Araştırma: Yapay zekâ "çalışanları" iş yerlerinde beklenmedik sorunlara yol açabilir
New York Times
🔹 Şirketler son dönemde yapay zekâ ajanlarını organizasyon şemalarına dahil ederek onları gerçek birer "çalışan" gibi kullanmaya başladı.
🔹 Boston Üniversitesi ve Boston Consulting Group araştırmacıları, onlarca şirkette yürüttükleri çalışmada yöneticilerin yapay zekâ çalışanları tarafından hazırlandığı söylenen belgeleri insan çalışanların hazırladığı belgelere göre daha yüzeysel denetlediğini tespit etti.
🔹 Deneyde, yapay zekâ çalışanlarının hazırladığı belirtilen belgelerdeki hatalar yöneticiler tarafından daha sık gözden kaçırıldı.
🔹 Araştırmacılar, bazı yöneticilerin yapay zekâ kaynaklı hataları kendi sorumlulukları yerine teknoloji ekiplerinin veya üst yönetimin sorumluluğu olarak gördüğünü belirtiyor.
🔹 Şirketler yapay zekânın önyargılı sonuçlar üretebilmesi, yanlış bilgiler verebilmesi ve gizli verileri açığa çıkarabilmesi gibi bilinen risklere karşı çeşitli önlemler almaya başlasa da daha karmaşık sorunların yeterince farkında olunmadığı ifade ediliyor.
🔹 2025 yılında yayımlanan bir araştırma, büyük dil modellerinin yapay zekâ tarafından üretilen metinleri insan yazımı metinlere göre daha olumlu değerlendirme eğiliminde olduğunu ortaya koydu.
🔹 Başka bir araştırma ise özgeçmiş değerlendirmesinde kullanılan yapay zekâ sistemlerinin, yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış özgeçmişleri tamamen insanlar tarafından yazılan özgeçmişlere göre daha yüksek puanlayabildiğini gösterdi.
🔹 Araştırmacılar, bu önyargının değerlendirme sırasında modele yalnızca metnin kalitesine odaklanması talimatı verilerek azaltılabildiğini belirtiyor.
🔹 Yapay zekânın fiyatlandırma, yatırım ve yeni şube açma gibi ticari kararlarda kullanılması da farklı riskler doğurabiliyor. Araştırmacılar, modellerin daha agresif rekabet stratejileri önererek şirketleri fiyat savaşlarına sürükleyebileceğini ifade ediyor.
🔹 Uzmanlar, gelecekte yapay zekâ modellerinin büyük ölçüde yine yapay zekâ tarafından üretilen verilerle eğitilmesinin mevcut önyargıları güçlendirebileceği uyarısında bulunuyor.
🔹 Araştırmacılar ayrıca akademisyenlerin araştırmanın her aşamasında yapay zekâdan yararlanmasının zamanla bilimsel çalışmaların daha benzer hale gelmesine yol açabileceğini değerlendiriyor.
🔹 Binin üzerinde yöneticiyle yapılan ankette katılımcıların yaklaşık üçte biri şirketlerinde yapay zekânın "çalışan" veya "takım arkadaşı" olarak tanımlandığını, yaklaşık dörtte biri ise yapay zekâ ajanlarının organizasyon şemalarında yer aldığını belirtti.
🔹 Yapay zekâ ajanlarını organizasyon şemasına dahil eden şirketlerde görev yapan yöneticiler, yapay zekâ çalışanlarının hazırladığı belgelerdeki hataları diğer yöneticilere kıyasla daha düşük oranda tespit etti.
🔹 Araştırmacılar, gelecekte yapay zekâ çalışanlarının insan çalışanları yönetmeye başlamasının iş dünyasında yeni psikolojik ve yönetsel sorunlar doğurabileceğini belirtiyor.