilir.

🔹 Ev hapsi yalnızca Necip’in 42 milyon ringgitin kişisel hesaplarına aktarılmasıyla ilgili SRC davasındaki cezasını kapsıyor. Yüksek Mahkeme, 2,3 milyar ringgitlik 1MDB davasında Necip’i 15 yıl daha hapse mahkûm etti.

🔹 Necip bu mahkûmiyete itiraz ediyor; ancak mevcut durumda ev hapsi dönemi sona erdiğinde 2028’de yeniden cezaevine dönmesi gerekiyor.

🔹 Umno, eski genel başkanının serbest bırakılması için baskıyı sürdürüyor. Karar, Başbakan Enver İbrahim’in Pakatan Harapan koalisyonundaki ortaklarıyla siyasi gerilimi artırdı; DAP Genel Sekreteri Anthony Loke protesto amacıyla ulaştırma bakanlığından istifa teklifinde bulundu.

🔹 Siyaset bilimci Ahmad Fauzi Abdul Hamid, ev hapsinin Umno’nun bazı geleneksel kalelerinde desteğini sınırlı ölçüde artırabileceğini, ancak orta sınıf Malay seçmenleri ve yolsuzluk karşıtı seçmenleri partiden uzaklaştırabileceğini söyledi.

🔹 Avrupa Birliği ve Filipinler, yüksek ABD tarifeleri ve küresel ticaret gerilimleri ortamında tedarik zincirlerini çeşitlendirmeyi amaçlayan serbest ticaret anlaşmasına vardı.

🔹 Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. ile görüştükten sonra anlaşmayı duyurdu.

🔹 Anlaşma, AB ile Filipinler’in müzakereleri yeniden başlatma kararından üç yıl sonra yapıldı.

🔹 Von der Leyen ve Marcos, açık, adil ve öngörülebilir ticaret için benzer görüşteki ortaklarla çalışmanın önemini vurguladı.

🔹 Anlaşma, ABD’nin ticaret politikalarına ilişkin belirsizlik sürerken ülkelerin ekonomik ilişkilerini genişletmesini yansıtıyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, AB’nin Kanada’yı ortak ülke yapması ve ABD’ye zarar vermesi halinde yeni tarifeler uygulamakla veya ticareti kesmekle tehdit etti.

🔹 Asya’da ABD’nin önemli müttefiklerinden Filipinler, ekonomik ve savunma bağlarını Washington’ın ötesinde genişletmeye çalışıyor.

🔹 AB, geçen yıl Filipinler’in dördüncü büyük ticaret ortağı oldu ve ülkenin toplam mal ticaretinin yüzde 8,3’ünü oluşturdu.

🔹 İki tarafın ticaret bakanları, anlaşmanın adil kurallar, öngörülebilirlik ve daha güçlü, çeşitlendirilmiş tedarik zincirleri sağlayacağını açıkladı.

🔹 Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’ndan kaçınmak için aylar boyunca petrolünü çöl üzerinden yeniden yönlendirdi. Kızıldeniz’deki alternatif güzergâh saldırılarla kesilince ülke yeniden boğaza dönmek zorunda kaldı.

🔹 Saudi Aramco, Basra Körfezi’ndeki terminallerinden tankerlere daha fazla petrol yüklüyor ve sevkiyatları Hürmüz Boğazı’ndan geçiriyor. Şirket, Asya’daki bazı müşterilerinden yüklerini Umman kıyısı açıklarında teslim almalarını istiyor.

🔹 İran ve müttefiklerinin füze ve insansız hava aracı saldırıları, ABD ile Körfez ülkelerinin kritik petrol güzergâhlarını açık tutma çabalarını zorlaştırıyor.

🔹 Bir tanker pazartesi günü boğaza girerken kimliği belirsiz bir cisimle vuruldu ve iki mürettebat yaralandı. Başka bir tankere de enkaz parçaları isabet etti; ayın başında Suudi ham petrolü taşıyan iki süpertanker de Hürmüz’den çıkarken vuruldu.

