🔹 S&P 500 yüzde 0,5 gerileyerek art arda üçüncü düşüşüne hazırlanırken Dow Jones Sanayi Ortalaması 334 puan, yani yüzde 0,6 düştü. Nasdaq bileşik endeksi de yüzde 0,7 geriledi.

🔹 ABD tahvillerinin 10 yıllık getirisi yüzde 5,11’den yüzde 5,15’e yükseldi. Getiri, 2007’deki seviyesine yaklaşırken İran savaşı öncesindeki yüzde 3,97 seviyesinin oldukça üzerine çıktı.

🔹 Brent petrolünün varil fiyatı yüzde 4,1 artarak 102,20 dolara yükseldi. ABD’de normal benzinin galon başına ortalama fiyatı bir ay önceki 4,10 doların altından 4,48 dolara çıktı; fiyat bir yıl önce 3,16 dolardı.

🔹 ABD ekonomisi genişlemeyi sürdürürken, iş dünyası faaliyetinin yıllar içindeki en hızlı büyümesini gösteren öncü veriler tahvil getirilerini destekledi. Geçen hafta işsizlik yardımı için başvuran ABD’li çalışanların sayısı da azaldı.

🔹 Federal Rezerv, geçen hafta üç yıl içindeki ilk ana faiz artışını yaptı. CME Group verileri, yatırımcıların yıl sonuna kadar iki ek faiz artışı ihtimalini yüzde 50’nin üzerinde gördüğünü gösterdi.

🔹 Yüksek tahvil getirileri, özellikle yüksek değerlemeli hisseler üzerinde baskı oluşturdu. Nvidia yüzde 1,5 gerileyerek S&P 500’deki düşüşü en fazla artıran şirket oldu.

🔹 Yüksek getiriler, şirketlerin yapay zekâ veri merkezleri kurmak için borçlanma maliyetini artırarak veri merkezi yatırımlarını ve yapay zekâ çiplerine yönelik talebi yavaşlatabilir.

🔹 Stitch Fix, beklentilerin üzerinde çeyreklik sonuç açıklamasına rağmen, daha zorlu tüketici ortamının gelecek mali yıldaki gelir büyümesini sınırlayabileceğini duyurmasının ardından yüzde 24,6 düştü.

🔹 Olive Garden ve LongHorn Steakhouse’ın sahibi Darden Restaurants, beklentilerle uyumlu kâr açıklamasının ardından yüzde 1,7 geriledi.

🔹 Veri depolama ve yönetim şirketi Everpure, mali yıl tahminlerini koruduğunu ve sonraki mali yılda gelir büyümesinin hızlanmasını beklediğini açıklamasının ardından yüzde 18,7 yükseldi.

🔹 Dünya borsalarında genel olarak sınırlı düşüşler görüldü. Şanghay yüzde 1,2 gerilerken Tokyo yüzde 0,8 yükseldi.

🔹 On yıl önce Avrupa düzenleyicileri, Almanya’nın önde gelen robotik şirketlerinden Kuka’nın Çinli beyaz eşya üreticisi Midea tarafından satın alınmasına onay verdi.

🔹 Almanya’daki fabrikalara kurulan robot sayısının üst üste üçüncü yıl düşmesi, Çin’deki kurulumların ise artması bekleniyor.

🔹 Çin, dünya genelinde fabrikalarda çalışan yaklaşık 5 milyon robotun neredeyse yarısına ev sahipliği yapıyor.

🔹 Geçen yıl Çin, küresel ölçekte kurulan robotların yaklaşık beşte üçünü oluşturdu ve ülkedeki kurulum sayısı 350 bini aştı.

🔹 Almanya’da robot kurulumu yaklaşık 25 bine geriledi. Çin’in Almanya’ya robot kurulumundaki üstünlüğü on yıl önce 3’e 1 iken bugün 14’e 1’e çıktı.

🔹 Çinli üreticiler, ülkenin iç pazarındaki robot kurulumlarının yarısından fazlasını oluşturuyor; bu oran on yıl önce yaklaşık üçte birdi.

🔹 Çin’in robotik ve yapay zekâ yatırımları, Avrupa Birliği ile arasındaki ticaret dengesizliğini artırabilir. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ticaret açığının kritik bir noktaya ulaştığını söyledi.

