← Ana sayfaya dön

Ukrayna, insansız hava aracı saldırılarıyla Rusya üzerindeki baskıyı artırmayı hedefliyor

The Atlantic
01.07.2026

🔹 Ukrayna, son haftalarda Moskova ve çevresindeki askeri ve enerji altyapısına yönelik uzun menzilli insansız hava aracı saldırılarını yoğunlaştırdı.

🔹 Ukrayna, Moskova yakınlarındaki Dubna Uzay Haberleşme Merkezi'ni yaklaşık bir hafta içinde ikinci kez hedef aldı. Tesis, Rus ordusunun istihbarat toplama ve işgal altındaki Ukrayna'daki birliklerini koordine etme faaliyetlerinde kullanılıyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, benzer askeri tesislere yönelik yeni saldırıların da hazırlık aşamasında olduğunu açıkladı.

Enerji altyapısı

🔹 Ukrayna, 18 Haziran'da Moskova'daki büyük bir petrol rafinerisini hedef aldı. Rafineri, Moskova bölgesindeki yakıt arzının yaklaşık %40'ını sağlıyor.

🔹 Saldırı sonrasında rafineride büyük bir yangın çıktı ve tesisin uzun süre devre dışı kalmasının beklendiği belirtildi.

🔹 Ukrayna'nın Rus petrol altyapısına yönelik saldırıları, ülkenin çeşitli bölgelerinde yakıt sıkıntısına yol açtı.

🔹 Yakıt arzını iç piyasaya yönlendirmesi halinde Rusya'nın petrol ihracat gelirlerinin azalabileceği, ihracatı sürdürmesi halinde ise iç piyasadaki yakıt sıkıntısının artabileceği değerlendiriliyor.

Askeri hedefler

🔹 Ukrayna, uzun menzilli saldırılarla Rus ordusunun komuta, haberleşme ve lojistik altyapısını zayıflatmayı hedefliyor.

🔹 Rusya'nın bazı hava savunma sistemlerini Moskova çevresine kaydırdığı, buna rağmen Ukrayna'nın başkent yakınındaki hedeflere saldırılar düzenlemeyi sürdürdüğü belirtiliyor.

🔹 Zelenskiy, Rusya üzerinde baskıyı artırmayı amaçlayan 40 günlük yeni bir operasyon başlatıldığını açıkladı.

🔹 Ukrayna, uzun menzilli insansız hava aracı saldırılarıyla Rusya'nın savaş kapasitesini zayıflatmayı, ekonomik baskıyı artırmayı ve Moskova'nın savaş maliyetini yükseltmeyi hedefliyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

J.D. Vance, Watergate skandalının bugün bir başkanlığı düşürmeyeceğini söyledi

The Atlantic
01.07.2026

🔹 ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Watergate skandalının bugün yaşanması halinde yalnızca kısa süre gündemde kalacağını ve bir başkanın görevden ayrılmasına yol açmayacağını söyledi.

🔹 Vance, Richard Nixon'ın siyasi kariyerinin "derin devlet" olarak nitelendirdiği kurumlar tarafından sona erdirildiğini savundu.

🔹 Vance, Donald Trump'ın ilk azil süreci ile Watergate arasında benzerlik kurarak her iki olayın da benzer kurumlar tarafından hedef alındığını öne sürdü.

🔹 Watergate skandalı, Nixon yönetiminin Demokrat Parti merkezine yapılan dinleme ve hırsızlık faaliyetlerini örtbas etmeye çalışmasının ortaya çıkmasının ardından Nixon'ın 1974 yılında istifasıyla sonuçlanmıştı.

🔹 Trump, ilk başkanlık döneminde Ukrayna'dan siyasi rakibi hakkında soruşturma talep ettiği gerekçesiyle Temsilciler Meclisi tarafından azledilmiş, Senato'da ise görevden alınmamıştı.

🔹 Son yıllarda ABD'de siyasi kutuplaşmanın artması ve kamuoyunun siyaset kurumuna duyduğu güvenin azalması nedeniyle büyük siyasi skandalların kamuoyu üzerindeki etkisinin zayıfladığı değerlendiriliyor.