🔹 Petrol arzındaki kesintiler benzin ve motorinin maliyetini artırarak enflasyon endişelerini büyüttü. ABD ordusu, İran saldırılarını sınırlayarak her gün milyonlarca varil petrolün Hürmüz’den geçmesini sağlıyor; ancak Husilerin ve Irak’tan düzenlenen saldırıların diğer güzergâhları kapatması bu ilerlemeyi azaltıyor.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri’nden Irak’a kadar Körfez üreticileri ham petrol için alternatif güzergâhlar kuruyor. Bu yollar petrol akışını sürdürüyor ancak tankerleri bağlıyor, navlun fiyatlarını artırıyor ve Suudi Arabistan’ın üretimindeki uzun yılların en düşük seviyesini kalıcı biçimde telafi edemiyor.

🔹 Suudi Arabistan’ın Basra Körfezi’ndeki Ras Tanura Limanı’ndan Çin’in Ningbo Limanı’na ham petrol taşıma maliyeti sefer başına yaklaşık 4,5 milyon dolardan 63 milyon dolara yaklaştı.

🔹 İran’ın gemilere yönelik saldırıları sonrasında Suudi Arabistan, milyonlarca varil petrolü Doğu-Batı Boru Hattı üzerinden Kızıldeniz’deki Yanbu Limanı’na yönlendirdi. Husilerin Babülmendep çevresindeki Suudi bağlantılı gemilere yönelik saldırıları artınca bazı yükler Süveyş Kanalı ve SUMED boru hattı sistemi üzerinden kuzeye yönlendirildi.

🔹 Irak’tan düzenlenen insansız hava aracı saldırıları eylülün başında Doğu-Batı Boru Hattı’nı kapattı. Suudi Arabistan bunun ardından Ras Tanura’dan yüklediği petrolü Hürmüz’den geçirip Umman kıyısı açıklarında başka gemilere aktarmaya başladı.

🔹 Son iki haftada günde yaklaşık 2,4 milyon varil Suudi ham petrolü ve kondensat yeniden Hürmüz Boğazı’ndan geçti. Basra Körfezi içindeki Suudi ham petrol yüklemelerinin dört haftalık günlük ortalaması geçen hafta 2 milyon varilin üzerine çıktı; Kızıldeniz terminallerindeki yüklemeler ise sıfıra indi.

🔹 Suudi Aramco, Çin, Güney Kore ve Japonya’daki müşterileriyle Suudi petrolünü Umman’ın Sohar Limanı açıklarında teslim almaları konusunda görüşüyor. Daha yüksek nakliye maliyetlerinin en az bir bölümünün müşterilere daha düşük fiyatlarla yansıtılması bekleniyor.

🔹 Hürmüz’e bağımlılığı azaltmak için yeni boru hatları kurulması planlanıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yeni hatların iki yıl içinde boğazı önemsiz hâle getirebileceğini söyledi; Katar Enerji Bakanı Saad Sherida Al-Kaabi ise bu görüşü reddederek su yolunun petrol ve doğal gazın yanı sıra tüm ürünlerin ticaretinde kullanıldığını açıkladı.

🔹 2025'te dünya genelinde ticari açıdan önemli yeni petrol ve doğal gaz sahası keşiflerinin sayısı 19'a düşerek 1980'de karşılaştırılabilir kayıtların başlamasından bu yana en düşük seviyeye geriledi.

🔹 2025'te keşfedilen petrol ve doğal gaz rezervlerinin tahmini hacmi, 2013'teki zirvenin onda birinden daha az oldu.

🔹 Küresel enerji şirketlerinin arama faaliyetlerine yönelik yatırımlarını azaltması, yeni keşiflerdeki düşüşün başlıca nedenleri arasında yer aldı.

🔹 Petrol ve doğal gaz arama projeleri 100 milyon doların üzerinde yatırım gerektirebilirken başarı oranı yaklaşık yüzde 20 seviyesinde bulunuyor.

🔹 Batılı petrol şirketleri, 2020'den bu yana çevre grupları ve yatırımcıların baskısıyla sermayelerini yenilenebilir enerjiye yönlendirdi. Shell'in 2025'teki arama harcaması 1,1 milyar dolara düşerek on yıl önceki seviyenin beşte biri oldu.