🔹 BMW ile Hexagon Robotics, insansı robotları gelecek yılın ilk çeyreğinde Leipzig’deki üretime taşımayı ve daha sonra diğer fabrikalara yaymayı planlıyor.

🔹 Almanya, 2024’te her 10 bin çalışan başına yaklaşık 450 robotla Güney Kore ve Singapur’un ardından dünyada üçüncü sırada yer aldı.

🔹 ABD Federal İletişim Komisyonu, ulusal güvenlik kaygılarını gerekçe göstererek temmuz ayında yabancı üretimi yeni insansı robot modellerinin ithalatını yasakladı.

🔹 Küresel ölçekte en az 1,4 metre boyundaki yaklaşık 7 bin insansı robot satıldı; bu makinelerin üreticilerinin yarısından fazlası Çin’de bulunuyor.

🔹 Çin, devlet desteği ve geniş üretim kapasitesi sayesinde yapay zekâ ile robot teknolojisini birleştirmede Avrupa’yı geçebilir. Ancak insansı robotlar henüz fiziksel dünyayı gerçek zamanlı algılayıp tepki verebilen tamamen otonom makineler haline gelmedi.

🔹 Kuka, Midea’nın bünyesinde faaliyet göstermeyi sürdürüyor ve geçen yıl 3,9 milyar avro satış gerçekleştirdi. Almanya ve Avrupa, yapay zekâ ile robotikteki potansiyeli değerlendirmek için koordineli stratejiler geliştirmeye çalışıyor.

🔹 ABD, kendi madencilik ve işleme tesislerini hızla kurmasına rağmen 2030’lu yıllar boyunca nadir toprak elementlerinde Çin’e bağımlı kalacak.

🔹 Washington’ın kritik kabul ettiği 60 mineral arasında yer alan nadir toprak elementleri; silah, otomobil, bilgisayar ve diğer ürünlerde kullanılan mıknatıs ve malzemelere dönüştürülmeden önce işleniyor.

🔹 ABD’nin en yaygın kullanılan iki nadir toprak elementindeki üretimi, Donald Trump’ın göreve dönmesinden bu yana üç kattan fazla arttı; ancak ülke talebinin yalnızca yüzde 42’sini karşılayabiliyor.

🔹 Benchmark Mineral Intelligence verilerine göre ABD, beş yıl içinde talebinin yaklaşık dörtte biri için ithalata ihtiyaç duymayı sürdürecek.

🔹 Çin’in nadir toprak elementleri ihracat kısıtlamalarını 10 Kasım’a kadar ertelemesi ve bu ertelemenin uzatılması, Trump ile Şi Cinping’in Washington’daki görüşmesinin gündeminde yer alacak.

🔹 Beyaz Saray, Çin’den nadir toprak elementi ithalatını engellemek için Ocak 2027 hedefi belirledi; mevcut üretim kapasitesi bu hedefin karşılanmasını neredeyse imkânsız hale getiriyor.

🔹 Trump yönetimi, Çin’in etkisini azaltmak amacıyla MP Materials, USA Rare Earth ve Energy Fuels gibi şirketlere milyarlarca dolar yatırım yaptı.

🔹 ABD, askeri uygulamalarda kullanılan ağır nadir toprak elementlerinin neredeyse hiçbirini işlemiyor; bu minerallerin üretiminin 2031’e kadar artması bekleniyor ancak talebi karşılaması beklenmiyor.

🔹 MP Materials, kendi rafine ettiği nadir toprak elementlerinden üretilen mıknatısları General Motors’a teslim etmeye başladı.

🔹 USA Rare Earth, Brezilya’daki bir maden ile Fransa’daki bir işleme tesisini satın aldı; Energy Fuels ise Güney Carolina’daki büyük bir mıknatıs tesisini kuran şirketi satın almak için anlaşmaya vardı.

🔹 Nth Cycle, Ucore Rare Metals ve diğer girişimler nadir toprak elementlerini rafine etmek için yeni yöntemler geliştiriyor.

🔹 Bazı Çinli tedarikçiler, Pekin’i kızdırma endişesiyle ABD’ye sevkiyatları azaltmaya başladı; Çin’in ihracatı resmen durdurması ABD’li üreticiler için daha geniş bir tehdit oluşturabilir.