🔹 Trump yönetimi, son dönemde çıkar çatışmaları, af kararları, kamu ihaleleri ve ticari ilişkilerle ilgili çeşitli etik tartışmalarla karşı karşıya kaldı.

🔹 Yazıda, art arda yaşanan siyasi tartışmaların kamuoyunun büyük skandallara karşı duyarlılığını azalttığı ve Watergate benzeri bir olayın günümüzde aynı siyasi sonuçları doğurmasının daha zor hale geldiği belirtiliyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Microsoft binlerce çalışanı işten çıkarmaya hazırlanıyor

Business Insider
01.07.2026

🔹 Microsoft, maliyetleri kontrol altına alma çalışmaları kapsamında önümüzdeki hafta binlerce kişiyi etkileyecek yeni bir işten çıkarma dalgası açıklamaya hazırlanıyor.

🔹 İşten çıkarmaların satış, danışmanlık ve Xbox oyun birimi dahil çeşitli departmanları kapsaması bekleniyor.

🔹 Bu turdaki işten çıkarmaların, şirketin 220 bin kişilik küresel iş gücünün %2,5'inden daha azını etkilemesi öngörülüyor.

🔹 Bazı işten çıkarılan çalışanlara aynı anda şirket içinde farklı pozisyonlar teklif edilecek.

🔹 Microsoft, geçen yıl mayıs ayında 6 bin, temmuz ayında ise yaklaşık 9 bin çalışanını işten çıkarmıştı.

🔹 Şirket, yapay zekâ yatırımlarını artırırken operasyonel maliyetlerini azaltmaya çalışıyor.

🔹 Microsoft hisseleri son bir ayda yaklaşık %19 değer kaybederek dot-com döneminden bu yana en kötü aylık performansını gösterdi.

🔹 Microsoft, yılın başında ABD'de belirli kıdem ve yaş kriterlerini karşılayan çalışanlara gönüllü emeklilik ve tazminat programı sundu.

🔹 Yaklaşık 9 bin çalışanın uygun olduğu gönüllü ayrılma programına hak kazananların yaklaşık üçte biri katıldı.

🔹 Prim esaslı ücret alan satış çalışanları gönüllü ayrılma programının kapsamı dışında bırakıldı.

🔹 Xbox birimindeki yeniden yapılanma süreci, oyun bölümünün yeni CEO'su Asha Sharma'nın organizasyonda kapsamlı bir yeniden düzenleme çağrısı yapmasının ardından hız kazandı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Bir dağcı, Grossglockner zirvesinde kız arkadaşını ölüme terk ettiği gerekçesiyle mahkûm edildi

The New Yorker
01.07.2026
Olay ve tırmanış

🔹 Avusturya'nın en yüksek dağı Grossglockner'a 18 Ocak 2025'te yapılan kış tırmanışı sırasında 33 yaşındaki Kerstin Gurtner hayatını kaybetti.

🔹 Kerstin Gurtner ve erkek arkadaşı Thomas Plamberger, kış koşullarında teknik açıdan zorlu Stüdlgrat rotasını tercih etti ve gün boyunca ilerleyişleri planlanan sürenin gerisinde kaldı.

🔹 Rota üzerindeki uyarı tabelesinde belirli bir noktaya üç saatten uzun sürede ulaşılması halinde geri dönülmesi gerektiği belirtilmesine rağmen ikili tırmanışa devam etti.

🔹 Hava koşulları gece saatlerinde kötüleşti, sıcaklık düştü ve rüzgâr şiddetlendi. Çift gece boyunca zirveye ulaşmaya çalıştı.

Kurtarma süreci

🔹 Başka bir dağcının ihbarı üzerine gece saatlerinde kurtarma helikopteri bölgeye gönderildi ancak ekipten yardım işareti alınamadı.

🔹 Thomas Plamberger daha sonra yardım almak amacıyla tek başına dağdan inmeye devam ettiğini, Kerstin Gurtner'ın ise bulunduğu noktada kaldığını söyledi.

🔹 Kurtarma ekipleri ertesi sabah Kerstin Gurtner'ın cansız bedenine ulaştı. Resmî ölüm nedeni hipotermi olarak belirlendi.