🔹 Petrol ve doğal gaz üretiminin üst akış yatırımları 2025'te yaklaşık 540 milyar dolara geriledi; bu tutar on yıl öncesine göre yaklaşık yüzde 40 daha düşük kaldı.

🔹 Artan malzeme maliyetleri arama giderlerini yükseltirken şirketler daha az yatırım gerektiren mevcut sahaların genişletilmesine öncelik verdi.

🔹 Derin deniz sahalarının artması, petrol ve doğal gaz projelerini daha uzun ve karmaşık hale getirdi. Uluslararası Enerji Ajansı, arama bloğunun edinilmesinden üretimin başlamasına kadar yaklaşık 20 yıl geçtiğini tahmin ediyor.

🔹 Japonya Metal ve Enerji Güvenliği Kurumu'ndan Yuya Akizuki, daha ucuz olan karasal geliştirme alanlarının daraldığını ve geleneksel kaynak projelerinin çoğunun derin deniz veya açık deniz bölgelerinde bulunduğunu söyledi.

🔹 Yeni keşiflerdeki düşüş gelecekteki arzın korunmasını engellerse petrol ve doğal gaz talebinin karşılanması zorlaşabilir. Gelişmekte olan ekonomilerde nüfus, gelişmiş ülkelerde ise yapay zekânın yayılmasıyla elektrik tüketimi artıyor.

🔹 BP, 2025'te uzun vadeli fosil yakıt azaltma hedeflerini kaldırdı ve 2035'e kadar üretimi artırmak için üst akış geliştirmelerine yıllık 10 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. Exxon Mobil, fosil yakıt üretimini 2030'a kadar 2024 seviyelerine kıyasla yüzde 30'a kadar artırmayı hedefliyor.

🔹 Şirketler Afrika ve Güney Amerika gibi yeni arama bölgelerine yöneliyor. Exxon'un Guyana açıklarında 2015'te keşfettiği sahadaki üretim günlük yaklaşık 900 bin varile ulaştı; BP ise Brezilya açıklarında 25 yılın en büyük petrol ve doğal gaz keşfini yaptığını açıkladı.

🔹 Japonya'nın Inpex şirketi Avustralya'daki sıvılaştırılmış doğal gaz projesi yakınında arama sondajı yürütüyor ve Mart 2026'da proje bölgesine yakın yeni bir kara petrol ve doğal gaz sahasında pay satın aldığını duyurdu.

🔹 CNN, Politico ve MS NOW, muhabirlerinin Beyaz Saray’a girişinin engellenmesinin ardından Trump yönetimine karşı dava açtı.

🔹 Donald Trump, yasağı 18 Eylül’de duyurdu ve üç kuruluşu ekibi hakkında “kurgu veya yalan” yazmakla suçladı. Kuruluşların muhabirleri 19 Eylül’de binaya alınmadı.

🔹 Üç medya kuruluşu, hükümetin basının ne yayımlayacağına karar vermemesi gerektiğini savunarak Washington’daki ABD Bölge Mahkemesi’ne başvurdu.

🔹 Dava dilekçesinde hâkimden yasağı anayasaya aykırı ilan etmesi ve Trump yönetiminin uygulamayı sürdürmesini engellemesi istendi.

🔹 Trump, dava haberine tepki göstererek kuruluşları “üçüncü sınıf soytarılar” ve “eğri ve yozlaşmış basın” olarak niteledi. Trump, ekibinin neredeyse kesin olarak temyize başvuracağını söyledi.

🔹 Beş büyük ABD televizyon ağı ABC, CBS, CNN, Fox News ve NBC, hiçbir yönetimin haberlerini beğenmediği için bir medya kuruluşunu kısıtlamaması gerektiğini açıkladı.

🔹 Büyük televizyon ağları, CNN’in Trump’ın New York ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu gezisindeki havuz yayın görevini yerine getirmesinin engellenmesinin ardından Beyaz Saray ortak yayın havuzundan çekildi.

🔹 Beyaz Saray basın havuzundaki CNN kabini boş ve kapalı kalırken, CNN ekibi Beyaz Saray arazisinin dışındaki kamuya açık kaldırımdan canlı yayın yaptı.