🔹 Ford Motor, Çin’den nadir toprak elementi tedarikinin kesilmesinin ardından geçen yıl ABD’deki fabrikalarını geçici olarak kapattı.

🔹 Nth Cycle, nadir toprak elementlerini işleyebildiğini belirttiği teknoloji için Glencore ile 1 milyar dolarlık tedarik anlaşması imzaladı.

🔹 Video oyunlarıyla büyüyen yönetmenler, oyun uyarlamalarında yalnızca hikâyeleri aktarmak yerine oyunların işleyiş mantığına odaklanıyor.

🔹 2023’te yayımlanan The Last of Us, oyundaki sahneleri büyük ölçüde birebir uyarladı ancak oyunu oynamanın yarattığı tedirgin edici takip ve kaçış hissini aktaramadı.

🔹 Resident Evil, serideki canavarlarla dolu oyunlardan esinlenen bir korku filmi olarak yayımlandı. Film, yoğun şiddet sahneleri ve oyunlara yapılan göndermelerin yanı sıra oyun deneyimine özgü unsurları da kullanıyor.

🔹 Yönetmen Zach Cregger, Resident Evil’ın oyunlardaki pulp tonunu ve görsel dokusunu sinemaya taşıyor.

🔹 Filmin ana karakteri sağlık kuryesi Bryan, ilerlemesinin sürekli asma kilitlerle engellenmesine öfkeleniyor. Asma kilitler, oyun serisinde sık karşılaşılan bir engel olarak kullanılıyor.

🔹 Resident Evil, birinci şahıs ve klostrofobik üçüncü şahıs bakış açıları arasında geçiş yapıyor; sessiz gerilim sahneleriyle yoğun kanlı aksiyonu birleştiriyor.

🔹 Zach Cregger, video oyunlarının 1980’lerdeki iki boyutlu döneminden 1990’ların başındaki üç boyutlu döneme geçişini ve oyun anlatılarıyla grafiklerinin gelişimini deneyimledi.

🔹 Filmde Bryan karakterini canlandıran Austin Abrams’ın çığlıkları, mırıldanmaları ve esprileri, oyuncuların çatışma sırasında söyleyebileceği sözleri yansıtıyor.

🔹 Kane Parsons’ın uzun metrajlı ilk filmi Backrooms, çevrim içi mesaj panolarında ortaya çıkan ve gerçeklikten koparak “Backrooms” adı verilen alanlara geçiş fikrine dayanıyor. Film dünya çapında 400 milyon dolar hasılat elde etti.

🔹 Backrooms, oyunlardaki “noclip” kavramını kullanıyor. Bu kavram, fiziksel nesnelere çarpmadan bir oyun ortamında hareket etmeyi ifade ediyor.

🔹 Backrooms’un fikri Pools (2024), Dreamcore (2025) ve Subliminal (2026) gibi oyunları etkiledi. Bu oyunlar, giderek daha tehditkâr hâle gelen labirent benzeri dünyalar sunuyor.

🔹 Japon korku filmi Exit 8, aynı adlı “walking simulator” oyunundan uyarlandı ve Japonya’da ve yurt dışında izleyicilerle eleştirmenlerden ilgi gördü.

🔹 Genki Kawamura, Exit 8’de karakteri sonsuz döngüye giren bir metro istasyonunda dolaşırken kamerayı karakterin arkasına yakın tutuyor. Film, oyundan farklı olarak The Lost Man adlı karakterin geçmişini ve özelliklerini genişletiyor.

🔹 Sinemacılar, oyunların hikâyelerini yeniden kullanmak yerine oyunların mekân ve eylem yoluyla anlatım kurallarını uygulamaya yöneliyor.

🔹 Moskova merkezli finansal hizmetler şirketi A7, paravan şirketler ve kripto para kullanarak Rus işletmeleri adına uluslararası ödemeler düzenliyor ve fonların kaynağını gizliyor.

🔹 A7, OpenAI teknolojisiyle çalışan özel bir uygulamayla ticaret kayıtlarını ve faturaları sahte gösterecek belgeler oluşturuyor.