Mahkeme süreci

🔹 Savcılık, Thomas Plamberger'i ağır ihmal sonucu ölüme neden olmakla suçladı ve tırmanış boyunca çok sayıda ciddi güvenlik hatası yaptığını ileri sürdü.

🔹 Mahkeme, Thomas Plamberger'in partnerinin fiziksel durumunu doğru değerlendiremediğine, yetersiz ekipman kullanımına izin verdiğine ve geri dönme kararını zamanında vermediğine hükmetti.

🔹 Mahkeme, bu ihmallerin bir araya gelmesinin Kerstin Gurtner'ın ölümüne yol açtığı sonucuna vardı ve Thomas Plamberger'i ağır ihmal sonucu ölüme neden olmaktan suçlu buldu.

🔹 Thomas Plamberger'e 5 ay ertelenmiş hapis cezası ile 9.600 avro para cezası verildi. Karara itiraz edeceğini açıkladı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Ukrayna, savaşın seyrini korumak için milyarlarca avroluk ek askeri destek istiyor

Politico
01.07.2026
Askeri finansman talebi

🔹 Ukrayna Savunma Bakanı Mihailo Fedorov, Rusya'nın yeni koşullara uyum sağlamasından önce savaş teknolojilerinde yeni bir aşamaya geçebilmek için milyarlarca avroluk ilave askeri desteğe ihtiyaç duyduklarını söyledi.

🔹 Fedorov, yeterli finansman sağlanması halinde Ukrayna'nın savaş alanındaki üstünlüğünü en az altı ay daha koruyabileceğini belirtti.

🔹 Ukrayna, bu yıl için ihtiyaç duyduğu 136 milyar avroluk askeri harcamanın yalnızca 53 milyar avrosunu kendi kaynaklarıyla karşılayabiliyor.

🔹 Kiev, Avrupa Barış Fonu'nda serbest bırakılan 6,6 milyar avronun tamamının doğrudan Ukrayna'ya aktarılmasını talep ediyor.

🔹 NATO liderlerinin 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenleyeceği zirvede Ukrayna için yeni bir askeri yardım paketinin ele alınması bekleniyor.

Savunma stratejisi

🔹 Fedorov, müttefik ülkelerin Ukrayna'nın ihtiyaç duyduğu silah ve sistemlere öncelik vermesi gerektiğini, düşük öncelikli projeler yerine orta menzilli saldırı dronları, önleme sistemleri, seyir füzeleri ve düşük maliyetli füzelere yatırım yapılmasını istedi.

🔹 Danimarka'nın uzun menzilli 155 mm topçu mühimmatı tedarikini kısa sürede gerçekleştirmesini örnek göstererek bürokrasinin azaltılması çağrısında bulundu.

🔹 Ukrayna'nın yeni silah tedarik sistemiyle dron ve mühimmat alımlarında ihale süreçlerinin yenilendiğini ve yolsuzlukla mücadele önlemlerinin artırıldığını söyledi.

🔹 Fedorov, Ukrayna'nın orta menzilli saldırı dronlarının Rus lojistik hatlarını hedef aldığını ve bazı cephelerde Rus ilerleyişini yavaşlattığını ifade etti.

Personel ve askerlik reformu

🔹 Ukrayna hükümeti askerlik sisteminde reform yaparak yeni sözleşme modelleri oluşturdu, firar eden askerlerin geri dönüşünü kolaylaştırdı ve uzun süre görev yapan personelin terhis edilmesine imkân tanıdı.

🔹 Askerlerin temel maaşı 20 bin grivnadan 30 bin grivnaya yükseltildi. Cephe hattındaki riskli görevlerde görev yapan personelin maaşı 400 bin grivnaya kadar çıkabilecek.

🔹 Fedorov, yeni düzenlemelerin ardından binlerce kişinin yeniden orduya katılmak için başvuruda bulunduğunu açıkladı.

🔹 Ukrayna yönetimi, müttefiklerden gelecek ek askeri desteğin devlet bütçesindeki yükü azaltarak asker maaşlarının finanse edilmesine katkı sağlayacağını belirtti.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

ABD, Anthropic'in Claude Fable 5 yapay zekâ modeline yönelik ihracat kısıtlamalarını kaldırdı

Axios
01.07.2026

🔹 ABD yönetimi, Anthropic'in Claude Fable 5 yapay zekâ modeline uygulanan ihracat kısıtlamalarını kaldırdı. Modele erişim 2 Temmuz itibarıyla yeniden açılıyor.

