Xi ve Trump, sahip oldukları nüfuzu gerçek ilerleme sağlamak için kullanabilir mi?
South China Morning Post
🔹 Xi Jinping ve Donald Trump, bu hafta Washington’da yılın ikinci yüz yüze görüşmesini gerçekleştirecek.
🔹 Zirvede ABD-Çin ilişkilerini “yapıcı stratejik istikrar” çizgisinde tutmak öncelik olacak. İran, Tayvan ve Kuzey Kore de gündeme gelebilir.
🔹 Çin’in nadir toprak elementleri ve kritik mineraller, ABD’nin ise gelişmiş yarı iletkenleri ve ilgili teknolojileri önemli pazarlık unsurları arasında bulunuyor.
🔹 Washington, Gümrük Yasası’nın 301. Bölümü kapsamındaki soruşturma temelinde yeni gümrük vergileri uygulayabilir ve Tayvan’a yönelik 14 milyar dolarlık silah satışını geciktirebilir.
🔹 Pekin, ABD’den petrol, uçak ve tarım ürünleri alımına ilişkin taahhütlerini değiştirebilir. Tarafların sahip olduğu araçların karşılıklı misilleme riski taşıdığı belirtiliyor.
🔹 Yapay zekâ, iki ülkenin iş birliği yapabileceği alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Taraflar, ortak hedefler ve tehditler anlayışıyla yapay zekâ diyaloğu kurmayı kabul etti.
🔹 Görüşmelerde yapay zekâ düzenlemeleri, ortak tehditler için bildirim mekanizmaları ve kritik yapay zekâ olaylarında kullanılabilecek ABD-Çin acil iletişim hattı ele alınabilir.
🔹 ABD yönetimi Çinli şirketleri Amerikan yapay zekâ modellerini kopyalamakla suçladı; Pekin ise Washington’ın teknoloji üzerinde tekel kurmaya çalıştığını söyleyerek karşı önlem uyarısında bulundu.
🔹 Wang Yi, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığı telefon görüşmesinde Washington’a “yapıcı stratejik istikrar” taahhüdünü sürdürme çağrısı yaptı.
🔹 Tayvan, Pekin’in Washington’la ilişkilerindeki temel kırmızı çizgi olmayı sürdürüyor. ABD’nin Tayvan’a yönelik büyük silah satışlarını kasım ayındaki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesi sonrasına ertelemeyi değerlendirdiği bildiriliyor.
🔹 Trump’ın kasım ayında Çin’e yapabileceği ziyaret, Xi ile yeni bir görüşmenin yanı sıra Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile temas olasılığı yaratabilir.
🔹 Çin, Washington ile Pyongyang arasında liderler düzeyinde görüşmeye aracılık etmeye hazır. Ancak Çin’in Kuzey Kore üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu ve Washington-Seul geriliminin diplomatik ilerlemeyi yavaşlatabileceği belirtiliyor.
🔹 İki ülke, her iki taraf için yaklaşık 30 milyar dolarlık ticareti kapsayan karşılıklı gümrük vergisi indirimleri ve uyuşturucuyla mücadele iş birliği konusunda ilerleme sinyali verdi.
🔹 Busan’da varılan ticaret ateşkesinin uzatılması, görüşmelerin en gerçekçi sonucu olarak öne çıkıyor.
🔹 Sağlık iş birliği dar ve geçici nitelikte kalabilir. Fentanil, ilaç tedarik zincirlerinin dayanıklılığı, biyoteknoloji, çift kullanımlı araştırmalar ve yapay zekânın sağlıkta kullanımı başlıca sağlık güvenliği konuları arasında yer alıyor.