🔹 Sızdırılan belgelerin kapsadığı 2025’in ilk dört ayında A7, Rus işletmeleri ve kişiler adına 500 milyon dolardan fazla yasaklı işlemi aracılık etti; bunun 130 milyon dolarından fazlası Rusya’nın askeri-endüstriyel kapasitesinde kullanılabilecek ürünlere yönelikti.

🔹 A7’nin kurucusu İsrail-Moldova vatandaşı oligark Ilan Shor’un Kremlin’e doğrudan rapor verdiğini üç Batılı istihbarat yetkilisi söyledi.

🔹 A7, Asya, Afrika ve diğer bölgelerde kurduğu paravan şirketlerle Rus şirketlerinin yurt dışına para göndermesine yardımcı oldu. Şirket ağıyla bağlantılı 71 paravan şirket tespit edildi.

🔹 A7’nin paravan şirketleri Kırgızistan’daki bankalarda altı hesap açarak 100 milyon dolardan fazla dolar ve Çin yuanı işlemi gerçekleştirdi.

🔹 Batılı ülkelerin baskısı sonrasında Kırgızistan, A7 ağına ait bazı yapıları ve Kırgızistan Cumhuriyeti Ticaret Şirketi’ni bu yıl kapattı. A7 daha sonra Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Nijerya, Moğolistan ve diğer ülkelerdeki şirketlere yöneldi.

🔹 A7, Çinli Xi’an Heavy Equipment and Technology Company’ye 2024 sonu ile 2025 başında çelik üretim ekipmanı için toplam 27 milyon dolardan fazla 30’dan fazla ödeme yaptı. Ekipman, top mermisi ve zırhlı araç üretiminde kullanılabilir.

🔹 Rusya’daki bir paravan şirketten Hong Kong merkezli Insight Global Technology’ye yapay zekâ geliştirmesinde kullanılan Nvidia bilgisayar sunucuları için yaklaşık 1 milyon dolar, Çinli Walksnail’e ise Ukrayna’daki cephelerde kullanılan dronlara yönelik radyo ve video parçaları için yaklaşık 4 milyon dolar gönderildi.

🔹 A7 çalışanları, Moskova’ya gönderilecek sinyal ölçüm sensörleri için hazırlanan yaklaşık 46 bin dolarlık faturayı yapay zekâ destekli yazılımla LED reklam panoları alımını gösteren sahte bir faturaya dönüştürdü.

🔹 A7 bağlantılı şirketler, 2025’in ilk beş haftasında Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki First Abu Dhabi Bank hesaplarına yaklaşık 100 milyon dolar yatırdı. Fonların yarısından fazlası dolar, avro ve Tether’a çevrildi.

🔹 ABD, Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık 2025’in başından bu yana A7 ile bağlantılı bazı şirket ve kişileri ve şirketin kontrol ettiği rubleye endeksli kripto parayı yaptırım kapsamına aldı.

🔹 A7, faaliyet sorunları çıktığında yeni paravan şirketler kurmak için özel bir ekip bulunduruyor. Katar’daki Teracoretrade, Kırgızistan’daki Vaydora ve Bahreyn’deki Nuvotra bu şirketler arasında yer alıyor.

🔹 ABD ve Çin, yapay zekâda askeri, teknolojik ve ekonomik üstünlük açısından belirleyici gördükleri bir yarış yürütüyor.

🔹 Batılı uzmanlar, önde gelen yapay zekâ modellerinde ABD’nin Çin’in yaklaşık altı ay önünde olduğunu tahmin ediyor.

🔹 ABD şirketleri, yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve işletilmesinde kullanılan gelişmiş çiplerin çoğunu tasarlıyor. Nvidia bu alandaki başlıca şirketlerden biri.

🔹 ABD yönetimleri son on yılda Çin’in gelişmiş çiplere erişimini sınırlayan ihracat kontrolleri uyguladı. Çinli yapay zekâ araştırmacıları çip kıtlığını karşılaştıkları en büyük engel olarak gösteriyor.

🔹 Çinli şirketler, ihracat kontrollerini aşmak için Çin dışındaki veri merkezlerine uzaktan erişim satın aldı ve son bir yılda sistemleriyle önde gelen ABD teknolojileri arasındaki performans farkını azalttı.

🔹 Huawei’nin Çin’in çip üretim kapasitesini geliştirme çabalarına öncülük etmesine rağmen Nvidia düzeyinde çipler üretmesi için hâlâ yıllara ihtiyaç duyuluyor.