🔹 New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Trump’la görüşmesinin ardından basının Gracie Mansion’daki etkinliğe alınacağını söyledi.

🔹 Beyaz Saray, pazartesi akşamı Trump’ın temmuz ayında Rushmore Dağı ziyaretindeki konuşmalarını yeniden yayımlayarak Trump TV adlı yayın kanalını başlattı.

🔹 Trump, yasağın belirli haberlerden kaynaklanmadığını, son birkaç yıldaki haberlerin kümülatif etkisiyle ilgili olduğunu söyledi ve New York Times ile Washington Post’un da “sahte haber” yaptığını belirtti.

🔹 Beyaz Saray, şubat ayında Trump’a erişimi bulunan basın havuzunun yönetimini devraldı. Aynı ay Associated Press muhabirleri ve fotoğrafçıları, “Meksika Körfezi” ifadesini kullandıkları gerekçesiyle Oval Ofis ve Air Force One gibi sınırlı erişimli alanlardan çıkarıldı; AP’nin açtığı dava sürüyor.

🔹 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın başkanlığındaki küçük İran heyeti, yaklaşık yedi aydır süren savaşta ABD ile karşı karşıya olan ülkesini temsil etmek üzere New York’a gidiyor.

🔹 Heyetin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na katılmasına izin veriliyor; ancak ABD Dışişleri Bakanlığı’nın izni olmadan Central Park’ta yürümeleri, Beşinci Cadde’de alışveriş yapmaları veya belirli mağazalara gitmeleri yasak.

🔹 İranlı delegelerin New York’taki hareketleri havaalanı, Manhattan’daki Millennium Hilton oteli ve yakındaki BM merkeziyle sınırlı tutuluyor.

🔹 Trump yönetiminin geçen yıl yürürlüğe koyduğu kontroller, heyetin lüks ürün satın almasını ve Costco ile Sam’s Club gibi bazı mağazalarda alışveriş yapmasını izne bağlıyor.

🔹 Pezeşkiyan’ın çarşamba günü BM Genel Kurulu’nda konuşarak İranlıların saldırganlığın mağduru olduğunu ve İran’ın kendini savunduğunu savunması bekleniyor.

🔹 Donald Trump’ın salı günü BM’ye hitap etmesi bekleniyor. Trump, İran’a yönelik saldırıları ülkeyi “dünyanın bir numaralı terör sponsoru” olarak nitelendirerek ve nükleer silah geliştirmesine izin verilmemesi gerektiğini söyleyerek savundu.

🔹 Trump, İran’la ilgili sonraki adımlar konusunda karar aşamasında olduğunu söyledi ve New York’ta Pezeşkiyan’la görüşme ihtimalini dışlamadı.

🔹 Pezeşkiyan’ın New York’ta ABD ve Avrupa’daki düşünce kuruluşlarından analistlerle görüşmeye çalışması bekleniyor; ancak bazı analistler İranlı yetkililerle gayriresmî politika görüşmelerini kısıtlayan ABD yaptırımlarından çekiniyor.

🔹 İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen sevkiyatları engellemesi ve İran bağlantılı Husilerin Kızıldeniz’de gemilere saldırması, Tahran’ın uluslararası alandaki izolasyonunu artırdı.

🔹 İran, BM’yi Washington’ı eleştirmek için daha önce de kullandı. Fidel Castro 1960’ta BM Genel Kurulu’nda dört saatten uzun konuşarak ABD’nin Latin Amerika’daki müdahalesini kınadı.

🔹 BM haftası geçmişte ABD ile İran arasında dolaylı diplomasi için kullanıldı. Pakistanlı yetkililer geçen yıl iki ülke arasında mesaj taşıdı; Fransız yetkililer ise 2015 nükleer anlaşmasının bir versiyonunu canlandırmaya çalıştı.

🔹 Katar yetkilileri, New York’taki toplantıları müzakerelerin yeniden başlatılması ihtimalini görüşmek için kullanmayı planlıyor. BM Genel Sekreteri António Guterres, İran konusunda ciddi bir diyaloğun gerekli olduğunu ve görüşmelerin muhtemelen New York dışında yapılacağını söyledi.