🔹 Claude Fable 5, güvenlik gerekçeleriyle 18 gün önce kamuya kapatılmıştı.

🔹 ABD yönetimi geçen hafta, Fable 5'in yalnızca hükümet tarafından onaylanan belirli kuruluşlar tarafından kullanılmasına izin vermişti.

🔹 ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Anthropic ile birlikte modelin incelendiğini ve ABD hükümetinin güvenlik gereklilikleriyle uyumlu hale getirildiğini açıkladı.

🔹 Anthropic, hükümetin endişe duyduğu güvenlik açığını hedef alan yeni bir koruma mekanizması geliştirdiğini ve bu önlemin ilgili güvenlik ihlali girişimlerini %99 oranında engellediğini belirtti.

🔹 ABD'li yetkililer, müttefik ülkeler ve büyük yapay zekâ şirketleri; gelişmiş yapay zekâ modellerinin siber saldırıları otomatikleştirme veya biyolojik silah geliştirme çalışmalarını hızlandırma riskine karşı endişelerini sürdürüyor.

🔹 ABD yönetiminin, başkanlık kararnamesi kapsamında ağustos ayına kadar yeni yapay zekâ modellerinin güvenlik risklerini değerlendirecek standart ölçütleri hazırlaması bekleniyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Ukrayna'nın İHA saldırıları Rusya'da yaz aylarında akaryakıt krizine yol açtı

Associated Press
01.07.2026

🔹 Ukrayna'nın mart sonundan bu yana Rusya ve ilhak edilen Kırım'daki rafineri, petrol deposu, terminal ve diğer enerji altyapılarına yönelik 50'den fazla saldırısı, ülkede akaryakıt arzını ciddi şekilde etkiledi.

🔹 Rusya'nın haziran ayında günlük ham petrol işleme kapasitesi 3,95 milyon varile gerileyerek geçen yılın aynı dönemine göre %25 düştü ve son 20 yılı aşkın dönemin en düşük seviyesine indi.

🔹 Benzin üretimi günlük 1,03 milyon varilden 850 bin varile geriledi. Yaklaşık üçte birlik rafineri kapasitesi devre dışı kaldı.

🔹 Yakıt sıkıntısı nedeniyle birçok bölgede akaryakıt satışına kota getirildi. Uzun araç kuyrukları oluştu, bazı şehirlerde sürücüler için seyyar tuvaletler yerleştirildi.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, akaryakıt istasyonlarında kuyruklar bulunduğunu ve bazı yakıt türlerine erişimde sorun yaşandığını kabul etti. Putin, sıkıntının geçici olduğunu söyledi.

Yakıt arzı ve ekonomik etkiler

🔹 Yakıt krizi, hasat sezonunun başlamasıyla birlikte tarım sektöründeki talebin arttığı döneme denk geldi.

🔹 Rusya, benzin ve havacılık yakıtı ihracatını sınırlandırdı. Dizel ihracatına da kısıtlama getirilmesi değerlendiriliyor.

🔹 Kremlin, yakıt ithalatı için bazı ülkelerle temasların sürdüğünü açıkladı.

🔹 Yakıt sıkıntısı, Ukrayna saldırılarının yaşanmadığı uzak Sibirya bölgelerine kadar yayıldı. Bazı bölgelerde çöp toplama ve otobüs seferlerinde aksamalar görüldü.

🔹 İrkutsk'ta toplu taşıma ücretleri artan yakıt maliyetleri nedeniyle yükseltildi.

Onarım ve lojistik sorunları

🔹 Ukrayna saldırılarında hasar gören rafinerilerde kullanılan özel ekipmanların büyük bölümü yurt dışından temin edildiği için onarım süreci yaptırımlar nedeniyle uzuyor.

🔹 Moskova Petrol Rafinerisi'nin onarımının en az üç ay sürmesi bekleniyor. Tesis, savaş öncesinde Moskova ve çevresindeki yakıt ihtiyacının yaklaşık %40'ını karşılıyordu.