🔹 ABD’de yapay zekâya yönelik kamuoyu desteği azalırken iş kaybı, eğitim ve insanlık açısından risklere ilişkin kaygılar arttı. Pew Research Center araştırmasında Amerikalıların yüzde 60’ı, bölgelerinde yeni bir veri merkezinin kurulmasından rahatsızlık duydu.

🔹 Çin’de yapay zekâ kullanımına yönelik siyasi engeller daha sınırlı kalıyor ve kamuoyu teknolojiye ABD’ye kıyasla daha olumlu yaklaşıyor. KPMG araştırmasında Çinlilerin yüzde 69’u yapay zekânın faydalarının risklerinden fazla olduğunu söyledi; ABD’de bu oran yüzde 35 oldu.

🔹 ABD ekonomisi, yapay zekâ yatırımlarındaki artış karşısında şimdiye kadar daha dayanıklı kaldı. Çin’de ise genç işsizliği, tüketici harcamalarındaki gerileme ve deflasyon döngüsü, yapay zekâ yatırımlarını baskılayabilir.

🔹 OpenAI ve Anthropic gibi ABD şirketleri teknolojilerinin kullanımını sıkı biçimde denetliyor ve güvenlik önlemleri oluşturuyor. DeepSeek, Moonshot ve Z.ai gibi Çinli şirketler ise en güçlü teknolojilerini genellikle herkesin kullanıp değiştirebildiği açık kaynak biçiminde sunuyor.

🔹 Çin’in açık kaynak yaklaşımı şirketlerin kaynaklarını birleştirerek çalışmalarını hızlandırmasını sağlayabilir. ABD düzenlemeleri açık kaynak projelerinin ilerlemesini sınırlandırırsa Çin önemli bir avantaj elde edebilir.

🔹 Yapay zekâ çipleri büyük miktarda elektrik gerektiriyor. Çin elektrik şebekesini yıllardır yenilerken ABD şirketleri veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşılamak için rüzgâr, nükleer enerji ve gaz türbinlerine yöneliyor.

🔹 Çin, yapay zekâ yeteneği üretiminde öne çıkıyor. 2024 itibarıyla dünya çapındaki önde gelen araştırmacıların yaklaşık yarısı Çin’den gelirken ABD’nin payı yaklaşık yüzde 18 oldu.

🔹 Çin’de doğup eğitim alan araştırmacılar ABD’deki yapay zekâ çalışmalarında önemli roller üstleniyor; giderek daha fazla araştırmacı Çin’de kalarak Moonshot, Z.ai ve DeepSeek gibi şirketlerde çalışıyor.

🔹 Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in görüşmesi öncesinde Washington’da planlanmamış bir toplantı yaptı.

🔹 İki ülke, Busan’da Ekim 2026’da varılan ticaret ateşkesini iki ay uzattı. Ateşkesin süresi Kasım 2026’dan Ocak 2027’ye alındı.

🔹 Uzatma, işletmelere kısa vadeli öngörülebilirlik sağlarken ateşkesin sürdürülebilmesi için yapılacak yeni görüşmelerin önemini artırdı.

🔹 Çin Avrupa Uluslararası İşletme Okulu ekonomisti Zhu Tian, uzatmanın ticari ilişkilerdeki anlaşmazlıkları müzakere yoluyla yönetme ve çözme yönündeki karşılıklı isteği gösterdiğini söyledi. Zhu, kararın Çin ekonomisi ve ihracatçıları üzerinde olumlu etkisi olacağını belirtti.

🔹 Duke Kunshan Üniversitesi yöneticisi John Quelch, kararın daha fazla öngörülebilirlik sağlamayı ve gerilim tırmanışı riskini azaltmayı amaçladığını söyledi. Quelch, temel anlaşmazlıkların çözülmediğini ve sürecin ekonomik istikrar çabalarının devamı olduğunu belirtti.

🔹 Natixis Asya-Pasifik Başekonomisti Alicia Garcia-Herrero, yapıcı ve stratejik istikrar için zaman aralığının daraldığını söyledi. Garcia-Herrero, Shenzhen’de yapılacak kasım ayındaki APEC toplantısının stratejik istikrarın 2027’ye taşınıp taşınmayacağını belirlemede önem kazanacağını belirtti.

