İnsanları takip ederek avlayan kene yeni sağlık tehdidi oluşturuyor
New Yorker
🔹 ABD'de özellikle yalnız yıldız kenesi (lone-star tick) hızla yayılıyor ve taşıdığı alfa-gal sendromu, insanlarda kırmızı ete karşı ciddi alerji gelişmesine neden oluyor.
🔹 Alfa-gal sendromu, kene ısırığından haftalar veya aylar sonra ortaya çıkabiliyor. Hastalar sığır, domuz ve kuzu eti başta olmak üzere memeli hayvan etlerini tükettikten saatler sonra kurdeşen, mide-bağırsak sorunları ve ağır vakalarda anafilaksi yaşayabiliyor.
🔹 Hastalık yalnızca kırmızı eti değil; süt ürünleri, jelatin, bazı ilaçlar, kozmetikler ve hayvansal içerik taşıyan birçok ürünü de etkileyebiliyor. Bazı hastalarda yalnızca et kokusu veya hayvanlarla temas bile reaksiyon oluşturabiliyor.
🔹 ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezine (CDC) göre ülkede alfa-gal sendromuna sahip kişi sayısı 500 bine ulaşmış olabilir. Uzmanlar gerçek sayının daha yüksek olabileceğini değerlendiriyor.
🔹 Yalnız yıldız kenesi son 50 yılda ABD'nin güneyinden kuzeye doğru hızla yayıldı ve artık Maine'e kadar ulaştı. Uzmanlar iklim değişikliği, artan geyik popülasyonu ve insanların doğal yaşam alanlarına daha fazla girmesinin yayılımı hızlandırdığını belirtiyor.
🔹 Martha's Vineyard Adası'nda Lyme hastalığı, babesiosis ve anaplazmoz gibi kene kaynaklı hastalıkların görülme sıklığı Massachusetts ana karasına göre kat kat daha yüksek seviyeye ulaştı. Ada, yeni kene mücadele yöntemlerinin test edildiği bölgelerden biri haline geldi.
🔹 Uzmanlar yalnız yıldız kenesinin diğer birçok kene türünden farklı olarak konaklarını aktif biçimde takip ettiğini ve insanlara doğru hareket ederek saldırabildiğini belirtiyor.
🔹 Alfa-gal sendromunun kesin tedavisi bulunmuyor. Kene ısırıklarının önlenmesi ve yeni ısırıklardan kaçınılması hastalığın kontrolünde en önemli yöntem olarak görülüyor.
🔹 Araştırmacılar genetik olarak alfa-gal molekülü bulunmayacak şekilde geliştirilen domuzlardan elde edilen etlerin hastalar için güvenli olup olmadığını araştırıyor. İlk klinik çalışmalarda bazı hastalar bu eti sorunsuz tüketirken, bazı katılımcılarda yine hafif reaksiyonlar görüldü.
🔹 Martha's Vineyard'da yürütülen çalışmalarda yüksek geyik popülasyonunun kene sayısını artırdığı belirlendi. Yerel yetkililer kene popülasyonunu azaltmak amacıyla adadaki geyik sayısının önemli ölçüde düşürülmesini planlıyor.