🔹 Analistler, yeni saldırılar yaşanmaması halinde bile yüksek yaz talebi nedeniyle yakıt sıkıntısının yaz boyunca ve muhtemelen eylül ayına kadar devam edebileceğini belirtiyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Trump, 2025 yılında kripto para faaliyetlerinden en az 1,4 milyar dolar gelir bildirdi

Bloomberg
01.07.2026
Kripto para gelirleri

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, yıllık mali bildirimine göre 2025 yılında kripto para ve memecoin faaliyetlerinden en az 1,4 milyar dolar gelir elde etti.

🔹 Trump, kurucu ortakları arasında kendisi, oğulları ve Steven Witkoff'un bulunduğu World Liberty Financial üzerinden 594 milyon doların üzerinde gelir bildirdi.

🔹 Trump'ın memecoin faaliyetlerini yürüten CIC Digital LLC, lisans anlaşmalarından 636 milyon dolar gelir elde etti.

🔹 CIC Digital'in dijital cüzdanlarında en az 60 milyon dolar değerinde çeşitli kripto varlık bulunduğu bildirildi.

🔹 Trump ayrıca Stablecoin Holdco hisselerinin satışından yaklaşık 197 milyon dolar gelir elde etti.

Mali bildirim

🔹 ABD Hükümet Etiği Ofisi'nin yayımladığı 927 sayfalık mali bildirim, Trump'ın otelleri, golf tesisleri ve kripto para yatırımları dahil geniş iş portföyünü kapsıyor.

🔹 Kripto para gelirleri, Trump'ın en büyük gelir kalemi oldu. Aynı dönemde Mar-a-Lago tesisinden 77 milyon dolar, Kuzey Virginia'daki golf kulübünden ise 25 milyon dolar gelir bildirildi.

🔹 Bildirimde 680 sayfadan fazla hisse alım-satım işlemi yer aldı. Amazon, Apple, Nvidia, Microsoft, Netflix ve Exxon Mobil en sık işlem yapılan hisseler arasında gösterildi.

Varlıklar ve borçlar

🔹 Bloomberg Milyarderler Endeksi'ne göre yaklaşık 7,6 milyar dolar servete sahip olan Trump, Mar-a-Lago, İskoçya'daki Turnberry golf tesisi ve Trump Media & Technology Group hissesi dahil 50 milyon doların üzerinde değere sahip çok sayıda varlık bildirdi.

🔹 Mali bildirimde, E. Jean Carroll davalarında verilen iki tazminat kararına ilişkin yükümlülükler ile Trump Tower ve Trump National Doral dahil bazı gayrimenkuller üzerindeki 50 milyon doların üzerindeki ipotekler de yer aldı.

🔹 Trump'ın 2025 yılında üç gayrimenkul kredisini kapattığı, ayrıca Charles Schwab Bank üzerinden 50 milyon doların üzerinde yeni teminatlı kredi limiti kullandığı bildirildi.

Diğer bildirimler

🔹 Trump, FIFA Başkanı Gianni Infantino tarafından hediye edilen Dünya Kupası finali biletleri ile Rolex tarafından sağlanan ABD Açık tenis turnuvası biletlerini ve Super Bowl LIX davetiyelerini de mali bildirimine ekledi.

🔹 Başkan Yardımcısı JD Vance ise kendisi ve eşi adına toplam değeri 7 milyon doların üzerinde varlık bildirdi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Reuters: NATO müttefikleri Türkiye'deki hak ve özgürlükler konusundaki eleştirilerini azaltıyor

Reuters
01.07.2026

🔹 NATO liderleri 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek zirvede bir araya gelecek.

🔹 Diplomatik kaynaklara göre zirvede Türkiye'deki muhalefete yönelik yargı süreçleri ve hak ihlalleri gündeme getirilmeyecek.

NATO ve Türkiye ilişkileri

🔹 Batılı ülkelerin, özellikle Rusya-Ukrayna savaşının ardından Türkiye ile ilişkilerinde demokrasi ve insan hakları yerine güvenlik ve savunma iş birliğine öncelik vermeye başladığı belirtiliyor.

🔹 Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip olması, savunma sanayisindeki kapasitesi ve silahlı insansız hava aracı ihracatı nedeniyle Avrupa'nın güvenliğinde daha önemli bir konuma geldiği ifade ediliyor.