🔹 Busan’da Ekim 2026’da varılan ateşkes, Trump’ın Nisan 2025’te açıkladığı “Kurtuluş Günü” tarifelerinin tetiklediği krizin önlenmesine yardımcı oldu. Taraflar bazı Çin mallarına uygulanan ABD tarifelerini düşürme, ek ABD kısıtlamalarını ve belirli Çin nadir toprak ihracat kontrollerini durdurma konusunda anlaşmıştı.

🔹 Scott Bessent, Çin’in çarşamba günkü toplantıda daha kapsamlı bir anlaşma önerdiğini söyledi. Bessent, daha kısa uzatmanın Washington’a Pekin’in taahhütlerini yerine getirip getirmediğini değerlendirme zamanı sağlayacağını belirtti.

🔹 Zhu Tian, Çin’in uzun vadeli ve kapsamlı bir çerçeveyi, Trump yönetiminin ise uygulanabilir ticari anlaşmaları ve ABD’ye somut faydaları önceliklendirdiğini söyledi. Washington, Pekin’in daha istikrarlı bir stratejik ilişki talebini kısmen kabul etmiş olabilir.

🔹 Garcia-Herrero, ABD’deki enflasyonist baskıların Washington’ın yeni tarife artışlarına yönelme isteğini sınırlayabileceğini söyledi. Çin’in ABD’nin ekonomik açıdan Çin’e bağımlı olduğunu piyasaya gösterdiğini belirten Garcia-Herrero, ihracatçıların ocak ayından sonra yeni ABD tarifeleri uygulanmayacağına inandığını söyledi.

🔹 Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü araştırmasına göre Çin’in ABD ithalatındaki payı 2017’deki yaklaşık yüzde 18 seviyesinden 2024’te yüzde 11,2’ye geriledi. Ancak Çin’de yaratılan katma değerin ABD ithalatındaki payı aynı dönemde yalnızca 2,3 puan düşerek yüzde 17,7’den yüzde 15,4’e indi.

🔹 ABD ve Çin, Trump’ın mayıs ayındaki Pekin ziyaretinin ardından hassas olmayan mallardaki ikili ticareti yönetmek için Ticaret Kurulu, yatırımla ilgili konuları görüşmek için de Yatırım Kurulu oluşturma konusunda anlaşmıştı. Yatırım Kurulu henüz faaliyete geçmedi.

🔹 Garcia-Herrero, ABD’nin Çin yatırımlarına pazarını açmaya hazır olmadığını söyledi. Çin’in Şi Cinping’e eşlik etmesi için şirketlerini göndermemesi, ABD’nin pazarını açacağını duyurmaya hazır olmadığını gösteriyor.

🔹 Danimarka Savunma İstihbarat Servisi, Rusya’nın önümüzdeki aylarda bir NATO ülkesine sınırlı askeri saldırı düzenleyebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Servis, Rusya’nın Ukrayna’yı destekleyen NATO altyapısına uzun menzilli saldırılar düzenleyebileceğini veya komşu bir ülkeye az sayıda, işaretsiz askerle sınırlı bir operasyon yapabileceğini açıkladı.

🔹 Danimarka istihbaratı, bu riskin düşük ancak arttığını belirtti; Rusya’nın bir NATO ülkesini tamamen işgal etmesini ise çok düşük ihtimal olarak değerlendirdi, ancak bu ihtimali dışlamadı.

🔹 Polonya Başbakan Yardımcısı Krzysztof Gawkowski, ülkenin Masovya bölgesindeki Starlink uydu istasyonunda çıkan yangının istasyonu devre dışı bırakmak amacıyla tasarlandığını söyledi. Yangın, Ukrayna ordusu da dahil olmak üzere bazı kurumların internet erişimini aksattı.

🔹 Gawkowski, yangından kimin sorumlu olduğunun belirlenmediğini, ancak birçok işaretin olayın Rusya’nın yeni saldırı doktriniyle örtüştüğünü söyledi. Polonya Başbakanı Donald Tusk, olayı hibrit savaşın bir unsuru olarak niteledi.