🔹 Ankara'nın zirvede ittifakın birlik mesajını öne çıkarmayı ve savunma sanayii alanındaki iş birliklerini genişletmeyi hedeflediği belirtiliyor.

Muhalefet ve basın

🔹 Batılı ve Türk diplomatik kaynaklara göre, CHP'ye yönelik yargı süreçleri ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun tutukluluğu nedeniyle zirvede kamuoyu önünde eleştiri yapılması beklenmiyor.

🔹 İnsan hakları savunucuları, çok sayıda bağımsız gazetecinin NATO Zirvesi'ni takip etmek için akreditasyon alamamasına ve 200'den fazla kişinin güvenlik gerekçesiyle gözaltına alınmasına tepki gösteriyor.

🔹 NATO, gazetecilerin zirveyi yerinde takip edebilmesinin önemli olduğunu belirtirken, akreditasyon konusunda ev sahibi ülkenin yönlendirmelerini esas aldığını açıkladı.

Farklı değerlendirmeler

🔹 Eski ABD'nin Ankara Büyükelçisi David Satterfield, Türkiye'deki demokratik kurumların zayıflamasına ilişkin Batılı ülkelerin kamuoyu önünde görüş bildirmeyi sürdürmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yönetimi ise yargının bağımsız olduğunu belirterek yargı süreçlerinin siyasallaştığı yönündeki eleştirileri reddediyor.

🔹 Batılı diplomatlar, kamuoyu önündeki eleştirilerin etkisinin sınırlı olduğunu düşündükleri için kaygılarını Türk yetkililere ağırlıklı olarak kapalı diplomatik kanallardan iletmeyi tercih ettiklerini belirtiyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Erdoğan’ın demokrasiye saldırısı, Türkiye’nin müttefikleri için bir tehdittir

Financial Times
01.07.2026

Otoriter yönetim ve siyasi rakiplerin hapsedilmesi, NATO’yu ve bölgeyi istikrarsızlaştırabilir.

Özgür Özel

Yazar, Türkiye’nin ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nin lideridir.

Dünya liderleri gelecek hafta NATO zirvesi için Ankara’da bir araya gelirken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bu fırsatı güç gösterisi yapmak için kullanacak. Ancak bu görüntü daha derin bir kırılganlığı maskeliyor: Türk demokrasisine yönelik artan baskısını. Hükümeti, ülkenin gerçeklerini dünyadan saklamaya çalışırken barışçıl protestocuları; avukatlar, gazeteciler ve akademisyenlerle birlikte gözaltına aldı. Bu Türkiye için kötüdür. Aynı zamanda özellikle Avrupa’daki NATO ortaklarımız için de tehlike oluşturur.

Türkiye’nin stratejik önemi kendiliğinden açıktır. Karadeniz’e erişimi kontrol eder; Suriye, Irak ve İran’la sınır komşusudur; Avrupa güvenliğini defalarca sınayan çatışmaların yakınında yer alır. Silahlı kuvvetlerimiz NATO’nun en büyükleri arasındadır; savunma sanayimiz ise Avrupa’nın güvenliği için giderek daha hayati hale gelmektedir. Ancak bu stratejik güç daha karanlık bir gerçeği gizliyor. Türkiye ekonomisi ağır baskı altında: Enflasyon, tartışmalı resmi rakamlara göre bile yüzde 30’un üzerinde; tüketici güveni zayıf; milyonlarca insan on yıl öncesine kıyasla kendini daha yoksul, daha güvensiz ve daha umutsuz hissediyor. Türkiye aynı zamanda Avrupa’nın en büyük cezaevi nüfusuna sahip. Bu da rızadan çok zorlamaya giderek daha fazla yaslanan bir devletin işaretidir.