🔹 Almanya, Leipzig/Halle Havalimanı’na yönelik bir insansız hava aracı saldırısı girişiminden Rusya’yı sorumlu tuttu. Avrupa’da insansız hava aracı fabrikalarındaki yangınlar ve demiryolu altyapısına yönelik sabotajlar da Moskova’yla olası bağlantıları açısından soruşturuluyor; Rusya bu saldırılara dahil olduğunu reddediyor.

🔹 Danimarka istihbaratı, Rusya’nın önümüzdeki aylarda Avrupa ülkelerine yönelik hibrit saldırılarını artırmasının beklendiğini açıkladı. Siber saldırılar toplumsal işlevleri felç edebilir, sabotaj saldırıları ise yüksek can kaybı riski taşıyabilir.

🔹 Rusya’nın hibrit saldırılarının amacının Avrupa kaynaklarını Ukrayna’ya verilen destekten uzaklaştırmak ve NATO’nun ortak bir yanıt üzerinde anlaşamaması halinde ittifak içindeki bölünmeleri derinleştirmek olabileceği belirtildi.

🔹 Danimarka servisleri, Rusya’nın NATO’nun kolektif savunmayı öngören 5. maddesini test etmeye çalışabileceği uyarısında bulundu. Moskova, ABD’nin Avrupa’daki müttefiklerini desteklemeyeceğine veya destekleyemeyeceğine inanırsa NATO ülkelerinin ortak yanıt vermeyeceğini değerlendirebilir.

🔹 Slovakya Başbakanı Robert Fico, ülkesinin NATO’nun kolektif savunma ilkesine bağlılığı konusunda şüphe uyandırdı ve Slovakya’nın 5. madde nedeniyle askeri bir çatışmaya sürüklenmesini istemediğini söyledi.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın Ukrayna dışındaki Moldova, Polonya ve Baltık ülkelerini tehdit etmeyi sürdürdüğünü söyledi. Zelenskiy, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in hareket alanı genişledikçe dünyanın herkes için daha tehlikeli hale geldiğini belirtti.

🔹 Pekin’in ileri teknolojileri paylaşma konusundaki isteksizliği, Amara Raja ve JSW gibi Hint şirketlerinin batarya hücresi hedeflerini azaltmasına yol açıyor ve Hindistan’ın temiz enerji hedefleri için yerli üretimi başlatma planını zorluyor.

🔹 JSW, teknoloji ortağı bulamaması üzerine Odisha’da 50 gigavatsaat kapasiteli lityum demir fosfat hücresi fabrikası kurma planını askıya aldı.

🔹 Amara Raja, Çinli Gotion ile lityum demir fosfat hücreleri için teknoloji transferi anlaşması sonuçlanmayınca projeyi tek başına yürütme kararı aldı. Şirket, elektrikli otomobiller yerine ilk aşamada enerji depolama sistemlerinde kullanılan daha standart hücrelere odaklanacak.

🔹 Amara Raja Energy and Mobility İcra Direktörü Vikramadithya Gourineni, şirketin lityum demir fosfat hücrelerini birkaç yıl içinde enerji depolama sistemleri için, daha sonra elektrikli otomobiller için piyasaya sunmayı planladığını söyledi. Şirket gelecek yıl elektrikli iki tekerlekli araçlar için nikel-mangan-kobalt hücreleri üretecek.

🔹 Hindistan’daki şirketler, teknolojinin yaygın olması nedeniyle Çin yardımı olmadan lityum demir fosfat hücreleri geliştirebilir. Ancak sodyum iyon ve katı hal bataryaları gibi teknolojilerdeki hızlı ilerleme, bu çalışmaların hızlandırılmasını gerektiriyor.

🔹 Hindistan’da araştırma ve geliştirme harcamaları gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 0,7’sini oluşturuyor; bu oran Güney Kore’de yaklaşık yüzde 5, Çin’de yüzde 2,5 ve ABD’de yaklaşık yüzde 3,5 seviyesinde bulunuyor.

🔹 Observer Research Foundation’dan Sameer Patil, Hindistan’ın teknoloji önemini korurken uzmanlık geliştirmesi gerektiğini söyledi. Patil, yeni bir sınır anlaşmazlığı riskine karşı ülkenin batarya üretiminde kendi kendine yeterli hale gelmesi gerektiğini belirtti.

🔹 Reliance Industries ve Tata grubunun Agratas şirketi de Çin’den hücre teknolojisi temin etmekte zorlanan Hint şirketleri arasında yer alıyor. Çinli Svolt Energy ile 2022’de anlaşma imzalayan Exide Industries ise kamuoyuna herhangi bir sorun açıklamadı.

🔹 Amara Raja, Gotion ortaklığının sonuçlanmaması üzerine araştırma ve geliştirme altyapısı, laboratuvarlar ve teknoloji geliştirme yatırımlarını öne çekti. Şirket, prototip üretim hattı içeren test ve müşteri onay tesisini kurdu.

🔹 Hindistan’da batarya malzemeleri ekosistemi büyüyor. Hindalco, 100 gigavatsaate kadar lityum iyon hücre üretimini destekleyecek batarya sınıfı alüminyum folyo üretimine başlayacak; Epsilon Carbon ve Himadri Speciality Chemicals katot ve anot malzemesi tesisleri, Neogen Chemicals ve Gujarat Fluorochemicals ise elektrolit tuzu üretim tesisleri kuruyor.

🔹 Gourineni, Hindistan ile Çin arasında pragmatik iş birliğinin gerekli olduğunu söyledi; aynı zamanda Hindistan’ın hücre teknolojisinde bağımsız kapasite oluşturmak için daha fazla yatırım yapması gerektiğini belirtti.

🔹 Saudi Aramco Başkanı ve Üst Yöneticisi Amin Nasser, şirketin kesintiye uğrayan operasyonları günler içinde yeniden sağlayabileceğini söyledi.

🔹 Aramco, ham petrol ihracatı için mevcut üç ana güzergâha ek olarak dördüncü ve beşinci rotaları inceliyor. Hürmüz Boğazı bu güzergâhlardan biri.

🔹 Şirket, kesintilere karşı dayanıklılığı artırmak için Japonya dâhil yurt dışındaki depolama kapasitesini genişletmeyi değerlendiriyor.

🔹 Aramco’nun Doğu-Batı boru hattı sistemi, çatışma sırasında saldırıya uğradı. Sistem, ham petrolü ülkenin doğusundaki sahalardan Kızıldeniz’deki ihracat terminallerine taşıyarak Hürmüz Boğazı’nı geçmeden sevkiyat yapılmasını sağlıyor.

🔹 Nasser, 2019’daki drone saldırısında petrol işleme tesislerinin vurulmasının ardından operasyonların 11 gün içinde tamamen normale döndüğünü söyledi. Geçici kesintilerin genellikle haftalar veya aylar değil, günler sürdüğünü ekledi.

🔹 Doğu-Batı güzergâhı, ülkenin doğusundaki petrol sahalarını batıdaki ihracat tesislerine bağlayan 1.200 kilometrelik birden fazla boru hattından oluşuyor.

🔹 Aramco, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki kesintilere karşı gemileri farklı güzergâhlara yönlendirebiliyor. Şirket ayrıca ham petrolü Kızıldeniz’den Mısır üzerinden Akdeniz’e taşıyan 320 kilometrelik Süveyş-Akdeniz boru hattına erişebiliyor.

🔹 Aramco, petrol üretimini İran savaşı öncesindeki seviyelere kıyasla azaltmasına rağmen Japonya, Güney Kore ve Çin gibi pazarlardaki sözleşmeli müşterilerinin taleplerini karşılıyor.

🔹 Şirket, Japonya’daki depolama kapasitesini artırmak ve yeni ihracat rotaları oluşturmak için ilgili bakanlık ve ortaklarıyla görüşüyor.

🔹 Brent petrolünün fiyatı, Doğu-Batı boru hattının yeniden devreye girebileceği beklentisi ve ABD ile İran arasındaki diplomatik görüşme umutları nedeniyle dalgalı seyrediyor.

🔹 Nasser, Uluslararası Enerji Ajansı’nın rekor düzeydeki acil petrol rezervi salımının ve Çin’in petrol ithalatını azaltmasının piyasa kesintisinin boyutunu geçici olarak gizlediğini söyledi.

🔹 Nasser, petrol ürünleri piyasasındaki sıkışıklığın sürdüğünü ve dizel ile nafta fiyatlarının yeniden yükseldiğini belirterek krizin kötüleşebileceği uyarısında bulundu.