Bu iç zayıflığın siyasi sonuçları oldu. Erdoğan artık eskisi kadar popüler değil. 2024 yerel seçimlerinde partisi iktidara geldiğinden bu yana en ağır yenilgisini aldı. 2023’ten beri liderliğini yaptığım Cumhuriyet Halk Partisi, ülkenin önde gelen yerel siyasi gücü haline geldi. Sıradan insanların mücadeleleri etrafında kampanya yürüterek kazandık: kirasını ödeyemeyen emekliler, geleceğini göremeyen mezunlar, çocuklarına düzgün gıda alamayan ebeveynler. Hem kendi seçmenlerimize hem de terk edilmiş hisseden eski Erdoğan destekçilerine seslendik. Erdoğan’ın yanıtı, sisteminin merkezindeki zayıflığı açığa çıkardı: Gerçek bir alternatifle karşı karşıya kalınca, demokratik rekabeti ortadan kaldırmak için devletin ve mahkemelerin gücünü kullandı.

İlk büyük hedef İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve CHP’nin cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu oldu. Mart 2025’te, yaygın şekilde siyasi motivasyonlu görülen yolsuzluk, teröre yardım ve casusluk suçlamalarıyla hapse atıldı. Ardından CHP’ye yönelik daha geniş bir operasyon geldi. O zamandan bu yana 30’dan fazla muhalefet belediye başkanı gözaltına alındı ya da hapsedildi. Geçen ay ise bir mahkeme, benim CHP lideri seçildiğim parti kongresini iptal etti. Yargı kararıyla görevden alındım ve Erdoğan’a karşı seçimleri defalarca kaybetmiş eski bir parti genel başkanı göreve iade edildi.

Erdoğan kendi sadık muhalefetini yaratmaya çalışıyor: Seçimlere girebilen ama iktidarını asla tehdit edemeyecek bir muhalefet. Oy vermenin varlığını sürdürdüğü, fakat gerçek rekabetin ortadan kalktığı bir siyasi düzen istiyor. Rusya ve Belarus, bunun nereye varacağı konusunda uyarı niteliğindedir.

Müttefiklerimiz baskıyı istikrarla karıştırmamalıdır. Demokratik rekabetin, kamusal meşruiyetin ve hukukun üstünlüğünün olmadığı bir Türkiye öngörülebilir ya da güvenilir bir ortak değildir. Dış politikası iç siyasi hayatta kalmanın aracına dönüşür. Erdoğan bugün Washington’a, yarın Moskova’ya, sonra Pekin’e yönelebilir; sırf kendi konumunu güvence altına almaya yardımcı olsun diye. Bir kişinin iktidarının devamı, Türkiye’nin ulusal çıkarlarının önüne konuluyor.

Daha acil bir tehlike de var. Yurttaşların değişimin seçimler yoluyla mümkün olduğuna inanmasını engelleyen bir rejim, umutsuzluk ve öfke yaratır. Bu durum ekonomik kötü yönetim ve derinleşen yoksullukla birleştiğinde, toplumsal ve siyasi çalkantı riskini artırır. Böyle bir patlama Türkiye sınırları içinde kalmaz. Avrupa’nın güvenliğini, kritik enerji güzergâhlarını, Orta Doğu’yu ve NATO’nun güney kanadını etkiler.

Türkiye’nin siyasi rotasını belirlemek müttefiklerimizin işi değildir. Türkiye’nin demokratları, demokrasinin dışarıdan ithal edilmesini istemiyor. Dış müdahaleler yoluyla toplumları yeniden şekillendirme girişimlerinin ürettiği yanılsamaları, istenmeyen sonuçları, hayalleri ve açık başarısızlıkları yeterince gördük. Bu görev Türkiye halkına aittir. Yurttaşlarımız, barışçıl şekilde değişim istediklerini tekrar tekrar gösterdi. Baskı ve korkuya rağmen oy verdiler, yürüdüler ve onurlarını savundular.

NATO zirvesinde Erdoğan kendisini vazgeçilmez olarak sunacak. Ancak hiçbir ülkenin stratejik değeri, demokrasisinin yok edilmesiyle artmaz. Türkiye’nin müttefikleri, Erdoğan yönetiminin kendi çıkarları için oluşturduğu riske açık gözle bakmalıdır. Kısa vadeli jeopolitik kolaylık uğruna otoriter hükümetlere meşruiyet kazandırmak tarihsel bir hatadır. Bu nadiren istikrar üretir. Daha sık olarak, nihai hesaplaşmayı daha tehlikeli hale getirir.

← Ana sayfaya dön